VII SA/Wa 1489/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-04
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Halina Emilia Święcicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, może zostać stwierdzona jako nieważna, nawet jeśli inwestycja została już zrealizowana?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego (np. niezgodność z planem miejscowym, brak sprawdzenia projektu) oraz proceduralnego (np. zatwierdzenie robót na działkach nieobjętych wnioskiem, brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu) może zostać stwierdzona jako nieważna w trybie nadzoru, nawet jeśli inwestycja została już zrealizowana, ponieważ realizacja ta nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych uzasadniających odmowę stwierdzenia nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę drogi powiatowej. Skarżący, Powiat [...] i T. I., domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie projektu budowlanego za niezgodny z planem miejscowym oraz z decyzją o pozwoleniu na budowę, a także niezastosowanie art. 156 § 2 Kpa.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skarg Powiatu [...] i T. I. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargi oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] z dnia [...] maja 2014r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r. znak [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zarządowi Powiatu [...] pozwolenia na przebudowę drogi powiatowej nr [...] – [...] /km 0 + 000 – 3 + 950) na działkach nr ewid. [...], [...], [...] z obrębu [...].
Decyzja organu odwoławczego z dnia [...] maja 2014r. zapadła w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2011r. w sprawie VII SA/Wa 2184/10, którym została uchylona zaskarżona decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem Powiatu [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r.
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2012r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt II OSK 1311/11 oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od powyższego wyroku.
Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego dla Powiatu, prowadzonym w pierwszej instancji przez Wojewodę nie zachodziła zasadnicza przyczyna przyznania jednostce samorządowej statusu strony (brak współwystępowania jednego podmiotu w roli administrowanego i administrującego) i co za tym idzie możliwości wniesienia odwołania. Słuszne zatem było stanowisko sądu I instancji, zgodnie z którym Powiat [...] powinien w postępowaniu, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej na jego rzecz korzystać ze statusu strony, a co za tym idzie decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego naruszała art. 28 Kpa i 138§1 pkt 3 Kpa.
Rozpatrując więc, w wyniku odwołania Powiatu [...], sprawę zgodności z prawem decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r. organ odwoławczy stwierdził, że rażąco narusza ona art. 35 ust. 1 i 3, art. 20 ust.2 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. poz. 1118). Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że w dniu 4 lutego 2009r. inwestor (Zarząd Powiatu [...]) złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji pod nazwą: "Przebudowa drogi powiatowej [...] od km 0+000 do km 3+950, obrębu [...] (na działkach o nr ewid.: [...], [...], [...]) obręb: [...] na działce o nr [...]". Do powyższego wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył projekt budowlany zatytułowany "Przebudowa drogi powiatowej nr [...] [...]-[...] km 0+000-3+950 na działkach: [...], [...], [...], [...]", sporządzony w listopadzie 2008r. przez techn. bud. M. W..
Organ stwierdził, że w omawianej sprawie na podstawie projektu budowlanego, zatwierdzonego badaną w trybie nieważnościowym decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nie można jednoznacznie ustalić granic pasa drogowego spornej inwestycji i tym samym ustalić, czy roboty budowlane, wskazane we wniosku o pozwolenie na budowę istotnie dotyczą przebudowy drogi, o której mowa w art. 4 ust. 18 ww. ustawy o drogach publicznych oraz w art. 3 ust. 7a ustawy Prawo budowlane, czy też rozbudowy drogi powiatowej, w rozumieniu art. 4 ust. 17 ustawy o drogach publicznych oraz art. 3 ust. 6 ww. ustawy Prawo budowlane.
W szczególności powyższe nie wynika, ani z części opisowej, ani z części graficznej, zawierającej projekt zagospodarowania i przekroje poprzeczne spornej inwestycji, ww. projektu budowlanego.
Organ zauważył, nawet jeśliby przyjąć, że granice pasa drogowego ww. drogi powiatowej są tożsame z granicami działek drogowych o nr ewid.: [...], [...], [...] z obrębu: [...] oraz działki o nr ewid. [...] z obrębu: [...], to z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że część robót budowlanych została zaprojektowana poza tak określonym pasem drogowym drogi powiatowej Nr [...] – [...]: część drogi na działce o nr ewid.: [...] i [...] z obrębu: [...], część przebudowy istniejącego zjazdu oznaczonego nr [...] (w km 0+546,00 drogi) na działce o nr ewid. [...] z obrębu [...], jak również nowoprojektowane zjazdy: [...] (na działce o nr ewid. [...]), [...], [...] i [...] (na działce o nr ewid. [...]) oraz część skrzyżowań drogi powiatowej z drogami gminnymi na działce o nr ewid.: [...] i [...] z obrębu: [...].
Reasumując, organ stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r., zatwierdziła projekt budowlany na działkach o nr ewid.: [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] i na działkach o nr ewid.: [...], [...] i [...] z obrębu: [...], których nie obejmował złożony w dniu [...] lutego 2009 r. przez inwestora wniosek o pozwolenie na budowę.
Ponadto w zatwierdzonym projekcie budowlanym zaplanowano budowę nowych i przebudowę Istniejących zjazdów z drogi powiatowej, oznaczonych nr od [...] do [...] oraz [...] do [...].
Organ wskazał, że powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w części opisowej zatwierdzonego projektu budowlanego: cyt. "zaprojektowano wszystkie zjazdy do posesji, przebudowę | skrzyżowań" (opis techniczny, pkt II, str. 2 projektu budowlanego), jak i w części graficznej "Projektu zagospodarowania terenu" (strona 5 projektu budowlanego), gdzie kolorem szarym (nawierzchnia z betonu asfaltowego) i czerwonym (nawierzchnia z kostki betonowej) oznaczono wszystkie zjazdy do posesji (przekroje charakterystyczne, przekrój na zjazdach, str. 10 projektu budowlanego).
Wymienione wyżej roboty budowlane, dotyczące zjazdów, jak też przebudowy skrzyżowań z drogami gminnymi nie zostały wymienione w ww. wniosku o pozwolenie na budowę, chociaż zostały zaplanowane w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r.
W ocenie organu odwoławczego, decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r., która zarówno zatwierdziła roboty budowlane na działkach nie objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, jak i nie wymienionych w tym wniosku (budowa nowych i przebudowa istniejących zjazdów z drogi powiatowej), w sposób rażący naruszyła art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Organ podkreślił, że stosownie do art. 34 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc z powyższego wynika, że musi być spójność pomiędzy wnioskiem, projektem budowlanym i decyzją zatwierdzającą projekt budowlany, stanowiący integralną część rozbieżności. Granice opracowania zawarte w projekcie budowlanym powinny być zbieżne z granicami wyznaczonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ponadto organ ustalił, że oświadczenie z dnia [...] lutego 2009 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczyło jedynie działek nr ewid.: [...], [...], [...] z obrębu: [...] oraz o nr ewid. [...] z obrębu: [...] i nie zawierało wymienionych wyżej działek o nr ewid.: [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu: [...] oraz działek o nr ewid.: [...], [...] i [...] z obrębu: [...], na których zostały również zaprojektowane sporne roboty budowlane.
Z ustaleń organu odwoławczego wynikało natomiast, że T. S. jest (i był w dacie wydania weryfikowanej decyzji) właścicielem działki o nr ewid. [...] z obrębu: [...] (KW o nr [...]), A. S. jest obecnie właścicielem działki o nr ewid. [...] z obrębu: [...] (w dacie wydania badanej decyzji właścicielką działki była A. G. – KW o nr [...]), K. K. jest (i był w dacie wydania weryfikowanej decyzji) współwłaścicielem działki o nr ewid. [...] z obrębu: [...] (KW o nr [...]), A. L. i A. L. są (i byli w dacie wydania weryfikowanej decyzji) współwłaścicielami działki o nr ewid. [...] z Obrębu: [...] (KW o nr [...]), T. U. jest (i był w dacie wydania weryfikowanej decyzji) właścicielem działki o nr ewid. [...] z obrębu: [...] (KW nr [...]), natomiast Gmina [...] jest (i była w dacie wydania weryfikowanej decyzji) właścicielem działek o nr ewid.: [...] z obrębu: [...] (KW o nr [...]) oraz działek o nr ewid.: [...] i [...] z obrębu: [...] (KW o nr [...]).
Organ więc przyjął, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem ww. art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ podniósł, iż z akt sprawy wynika, że w dacie wydania kontrolowanej decyzji na terenach objętych sporną inwestycją, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...], [...], zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2001r., Nr [...], opublikowaną w Dz. U. Woj. [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., Nr [...], poz. [...]. W § 6 ust. 4 w.w. planu miejscowego, określającym zasady rozwoju infrastruktury technicznej wskazano, że bezwzględnie zabrania się wprowadzania nie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych, podziemnych oraz gruntów.
Organ analizował projekt i stwierdził, że w zatwierdzonym projekcie budowlanym w części opisowej projektant stwierdził, że cyt.: "odwodnienie drogi zaprojektowano poprzez wpusty boczne krawężnikowe, z odprowadzeniem poprzez przykanaliki o średnicy 200 mm do rowów". Natomiast z części graficznej projektu budowlanego nie wynika, aby przydrożne rowy były zaprojektowane z materiału nieprzepuszczalnego odwodnienia drogi. Ponadto w projekcie budowlanym brak jest informacji, że zastosowano urządzenia podczyszczające, takie jak np.: separatory tłuszczu, oleju i związków ropopochodnych, które umożliwiłyby doprowadzenie nieoczyszczonych wód opadowych i roztopowych z nawierzchni drogowej na wprowadzenie do przydrożnych przepuszczalnych rowów, a tym samym wprowadzenie ich jako ściek do gruntu.
Organ wyjaśnił, że w myśl art. 9 ust 1 pkt 14 c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2005r, Nr 239, poz. 219 z późn. zm. - w brzmieniu z dnia 17 marca 2009r.) przez ścieki rozumie się wprowadzane do wód lub do ziemi wody opadowej lub roztopowej, ujętej w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z dróg.
Mając na uwadze, że nawierzchnia drogi została zaprojektowana jako trwała i odwodnienie z niej zostało ujęte w system nowej kanalizacji (spływ wody jest kierowany bezpośrednio do gruntu - na teren pobocza lub przykanalikami do istniejących przepuszczalnych rowów przydrożnych lub cieku wodnego), organ stwierdził, że wody opadowe i roztopowe z nawierzchni spornej inwestycji stanowią ścieki, w rozumieniu ww. 9 ust 1 pkt 14c ustawy Prawo wodne. Reasumując organ stwierdził, że omawiana decyzja Starosty [...] z dnia z dnia [...] marca 2009r. Nr [...], znak: [...], jest niezgodna z ustaleniami, obowiązującego w dniu [...] marca 2009r. (jak i obecnie) planu miejscowego, zawartymi w § 6 ust. 4.
W dalszej części ustaleń organ wskazał, że część przebudowywanej drogi powiatowej została zaplanowana na działkach o nr ewid.: [...] i [...] z obrębu: [...], które w ww. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego znajdują się w obszarze oznaczonym symbolem [...] – tereny gruntów ornych. Natomiast w § 4 ust. 11 powyższego planu miejscowego wskazano jako dopuszczalne na tym obszarze: prowadzenie sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej, zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi, lokalizację urządzeń przekaźnikowych telekomunikacji, w tym konstrukcji wieżowych, o powierzchni zajmowanego terenu nie przekraczającej 100 m2, prowadzenie utwardzonych dróg dojazdowych (gospodarczych) oraz w miejscach byłych wyrobisk po eksploatacji surowców mineralnych składowanie gruntów mineralnych i organicznych, a co za tym idzie prowadzenie końcowej rekultywacji.
Reasumując organ przyjął, że zatwierdzona weryfikowaną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. inwestycja rażąco narusza ustalenia § 4 ust. 11 i § 6 ust. 4 obowiązującego w dacie wydania kontrolowanej decyzji (jak i obecnie), ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], [...].
Tym samym wydanie decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r., Nr [...], znak: [...], nastąpiło w ocenie organu odwoławczego z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt ustawy Prawo budowlane w związku z § 4 ust. 11 i § 6 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], [...], bowiem w omawianej sprawie naruszenie tego przepisu jest oczywiste i stanowi zaprzeczenie stanu prawnego, ustalonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego zarówno w dacie wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. jak i obecnie, kolidując z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa.
Natomiast z art. 35 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1a, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1.
Organ po zapoznaniu się z projektem stwierdził, że zatwierdzony projekt budowlany nie jest kompletny, gdyż projektant nie dopełnił określonego w ww. art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązku sprawdzenia projektu architektoniczno -budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi.
Tym samym wydanie decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r., Nr [...], znak: [...], nastąpiło w ocenie organu odwoławczego z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Ponadto organ wskazał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r., Nr [...], znak: [...], została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie - a więc wypełnia pozytywną przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, obligującą organ nadzorczy administracji I publicznej do stwierdzenia jej nieważności, bowiem jednocześnie w omawianej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek negatywnych, wskazanych w art. 156 § 2 Kpa (nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 Kpa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne).
Organ wskazał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. została skierowana i udzielała pozwolenia na budowę Zarządowi Powiatu [...], który jest organem wykonawczym powiatu i nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z art. 156§1 pkt 4 Kpa tj gdy decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania.
Stwierdzone kwalifikowane naruszenia prawa uzasadniały w ocenie organu odwoławczego utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r. decyzją zaskarżoną z dnia [...] maja 2014r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Powiat [...] w sprawie VII SA/Wa 1489/14 i T. I. w sprawie VII SA/Wa 1566/14.
Skarżący Powiat [...] wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że zrealizowanie inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji pomimo zaistnienia przesłanek z art. 156§1 kpa.
Skarżący T. I. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji a także decyzji ją poprzedzającej zarzucając organom naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 35 ust. 1 pkt 3 z dnia 7 lipca 1994 t. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie i uznanie, że projekt budowlany będący podstawą wydania decyzji Starosty Powiatu [...] NR [...] z dnia [...] marca 2009 r. jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe miało wpływ na naruszenie przez organ art. 156 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż przy wydawaniu decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. doszło do rażącego naruszenia prawa,
- art. 32 ust.4 pkt 1 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie i uznanie, że projekt budowlany, stanowiący integralną część decyzji Starosty Powiatu [...] NR [...] z dnia [...] marca 2009 r. jest niezgodny z ww. decyzją. Powyższe miało wpływ na naruszenie przez organ art. 156 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.).
- art. 156 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż przy wydawaniu decyzji Starosty Powiatu [...] NR [...] z dnia [...] marca 2009 r. art. 156 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie, tj. uznania, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] NR [...] z dnia [...] marca 2009 r.
W odpowiedzi na skargi organ wnosił o ich oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sad rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
Na rozprawie w dniu 4 lutego Sąd na postawie art. 111 § 1 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie spraw o sygnaturze VII SA/Wa 1566/14 i VII SA/Wa 1489/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia postępowania pod sygnaturą VII SA/Wa 1489/14.
Na rozprawie pełnomocnik Powiatu [...] wnosił o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci ekspertyzy technicznej wykonanych robót na okoliczność, iż realizacja inwestycji, której dotyczyła decyzja o pozwoleniu na budowę a w szczególności wykonane odwodnienie jest zgodne z planem miejscowym, jak również, że inwestycja nie obejmowała działek innych niż te, które zostały wymienione na wniosku o pozwolenie na budowę. Ekspertyza według oświadczenia pełnomocnika została sporządzona w 2011r. Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentu uznając, że nie jest on niezbędny jako dowód uzupełniający do wyjaśnienia istotnych wątpliwości nie powodujący nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie w rozumieniu art. 106§3 ppsa.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że ww. przepis nie daje podstaw do dopuszczenia w postępowaniu administracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego (wyrok składu 7 sędziów NSA z 25 września 2000r. FSA 1/00).
Niezależnie od tego wskazany dokument dotyczy oceny w zakresie prac projektowych i geodezyjnych, realizacji inwestycji a także wskazanie robót drogowych do wykonania w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu dobrego co nie jest przedmiotem postępowania. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest stwierdzenie czy decyzja ta posiada na dzień wydania wady wymienione w art. 156§1 Kpa.
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] z dnia [...] maja 2014r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010r. znak [...], stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zarządowi Powiatu [...] pozwolenia na przebudowę drogi powiatowej Nr [...] [...] – [...] /km 0+000 - 3+950/, na działkach o nr ewid.: [...], [...], [...] z obrębu: [...] oraz o nr ewid. [...] z obrębu: [...].
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, którego przesłanki zastosowania enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia -w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym przesłankami wynikającymi z ww. przepisu, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego (tj. wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.). Nie przeprowadza więc ponownie postępowania dowodowego w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Działa jedynie jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten, który posłużył do wydania kwestionowanego orzeczenia) weryfikuje ten akt administracyjny biorąc pod uwagę przesłanki nieważnościowe. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 2095/06, Lex Nr 299851), w którym Sąd przyjął, iż "Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości tak proceduralnych jak i dotyczących prawa materialnego na dzień wydania decyzji a więc w tym przypadku na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych z [...] marca 2009r. Decyzja Starosty [...] została wydana na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane a więc przepisy te organ stosował. Przepisy te dotyczą wymagań odnośnie wniosku o pozwolenie na budowę, projektu budowlanego i treści decyzji o pozwolenia na budowę.
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] marca 2009r. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ był zobowiązany do sprawdzenia:
1. zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
2. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi
3. kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczeń o których mowa w art. 12 ust 7
4. wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 także sprawdzenia projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane o legitymującą się aktualnymi na dzień opracowania projektu – lub sprawdzenia – zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1 zgodnie z art. 35 ust. 3 organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Natomiast w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z poczynionych przez organy ustaleń w oparciu o materiał dowodowy sprawy o pozwolenie na budowę niezbicie wynika, że organ architektoniczno-budowlany dopuścił się rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z uwagi na niezgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2001r. Nr [...] zawartymi w §4 ust. 11 i w §6 ust. 4, szczegółowo omówionymi w decyzji organu I i II instancji.
Kontrolowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. rażąco naruszyła też przepis art. 35 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 20 ust. 2 tej ustawy poprzez brak zapewnienia sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 do podstawowych obowiązków projektanta należy, miedzy innymi: opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania środowisko (tekst jednolity: Dz. U. z 2008r., Nr 199, poz. 1227), lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 153, poz. 1502, z późn. zm.), wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (pkt 1), zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez te osoby opracowań projektowych, upewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z uwzględnieniem specyfiki projektowanego obiektu budowlanego (pkt 1a), sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (pkt 1b) i uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów (pkt 2).
Ponadto w art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ustawodawca stwierdził, że projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Zaś w art. 20 ust. 4 ww. ustawy wskazał, że projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Brak zapewnienia ww. sprawdzeń doprowadziło do powstania projektu budowlanego, w którym nie została określona klasa drogi, do której są przyporządkowane odpowiednie parametry techniczne i użytkowe, co uniemożliwiło dokonanie sprawdzenia projektu zagospodarowania terenu, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w zakresie dotyczącym spełnienia przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie(Dz. U. z 1999 r. nr 43 poz. 430).
Niewątpliwie rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane jest zatwierdzenie robót budowlanych na działkach nie objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, a także art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 z uwagi na brak oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co do części działek na których została zaprojektowana inwestycja.
Skierowanie decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. do Zarządu Powiatu [...] zamiast do Powiatu [...] stanowi wadę z art. 156 § 1 pkt 4 kpa jako skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie w rozumieniu przepisu.
Stwierdzone wady kontrolowanej decyzji uzasadniały wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności wszczętym przez organ nadzoru z urzędu.
Nie stanowiło przeszkody dla takiego rozstrzygnięcia zrealizowanie przedmiotowej inwestycji, bowiem nie stanowi ono nieodwracalnych skutków prawnych.
Zrealizowanie inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności będzie uzasadniało wszczęcie procedury legalizacyjnej w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło