VII SA/Wa 1485/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-03

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej, wydana na podstawie zgłoszenia, może być uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli przepisy Prawa budowlanego i Prawa ochrony środowiska w dacie zgłoszenia były niejednoznaczne co do wymogu uzyskania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie. W dacie zgłoszenia instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej, przepisy Prawa budowlanego nie nakazywały jednoznacznie uzyskania pozwolenia na budowę dla tego typu inwestycji, a jedynie zgłoszenia. Niejednoznaczność przepisów i brak bezpośredniego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w Prawie ochrony środowiska w tamtym okresie nie stanowiły podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Ogólnopolskie Stowarzyszenie P. zaskarżyło decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o umorzeniu postępowania w sprawie nielegalnej instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa budowlanego, ochrony środowiska, Konstytucji oraz Konwencji z Aarhus, wskazując na brak dokumentów dotyczących zgłoszenia i konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd rozpoznał sprawę po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA w Warszawie w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia P. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Sygnatura akt VIISA/Wa 1485/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] którą umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnej instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na kominie przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 105§1 kpa decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnej instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na kominie przy ul. [...] w K. Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Na skutek złożenia skargi przez O. z siedzibą w R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008r. w sprawie VIISA/Wa 1952/07 uchylił decyzję z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]. Ponownie rozpoznając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uznając, iż brak jest w okolicznościach niniejszej sprawy podstaw do przyjęcia, że budowa instalacji anten telefonii komórkowej [...] na kominie przy ul. [...] w K. powstała w warunkach samowoli budowlanej albowiem inwestor pismem z dnia 15 września 2003r. skutecznie dokonał zgłoszenia robót. Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania przez O. (dalej także: S.) organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż umorzenie postępowania nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, którego ewentualne wystąpienie winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...]. Roboty budowlane związane z instalacją anten telefonii komórkowej [...] na kominie zlokalizowanym w K. przy ul. [...] zostały wykonane na podstawie zgłoszenia z dnia 15 września 2003r. Wobec powyższego zgłoszenia właściwy organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Art. 29 ust. 2 pkt. 15 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach. Natomiast art. 30 ust. 1 pkt. 3 lit. b nakładał obowiązek dokonywania zgłoszenia urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie niejednoznaczności uregulowań wynikających z Prawa budowlanego przed wejściem w życie ustawy z 18 maja 2005r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 954) wprowadzającej obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne będących instalacjami w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. Nie mniej jednak zwracając uwagę na niejednoznaczność uregulowań, która powodowała odmienne interpretacje oraz realizacje tego typu inwestycji (stacji bazowej) na podstawie zgłoszenia jak również na podstawie pozwolenia na budowę a nawet bez zgłoszenia (urządzenia o wysokości poniżej 3 m na obiektach budowlanych) wskazać należy mając na uwadze nadzwyczajny tryb postępowania, iż ewentualne wątpliwości interpretacyjne nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Roboty budowlane związane z instalacją przedmiotowej stacji bazowej zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym, sztuką budowlaną, przepisami BHP oraz obowiązującymi Polskimi Normami (oświadczenie J. T. oraz A. G. - osób posiadających stosowne uprawnienia budowlane, z dnia 13 września 2004r.) Natomiast ze sprawozdania z dnia [...] nr [...] dotyczącego przedmiotowej stacji bazowej wynika, że " ...Przebywanie w miejscach dostępnych dla ludzi w okolicy stacji bazowej będącej przedmiotem pomiarów dozwolone jest bez ograniczeń". Tym samym uprawnione było umorzenie postępowania przez organ powiatowy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności mając na uwadze nadzwyczajny charakter postępowania administracyjnego organ stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] jest zasadna albowiem inkryminowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania nie jest obarczona żadną wadą wskazaną w art. 156§1 kpa, a w szczególności nie zawiera wady powodującej jej nieważność, o której mowa w art. 156§1 pkt. 2 kpa a w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odwołaniu jak również w pismach z dnia 6 lipca 2008r. oraz 1 sierpnia 2008r. dotyczących naruszenia szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego organ stwierdził, że w aspekcie powyższych argumentów pozostają one bez wpływu na treść niniejszej decyzji. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło O. z siedzibą w R. zarzucając naruszenie: 1. art. 29 ust. 2 pkt.9, 30 ust. 1 pkt. 2, 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane; 1. art. 31,32,33,46,48,51,53,57,378 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 11 ustawy; 2. art. 87 ust. 1 Konstytucji poprzez przyjęcie, iż to organ stanowi źródło prawa; 2. art. 6 w zw. z załącznikiem I pkt. 20 Konwencji z Aarhus z 1998r. stosowanej bezpośrednio poprzez art. 9, 91 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji; 3. art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 4. art.7,77,105,107§3kpa. W konkluzji S. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że w aktach sprawy praktycznie brak jest dokumentów dotyczących zgłoszenia. Dodatkowo wskazano, że wbrew twierdzeniom organu, w czasie dokonywania zgłoszenia nie było prawnych wątpliwości co do sposobu uzyskania zgody na budowę stacji bazowej a Inwestor wiedział, że taka inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę a nadto, że takie stanowisko reprezentowane było w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. S. zarzuciło, że organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu (nawet ich nie przytoczono) nie wyjaśniając dlaczego nie mogą zostać uznane za wiarygodne a to, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 23.02.2007r. w sprawie II OSK 363/06) stanowi niedopuszczalną sytuację skutkującą koniecznością uchylenia decyzji. W ocenie S. zaskarżona decyzja narusza również art. 153 P.p.s.a albowiem w wyroku z dnia 24 stycznia 2008r. w sprawie VIISA/Wa 1952/07 WSA w Warszawie wskazał, że "umknęła uwadze organu kwestia zasadnicza, to jest czy inwestycja polegająca na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej, w dacie złożenia ww. zgłoszenia, mogła być realizowana na podstawie zgłoszenia, czy też inwestor winien był uzyskać stosowne pozwolenie na budowę. Wskazać bowiem trzeba, że w dacie złożenia przedmiotowego zgłoszenia tj. 24 września 2003r. przepisy Prawa budowlanego (art. 29 i art. 30) nie uwzględniały wymogów, jakie muszą spełniać stacje bazowe telefonii komórkowej jako "przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko", określone w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627). Stan ten uzasadniał traktowanie obiektów tego rodzaju jako wymagających pozwolenia budowlanego, poprzedzonego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006r., VII SA/Wa 268/06, LEX nr 205006, podobnie wyrok NSA 16 maja 2005r.OSK 1556/04). Powyższa wykładnia dokonana przez Sąd nie podlega już ocenie prawnej przez organy administracji i organ był związany powyższym stanowiskiem. Dalej - skarżące S. - powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 16 maja 2005r. OSK 1566/04, z dnia 7.10.2005r. IIOSK 89/05; wyrok WSA w Warszawie z 18.06.2004r., IVSA 162/03, Lex 158969, oraz z 8.10.2004r. IVSA 1043/03 lex 150841) podniosło, że bezspornym jest, iż w dacie zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej inwestycja wymagała decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego oraz pozwolenia na budowę nawet dla samego masztu, który nie pełnił funkcji zgodnie z użytkowaniem obiektu i stanowił nadbudowę obiektu. Jako dodatkowy argument uzasadniający powyższe stanowisko S. podniosło, że zgodnie z art. 6 w zw. z załącznikiem I pkt. 20 Konwencji z 25 czerwca 1998r. z Aarhus w Danii o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dostępu do Środowiska, która została ratyfikowana przez Polskę i opublikowana w maju 2003r. (Dz. U. nr 78, poz. 706) społeczeństwo ma prawo do udziału w procesach decyzyjnych w sprawach stacji bazowych telefonii komórkowych wobec czego niemożliwe było dokonanie zgłoszenia tego typu inwestycji albowiem byłoby to sprzeczne z aktem najwyższego rzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze wskazano natomiast, że zacytowany fragment uzasadnienia wyroku WSA z dnia 24 stycznia 2008r. nie przesądza w sposób jednoznaczny, co sugeruje skarżący, że przedmiotowa inwestycja wymagała pozwolenia na budowę. Natomiast podniesiona kwestia niejednoznaczności przepisów i ich odmiennej interpretacji wskazuje w ocenie organu, iż nie doszło do naruszenia art. 153 P.p.s.a. Dodatkowo organ wskazał, że zakończone decyzją z dnia [...] postępowanie jest nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem była wyłącznie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] dotycząca legalności spornej stacji bazowej telefonii komórkowej, a nie rozstrzygnięcie kwestii czy wykonane przez inwestora roboty budowlane podlegają zgłoszeniu czy też objęte były obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, natomiast zgodnie z treścią art. 145§1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie jedynie w sytuacji, gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że -postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno - prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (IIIARN 70\95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja ( m.in. orzeczenie NSA z 0.02.2005 r. OSK 1134\04 Lex 165717,). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, zamiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r. IVSA 3763\03 Lex 156952). Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji -gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowo administracyjnymi utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny (tak m.in. WSA w Warszawie wyrok z dnia 4.03.2004 IVSA3121\02Lex 156916). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżona do sądu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w postępowaniu nieważnościowym przy czym organ uznał, że kontrolowana przez niego decyzja z dnia [...] umarzająca postępowanie w sprawie nielegalnej instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej nie jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156§1 kpa, w tym również wymienioną w pkt. 2 tego przepisu to jest wadą rażącego naruszenia prawa. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wbrew zarzutom zawartym w skardze zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008r. w sprawie VIISA/Wa 1952/07 uchylił zaskarżoną wówczas decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku Sąd zawarł wskazania co do dalszego toku postępowania i ocenę prawną, która jednak została przywołana w skardze jedynie w części. I tak WSA w w/w wyroku stwierdził, iż "umknęła uwadze organu kwestia zasadnicza, to jest czy inwestycja polegająca na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej, w dacie złożenia ww. zgłoszenia, mogła być realizowana na podstawie zgłoszenia, czy też inwestor winien był uzyskać stosowne pozwolenie na budowę. Wskazać bowiem trzeba, że w dacie złożenia przedmiotowego zgłoszenia tj. 24 września 2003r. przepisy Prawa budowlanego (art. 29 i art. 30) nie uwzględniały wymogów, jakie muszą spełniać stacje bazowe telefonii komórkowej jako "przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko", określone w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627). Stan ten uzasadniał traktowanie obiektów tego rodzaju jako wymagających pozwolenia budowlanego, poprzedzonego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006r., VII SA/Wa 268/06, LEX nr 205006, podobnie wyrok NSA 16 maja 2005r. OSK 1556/04). Dopiero z dniem 28 lipca 2005r. do Prawa budowlanego dodano przepis art. 30 ust. 1 pkt. 3 lit. c dopuszczający instalowanie na obiektach budowlanych na podstawie zgłoszenia urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne będących instalacjami w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji oznacza to, że organy nie zbadały czy w postępowaniu zakończonym kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją nie doszło do rażącego naruszenia art. 105§1 kpa. Ustalenie bowiem, że instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała pozwolenia na budowę winno skutkować wszczęciem z urzędu postępowania legalizacyjnego lub wydaniem nakazu rozbiórki w przypadku ustalenia że legalizacja jest niemożliwa." A zatem, wbrew twierdzeniom S., Sąd w w/w wyroku nie przesądził jednoznacznie, że przedmiotowa inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Kolejny bowiem akapit uzasadnienia (nieprzywołany przez skarżącego) wskazuje, że obowiązkiem organu będzie ustalenie powyższej okoliczności, co jest niezbędne do prawidłowej oceny zasadności zastosowania art. 105§1 kpa w niniejszej sprawie. Nie może bowiem ujść uwadze, że uzasadnienie kontrolowanej przez Sąd w sprawie VII SA/Wa 1952/07 decyzji w żaden sposób nie odnosiło się do kwestii konieczności (lub jego braku) uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro organ nie przedstawił swojego stanowiska w omawianym zakresie Sąd administracyjny nie mógł ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia z punktu widzenia naruszenia przepisów prawa materialnego a zatem przesądzić również o konieczności uzyskania takiego zezwolenia w niniejszej sprawie. Reasumując - obowiązkiem organu nałożonym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008r. była ocena czy przedmiotowa inwestycja w dacie jej realizacji nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż ustalenie, że pozwolenie takie było wymagane skutkowałoby koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne. Organ administracji - wbrew zarzutom skargi dokonał oceny w/w okoliczności i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni ocenę tę podziela. I tak nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie zgłoszenia dokonanego z dnia 24 września 2003r. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt. 15 w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania zgłoszenia instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie Prawo budowlane nie zawierało - w tej dacie - przepisu, który expressis verbis wskazywałby na konieczność uzyskania takiego zezwolenia, jeżeli inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (jak np. art. 29 ust., 3 w obecnym brzmieniu). Sam fakt, że dopiero nowela Prawa budowlanego z dnia 28 lipca 2005r. wprowadziła jednoznaczny zapis dopuszczający jedynie na podstawie zgłoszenia instalowanie na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne będących instalacjami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska nie oznacza samo przez się, że przed tą datą istniał obowiązek uzyskiwania pozwolenia na budowę dla tego rodzaju inwestycji. Powyższe skutkowało jedynie koniecznością każdorazowej oceny przez organ architektoniczno - budowlany zakresu inwestycji i rozważenia czy w okolicznościach danej sprawy wymagane jest pozwolenie na budowę czy też zgłoszenie (a nawet jego brak). Stanowisko skarżącego S., że tego rodzaju przedsięwzięcie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę reprezentowane było w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Naczelny a później wojewódzkie sądy administracyjne stanęły bowiem na stanowisku, że obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla tego typu inwestycji wynika z przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, które nakazują uzyskać decyzję środowiskową przed pozwoleniem na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. O ile Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, że konieczność uzyskania pozwolenia na budowę może wynikać nie tylko z przepisów ustawy Prawo budowlane ale i z innych przepisów szczególnych w tym m.in. ustawy Prawo ochrony środowisko, o tyle, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy wszak zwrócić uwagę, że ustawa ta nie zawierała przepisu, który nakazywałby w sposób bezwzględny uzyskania pozwolenia na budowę przed realizacją omawianych inwestycji. Okoliczność ta wynika li tylko z przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni przepisu art. 46 i 51 ustawy Prawo ochrony środowiska. Tymczasem należy zwrócić uwagę, że zgodnie z brzmieniem art. 46 tej ustawy (w dacie dokonywania zgłoszenia) wydanie decyzji w prawie planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko wymaga, z zastrzeżeniem ust. 7, przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (ust. 1). Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowi część postępowania zmierzającego do wydania decyzji, o których mowa w ust. 4 (ust. 3). Ust. 4 wymienia natomiast enumeratywnie rodzaje decyzji, które muszą być poprzedzone decyzją w o środowiskowych uwarunkowaniach i są to m.in. : 1) decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawana na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 2) decyzja o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego oraz decyzja o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wydawana na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Biorąc dodatkowo pod uwagę, że zestawienie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania zgłoszenia) prowadzą do wniosku, że nie każda inwestycja wymagająca ustalenia warunków zabudowy będzie jednocześnie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę wskazać należy, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko a w konsekwencji decyzja środowiskowa mogło być warunkiem uzyskania nie pozwolenia na budowę lecz ustalenia warunków zabudowy. Reasumując - w ocenie Sądu nie można przyjąć, że przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym 24 września 2003r. jednoznacznie wskazywały na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Tym samym prawidłowo organy administracji w niniejszej sprawie ustaliły, że skoro obowiązek taki nie wynikał wprost z przepisu prawa nie można przyjąć, że decyzja z dnia [...] umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156§1 pkt. 2 kpa. Wbrew zarzutom skargi przyjęciu takiego stanowiska nie stoją na przeszkodzie postanowienia Konwencji z 25 czerwca 1998r. z Aarhus w Danii o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dostępu do Środowiska, która została ratyfikowana przez Polskę i opublikowana w maju 2003r. (Dz. U. nr 78, poz. 706). Nie negując faktu, że Konwencja ta jako ratyfikowana umowa międzynarodowa ma bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie należy podkreślić, że nie nakłada ona również wprost obowiązku uzyskiwania pozwolenia na realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko a jedynie obowiązek dopuszczenia społeczeństwa do udziału w takim postępowaniu. W świetle powyższych rozważań pozostałe zarzuty skargi Sąd również uznał za niezasadne. Na marginesie jedynie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ nie mógł naruszyć art. 29 ust. 2 pkt. 9 Prawa budowlanego albowiem w żadnym razie przepis ten nie mógłby mieć zastosowania. Z przedstawionych wyżej względów nie doszło również - w ocenie Sądu - do naruszenia art. 31,32,33,46,48,51,57 i 378 Prawa ochrony środowiska oraz przywołanych wyżej przepisów kpa. Organ administracyjny - co raz jeszcze należy podkreślić- miał obowiązek zbadać czy decyzja z dnia [...] nie jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156§1 kpa a nie na nowo rozpoznać sprawę dotycząca budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na kominie w K. przy ul. [...]. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło