VII SA/Wa 1518/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-07
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów i informacji pomimo wezwania organu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania organu do uzupełnienia dokumentacji i informacji dotyczących jej stanu majątkowego, nie wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. Obowiązek wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarżąca podała swoje dochody i wydatki, jednak organ wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty. Skarżąca nie uzupełniła wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. R. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnioną skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić A. R. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A. R. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostają dwie córki. A. R. posiada dom o powierzchni 92 m2, mieszkanie o powierzchni 44 m2, nieruchomość rolną (2,26 ha). Skarżąca uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 4000 zł netto. Jako stałe wydatki wskazano: ok. 1000 zł – czynsz, opłaty za telefon, internet, gaz, energię elektryczną; ok. 800 zł – rata kredytu hipotecznego, ok. 2000 zł – koszty utrzymania (wyżywienie, odzież, leki), ok. 200 zł – wydatki na potrzeby szkolne starszej córki. Pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. zobowiązano A. R. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku. Pismo z dnia 3 sierpnia 2016 r. zostało doręczone skarżącej reprezentowanej przez H. T. w dniu 10 sierpnia 2016 r.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania A. R. prawa pomocy, ponieważ nie wykazała ona w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji.
Podkreślić trzeba, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i dokładny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez:
- udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów (np. poprzez nadesłanie zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia za pracę),
- udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków skarżącej związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz, opłaty za prąd, gaz, wodę itp.),
- nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego / rachunków bankowych - z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Ww. pismo zostało doręczone w dniu 10 sierpnia 2016 r. A.R. nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 sierpnia 2016 r.
Tymczasem, jak już wskazano, to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177).
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło