VII SA/Wa 1578/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-10
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki oraz obowiązku zapewnienia miejsc postojowych, może zostać uznana za dotkniętą rażącym naruszeniem prawa w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki (otwory okienne w ścianie w odległości 1,5 m od granicy zamiast wymaganych 4 m) oraz obowiązku zapewnienia miejsc postojowych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego. GINB uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie braku miejsc postojowych oraz usytuowania otworów okiennych w ścianie budynku w zbyt małej odległości od granicy działki sąsiedniej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania P. R. reprezentowanego przez adwokata M. C., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...], znak: [...], stwierdzającej, po wszczęciu postępowania na wniosek M. W., nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił cel i charakter postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Następnie wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż inwestor wraz z wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2009 r. o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (tj. działkami nr ewid. [...]) na cele budowlane. Analiza akt sprawy wykazała, że działka nr ewid. [...], na której zaprojektowano sporną inwestycję, w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...]z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 1999 r. Nr [...], poz. 2107). Tym samym, inwestor nie był zobowiązany do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja taka wymagana jest bowiem wyłącznie w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z treści przepisu art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80. poz. 717 ze zm. według stanu na dzień wydania badanej decyzji). W tych okolicznościach, w decyzji pozwolenia na budowę, nie doszło do rażącego naruszenia prawa - art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza zgromadzonej dokumentacji wykazała, że przedsięwzięcie inwestycyjne przewidziano na nieruchomości położonej na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem MU1 (strefa mieszkaniowo-usługowa). Potwierdza to znajdujący się w aktach sprawy, sporządzony przez Naczelnika Delegatury Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w Dzielnicy [...] wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...]. Zgodnie z dyspozycją art. 13 ust. 2 planu miejscowego nie wyznacza się publicznych placów do parkowania samochodów. Potrzeby w tym zakresie zabezpieczają inwestorzy i właściciele posesji na terenach własnych wg wskaźników minimum: 2 miejsca/budynek jednorodzinny.
Dalej organ zwrócił uwagę, że w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, wskazującymi, iż dokumentacja projektowa, na której oparł się organ pierwszej instancji, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, zawiera dorysowane odręcznie miejsca postojowe, w sytuacji gdy projekt w wersji oryginalnej nie zawiera tego typu oznaczeń, Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismami z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], zwrócił się z prośbą do inwestora oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]o przesłanie oryginalnych egzemplarzy projektu budowlanego, znajdujących się w posiadaniu tych podmiotów. Analiza egzemplarzy dokumentacji projektowej przesłanej przez inwestora oraz organ nadzoru budowlanego potwierdziła, że na projekcie zagospodarowania terenu nieruchomości inwestycyjnej nie zostały naniesione miejsca postojowe. W związku z powyższym, mając na uwadze wyjaśnienia inwestora, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, dokonując kontroli decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...]poddał ocenie egzemplarze projektu zagospodarowania terenu, znajdujące się w wypożyczonej dokumentacji projektowej.
Organ stwierdził, że sporne przedsięwzięcie uchybia w stopniu rażącym ww. planowi miejscowemu w zakresie dotyczącym zapewnienia miejsc postojowych. Wskazany powyżej art. 13 ust. 2 planu miejscowego stanowi wprost, że inwestorzy powinni zapewnić minimum 2 miejsca postojowe dla każdego budynku jednorodzinnego. Tymczasem projekt zagospodarowania terenu, w wersji oryginalnej, znajdujący się w dyspozycji inwestora oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nie przewiduje miejsc postojowych na terenie nieruchomości inwestycyjnej. Jednocześnie mając na uwadze dyspozycję art. 13 ust. 2 zdanie pierwsze planu miejscowego stanowiącego, że na analizowanym obszarze (oznaczonym symbolem [...]) nie wyznacza się publicznych placów do parkowania samochodów, to nieruchomość inwestycyjna w ogóle nie posiada zaprojektowanych miejsc postojowych, wymaganych przez wymienione unormowanie. Okoliczność, na którą powołuje się skarżący, że projekt budowlany przewiduje 73,5 m2 powierzchni utwardzonych, co pozwala na zaparkowanie przed budynkiem 2 pojazdów (w kolumnie jeden za drugim), nie może prowadzić do sanowania stwierdzonego naruszenia.
W świetle ww. ustaleń organ stwierdził, że decyzja Prezydenta [...] w przedmiocie niniejszego pozwolenia na budowę, wydana pomimo niezgodności zaprojektowanego przedsięwzięcia budowlanego z przepisami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa - art. 13 ust. 2 planu miejscowego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W świetle tego przepisu do naruszenia prawa o charakterze rażącym z całą pewnością należy zaliczyć zaprojektowanie inwestycji bez miejsc postojowych, w sytuacji gdy miejscowy plan nakłada taki obowiązek.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że w przypadku oceny rozwiązań projektowych dotyczących miejsc postojowych, uwidocznionych na egzemplarzu projektu zagospodarowania terenu, będącym w dyspozycji organu stopnia podstawowego, również zachodziłaby konieczność stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...] w części dotyczącej miejsc postojowych. Przewidziane w powyższym opracowaniu usytuowanie projektowanych miejsc postojowych (bezpośrednio w granicy z działkami sąsiednimi) narusza bowiem rażąco § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Stosownie do treści § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm. według stanu na dzień 8 czerwca 2009 r.), jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Analiza dokumentacji projektowej wykazała, że południowo - wschodnia część ściany spornego budynku, z zaprojektowanym na poziomie parteru otworem okiennym, usytuowana na przewężeniu działki inwestycyjnej, znajduje się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ewid. [...] (zob. rys. WIL_3 rzut parteru). W konsekwencji stwierdził, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego.
Organ odwoławczy, odnosząc się do argumentacji skarżącego w kwestii dotyczącej odległości, w jakiej została zaprojektowana ściana spornego budynku wraz z otworem okiennym, wyjaśnił, że pojęciu "otwór okienny", o którym mowa w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przypisać trzeba znaczenie szersze niż pojęciu okna, do interpretacji którego ucieka się skarżący. Otóż okna służą doświetleniu pomieszczeń, natomiast otwory okienne, to elementy konstrukcyjne umożliwiające umieszczenie w nich okien. Skoro zaś przepis § 12 rozporządzenia zakazuje umieszczania otworów okiennych w ścianach znajdujących się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną oznacza to, że bez znaczenia jest, jaki rodzaj okna zostanie w nim umieszczony. Dotyczy to również okien z materiałów niepalnych, czy trudno zapalnych, na co wskazuje w odwołaniu skarżący.Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że wysoka klasa odpornościowa okna uzasadnia, dopuszczalność umieszczenia otworu okiennego w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ewid. [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że celem unormowania § 12 rozporządzenia, jest nie tylko ochrona obiektów budowlanych i ich użytkowników w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, ale również zapewnienie dostępu światła, nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, poszanowanie intymności i prywatności osób dysponujących tytułem prawnym do sąsiedniej działki budowlanej. Wypełnienie zaprojektowanego otworu szybą, nawet o określonej odporności ogniowej, w tak bliskiej odległości od sąsiedniej działki budowlanej ogranicza prawo jej właścicieli do prywatności, stwarza bowiem możliwości penetracji wzrokowej, czego w świetle § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie sposób zaakceptować. Nie można utożsamiać okien przezroczystych o większej odporności ogniowej, np. z luksferami, które nie mają cech przezroczystości.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe przesłanki zostały spełnione na gruncie niniejszej sprawy. Rażąco naruszone przepisy art. 13 ust. 2 planu miejscowego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego są przepisami, których stosowanie nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, zaś same naruszenia są rażące i bezsprzeczne. Skutki analizowanych uchybień są szczególnie poważne i nie mogą być akceptowane z punktu widzenia zasady praworządnego państwa. Wszelkie unormowania regulujące kwestię zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winny być przestrzegane w sposób restrykcyjny, ponieważ gwarantują one optymalny ład przestrzenny. Ponadto uchybienia związane z niezapewnieniem wymaganych miejsc postojowych wiąże się z uciążliwościami nie tylko dla inwestora, ale również dla użytkowników nieruchomości sąsiednich.
