VII SA/Wa 1554/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę Przedmiotem skargi W. K. ("skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ("SKO", "Kolegium") z [...] maja 2018 r. znak: [...], wydana w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu, w następującym stanie sprawy: Pismem z 15 marca 2016 r. (data wpływu: 8 czerwiec 2017 r.) W. K. wniosła o wyrejestrowanie, z powodu kradzieży, pojazdu marki [...]nr rej. [...]. Do wniosku skarżąca załączyła oświadczenie własne pod rygorem odpowiedzialności karnej o kradzieży pojazdu oraz postanowienie Prokuratora Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2015 r. znak: [...], o umorzeniu śledztwa o przestępstwo z art. 279 § 1 Kodeksu karnego wobec nie popełnienia czynu. Decyzją z [...] lipca 2017 r., znak: [...], Prezydent [...], na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128; "Prawo o ruchu drogowym"), po rozpatrzeniu wniosku W. K., odmówił wyrejestrowania ww. pojazdu. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że do wniosku nie załączono zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawionego przez właściwy organ. Wyjaśnił też, że dołączone do wniosku postanowienie Prokuratury w [...] dotyczy umorzenia śledztwa wobec nie popełnienia czynu i tym samym nie potwierdza faktu kradzieży przedmiotowego pojazdu. Odwołanie od tej decyzji z zachowaniem terminu wniosła skarżąca podnosząc, że wszystkie wymogi potrzebne do wyrejestrowania pojazdu a określone w ustawie Prawo o ruchu drogowym zostały spełnione, pogląd Prokuratora Rejonowego w [...] nie jest zaś dla organu wiążący. Decyzją wskazaną na wstępie, z [...] maja 2018 r. znak: [...], SKO, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przytoczyło treść art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, regulującego wyrejestrowanie pojazdów. Wskazało, że rozwinięciem przepisów ustawowych w dacie złożenia wniosku i wydania decyzji przez organ I instancji było rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, które w § 15 ust. 1 pkt 2 stanowi, że w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek o wyrejestrowanie pojazdu w organie rejestrującym właściwym ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu i do wniosku dołącza m.in. zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przenosząc te regulacje na grunt niniejszej sprawy SKO wskazało, że brak jest w nich dokumentu potwierdzającego fakt dokonania kradzieży. Podało, że z postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...] wynika jednoznacznie, że prowadzone śledztwo z zawiadomienia R. K. o czyn z art. 279 § 1 kk (kradzież) zostało umorzone wobec niepopełnienia czynu. Istotny z punktu widzenia okoliczności sprawy jest nie sam fakt umorzenia postępowania przygotowawczego, lecz powody, które do tego doprowadziły. I dalej wskazało na treść uzasadnienia ww. postanowienia, z którego (jak SKO podał) wynika, że w samochodzie zarejestrowanym na T. T. lecz ubezpieczonym na R. K. ujawniono części pojazdu marki [...] nr rej. [...]; do popełnienia przestępstwa nie doszło, a zgłoszenie przez R. K. i W. K. kradzieży pojazdu służyło uzyskaniu odszkodowania. SKO podzieliło przy tym pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Poznaniu z 27 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Po 614/12, że art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym ustanawia normę prawną dotyczącą postępowania wyjaśniającego, w świetle której do wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu z powodu kradzieży wystarczające jest wprawdzie oświadczenie właściciela złożone z uprzedzeniem o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, o ile jednak nie jest ono sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy. Uznało jednocześnie stanowisko organu I instancji za prawidłowe, wobec nie potwierdzenia przez wnioskodawcę dokumentami, że do kradzieży pojazdu doszło. Stwierdziło także, że w okolicznościach sprawy, organ nie był związany treścią oświadczenia skarżącej o kradzieży pojazdu i nie mogło ono, jako nie odpowiadające rzeczywistości stanowić podstawy wyrejestrowania spornego pojazdu. W skardze do Sądu na ww. decyzję SKO w [...] z [...] maja 2018 r., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Zarzuciła błędne ustalenie, że do kradzieży pojazdu nie doszło, a także niezastosowanie do opisanego we wniosku stanu faktycznego "art. 79 pkt 7 i art. 70g ust. 5 Prawa o ruchu drogowym." W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie było podstaw, aby kwestionować fakt kradzieży pojazdu oraz, że złożone przez nią oświadczenie o kradzieży pojazdu jest wystarczającym dokumentem do wyrejestrowania pojazdu a SKO nie wskazuje jakich to dokumentów brakuje. Niezależnie od powyższego podała, że istnieje możliwość wyrejestrowania pojazdu na tej podstawie, że pojazd został wycofany z obrotu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie prezentując pogląd, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje nie uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2018 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wyrejestrowania pojazdu. Postępowanie w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej o wyrejestrowanie pojazdu z uwagi na jego kradzież, a wobec treści tego żądania, zastosowanie znajdował art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu, dokonując oceny i kierując się treścią ww. art. 79 ust. 1 pkt 2, organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanki w nim uregulowanej; dokumenty przez nią złożone nie potwierdziły bowiem, że pojazd został skradziony. Tym samym decyzje wydane w sprawie, odmawiające wyrejestrowania pojazdu z uwagi na okoliczność podniesioną we wniosku, Sąd uznał za prawidłowe. Przed rozwinięciem tej oceny Sąd zauważa, że ze wskazanego przepisu art. 79 ust. 1, regulującego wyrejestrowanie pojazdów wynika, że postępowanie w tym zakresie jest postępowaniem opartym na zasadzie skargowości; do jego uruchomienia niezbędny jest wniosek uprawnionego podmiotu (właściciela pojazdu), który to określa w nim podstawę żądania. Nadto, zawarty w art. 79 ust. 1 ww. ustawy katalog przesłanek stanowiących podstawę do wyrejestrowania pojazdu jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza sytuacjami w nim określonymi, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy żądania wyrejestrowania danego pojazdu. Przy czym, w przypadku wystąpienia jednej z ww. przesłanek, organ zobligowany jest wydać decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu (o czym przesądza sformułowanie: "pojazd podlega wyrejestrowaniu"). Zważyć też trzeba, że ww. przepis określa nie tylko konieczną i wystarczającą przesłankę wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, ale też zawiera regułę dowodową uprawniającą organ do wyrejestrowania pojazdu po przeprowadzeniu postępowania ograniczonego w przypadku kradzieży do oświadczenia strony. Jak stanowi bowiem art. 79 ust. 1 pkt 2, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Reguła ta "nie uchyla" jednak zasady prawdy obiektywnej postępowania administracyjnego, która nakazuje organowi wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu stworzenia jej rzeczywistego obrazu i prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (v. art. 7 k.p.a.). Sąd wskazuje przy tym, że uzupełnienie procedury dotyczącej wyrejestrowywania pojazdu zawarte zostało w § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1038). Przepis § 15 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia nakłada na właściciela pojazdu dokonującego jego wyrejestrowania, obowiązek dołączenia do wniosku poza stosownym oświadczeniem pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, innych dokumentów w tym zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu, wystawionego przez właściwy organ. Niemniej wskazany przepis § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., nie znajduje umocowania w podstawie prawnej wydania tego rozporządzenia, którą stanowił art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym; delegacja ustawowa dla ministra do wydania rozporządzenia wykonawczego nie obejmowała bowiem zagadnień dotyczących wyrejestrowania pojazdu. Potwierdza to również okoliczność, iż nowelą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 2281), ustawodawca w art. 12 pkt 1 lit. a tejże ustawy zmienił wskazany wyżej przepis Prawa o ruchu drogowym w ten sposób, że upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej do określenia także warunków i trybu wyrejestrowania pojazdów. W związku z powyższym, dostrzegając orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące tego zagadnienia, należałoby przyjąć, że ww. § 15 ust. 1 pkt 2, nie mógł stanowić podstawy prawnej dla wydanych w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 773/05; wyrok NSA z 18.04.2018 r. sygn. akt I OSK 1513/16). Zastosowania w sprawie nie mogło także znaleźć rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355), wydane na podstawie znowelizowanego brzmienia ww. art. 76 Prawa o ruchu drogowym, a obowiązujące w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji, skoro stosownie do § 52 tego rozporządzenia, do wniosków złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Niemniej, nawet w sytuacji stwierdzenia, że ww. przepisy wykonawcze nie znajdowały zastosowania (z przyczyn powyżej podniesionych), organy obu instancji orzekając na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy i prowadząc postępowanie wyjaśniające, miały obowiązek dążyć do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności z nią związanych. Omawiana regulacja prawna nie zwalnia przy tym organów od oceny wszystkich zgromadzonych dowodów, ich analizy i poczynienia ustaleń w ich całokształcie (v. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Z ww. przepisu prawa materialnego nie można też wyprowadzić obowiązku dla organu wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu w oparciu o złożone przez właściciela pojazdu oświadczenie (o którym w nim mowa) w sytuacji, gdy oświadczenie to będzie pozostawało w sprzeczności z pozostałymi zgromadzonymi w sprawie dowodami. W konsekwencji, stanowisko organów w niniejszej sprawie wskazujące na to, że dokumenty przedłożone przez skarżącą nie uprawniają do pozytywnego załatwienia jej żądania, należało uznać za prawidłowe. Wprawdzie skarżąca, pouczona o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 kk, złożyła oświadczenie z datą 15 marzec 2016 r. o kradzieży w dniu 11 listopada 2014 r. przedmiotowego pojazdu. Niemniej, do wniosku oprócz ww. oświadczenia załączyła także postanowienie Prokuratora Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], o umorzeniu śledztwa w sprawie zaistniałej w dniu [...] listopada 2014 r. w [...], na parkingu przy ul. [...], kradzieży z włamaniem samochodu marki [...] nr rej. [...] o wartości ok. 150.000,00 zł na szkodę V. K., tj. o przestępstwo z art. 279 § 1 kk, wobec nie popełnienia czynu. Organ zobligowany był więc ocenić oba ww. dokumenty, a biorąc pod uwagę przyczyny, które spowodowały umorzenie śledztwa w sprawie kradzieży pojazdu, prawidłowo uznał, że nie wystąpiła przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Z uzasadnienia ww. postanowienia o umorzeniu śledztwa wynika bowiem, że w toku wykonywanych czynności powzięto podejrzenie, że do kradzieży pojazdu w ogóle nie doszło, a zgłoszenie w sprawie kradzieży służyło uzyskaniu odszkodowania z tytułu ubezpieczenia. W celu wyjaśnienia tych wątpliwości dokonano sprawdzenia pojazdu T. T. a ubezpieczonego na R. K.; w wyniku tych czynności w pojeździe tym ujawniono części i podzespoły samochodu skarżącej. Na tej podstawie przyjęto, że kradzież nie miała miejsca. Nie wynika z akt, aby orzeczenie to zostało skutecznie przez skarżącą zwalczone. To zaś oznacza, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogły tego aktu pominąć. Oceniając ten dokument, jego znaczenie w sprawie, prawidłowo zaś uznały, że kradzież wskazana we wniosku nie została udokumentowana i na tej podstawie nie jest możliwe wyrejestrowanie pojazdu. Nie były wprawdzie "związane" ww. postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [...], ale dokonując oceny dowodów i dążąc do ustalenia stanu rzeczywistego, obowiązane były dokonać rzetelnej analizy sprawy, a ta doprowadziła je do prawidłowego wniosku o braku podstaw do wyrejestrowania pojazdu z powodu kradzieży tylko w oparciu o oświadczenie skarżącej, skoro jest ono sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy wynikającym z dowodu o większej mocy dowodowej, jakim jest postanowienie organu ścigania. Oceny tej nie zmienia argumentacja skargi, w której wskazuje się na błędne ustalenie, że do kradzieży nie doszło, ale jednocześnie nie podnosi się żadnych okoliczności świadczących o tym, że stan sprawy wygląda inaczej, niż to wynika z ww. postanowienia o umorzeniu śledztwa. O wadliwości decyzji wydanych w sprawie nie mogło też świadczyć powołanie się przez skarżącą na przepis art. 79 ust. 1 pkt 7 Prawa o ruchu drogowym. Sprawa zakończona zaskarżoną decyzją wszczęta na wniosek skarżącej, dotyczyła wyrejestrowania pojazdu z powodu jego kradzieży; organ związany tym żądaniem mógł więc rozpatrzyć wniosek tylko w kontekście art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym; bez wyraźnego stanowiska skarżącej, nie mógł bowiem z urzędu dokonać zmiany kwalifikacji tego żądania. To zaś w efekcie oznacza, że organ nie mógł w tak uruchomionym postępowaniu, wypowiedzieć się w kontekście art. 79 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, a tym samym zarzut skargi sformułowany z powołaniem się na ten przepis, nie mógł okazać się skutecznych. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu o przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.