VII SA/Wa 1538/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca, który posiada stałe dochody wystarczające do pokrycia kosztów sądowych bez naruszenia minimum socjalnego, nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy. W sytuacji, gdy wnioskodawca może liczyć na wsparcie rodziny, instytucja prawa pomocy nie powinna być stosowana.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie. Prowadzi gospodarstwo domowe z dwoma synami, którzy osiągają łącznie dochód około 4000 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie pracuje, posiada dom, nieruchomość oraz samochód. Wydatki na utrzymanie domu i rodziny są pokrywane wspólnie z dziećmi.Rozstrzygnięcie
Odmówił A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2010 r. po rozpoznaniu wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2010 r. postanawia: odmówić A. K.przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 19 sierpnia 2010 r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, której domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a ( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej
i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub. ).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy bada się nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, ponieważ obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny.
Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy uznano, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z dwoma synami. Skarżący oświadczył, że obecnie nie pracuje. Podał, że wspólnie z synami utrzymują się z dochodów w wysokości ok. 4.000,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa dochód uzyskiwany przez synów w wysokości ok. po 2.000,00 złotych miesięcznie przez każdego z nich.
Wnioskodawca zakreślił, że posiada dom o pow. 150 m², nieruchomość o pow. 0,75 ha oraz samochód osobowy Audi z 1999 r.
Skarżący wskazał, że ponosi z pomocą dzieci następujące wydatki związane bieżącym utrzymaniem domu tj. opłatę za prąd i gaz w wysokości ok. 250,00 złotych, opłatę za telefon ok. 50,00 złotych oraz wydatki na wyżywienie ok. 800,00 złotych.
Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów przez synów wnioskodawcy z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe stwierdzono, że jest on w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku
w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość stałego miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez synów. W świetle powyższego wnioskodawca winien w pierwszej kolejności skorzystać
z pomocy członków rodziny, nie zaś z pomocy państwa.
Zwłaszcza, że zgodnie z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U.
z 1964 r. nr 9, poz. 59 ze zm.) rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie. Obowiązek ten dotyczy również udzielania osobom uprawnionym pomocy finansowej w celu zapewnienia możliwości prowadzenia postępowania sądowego.
Zdaniem orzekającego, sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala na poniesienie w niniejszej sprawie wpisu sądowego oraz innych ewentualnych kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny.
W powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło