VII SA/Wa 155/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-19

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek biurowo-magazynowy, który istnieje na nieruchomości dłużej niż 120 dni od rozpoczęcia budowy i nie został rozebrany ani przeniesiony, należy uznać za obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co skutkuje obowiązkiem orzeczenia nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Budynek biurowo-magazynowy, który istnieje na nieruchomości dłużej niż 120 dni od rozpoczęcia budowy i nie został rozebrany ani przeniesiony, traci status obiektu budowlanego, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Należy go uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia, co obliguje organ nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki, jeśli inwestor nie spełni obowiązków legalizacyjnych w wyznaczonym terminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku biurowo-magazynowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestorka odwołała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną kwalifikację obiektu jako budynku wymagającego pozwolenia na budowę oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących samowoli budowlanej. Skarżąca kwestionowała również, czy obiekt był trwale związany z gruntem i czy stanowił budynek biurowo-magazynowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi I L na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2015 r. nr 1798/15, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania [...] - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z [...] sierpnia 2015 r., Nr [...] nakazującą inwestorowi - [...] prowadzącej działalność pod nazwą: [...] - dokonanie całkowitej rozbiórki budynku biurowo - magazynowego o wymiarach 19,31 m x 9,80 m i wysokości 2,70 m, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] , bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy omówił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu 16.06.2013 r. upoważniony przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził czynności kontrolne w ww. sprawie. W ich wyniku ustalił, iż na nieruchomości przy ul. [...] w [...] znajduje się m. in. budynek parterowy typu kontenerowego z płyty Biskup - ściany + strop. Budynek posiada instalację elektryczną, wodno - kanalizacyjną, centralne ogrzewanie - elektryczne. Wg okazanej inwentaryzacji budynek o wys. 2,70m, wymiary 19,31m x 9,80m. Dach jednospadowy, odprowadzanie wód opadowych na dzierżawiony teren. Budynek wybudowany został w październiku 2011 r. Podczas kontroli budynek typu kontenerowego użytkowany był jako obiekt biurowy i częściowo magazynowy. Na powyższe roboty inwestor nie okazał pozwolenia na budowę. PINB dla m. [...] decyzją Nr [...] z [...] 07.2014 r. nakazał [...] dokonanie całkowitej rozbiórki ww. budynku biurowo - magazynowego o wymiarach 19,31 m x 9,80 m i wysokości 2,70 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie w ustawowym terminie złożył inwestor - [...]. [...]WINB decyzją Nr [...] z [...].09.2014 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz z urzędu uchylił poprzedzające ją postanowienie Nr [...] z dnia [...].01.2014 r. wstrzymujące samowolnie prowadzone roboty budowlane przy budowie budynku biurowo - magazynowego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nakładające na [...] obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni stosownych dokumentów oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB dla m. [...] postanowieniem Nr [...] z [...].12.2014 r. wstrzymał samowolnie prowadzone roboty budowlane przy budowie omawianego budynku biurowo - magazynowego i nałożył na [...] obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy: 1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy wiaty magazynowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3. czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku biurowo - magazynowego z projektem zagospodarowania działki sporządzonym na aktualnej odbitce mapy zasadniczej wykonanej do celów projektowych. Projekt powinien być zaopiniowany przez wskazanych rzeczoznawców (do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, sanitarno - higienicznych, bezpieczeństwa i higieny pracy). Zobowiązana nie przedstawiła wymaganych dokumentów. Następnie decyzją Nr [...] z [...].08.2015 r. organ powiatowy nakazał [...] prowadzącej działalność pod nazwą: [...] dokonanie całkowitej rozbiórki omawianego budynku biurowo – magazynowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła w ustawowym terminie, inwestorka [...] . W ocenie [...]WINB, po rozpatrzeniu odwołania, z analizy akt niniejszej sprawy wynika, iż organ powiatowy zastosował się do wskazań organu II instancji zawartych w decyzji [...]WINB Nr [...] z [...]09.2014 r. i nałożył na [...] , prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: [...] obowiązki wynikające z art. 48 ustawy Prawo budowlane Organ przytoczył treść art. 48 Prawa budowlanego i wskazał, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (nakaz rozbiórki). Kolejno organ odwoławczy wskazał, że organ powiatowy postanowieniem z [...].12.2014 r. wstrzymał samowolnie prowadzone roboty budowlane przy budowie omawianego budynku biurowo - magazynowego i nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia dokumentów w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Obowiązek ten podlegał wykonaniu w terminie 3 miesięcy. Do dnia wydania decyzji obowiązek nie został wykonany. Wobec czego organ powiatowy zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku biurowo - magazynowego. Organ odwoławczy zauważył, iż [...] miała świadomość wyznaczenia przez organ trzymiesięcznego terminu na wykonanie nałożonego na nią obowiązku. Ponadto PINB dla m. [...] pouczył zobowiązaną w postanowieniu, że nieprzedłożenie żądanych dokumentów skutkować będzie rozbiórką obiektu. Ponadto pomimo, że inwestorka miała przedstawić dokumenty do 29.03.2015 r., to de facto termin na przedłożenie dokumentów został faktycznie znacznie wydłużony, gdyż decyzję rozbiórkową organ I instancji wydał dopiero w dniu [...].08.2015 r., czyli po ok. czterech miesiącach od daty, kiedy minął termin wskazany w postanowieniu nr [...]. Pomimo upływu terminu, inwestor nie przedstawił żadnego wymaganego powyższym postanowieniem dokumentu, świadczącego o woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Odwołując się do najnowszego orzecznictwa sądowo - administracyjnego organ odwoławczy wskazał, że nie można oczekiwać od organu, aby z urzędu dążył do wyegzekwowania od strony przedłożenia wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej dokumentów. Organ nie może bowiem wyręczyć inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, gdyż takie działania organu z urzędu byłyby zawsze pokrzywdzeniem pozostałych stron postępowania, które muszą znosić stan naruszenia ich praw (wyrok NSA z 9.05.2013 r., II OSK 2714/11). O konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 4.01.2012 r., II SA/Gd 798/11). MWINB wskazał, iż w przypadku nieprzedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego organ I instancji jest obowiązany do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Żaden przepis Prawa budowlanego nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20.05.2011 r., II SA/G1 1316/10). Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż kontener socjalo - biurowy posadowiony na gruncie przy ul. [...] w [...]stanowi budynek biurowo - magazynowy, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika wniosek odmienny. Z treści protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 12.06.2013 r. wynika, że w dniu oględzin przedmiotowy budynek był użytkowany jako obiekt biurowy i częściowo magazynowy. [...] była obecna podczas oględzin, jednak nie zakwestionowała powyższego ustalenia, zatem organ powiatowy (opierając się na ustaleniach czynności kontrolnych zawartych w protokole) prawidłowo określił sposób użytkowania obiektu. Odnośnie zaś zarzutu, iż przedmiotowy obiekt nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem, [...]WINB wskazał, że powyższe wątpliwości zostały wyjaśnione w decyzji organu odwoławczego Nr [...] z [...].09.2014 r. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (wyrok WSA w Warszawie, VII SA/Wa 1299/12, LEX nr 1242383). Ponadto, opierając się na orzecznictwie sądowo - administracyjnym organ wskazał, że nawet tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, lecz nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. (wyrok WSA w Poznaniu z 8.05.2014 r., II SA/Po 59/14). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 r. nr [...]złożyła [...] wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej uzasadnienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła : - naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na treść uzasadnienia wydanej decyzji, poprzez:  I. art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 kpa, poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż prowadzenie postępowania w trybie art. 48 pr. bud. przez Organ I instancji było prawidłowe, gdy z realiów sprawy wynika wniosek odmienny, II. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa, poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji Organu I instancji i wyjaśnienia w zakresie przyjęcia, iż kontener socjalno - biurowy znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...] w [...] stanowi budynek biurowo - magazynowy w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i wydanie decyzji, - naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na treść uzasadnienia wydanej decyzji poprzez: I. niedostrzeżenie naruszenia przez Organ I instancji art. 48 ust. 2 pr. bud., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, pomimo braku uprzedniego stwierdzenia, czy wskazane w tym przepisie przesłanki legalizacji obiektu budowlanego w zakresie zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zostały spełnione. Przesłanka ta mogła zostać ustalona przez Organ I i II instancji dopiero po rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego, II. niedostrzeżenie naruszenia przez Organ I instancji art. 48 ust. 4 pr. bud., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i nakazanie, wskutek niespełnienia przez Skarżącą obowiązków wskazanych w uzasadnieniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, rozbiórki obiektu budowlanego, podczas gdy w sprawie Organ I instancji nie powinien wszczynać postępowania legalizacyjnego bez uprzedniego zbadania wskazanej w art. 48 ust. 2 pkt 1 pkt b przesłanki jego dopuszczalności, taki też obok błędnego wskazania adresata decyzji wydanej przez Organ I instancji winien być motyw uchylenia przez Organ II instancji, III. art. 3 pkt 2 pr. bud., poprzez jego błędną wykładnię przez Organ I instancji i przyjęcie, że kontener socjalno - biurowy znajdujący się na nieruchomości przy ul. Płochocińskiej 35 w Warszawie stanowi budynek w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy jest to obiekt niezwiązany trwale z gruntem, nie posiadający fundamentów, które to stanowisko znalazło wyraz w treści wydanej przez Organ I instancji decyzji i które doprowadziło do wadliwego uzasadnienia decyzji Organu II instancji, IV. art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 pr. bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Organ I instancji w stanie faktycznym sprawy i nakazanie całkowitej rozbiórki budynku biurowo - magazynowego znajdującego się na nieruchomości położonej w [...] , przy ul. [...] podczas gdy przepis ten nie znajduje zastosowania albowiem posadowienie na nieruchomości obiektu (konteneru) niezwiązanego trwale z gruntem, nie posiadającego fundamentów nie wymaga wydania pozwolenia na budowę, co miało istotny wpływ na wydanie wadliwej decyzji przez Organ I instancji jak i na wadliwe uzasadnienie decyzji Organu II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było zatem -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Przepisy te stanowią podstawę do wydania przez właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego w sytuacji gdy w toku wszczętego postępowanie legalizacyjnego inwestor zaniecha sprostania określonym w ustawie wymogom. Przepisy art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, przewidują możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, przy czym konieczne jest przy tym łączne spełnienie warunków: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - inwestor przedkłada stosowne dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3, i uiszczona zostaje opłata legalizacyjna. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 4 cyt. ustawy) samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, natomiast w art. 30 ust. 1 tej ustawy, ustawodawca określił katalog inwestycji, których wykonanie wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Nie budzi wątpliwości, że instytucja zgłoszenia jest złagodzeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do określonych w ustawie robót budowlanych. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania) tymczasowy obiekt budowlany, niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie ulega wątpliwości, że sporny obiekt budowlany jakim jest w niniejszej sprawie budynek biurowo – magazynowy, jeżeli nawet miał stanowić obiekt tymczasowy to jego istnienie na danym terenie i w tym samym miejscu ponad 120 dni, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 dyskwalifikuje omawiany obiekt od zwolnienia dotyczącego zgłoszenia i należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo uznały zatem, że wystąpiły przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie wskazanej wyżej regulacji (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). Przedmiotowy budynek biurowo - magazynowy stanowi bowiem obiekt budowlany, na realizacje którego wymagane jest w świetle art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż nie został on zwolniony z tego obowiązku na podstawie art. 29 - 31 Prawa budowlanego. Ponadto z akt sprawy wynika bezspornie, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ powiatowy nałożył na skarżącą (wbrew zawartym w skardze twierdzeniom skarżącej - tym razem prawidłowo, tj. wykonanie obowiązków skierowano do właściwego podmiotu) obowiązek przedłożenia do końca marca 2015 r. (dokładnie do 29 marca 2015 r. co wynika z obliczenia: daty określonej postanowieniem oraz daty doręczenia tego postanowienia) : 1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy wiaty magazynowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3. czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku biurowo - magazynowego z projektem zagospodarowania działki sporządzonym na aktualnej odbitce mapy zasadniczej wykonanej do celów projektowych. Projekt powinien być zaopiniowany przez wskazanych rzeczoznawców (do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, sanitarno - higienicznych, bezpieczeństwa i higieny pracy). Niewątpliwe jest także to, że skarżąca pomimo posiadania czasu na przygotowanie ww. dokumentacji oraz de facto przedłużenia terminu wykonania obowiązków do sierpnia 2015 r. w którym to miesiącu organ powiatowy wydał decyzję - zaniechała dostarczenia wskazanych (jakichkolwiek) dokumentów. W rezultacie nie wykonała ciążących na niej wymogów warunkujących legalizację samowoli budowlanej, co obligowało organ - w myśl art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego - do wydania decyzji rozbiórkowej. Z takich skutków prawnych zdawała sobie sprawę strona skarżąca, gdyż w treści pouczenia dołączonego do postanowienia z [...] grudnia 2014 r., informowano o konsekwencjach prawnych braku stosownego działania – tj. nie wykonania obowiązku. Stąd dysponowała ona wiedzą, że procedura legalizacji samowoli budowlanej jakkolwiek prowadzona jest w interesie inwestora, to jednak nie ma on przymusu wykonywania nałożonych na nią obowiązków. W takim jednak przypadku winna liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 września 2014 r., II SA/Gd 115/14, LEX nr 1534052). Nie można się zgodzić ze skarżącą, że dostarczenie dokumentacji, w tym zaświadczenia o zgodności budowy wiaty magazynowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi zagadnienie wstępne. Przepis art. 48 ust. 2 służy wstrzymaniu prowadzenia samowolnych robót budowlanych w celu zbadania możliwości ich legalizacji. Jest zatem postanowieniem wydawanym na korzyść strony dokonującej samowoli w celu ustalenia terminu i wymagań przedłożenia stosownej dokumentacji. "Gdyby przyjąć literalną wykładnię art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a i b należałoby stwierdzić, że w istocie legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest tylko na terenach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz w przypadku, gdy inwestor dysponuje uzyskaną wcześniej ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Przepis ten różnicuje zatem możliwość legalizacji samowoli budowlanej w zależności od tego, czy dany inwestor posiada "ostateczną" w dniu wszczęcia postępowania decyzję o warunkach zabudowy, o ile oczywiście dany teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Cechą wspólną sprawców samowoli budowlanej jest dopuszczenie się złamania obowiązującego prawa, jednak ich sytuacja w postępowaniu legalizacyjnym nie może zależeć od czynnika, na który nie mają oni wpływu, tj. uchwalenia na danym terenie planu miejscowego. Odmienne traktowanie podmiotów dopuszczających się samowoli budowlanej nie znajduje uzasadnienia w treści i celu instytucji legalizacji samowoli budowlanej, która została wprowadzona dla umożliwienia uniknięcia rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nienaruszającego przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. [...] Nie może mieć również znaczenia termin uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, bo ma ona charakter wyłącznie informacyjny i sama przez się nie kształtuje praw, ani obowiązków inwestora, wynikających wprost z ustaw. Decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa - w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego." (por. wyrok NSA z 16 września 2008 r., II OSK 300/08, LEX nr 508500). Nie można się też zgodzić ze stroną skarżącą, że omawiany kontener socjalo - biurowy posadowiony nie stanowi budynku biurowo - magazynowego. Z treści dołączonego do akt sprawy protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 12.06.2013 r. wynika, że w dniu oględzin przedmiotowy budynek był użytkowany jako obiekt biurowy i częściowo magazynowy, czemu obecna podczas oględzin [...] nie zaprzeczyła i czego nie zakwestionował. Prawidłowo zatem organ powiatowy określił sposób użytkowania obiektu. A wobec nie przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających legalność jego posadowienia należało wszcząć procedurę legalizacyjną określoną w art. 48 Prawa budowlanego, co prawidłowo uczynił organ nadzoru. Odnośnie zaś zarzutu, iż przedmiotowy obiekt nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem, za organem przypomnieć należy, iż cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (wyrok WSA w Warszawie, VII SA/Wa 1299/12, LEX nr 1242383). Ponadto, nawet gdyby sporny tymczasowy obiekt budowlany został postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, lecz nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Za niezasadny należy również uznać zarzut braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – organy obu instancji rzetelnie zebrały i oceniły materiał dowodowy, nie tylko przez pryzmat powołanych przepisów materialnych, ale również w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 orz art. 107 § 3 k.p.a., przy czym w sprawie prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego, tj. art. 48 Prawa budowlanego w związku z art. 29-31 tej ustawy wykluczającymi możliwość dokonania budowy budynku biurowo - magazynowego na podstawie zgłoszenia, którego nota bene również nie dokonano. W konsekwencji, nieuzasadnione jest również stanowisko strony skarżącej, że brak jest uzasadnienia decyzji organu I instancji i wyjaśnienia w zakresie przyjęcia przez ten organ, że prowadzenie robót budowlanych związanych z przedmiotowym budynkiem wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie pełnym uzasadnieniem nie pozostawiającym żadnych wątpliwości co do nazewnictwa i kwalifikacji inwestycji oraz przepisów dysponuje decyzja organu odwoławczego, który w ramach swoich kompetencji mógł zniwelować drobne niedociągnięcia decyzji organu I instancji, o ile była ona wydana w zgodzie z prawem. Organ odwoławczy szczegółowo także omówił przepisy w oparciu o które nałożono nakaz rozbiórki, wskazał dlaczego w zaistniałych okolicznościach wiata nie podlega zwolnieniu z art. 29-31 Praw budowlanego. Omówił szeroko stan faktyczny sprawy, nie pomijając żadnego szczegółu dotyczącego zarówno nieprawidłowo wcześniej wydanych orzeczeń w sprawie (dotyczących nałożenia obowiązków i decyzji na niewłaściwy podmiot), wymaganych postanowieniami dokumentów, zawartego w postanowieniu pouczenia i konsekwencjach jego niewykonania, terminów jego wykonania a także samoistnego przedłużenia terminu, w którym skarżąca pomimo wszystko nie zmieściła się z wykonaniem obowiązków. W świetle postanowień Prawa budowlanego, zgodnie z zasadą legalności, organy administracji publicznej obowiązane są do podejmowania swoich rozstrzygnięć na podstawie norm prawa powszechnie obowiązującego - o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej - w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie rozstrzygnięcia. Oznacza to nie tylko uwzględnienie brzmienia art. 48 Prawa budowlanego z daty wydania zaskarżonej decyzji, lecz również wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do działania na podstawie i w granicach prawa, co wiąże się z koniecznością stosowania obowiązujących norm, w tym również tych sankcjonujących samowole budowlane. Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. W konsekwencji należało podzielić pogląd organów, iż przedmiotowy budynek biurowo - magazynowy, do powstania (istniejąc na omawianym terenie ponad 120 dni) wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 -31 ustawy Prawo budowlane. Tym samym nie można się zgodzić z zawartym w skardze zarzutem naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędne uznanie, że w sprawie wymagane było jedynie dokonanie zgłoszenia, a nie pozwolenie na budowę, oraz że niezasadnie organ wszczął procedurę legalizacyjną. Dokonana w sprawie przez organy analiza nie pozostawia żadnych wątpliwości co do prawidłowości kwalifikacji spornego obiektu przez organ jako wymagającego do swego istnienia pozwolenia na budowę. Biorąc jednocześnie pod uwagę brak możliwości zalegalizowania spornego budynku (z uwagi na niewykonanie w zakreślonym terminie, ani również w dalszym terminie) nałożonych na inwestora dokonującego samowoli budowlanej obowiązków zgodzić się należy z organami, że w sprawie zastosowanie znajduje jedynie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego, stosownie do art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę omawianego budynku jako posadowionego i istniejącego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jeszcze raz wskazać zatem należy, że Sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów materialnych, jak również procesowych. W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji wykazała, iż nie naruszają one prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono bezspornie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób nie budzący wątpliwości przytoczyły fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśniły jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło