VII SA/Wa 1546/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zmiany pkt 2 postanowienia z dnia 6 listopada 2017 r. E. G. po otrzymaniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie VII SA/Wa 1546/17 zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 listopada 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, natomiast oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu złożonego przez skarżącego, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie. E. G. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem zwrócił się o zwolnienie od tej opłaty, składając w dniu 27 lipca 2018 r. wniosek na urzędowym formularzu. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek E. G. z dnia 27 lipca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącego w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2017 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata (pkt 1 postanowienia), natomiast oddalił wniosek w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2). W takiej sytuacji wniosek skarżącego o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem należy traktować jako wniosek o zmianę pkt 2 postanowienia z 6 listopada 2017 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Jak wynika z powołanego przepisu, orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zatem zmienione, musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy - stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych, które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może być zatem uwzględniony wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Z treści wniosku złożonego w dniu 27 lipca 2018 r. wynika, że E. G. wraz z żoną utrzymują się z renty skarżącego w kwocie 1771,21 zł oraz wynagrodzenia za pracę jego żony w wysokości 1746,50 zł. Skarżący do zobowiązań i wydatków zaliczył: ratę kredytu mieszkaniowego – 970,76 zł, czynsz za mieszkanie – 417,52 zł, opłaty za energię elektryczną – 128,78 zł, ratę kredytu – 45,45 zł, opłaty za działkę [...] – 118,50 zł, opłaty za telefon – 164,99 zł, abonament za telewizję i internet – 64 zł, koszty leczenia - 600 zł, koszty dojazdów do pracy - 99 zł, koszty utrzymania samochodu - 200 zł miesięcznie. Jak wynika z wniosku z dnia 27 lipca 2018 r., wysokość dochodów skarżącego i jego żony nieznacznie wzrosła w porównaniu z sytuacją przedstawioną w poprzednim wniosku (obecnie dochody te wynoszą łącznie 3517,71 zł, w dacie składania pierwotnego wniosku wynosiły natomiast 3395,49 zł). Wprawdzie deklarowane przez skarżącego wydatki zwiększyły się o około 210 zł w porównaniu do wydatków podanych w pierwotnym wniosku, to jednak, w ocenie referendarza sądowego, biorąc pod uwagę aktualną wysokość dochodów skarżącego i jego żony stwierdzić trzeba, że nie wpłynęło to na sytuację finansową skarżącego na tyle istotnie, aby uzasadniona była modyfikacja rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie prawa pomocy. E. G. nie wykazał, aby nastąpiło istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej, na skutek którego obecnie nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem sporządzanym na wniosek w kwocie 100 zł. Podkreślenia ponadto wymaga, że dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy istotna jest nie tyle wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, leczenia i zamieszkania. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi zatem wykazać, że pomimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do rzeczywiście niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011 r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110). Zauważyć wobec tego trzeba, że nie wszystkie z wydatków wymienionych przez skarżącego w złożonym wniosku to wydatki, którym należy przyznać pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem strony w postępowaniu przed sądem. Do wydatków niezbędnych do zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb wnioskodawcy i rodziny nie można bowiem zaliczyć np. opłat za internet czy opłat związanych z użytkowaniem działki znajdującej się na terenie [...]. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, aby nastąpiło istotne pogorszenie jego sytuacji finansowej w porównaniu z pierwotnym wnioskiem i aby nie był w stanie, nawet w przypadku ograniczenia wydatków do najbardziej niezbędnych, uiścić opłaty kancelaryjnej we wskazanej wysokości. Brak jest więc podstaw do zmiany pkt 2 postanowienia z dnia 6 listopada 2017 r., którym odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.