Organ odwoławczy podkreślił, że § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia dotyka sfery szczególnie wrażliwej usytuowania obiektów budowlanych w znacznej bliskości od granicy działki oraz od budynków znajdujących się na sąsiedniej działce. Ponadto akceptowanie tego rodzaju naruszeń byłoby wyrazem pobłażliwości dla społecznie nagannej tendencji inwestorów, zmierzających do obejścia, lub wręcz ewidentnego naruszenia, przepisów dotyczących zagospodarowaniem terenu oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Powyższe naruszenia nie są jedynymi, jakich dopatrzył się organ odwoławczy. Zwrócił uwagę, że kontrolowana decyzja organu stopnia podstawowego została wydana również z rażącym naruszeniem § 8 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1133 ze zm. według stanu na dzień wydania badanej decyzji) w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W myśl art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia, część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu powinna określać granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych (...) układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, w miarę potrzeby przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary. Przytoczony przepis rozporządzenia nakłada na projektanta obowiązek naniesienia wszystkich wymienionych w nim elementów zagospodarowania działki, w sytuacji gdy zostały one przewidziane na projektowanym terenie. Tymczasem analiza projektu zagospodarowania terenu, w wersji, znajdującej się w dyspozycji inwestora oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] prowadzi do stwierdzenia, że w analizowanej sprawie projektant nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. W szczególności nie oznaczył parkingów oraz chodników. Konsekwencją opisywanego naruszenia, które w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nosi znamiona rażącego naruszenia prawa (§ 8 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r., w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), jest wskazane powyżej naruszenie art. 13 ust. 2 planu miejscowego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Powyższa argumentacja legła u podstaw opisanej na wstępie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję wniósł P. R., domagając się jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zarzucił naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że decyzja Prezydenta [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa; art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że projekt zagospodarowania działki jest niezgodny z ww. przepisem techniczno-budowlanym; art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 13 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...]z dnia [...] maja 1999 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., Nr [...], poz. 2107), poprzez błędne przyjęcie, że zatwierdzony projekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego ze względu na brak zapewnienia miejsc postojowych; art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 8 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120 poz. 1333 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że brak oznaczenia parkingów i chodników w projekcie budowlanym powoduje jego niekompletność; art. 35 ust. 1 pkt 2 pr. bud. w zw. z § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że projekt zagospodarowania działki jest niezgodny z ww. przepisem techniczno-budowlanym; art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak całościowego ustalenia stanu faktycznego dotyczących przedmiotowej inwestycji; art. 107 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia decyzji, a w szczególności pominięcie w nim argumentów i dowodów przedstawionych przez skarżącego; art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy uznawaniu, że pozwolenie na budowę z dnia [...] czerwca 2009 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Na rozprawie, przed tutejszym sądem, w dniu 10 grudnia 2013 r. pełnomocnicy skarżącego, popierając skargę i argumentację przedstawioną na piśmie, wskazali dodatkowo, że decyzja organu pierwszej instancji, kontrolowana w niniejszej sprawie, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jako skierowana do osoby już nieżyjącej - K. W..
Uczestnicy postępowania M. W. i S. W. wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd w pełni podziela stanowisko organów – decyzja pozwolenia na budowę, kontrolowana w niniejszym postępowaniu, jest obarczona wadami rażącego naruszenia prawa.
Zanim dojdzie do przedstawienia argumentacji związanej z ww. tezą, Sąd stwierdza, że błędne jest stanowisko pełnomocników skarżącego zgłoszone na rozprawie, zgodnie z którym, skoro w toku postępowania nieważnościowego decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do doręczenia uczestniczce postępowania zwykłego, która w tej dacie nie żyła, to decyzja ta jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa.
Mają rację pełnomocnicy skarżącego, że prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej musi być ocenione, jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powtórzmy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok w sprawie o sygnaturze akt I OSK 1157/10 LEX nr 1082575) cyt. "w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania, a w konsekwencji wydać decyzji administracyjnej. Gdyby doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, jest ona obarczona wadą nieważności, albowiem została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie oraz była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność miała charakter trwały".
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni podziela przywołany pogląd orzecznictwa tyle, że w żaden sposób nie ma on odniesienia do okoliczności niniejszej sprawy.
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, został złożony przez M. W., w dniu 28 czerwca 2012r., jej córka K. W. zmarła w dniu 7 marca 2011r. Fakt, wynikający z akt sprawy - skierowanie do doręczenia K. W., decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2012r.,wydanej w postępowaniu nieważnościowym - nie stanowi o wadzie nieważnościowe tej decyzji. Nie doszło bowiem do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej. Adresatem decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności był bowiem nadal inwestor.
Sąd stwierdza, kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja pozwolenia na budowę jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa - § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W projekcie architektonicznym, zatwierdzonym w ww. decyzji przewidziano otwory okienne w ścianie położonej w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią, budowlaną i ponadto nie należącą do inwestora.
Wbrew stanowisku skarżącego, dla powyższej oceny nie ma znaczenia to, że w świetle projektu, wypełnienie otworów okiennych ma nastąpić materiałem, który gwarantuje ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Ściana budynku usytuowana odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią musi być w świetle ww. rozporządzenia ścianą pozbawioną otworów okiennych, te bowiem są dopuszczalne li tylko przy zachowaniu odległości 4m od granicy działki, przylegającej do sąsiedniej działki budowlanej.
Sąd nie ma wątpliwości, opisana powyżej wada projektu ma charakter kwalifikowany, jest oczywistym naruszeniem normy bezwzględnie obowiązującej i wywołuje skutki nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
O naruszeniu przepisu była już mowa powyżej. Przejdźmy zatem do kwestii oczywistości owego naruszenia, kwestionowanej przez skarżącego.
Pojęcie "otwór okienny", zostało prawidłowo omówione, przez organ drugiej instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przywołajmy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 17 lutego 2011r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 284/10, LEX nr 1071246), w uzasadnieniu którego stwierdzono, że skoro w § 12 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. mowa o otworach okiennych, w których mogą być umieszczone okna służące doświetleniu, to określeniu "otwór okienny" przypisać trzeba znaczenie szersze niż pojęciu okna. Bez znaczenia jest, jaki rodzaj okna zostanie w nim umieszczony, dotyczy to również okien z materiałów niepalnych, czy trudno zapalnych, jest to obojętne z punktu widzenia treści ww. przepisu odnoszącego się do otworów okiennych, a nie do okien".
Nie ma racji skarżący wywodząc, że dla zrozumienia pojęcia "otwór okienny" konieczna jest wykładnia, która zamyka drogę do uznania oczywistości naruszenia prawa. Doświadczenie życiowe wskazuje, że dla poznania znaczenia tego pojęcia nie jest potrzebna żadna złożona wykładnia, a tylko proste rozumowanie.
Podobnie oczywisty jest sens przepisu § 12 ww. rozporządzenia. Oddalenie otworu okiennego od granicy z działką budowlaną ma zapewnić minimum intymności w relacjach sąsiedzkich, otwór okienny jest bowiem taką formą przeszklenia, przez którą, jak sama nazwa mówi, może dojść do penetracji wzrokowej. Okno pełni funkcję przeszklenia z możliwością jego otwarcia, otwór okienny może być pozbawiony tej ostatnie funkcji, ale zachowuje przeźroczystość, czyli dostępność, dla wzroku, obszaru za nim. I tak, w ścianie usytuowanej w odległości 1,5 m od sąsiedniej działki budowlanej będzie możliwe wypełnienie luksferami, te choć dopuszczają światło, to uniemożliwiają nawiązanie przez nie kontaktu wzrokowego.
Oczywistość naruszenia bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa, jakim świetle ww. argumentacji jest dotknięta decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, nie może być też zaakceptowania w świetle skutków jakie wywołuje. Doszłoby do zakłócenie ochrony istotnej wartości jaką jest intymność, także ta w relacjach sąsiedzkich.
Nie ma racji skarżący wywodząc w skardze, że zagadnienie spełnienia przez inwestora przepisów prawa nie powinno być analizowane w oderwaniu od kwestii nietypowego kształtu działki objętej inwestycją, która jest bardzo wąska.
Inwestor, zawsze i bez względu na specyfikę działki budowlanej, którą dysponuje musi dostosować do niej zabudowę tak, by odpowiadała przepisom prawa. Inwestor na działce o mniejszej szerokości niż 16 m, w określonym zakresie, jest uprzywilejowany przez ustawodawcę. Ma zapewnioną możliwość sytuowania budynku ścianą, w odległości 1,5 m od granicy z działka budowlaną sąsiednią, oczywiście bez otworów okiennych. Tymczasem, inwestorzy władający działką szerszą muszą zachować w takich okolicznościach odległość 3m.
Sąd podziela także stanowisko organów, zgodnie z którym wada projektu budowlanego, projektu zagospodarowania działki w zakresie braku określenia miejsc postojowych jest wadą rażącego naruszenia prawa - przepisów szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym przepisu prawa miejscowego – miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Słusznie wskazano także, że przewidziane utwardzenie części działki nie może sanować wymogu konkretnego oznaczenia miejsc postojowych z zachowaniem ich zgodnego z przepisami prawa usytuowania. Sąd w pełni podziela także omówienie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skutki społecznych, ww. naruszenia.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, dla oceny decyzji pozwolenia na budowę w postępowaniu nieważnościowym nie ma żadnego znaczenia zakończenie budowy, dopuszczenie budynku do użytkowania, czy wreszcie faktyczne przystąpienie do jego użytkowania. Taki pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Sąd stwierdza, w postępowaniu zakończonym zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, nie doszło do naruszenia zasad procedury administracyjnej, które miałoby wpływ na jego wynik. W szczególności, na ocenę decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym, nie mogłyby mieć wpływu aktualnie składanie jakichkolwiek oświadczeń przez projektantów, organ kontroluje bowiem projekt, jako dokument zatwierdzony decyzją.
Sąd nie podziela też stanowiska skarżącego, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom z art. 107 k.p.a., przeciwnie, ocenia to uzasadnienie jako prawidłowo i wyczerpująco argumentujące przyjęte rozstrzygnięcie.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło