VII SA/Wa 1522/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-08
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Mirosław Montowski, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę budynku gospodarczego może zostać wydana bez uwzględnienia interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich, w szczególności w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowego przebiegu granicy działek?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo wydały decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę. Wniosek inwestorki spełniał wymogi formalne określone w Prawie budowlanym, a rola organu ogranicza się do weryfikacji tych wymogów, a nie merytorycznej oceny zasadności wniosku. Interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich, w tym kwestie przebiegu granicy działek, nie mogą stanowić przeszkody dla wydania pozwolenia na rozbiórkę, jeśli spełnione są wymogi formalne, a ewentualne szkody powstałe w wyniku prac rozbiórkowych podlegają regulacji Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego. Skarżący, będący właścicielami sąsiedniej działki, wnieśli skargę, podnosząc zarzuty dotyczące nieprawidłowego przebiegu granicy działek, braku uwzględnienia ich interesów w zakresie bezpieczeństwa oraz pominięcia ich jako strony postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że inwestorka spełniła wszystkie wymogi formalne, a zarzuty skarżących nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B.W. i J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego oddala skargę
1. Zaskarżoną decyzją z 2 czerwca 2022 r. nr 498/OPON/2022 Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 21 grudnia 2021 r. nr 108/A/2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego.
2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.
2.1. W dniu 22 marca 2021 r. do Prezydenta m.st. Warszawy (dalej: organ I instancji) wpłynął wniosek M. T. (dalej: inwestorki) o zatwierdzenie projektu budowlanego
i udzielenie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego: szopy na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...] W.. Wniosek ten został zmodyfikowany pismem inwestorki z 5 listopada 2021 r.
2.2. Decyzją z 21 grudnia 2021 r. nr 108/A/2021 Prezydent m.st. Warszawy – działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.; dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: k.p.a.) – zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...]w [...] W., z zachowaniem następujących warunków, zgodnie z art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 p.b.:
1) szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych:
a) rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę,
b) teren rozbiórki zabezpieczyć przed wejściem osób trzecich,
c) nakłada się obowiązek usuwania odpadów porozbiórkowych bez składowania na terenie działki i zastosowania się do zapisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach,
d) roboty budowlane należy prowadzić zgodnie z przepisami ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt w stosunku do dziko występujących zwierząt gatunków objętych ochroną gatunkową; przy wykonywaniu robót budowlanych należy uzyskać:
– opinię przyrodniczą stwierdzającą obecność lub brak gatunków chronionych (t.j. ptaków i nietoperzy) lub ich siedlisk w budynku (przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót),
– w przypadku obecności gatunków objętych ochroną należy stosować się do zaleceń zawartych w opinii przyrodniczej a szczególności dostosowania terminu i sposobu wykonania prac do gatunków chronionych i ich siedlisk, należy uwzględnić ich ochronę podczas prowadzenia prac lub uzyskać zgodę właściwych organów (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska/Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska) na odstępstwa od zakazów obowiązujących wobec tych gatunków (np. zakaz płoszenia, zakaz niszczenia siedlisk) zawartych
w ww. przepisach;
2) szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie:
a) inwestor jest zobowiązany zapewnić objęcie kierownictwa robót przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności oraz wpisaną na listę członków izby samorządu zawodowego,
b) kierownik budowy (robót) jest obowiązany prowadzić dziennik rozbiórki oraz umieścić na budowie w widocznym miejscu tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.
2.2.1. W uzasadnieniu tej decyzji, organ I instancji wskazał, że w kręgu stron postępowania znajdują się właściciele działek nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...]. Są to działki mające jedną wspólna granicę, wzdłuż której zlokalizowany jest objęty wnioskiem budynek gospodarczy. W ocenie organu I instancji nie ma podstaw, by właściciele działki nr ewid. [...] oddalonej od rozbieranego obiektu o ok. 16 m brali czynny udział w postępowaniu. Obszar oddziaływania obiektu rozbieranego, o którym mowa w art. 3 ust. 20 p.b., nie obejmuje działki ew. nr [...]. Prezydent m.st. Warszawy wskazał ponadto, że przedłożona przez inwestorkę mapa do celów projektowych została przygotowana przez uprawnionego geodetę i przyjęta do zasobów geodezyjnych 29 września 2017 r. z nr [...]. W myśl przepisów jest to obowiązujący dokument funkcjonujący w obiegu prawnym. Weryfikacja poprawności przedłożonej mapy do celów projektowych wykracza poza kompetencje organu określone art. 81c oraz 82 p.b.
2.2.2. Prezydent m.st. Warszawy uznał, że przedłożony przez inwestorkę wniosek wraz z dokumentacją spełnia wymagania cytowanego wyżej zapisu art. 30b p.b. Organ wyjaśnił, że przepisy mające zastosowanie w sprawie nie wymagają zgody właściciela działki sąsiedniej na rozbiórkę. Ponadto, do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie jest wymagane dołączenie oświadczenia o prawie do dysponowania działek, na których obiekt ten się znajduje, a decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu nie zależy od prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Budynek gospodarczy przeznaczony do rozbiórki nie jest geodezyjnie wyznaczony na mapie do celów projektowych sporządzonej 20 września 2017 r. przez uprawnionego geodetę i przyjętej do zasobów geodezyjnych 29 września 2017r. z nr [...]. Zgodnie z rysunkiem sporządzonym przez uprawnioną architekt panią J. B. (nr uprawnień [...]) zlokalizowany jest bezpośrednio przy granicy między działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...] z obrębu [...] w W..
2.3. Odwołanie od tej decyzji złożyli: B. W. i J.W. (dalej: skarżący) – właściciele nieruchomości położonej na działce o nr ewid. [...] z obrębu [...]
w W.. Wskazali, że nie wyrażają zgody na wejście robotników budowlanych na teren ich nieruchomości w celu przeprowadzenia prac zabezpieczających ani przeprowadzenia rozbiórki oraz naruszy przestrzeń powietrzną działki nr [...]
i uniemożliwi korzystanie psu skarżącej z działki jak i skarżącym w pełni do korzystania ze swojej własności. W odwołaniu podniesiono, że ściana budynku gospodarczego stanowi granicę między obiema działkami. Skarżący uznali ponadto, że stroną tego postępowania powinien być również właściciel działki o nr ewid. [...].
2.4. Zaskarżoną decyzją z 2 czerwca 2022 r. nr 498/OPON/2022 Wojewoda Mazowiecki (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 21 grudnia 2021 r. nr 108/A/2021.
2.4.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że obowiązkiem inwestorki było dołączenie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wyłącznie dokumentów wymienionych w art. 30b ust. 3 p.b. Zdaniem Wojewody, inwestorka spełniła wszystkie obowiązki nałożone przez art. 30b ust. 3 p.b. Do wniosku załączono 4 egzemplarze projektu rozbiórki zawierające m.in. szkic usytuowania obiektów budowlanych przeznaczonych do rozbiórki, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (dotyczące działki ew. nr [...] w obrębie [...] w W.) oraz zgodę właściciela obiektów przeznaczonych do rozbiórki, tj. inwestorki. Wojewoda wskazał, że przedłożony jako załącznik do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, projekt rozbiórki zwiera zgodnie z art. 20 ust. 4 p.b. oświadczenie projektanta, iż projekt ten został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W opinii Wojewody, przedstawione przez inwestorkę dokumenty są wiarygodne i nie budzą wątpliwości co do prawidłowości ich wykonania, a zawarte w nich informacje są spójne i pozwalają organowi na zbadanie omawianych kwestii w sposób wystarczający do oceny zgodności projektowanej rozbiórki z przepisami. Wojewoda dodał, że jeżeli inwestor wypełnił wszystkie obowiązki wskazane w art. 30b ust. 3 p.b., to właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji
o pozwoleniu na rozbiórkę.
2.4.2. Odnosząc się do zarzutów skarżących, organ odwoławczy wskazał, że są one związane z subiektywnymi odczuciami i roszczeniami właścicieli działki sąsiedniej
i w żadnym wypadku nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu
o pozwolenie na rozbiórkę. Organy administracji mogą działać wyłącznie w granicach wyznaczonych im przez prawo, co oznacza, że treść wydawanych rozstrzygnięć musi być zawsze poparta konkretnym przepisem prawa. Kwestie ładu i zagospodarowania przestrzennego, do jakich niewątpliwie należy rozmieszczenie względem siebie obiektów budowlanych oraz zagospodarowanie otoczenia ulic, reguluje obowiązujący na terenie inwestycji plan miejscowy, w którym nie zawarto żadnego zapisu, mogącego wskazywać na niedopuszczalność planowanej rozbiórki. Wojewoda dodał, że kwestia potencjalnej konieczności wejścia na teren działki sąsiedniej nie jest przedmiotem niniejszego postępowania i uregulowana jest w art. 47 p.b. Zdaniem organu odwoławczego, zarzuty dotyczące negatywnego wpływu rozbiórki na nieruchomość sąsiednią powinny być sformułowane i interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, tj. w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Po analizie projektu budowlanego organ odwoławczy stwierdził, że planowana rozbiórka nie wykazuje żadnej sprzeczności z konkretnymi przepisami, natomiast zarzuty podniesione w odwołaniu nie mogą zostać uznane za racjonalne.
3. Pismem z 4 lipca 2022 r. B. W. i J. W. skierowali
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję. Wskazali w niej, że aktualna mapa ewidencyjna, w oparciu o którą sporządzono dokumentację rozbiórkową, nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu granicy między działką inwestorki a działką skarżących (skarżąca dodała, że nie podpisała protokołu wytyczenia granicy przez geodetę), jak również prawidłowych ustaleń organów z lat sześćdziesiątych XX wieku. Skarżący wskazali, że organy zignorowały wymogi dotyczące sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, w tym zwierząt przebywających na działce skarżących. W ich ocenie, wykonanie zaskarżonej decyzji nie gwarantuje bezpieczeństwa działki skarżących, przebywających na niej ludzi
i zwierząt oraz istniejącego mienia. Na koniec skarżący wskazali, że w ich ocenie właściciel działki nr [...] położonej w sąsiedztwie inwestycji powinien być stroną postępowania w tej sprawie. Do skargi dołączono: odpis wyroku WSA w Warszawie
z 29 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1830/21 oddalającego skargę na decyzję ustalającą warunki zabudowy dla działki inwestorki oraz kopię wywiedzionej od tego orzeczenia skargi kasacyjnej, złożonej przez pełnomocnika skarżącej B. W., jak również kopię zawiadomienia Prezydenta m.st. Warszawy z 6 maja 2022 r.
o wszczęciu postępowania w sprawie przywrócenia wpisów w ewidencji gruntów
i budynków dotyczących granicy działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...] oraz kopię poprzedniej mapy ewidencyjnej tego terenu.
3.1. W piśmie procesowym z 7 listopada 2022 r. skarżący wnieśli u uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji, zawiadomienia "przez Urząd" o postępowaniu strony postępowania administracyjnego – "dotyczy
to działki ul. [...]", udowodnienia przez Urząd, że właściciele działki przy ul. [...] nie są stroną, udowodnienia przez Urząd, że aktualna mapa ewidencyjna została sporządzona w sposób właściwy, a ponadto zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu tego pisma skarżący przedstawili stanowisko
w sprawie. Do pisma dołączono kopię pisma Głównego Geodety Kraju z 1 października 2003 r., kopię sprawozdania technicznego z 2022 r. oraz kopię decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 22 września 2022 r. o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przez przywrócenie wpisów w ewidencji dotyczących granicy działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...]
4. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
5. Na rozprawie 8 listopada 2022 r. Sąd zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1522/22 ze sprawą VII SA/Wa 1542/22 (dotyczącą rozbiórki budynku mieszkalnego przez tę samą inwestorkę na tej samej nieruchomości).
5.1. Podczas rozprawy skarżąca B. W. oświadczyła, że rzeczywistym źródłem konfliktu sąsiedzkiego jest nieprawidłowo zaznaczony na mapie przebieg granicy między działkami. W jej ocenie, po wykonaniu rozbiórki granica nie będzie
w żaden sposób oddzielona i zniknie istniejący obecnie punkt graniczny. Skarżąca przyznała również, że obawia się wygrodzenia terenu przez inwestorkę w trakcie wykonywania rozbiórki, co może utrudnić korzystanie przez skarżących ze zbiornika odprowadzającego wodę. Skarżąca oświadczyła ponadto, że budynek inwestorki nie znajduje się w granicach działki skarżących.
5.2. Uczestniczka postępowania M. T. wniosła o oddalenie skargi i wskazała, że rozbiórka jest konieczna z uwagi na stan budynku, który grozi zawaleniem. Wyjaśniła, że ewentualne utrudnienia dla skarżącej związane z zabezpieczeniem rozbiórki mogą potrwać nie dłużej niż miesiąc i są mniej dolegliwe, niż gdyby budynek ten zawalił się na działkę skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
6.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny ustalony prawidłowo w zaskarżonej decyzji.
7. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...] W..
7.1. Zgodnie z art. 30b ust. 1 i 2 p.b., rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, którą wydaje – na wniosek – organ administracji architektoniczno-budowlanej. Z art. 30b ust. 3 p.b. wynika natomiast, że do wniosku
o pozwolenie na rozbiórkę dołącza się:
1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;
2) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;
3) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
4) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii
i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;
5) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb.
W art. 32 ust. 1 p.b. przewidziano, że decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydana po uprzednim:
1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów;
3) wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw energii – w przypadku budowy lub rozbiórki gazociągu przesyłowego, linii przesyłowej elektroenergetycznej albo rurociągu dalekosiężnego ropy naftowej lub produktów naftowych, a także gazociągu, linii elektroenergetycznej albo rurociągu ropy naftowej lub produktów naftowych dochodzących do granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
7.2. W literaturze prawniczej wskazuje się, że "decyzja zezwalająca na prowadzenie robót rozbiórkowych kończy postępowanie jurysdykcyjne, w trakcie którego dokonuje się oceny, czy w konkretnym przypadku dopuszczalne jest podjęcie rozbiórki", jak również, że decyzja taka "tworzy po stronie jej adresata uprawnienie do wykonywania określonych w decyzji robót rozbiórkowych" (K.Małysa-Sulińska, Administracyjnoprawne aspekty inwestycji budowlanych, Warszawa 2012, rozdział 8.3.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w przypadku pozwolenia na rozbiórkę rola organu administracji architektoniczno-budowlanej ogranicza się przede wszystkim do sprawdzenia poprawności formalnej wniosku w tej kwestii. Organy administracji nie są natomiast uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny zasadności wniosku lub trafności rozwiązań inżynieryjnych w nim przyjętych. (zob. np. wyroki WSA w Poznaniu
z 4 września 2015 r. sygn. II SA/Po 200/15 oraz WSA w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Łd 20/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych stanowi sporządzenie projektu rozbiórki przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami, a następnie wykonywanie prac związanych z rozbiórką przez osoby z odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie budownictwa (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 10 maja 2019 r., II SA/Sz 260/19, LEX
nr 2678353). Reasumując, jeżeli inwestor spełnił wszystkie wymogi formalne, o jakich mowa w przytoczonych przepisach, to organ administracji publicznej nie może odmówić wydania mu pozwolenia na rozbiórkę. Obowiązek wydania decyzji pozytywnej dla inwestora wynika w takim przypadku wprost z art. 35 ust. 4 p.b. (zob. wyrok WSA
w Poznaniu z 4 września 2015 r., II SA/Po 200/15, LEX nr 1926169).
7.3. Trzeba przy tym wyraźnie podkreślić, że to właściciel danego obiektu jest wyłącznie uprawnionym do decydowania czy ten obiekt będzie dalej istniał we wskazanej postaci, czy też zostanie rozebrany. Jeżeli więc nie ma przeszkód prawnych aby dany obiekt rozebrać, to o tym czy to nastąpi decyduje wyłącznie jego właściciel zaś interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich nie mogą odgrywać tu roli blokującej. Wszelkie obawy sąsiadów tego rodzaju inwestycji winny zostać uwzględnione
i rozważone, jednak nie mogą odgrywać roli kluczowej i zablokować rozbiórki (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 listopada 2019 r. VII SA/Wa 1961/19, LEX nr 3038470). W szczególności, inwestor nie musi legitymować się zgodą właściciela sąsiedniej nieruchomości aby uzyskać decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu, nawet jeśli obiekt przeznaczony do rozbiórki znajduje się w granicy działek (zob. wyrok WSA
w Łodzi z 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 1073/15, LEX nr 2105214).
8. Biorąc pod uwagę tak ukształtowany stan prawny, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że nie narusza ona obowiązującego prawa.
8.1. Jak bowiem wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, inwestorka przedłożyła wszystkie dokumenty wymagane przez art. 30b ust. 3 p.b. Organy prawidłowo ustaliły, że inwestorka przedstawiła wraz z wnioskiem o rozbiórkę
4 egzemplarze projektu rozbiórki, zawierające m.in. szkic usytuowania obiektu przeznaczonego do rozbiórki, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa i mienia oraz wyraziła zgodę na rozbiórkę obiektu przeznaczonego do rozbiórki, jako jego właścicielka. Inwestorka przedstawiła nawet oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr ew. [...] w obr. [...]) na cele budowlane, choć nie jest ono wymagane w przypadku ubiegania się o pozwolenie na rozbiórkę (por. wyrok NSA z 30 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2699/16, LEX nr 2582196). Przedstawiony przez inwestorkę projekt zawiera ponadto oświadczenie projektanta, z którego wynika, że projekt ten został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, jak wymaga tego art. 20 ust. 4 p.b.
8.2. Ponadto w zaskarżonej decyzji trafnie stwierdzono, że wydanie spornego pozwolenia na rozbiórkę nie wymagało przeprowadzenia czynności, o których mowa
w art. 32 ust. 1 p.b., albowiem treść tego przepisu jest nieadekwatna do okoliczności niniejszej sprawy. Sąd podzielę stanowisko organów orzekających w kontrolowanym postępowaniu, że rozbiórka spornego budynku nie wymagała oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, albowiem ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko nie nakładała na inwestorkę takiego obowiązku. W sprawie nie stwierdzono również żadnych przepisów szczególnych, które obligowałyby inwestorkę do uprzedniego uzyskania pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Wydanie zaskarżonej decyzji nie było również uzależnione od zgody ministra właściwego do spraw energii, albowiem złożony przez inwestorkę wniosek nie dotyczył rozbiórki gazociągu przesyłowego, linii przesyłowej elektroenergetycznej albo rurociągu dalekosiężnego ropy naftowej lub produktów naftowych, ani też gazociągu, linii elektroenergetycznej albo rurociągu ropy naftowej lub produktów naftowych dochodzących do granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem skoro inwestorka przedstawiła wymagane dokumenty w komplecie, to organ administracji miał obowiązek wydania jej pozwolenia na rozbiórkę. W realiach niniejszej sprawy doszłoby do naruszenia prawa, gdyby w takim samym stanie faktycznym pozwolenia na rozbiórkę odmówiono.
9. Zdaniem Sądu, zarzuty skarżących i twierdzenia prezentowane przez nich
w pismach procesowych oraz na rozprawie, nie mogły odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji.
9.1. Uwaga skarżących skupiła się w największym stopniu na wykorzystaniu przez inwestorkę w dokumentacji projektowej aktualnej mapy ewidencyjnej. W ocenie skarżących, mapa ta obrazuje nieprawdę co do przebiegu granicy między działką skarżących a nieruchomością inwestorki. Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 pkt 14a p.b., w Prawie budowlanym przez mapę do celów projektowych należy rozumieć mapę do celów projektowych w rozumieniu art. 2 pkt 7a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990). Ten zaś przepis stanowi, że mapą do celów projektowych jest opracowanie kartograficzne, wykonane
z wykorzystaniem wyników pomiarów geodezyjnych i materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające elementy stanowiące treść mapy zasadniczej lub mapy, o której mowa w art. 4 ust. 2, a także informacje niezbędne do sporządzenia dokumentacji projektowej oraz, z uwzględnieniem art. 12c ust. 1 pkt 1, klauzulę urzędową, o której mowa w art. 40 ust. 3g pkt 3, stanowiącą potwierdzenie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbiorów danych lub dokumentów, o których mowa w art. 12a ust. 1, w oparciu o które mapa do celów projektowych została sporządzona, albo oświadczenie wykonawcy prac geodezyjnych
o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji. Jak wynika natomiast z art. 34b p.b., mapy do celów projektowych wykorzystywane w procesie budowlanym powinny być opatrzone klauzulą urzędową określoną w przepisach prawa geodezyjnego
i kartograficznego stanowiącą potwierdzenie przyjęcia materiałów lub zbiorów danych, w oparciu o które mapy te zostały sporządzone, do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego albo oświadczeniem wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji. Z przepisów tych wynika, że m.in. przy rozbiórkach obiektów budowlanych wykorzystuje się mapy już istniejące i zatwierdzone
w odpowiednim postępowaniu (w szczególności przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego). W realiach niniejszej sprawy nie ma sporu co do tego, że mapa wykorzystana w kontrolowanym postępowaniu jest aktualną mapą ewidencyjną. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie świadczy to
o nieprawidłowościach w toku postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę. Przeciwnie, gdyby inwestorka przedłożyła nieaktualną mapę ewidencyjną, sprzed zmian, to wówczas doszłoby do naruszenia przepisów. W postępowaniu w sprawie pozwolenia na rozbiórkę organ administracji architektoniczno-budowlanej nie sporządza nowych map ewidencyjnych ani też nie ma możliwości zmian w dokumentach przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organy są w tym zakresie ograniczone do weryfikacji tego, czy przedłożona przez inwestora mapa została opatrzona klauzulą urzędową określoną w przepisach prawa geodezyjnego
i kartograficznego stanowiącą potwierdzenie przyjęcia materiałów lub zbiorów danych, w oparciu o które mapy te zostały sporządzone, do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego albo oświadczeniem wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony. Kwestie dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych w tym zakresie stanowią natomiast przedmiot odrębnego postępowania, które na etapie I instancji zakończyło się odmową aktualizacji zawartą w decyzji przedstawionej przez skarżącą przy piśmie
z 7 listopada 2022 r. To w tamtym postępowaniu może dojść do zmiany mapy ewidencyjnej. Dopóki jednak do tej zmiany nie dojdzie, to w mocy pozostaje aktualna dokumentacja przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, którą inwestorka oraz organy prawidłowo wykorzystały w kontrolowanym postępowaniu.
9.2. Kolejna grupa zarzutów i twierdzeń skarżących dotyczy nie tyle pozwolenia na rozbiórkę ile przebiegu robót rozbiórkowych. Należy zatem wyjaśnić, że pozwolenie na rozbiórkę stanowi jedynie otwarcie możliwości przeprowadzenia rozbiórki. Z samego pozwolenia na rozbiórkę nie wynika, że inwestor dokona rozbiórki – może to zrobić, lecz nie jest do tego zobowiązany. To, czy do rozbiórki dojdzie, zależy zatem przede wszystkim od woli inwestora. Faktyczny przebieg prac rozbiórkowych jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, dlatego też ani organy administracji ani Sąd nie są w stanie ich zweryfikować na obecnym etapie. Jeżeli natomiast chodzi o obawy skarżących dotyczące ich bezpieczeństwa i zagadnienia związane z koniecznością zajęcia części ich nieruchomości na czas robót rozbiórkowych, to należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 47 p.b., jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nieuzgodnienia tych warunków, organ administracji architektoniczno-budowlanej – na wniosek inwestora –
w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji,
o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Ponadto jak wskazuje art. 47 ust. 3 p.b., inwestor, po zakończeniu robót, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości – na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Wspomniany przepis zatem w pełni zabezpiecza interesy skarżących w zakresie, w jakim obawiają się oni negatywnych skutków prac rozbiórkowych dla swojej własności.
9.3. Jak już wyżej wyjaśniono, wydanie pozwolenia na rozbiórkę nie jest uzależniona od stanowiska sąsiadów, lecz wynika z woli właściciela obiektu mającego podlegać rozbiórce, usankcjonowanej następnie decyzją administracyjną. Również i skarżący, gdyby kiedyś zechcieli rozebrać należące do nich zabudowania na ich działce, mogliby tego dokonać bez względu na zgodę lub brak zgody ich sąsiadów, o ile spełniliby wymagania wynikające z art. 30b p.b. Obiekty budowlane są przedmiotem własności,
a zatem oczywistym jest, że o ich losie powinien decydować ich właściciel – oczywiście w granicach obowiązującego prawa. W tym zakresie należy również stwierdzić, że fakt,że budynek inwestorki aktualnie częściowo odgradza obie działki nie ogranicza
w żaden sposób możliwości jego rozbiórki. Żaden przepis prawa nie zabrania rozbiórki budynków znajdujących się w granicy działek. Zarówno inwestorka jak i skarżący mogą ogrodzić swoje nieruchomości w odpowiedni sposób, ustanawiając w ten sposób punkty graniczne.
9.4. Odnosząc się natomiast do zgłoszonego przez skarżących zarzutu pominięcia jako strony postępowania właściciela nieruchomości zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...] położonej w sąsiedztwie inwestycji, należy wyjaśnić, że kwestia ta nie mogła doprowadzić ani do odroczenia rozprawy wyznaczonej w niniejszej sprawie ani też do uchylenia zaskarżonej decyzji.
9.4.1. Jak wynika z akt sprawy, właściciel działki nr [...] nie brał udziału
w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Tymczasem zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., to osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Z art. 33 § 2 p.p.s.a. wynika natomiast, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Właściciel działki nr [...] nie zgłosił swojego udziału
w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie, wobec czego Sąd nie może ocenić, czy wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego. Nie było zatem podstaw do odroczenia rozprawy w trybie art. 109 p.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
9.4.2. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi m.in., że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Niemniej jednak jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, sąd administracyjny rozstrzygający sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, nie ma z urzędu podstaw do podnoszenia, że podmiot niewnoszący skargi został pominięty
w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 16 maja 2019 r., II OSK 1647/17, LEX nr 2699062). Zatem tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać (zob. wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r., II OSK 1259/17, LEX nr 2676862). Oznacza to, że analizowane zagadnienie nie może być przedmiotem oceny Sądu, dopóki sam właściciel działki nr [...] nie podniesie takiego zarzutu
w odpowiedniej procedurze.
10. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności lub jej uchylenie. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło