VII SA/Wa 1583/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-04
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, może zostać uchylona przez sąd administracyjny, jeśli nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności, a jednocześnie istnieją wady prawne tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może uchylić decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nawet w przypadku stwierdzenia wad prawnych, jeśli zaistniały przesłanki określone w art. 31 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W takiej sytuacji sąd może jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która częściowo uchyliła i zmieniła decyzję Wojewody W. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (rozbudowa drogi wojewódzkiej). Skarżąca kwestionowała m.in. lokalizację inwestycji, podział jej nieruchomości oraz sposób realizacji przedsięwzięcia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów o własności. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego M.J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013, poz. 267) oraz art. 11 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołań J. K. oraz O. K. od decyzji Wojewody W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku O.-L. wraz z m. O. i L.: 1) uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 1, zapis:
"Działając na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nadaję decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego niniejsza decyzja: zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi, uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "Określenie terminu wydania nieruchomości. Działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), określił termin wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Działając na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego, decyzja niniejsza zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi, uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych." 2) uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 7, zapis: "5. Zatwierdzenie podziału nieruchomości. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) niniejszą decyzją zatwierdzam projekt podziału nieruchomości zgodnie z ZAŁĄCZNIKIEM Nr 1" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "5. Zatwierdzenie podziału nieruchomości. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.) niniejszą decyzją zatwierdzam podział nieruchomości zgodnie z ZAŁĄCZNIKIEM Nr 1". 3) uchylił: w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronach 8 i 9, zapis stanowiący pkt 9 zatwierdzający projekt budowlany, oraz znajdujący się na stronie 11, zapis stanowiący pouczenie i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, zapisu: "9. Zatwierdzenie projektu budowlanego oraz inne postanowienia. 9.1 Zatwierdzam projekt budowlany: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 513 na odcinku O.-L. wraz z m. O. i L."- ZAŁĄCZNIK NR 4. 9.2 Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku O.-L.wraz z m. O. i L.może być realizowana z zachowaniem następujących warunków, zgodnie z art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane: szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych: zgodnie z planem bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie; wymagani kierownicy budowy (robót) i inspektorzy nadzoru inwestorskiego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2006 r. Nr 83, poz. 578) oraz Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 19 listopada 2001 r., w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r. Nr 138, poz. 1554); inwestor jest zobowiązany przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie; kierownik budowy (robót) jest obowiązany prowadzić dziennik budowy oraz umieścić na budowie w widocznym miejscu tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia. 9.3 Inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, na które wymagane jest zezwolenie na realizacje inwestycji drogowej, właściwy organ nadzoru budowlanego oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem co najmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem, dołączając na piśmie: oświadczenie kierownika budowy stwierdzające sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązków kierowania budową a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego; w przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego - oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego stwierdzające przyjęcie obowiązków pełnienia nadzoru inwestorskiego nad danymi robotami budowlanymi, a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego; informacje zawierające dane zamieszczone w ogłoszeniu, o którym mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. 9.4 Inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych pod warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie wydanego przez wojewodę przy pomocy upoważnionego organu nadzoru budowlanego. 9.5 Przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wojewoda przy pomocy upoważnionego organu nadzoru budowlanego przeprowadzi obowiązkową kontrolę budowy, zgodnie z art. 59a Prawa budowlanego. Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli.4) w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Zarząd Województwa W., reprezentowany przez T. S., Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w O., działając na podstawie art. 11 a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wystąpił do Wojewody W. z wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku O. - L. wraz z m. O. i L." oraz o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ww. wniosku Wojewoda W. wydał w dniu [...] lipca 2012 r. decyzję Nr [...], znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku O. - L.wraz z m. O. i L., jednocześnie nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności.
J. K. oraz O. K. wniosły odwołania od powyższej decyzji, w którym przede wszystkim kwestionowały lokalizację spornej inwestycji. Na skutek rozpoznania odwołań zapadła opisana na wstępie zaskarżona decyzja.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przed złożeniem wniosku inwestor, zgodnie z art. 11 b ust. 1 z 10 kwietnia 2003 r. uzyskał opinie: Zarządu Województwa W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], Zarządu Powiatu L. - uchwała nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., Wójta Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], Burmistrza O. - pismo z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...]. Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4 ww. ustawy do wniosku załączono mapę w skali 1:500, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto, dołączono analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 5 ustawy do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany został uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w Starostwie Powiatowym w L. (opinia z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...]).
Po dokonaniu analizy przedłożonego projektu budowlanego organ odwoławczy stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133, z późn. zm.). Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 8 ustawy, inwestor załączył do wniosku także opinie: Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O, z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...]., Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...].Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 9 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. do wniosku inwestor dołączył również akty administracyjne wymagane przepisami odrębnymi tj. decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku O. (wraz z miejscowością O.) - L.wraz z odcinkiem drogi wojewódzkiej nr [...]", oraz decyzję Starosty L. z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], udzielającą Zarządowi Dróg Wojewódzkich w O. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych. Analizując złożony przez inwestora wniosek z dnia 26 kwietnia 2012 r. organ odwoławczy uznał, że wniosek ten zawiera elementy wskazane w art. 11 d ust. 1 ww. ustawy.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji zastrzeżenia i wnioski wnieśli J. K. w piśmie z dnia 27 czerwca 2012 r., O. K. w piśmie z dnia 3 lipca 2012 r., Z. i K. K. w piśmie z dnia 27 czerwca 2012 r., J. i Z. D. w piśmie z dnia 28 czerwca 2012 r., E. G. w piśmie z dnia 29 czerwca 2012 r., E.Sp. z o.o. w piśmie z dnia 27 czerwca 2012 r., S.i I. M., P. Spółka Gazownictwa sp. z o.o., Oddział Zakład Gazowniczy w O. w piśmie z dnia 19 czerwca 2012 r., Polski Związek Działkowców w piśmie z dnia 4 lipca 2012 r., do których inwestor ustosunkował się w pismach z dnia 17 lipca 2012 r.
Analizując decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy stwierdził, że czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapy w skali 1:500, oznaczone jako Projekt Zagospodarowania Terenu stanowiące Załącznik Nr 4 do decyzji, będący jej integralną częścią). Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości (mapy z projektem podziału w skali 1:1000, stanowiące Załączniki Nr 2, będące integralną część decyzji). Ponadto, na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, stanowiący Załącznik Nr 4 do decyzji, będący integralną częścią decyzji. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Województwa W., oraz nieruchomości przeznaczone do czasowego zajęcia. W decyzji ustalono ponadto warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz warunki wynikające z potrzeb obronności państwa, jak również wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich.
Organ odwoławczy oceniając decyzję organu pierwszej instancji pod kątem spełnienia warunku określonego w art. 16 ust. 2 ustawy, stwierdził, iż rozstrzygnięcie nie zawiera określenia terminu wydania nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji, a wskazanie tego terminu jest obligatoryjne, niezależnie od faktu nadania temu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie, w przypadku nieobjęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi do dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stała się ostateczna, zastosowanie znajdzie termin określony w niniejszej decyzji zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy (por. uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1417/12, niepubl.).
W związku w powyższym, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w punkcie pierwszym decyzji, organ odwoławczy uchylając wskazane zapisy znajdujące się na stronie 1 kontrolowanej decyzji, orzekł w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchyleń, zapisów czyniących zadość obowiązkowi określonemu przez ustawodawcę w art. 16 ust. 2 ustawy, jak również uwzględniających wniosek inwestora w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i informujących o wynikających z nadania tego rygoru skutkach.
Ponadto, organ odwoławczy dostrzegł, iż w zaskarżonej decyzji Wojewoda W. zatwierdził, w punkcie 5, "projekt podziału nieruchomości", a takie rozstrzygnięcie pozostaję w sprzeczności z przepisami ustawy. Zgodnie bowiem z art. 11 d ust. 1 pkt 3 ustawy, inwestor w przypadku, gdy istnieje konieczność ewidencyjnego wyodrębnienia z dotychczasowej nieruchomości tej jej części, która znalazła się w obszarze projektowanej drogi publicznej wyznaczonym liniami rozgraniczającymi, obowiązany jest dołączyć do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami. Natomiast organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z art. 11 f ust. 5 ustawy, obowiązany jest wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości przedstawionego na mapach załączonych do wniosku o jej wydanie, a nie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Rozstrzygnięcie to zastępuje decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, a mapy z projektem podziału nieruchomości po wydaniu decyzji stają się dokumentowym źródłem wprowadzania stosownych zmian ewidencyjnych gruntów i budynków oraz do księgi wieczystej prowadzonej dla dotychczasowej nieruchomości.
W związku z powyższym, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie II niniejszej decyzji, organ odwoławczy uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji znajdujący się na stronie 7, zapis stanowiący pkt 5 zaskarżonej decyzji, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu spełniającego wymogi art. 11 f ust. 1 ustawy.
Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że Wojewoda Warmińsko-Mazurski w pouczeniu zaskarżonej decyzji zawarł informację o prawach i obowiązkach inwestora, wynikających m.in. z przepisów ustawy Prawo budowlane. Stwierdził, że zawarcie powyższego zapisu w pouczeniu do zaskarżonej decyzji jest niewłaściwe. Zgodnie bowiem z doktryną prawa administracyjnego to pouczenie decyzji, zwane również klauzulą odwoławczą służy określeniu charakteru decyzji, a więc stwierdzeniu, czy jest ona ostateczna, czy też nie. W tym elemencie decyzji organ ogranicza się do wskazania stronie rodzaju środka prawnego przysługującego w odniesieniu do danej decyzji oraz terminu i trybu jego wniesienia, a także organu właściwego do jego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy dokonując powyższych rozstrzygnięć uznał, że nie naruszają one zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a., ponieważ zasadniczym rozstrzygnięciem decyzji Wojewody W. było ustalenie przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości i projektu budowlanego, a te pozostają zgodne z wnioskiem inwestora oraz z decyzją organu pierwszej instancji.
Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom ustawy oraz że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punkcie I, II oraz III, sentencji zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.
Organ odwoławczy, rozpatrując ponownie sprawę, uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji. Wynika z niej, że przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane będzie w województwie w., powiecie lidzbarskim, w gminach i miastach: O. i L. Dotyczy ono rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku O. (wraz z miejscowością O.) - L.(granica miasta O. od strony P. w km od [...] do ronda O./O. w km od [...]) wraz z odcinkiem drogi wojewódzkiej nr [...] (od ronda O./O. w km od [...] do skrzyżowania z droga krajową nr [...] w km [...]).
Zarówno Wojewoda orzekający w sprawie jako organ pierwszej instancji, jak i Minister działający jako organ odwoławczy, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które są zobowiązane wyłącznie do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziału nieruchomości. Zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, bowiem stosownie do przepisu art. 11e ustawy nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
W związku z powyższym, organ odwoławczy pismem z dnia 22 października 2012 r. przekazał kopię odwołań skarżących inwestorowi, wzywając do wypowiedzenia się w sprawie możliwości rezygnacji z przeprowadzenia inwestycji przez nieruchomości należące do skarżących. W piśmie z dnia 31 października 2012 r. inwestor podtrzymał swoje stanowisko co do zasadności rozwiązań projektowych zaproponowanych we wniosku z dnia 26 kwietnia 2012 r. i przyjętych w decyzji organu pierwszej instancji.
Po przeanalizowaniu zarzutów podniesionych przez J. K. oraz O. K. w odwołaniach, w pismach, które wpłynęły w toku przedmiotowego postępowania oraz stanowiska inwestora zaprezentowanego w piśmie z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe zarzuty nie mogą zostać uwzględnione.
Ponadto, po przeanalizowaniu mapy z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stanowiącej Załącznik Nr 4 do zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, iż J. K. jest właścicielką działki nr [...] położonej w Gminie L. obręb [...] R., która na mocy zaskarżonej decyzji została podzielona na działki o nr. ewid. [...], o pow. 0,0881 ha oraz nr. ewid. [...] o pow. 0,6308. Pod realizację inwestycji została przeznaczona działka nr [...].
Odnosząc się do sprzeciwu skarżącej wobec podziału działki nr [...] obręb [...] R., a w konsekwencji braku zgody na zajęcie pod inwestycję drogową działki nr [...], organ odwoławczy podzielił stanowisko inwestora, zaprezentowane w piśmie z dnia 31 października 2012 r., zgodnie z którym skrzyżowanie rozbudowywanej drogi wojewódzkiej nr [...] z drogą gminną nr [...] nie spełnia wymogów określonych w § 60 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z powołanym przepisem kąt przecięcia osi dróg na skrzyżowaniu powinien być zbliżony do kąta 90°, z dopuszczalnym odchyleniem nie większym niż 30°, jeśli są spełnione wymagania widoczności na skrzyżowaniu. Po przeanalizowaniu Załącznika nr 4 do zaskarżonej decyzji, stanowiącego jej integralną część, minister stwierdził, iż w celu dostosowania parametrów przedmiotowego skrzyżowania do wymogów rozporządzenia, objęto liniami rozgraniczającymi działkę nr [...]obręb [...] R., powstałej w wyniku podziału działki nr [...] obręb [...] R., która była własnością J. K.
Odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym zarządca drogi nie wystąpił do skarżącej by sporządzić stosowną umowę podziału należącego do niej gruntu pod pas drogowy drogi wojewódzkiej w celu nabycia gruntu na potrzeby zarządzania i gospodarowania tą drogą w ramach posiadanego do niej prawa, w ocenie organu odwoławczego, zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, decyzją Wojewody W. zatwierdzono podział nieruchomości zgodnie z Załącznikiem nr 1. Natomiast stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy, linie rozgraniczające teren ustalone ww. decyzją stanowią linie podziału nieruchomości. Decyzja ta zatem zastępuje decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Wskazać należy, iż do wydania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia podziałów nieruchomości nie stosuje się procedury podziałowej wynikającej z ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ stosowanie tej ustawy w zakresie podziałów nieruchomości zostało przez ustawodawcę, zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 3 ustawy, wskazane tylko wobec dokumentacji podziałowej (por. M. Wolanin, Ustawa o ..., op.cit., s. 141-142). Zatem ani na inwestorze, ani na organie pierwszej instancji nie ciążył obowiązek zawarcia ze skarżąca jakiejkolwiek dodatkowej umowy dotyczącej podziału działki nr [...].
Organ drugiej instancji stwierdził też, że nie jest zasadne twierdzenie skarżącej, zgodnie z którym powinna zostać z nią zawarta umowa nabycia własności działki nr [...]. Wynika to z faktu, iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11 f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Organ pierwszej instancji określił w pkt. 6 zaskarżonej decyzji nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Województwa W. W wykazie tym znajduję się również działka nr [...]obręb [...] R. Z chwilą gdy decyzja organu pierwszej instancji stanie się ostateczna własność nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przejdzie z mocy prawa na Województwo W.
Odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym, skarżącej nie została przedstawiona przez Wojewodę W. mapa zawierająca sposób w jaki będzie dokonany podział należącej do niej nieruchomości, w ocenie organu odwoławczego, nie zasługuje on na uwzględnienie.
Wojewoda W. zgodnie z dyspozycją art. 11 d ust. 5 ustawy pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...], zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji, wysyłając zawiadomienia na adres widniejący w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim, w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz na stronach internetowych tych gminy, a także w prasie lokalnej. W zawiadomieniu i obwieszczeniu organ pierwszej instancji poinformował strony o miejscu, gdzie strony lub ich pełnomocnicy mogą zapoznać się z dokumentacją dotyczącą inwestycji. Skarżąca miała zatem możliwość zapoznania się z dokumentacją dotycząca podziału należącej do niej nieruchomości. Brak jest również przepisów zobowiązujących organ pierwszej instancji do doręczenia jakichkolwiek dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania bez wniosku strony.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, zgodnie z którym nie zgadza się, by wycinano drzewa i tym samym niszczono grunt do niej należący, tj. działkę nr [...], organ odwoławczy uznał go za bezzasadny. Odnosi się on bowiem do kwestii, o których rozstrzyga decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacją przedsięwzięcia, w której Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia realizowanego w wariancie V, zakładającym wycinkę 1500 sztuk drzew, pod nazwą "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku O. (wraz z miejscowością O.) - L. wraz z odcinkiem drogi wojewódzkiej nr [...]". W przypadku gdy, w ocenie skarżącej, rozwiązania przyjęte w ww. decyzji nie są wystarczające dla ochrony należącej do niej nieruchomości przed negatywnym oddziaływaniem przedmiotowej inwestycji, powinna była złożyć od tej decyzji środek zaskarżenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że rozwiązania techniczne przyjęte w projekcie budowlanym, stanowiącym Załącznik Nr 4 do zaskarżonej decyzji, są zgodne z warunkami określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a ewentualne zarzuty odnoszące się do ww. decyzji w powyższym zakresie nie mogą być uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem weryfikacja decyzji Wojewody W. nie zaś decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] lipca 2011 r.
Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1. Powyższe oznacza, iż organy właściwe w sprawach zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej tj. Wojewoda W. oraz minister, są związane decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ewentualne wady ww. decyzji nie mogą być zatem przedmiotem kontroli w toku niniejszego postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Natomiast po przeanalizowaniu ksiąg wieczystych dla działek przeznaczony w decyzji Wojewody W. do ograniczonego sposobu korzystania organ odwoławczy stwierdził, iż O. K. jest właścicielką działki nr [...], obręb [...] R. Właścicielem natomiast działki nr [...] obręb [...] R. jest Skarb Państwa - Starosta L., a działki nr [...] obręb [...] R., Gmina L.
Ponadto, po przeanalizowaniu mapy z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stanowiącej Załącznik Nr 4 do zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, iż działka nr [...] obręb [...] R. w ramach przedmiotowej inwestycji została przeznaczona do czasowego zajęcia pod przebudowę sieci Telekomunikacyjnej, wykonanie pełnej konstrukcji zjazdu wraz z wykonaniem uzbrojenia terenu celem włączenia do drogi wojewódzkiej.
W ocenie Ministra, bezzasadny jest zarzut, iż inwestor nie wystąpił do skarżącej ze stosownym pismem, aby nabyć na własność grunt pod rozbudowę drogi. Po pierwsze bowiem, należąca do O. K. działka nr [...] obręb [...] R. nie znajduję się w liniach rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji. Została ona na mocy decyzji organu pierwszej instancji zajęta jedynie w części do ograniczonego korzystania. Tym samym ww. nieruchomość nie przechodzi na własność Województwa W., a jej właścicielem pozostaje O. K. Po drugie natomiast, nawet gdyby działka znajdowała się w liniach rozgraniczających inwestycji, stawałaby się na mocy art. 12 ust. 4 ustawy własnością Województwa W. z mocy prawa, bez konieczności "występowania" do dotychczasowego właściciela ze "stosownym pismem".
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do art. 11 f ust. 8 pkt g ustawy, organ pierwszej instancji obowiązany był w zaskarżonej decyzji określić ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy dróg innych kategorii, któremu to obowiązkowi uczynił zadość na stronie 3, 4 i 5 decyzji. W takim wypadku nie jest wymagane uzyskanie przez inwestora zgody właściciela na czasowe zajęcie nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, zgodnie z którym podział działek nr [...],[...] oraz [...] jest nieuzasadniony, organ odwoławczy wskazał, że na mocy decyzji Wojewody W. działki te nie uległy podziałowi, a jedynie ich części zostały zajęte w celu zrealizowania obowiązków przebudowy sieci uzbrojenia terenu i przebudowy innych dróg publicznych w zakresie powiązania z przebudowywaną droga wojewódzką nr [...].
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa, a zarzuty zawarte w odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła J. K., domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, tj. art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem wydana decyzja narusza przepisy o własności. W uzasadnieniu skargi podtrzymała argumentację podnoszoną w pismach kierowanych do organu. Wskazała, że na spornej działce planowana jest budowa parkingu zamiast skrzyżowania, na którą skarżąca wraz z matką – O. K. nie wyraziły zgody. Skarżąca podkreśliła, że działka nr [...] stanowi najlepszy jej grunt uprawny i nie jest zainteresowana odszkodowaniem. Obecnie korzystanie z ww. gruntu jest utrudnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 - p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak : [...], którą organ uchylił zapisy znajdujące się na stronie 1, 7, 8, 9 (punkt 9) i 11 (punkt stanowiący pouczenie) i orzekł w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] zezwalającą na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku O.-L. wraz z m.O. i L.
Materialnoprawną podstawą wydania decyzji przez Wojewodę W. były przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", a w szczególności art. 11 a ust. 1, art. 11 f ust. 1, art. 12 ust. 1-4, 4c, 4d, 4e i 6, oraz art. 17 ust. 1 i 3, art. 20 ust. 3, art. 23 oraz art. 32 ust. 1, a ponadto art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.), art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.).
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zgodnie z art. 11 a ust. 1 ustawy, inwestor wystąpił z wnioskiem do Wojewody W. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej. Do wniosku inwestor dołączył niezbędne dokumenty w tym: opinie właściwego miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta oraz burmistrza, mapę na której przedstawiono proponowany przebieg inwestycji z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi i określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu.Inwestor dołączył także projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Dołączył opinie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...], W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O. z dnia [...] maja 2012 r., znak [...], Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak [...], decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem oraz decyzję Starosty L. z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...], udzielającą Zarządowi Dróg Wojewódzkich w O. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych.
Sąd stwierdza, że organ dokonał prawidłowej oceny formalnych wymogów wniosku inwestora z dnia 26 kwietnia 2012 r. w rozumieniu art. 11 d ust. 1 ustawy, i zasadnie uznał, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z przepisami ustawy - Prawo budowlane, stosownie do art. 11 i ust. 1 ustawy.
Zdaniem Sądu, wydana przez organ drugiej instancji decyzja zawiera elementy, przewidziane w art. 11 f ust. 1 ustawy. Organ poinformował strony o wszczętym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wysyłając zawiadomienia do wnioskodawcy i właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały natomiast poinformowane w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim, w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą inwestycji oraz o możliwości wnoszenia uwag i wniosków, z czego skorzystały. Wszystkie wniesione przez strony uwagi organ przekazał inwestorowi w celu zajęcia przez niego stanowiska, co do podniesionych zastrzeżeń, a następnie przekazał stronom, w tym skarżącej, udzieloną przez inwestora odpowiedź.
Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że stosownie do art. 11 f ust. 1 ustawy zawiera ona wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości, oznaczenie nieruchomości, które staną się własnością Województwa W. z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, oznaczenie nieruchomości, dla których ograniczono sposób korzystania. W decyzji ustalono ponadto warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz warunki wynikające z potrzeb obronności państwa, jak również wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie, z pełnym poszanowaniem zasad postępowania, a w szczególności art. 7, 77 § 1, 9, 10, 15 i art. 107 k.p.a. Odniósł się do każdego z podniesionych przez odwołujących się, w tym skarżącą, zarzutów dotyczących przede wszystkim lokalizacji przedmiotowej inwestycji oraz możliwości dokonania zmiany w lokalizacji.
Organ odwoławczy dostrzegł błędy zawarte w decyzji organu pierwszej instancji i dokonał ich korekty, dając temu wyraz w punktach I, II i III sentencji decyzji z dnia [...] maja 2013 r. oraz wyczerpująco argumentując powyższe w uzasadnieniu decyzji.
Dokonując wspomnianej korekty rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a. Istota wspomnianej zasady polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Chodzi o to, by "przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony" (uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 82). W ocenie Sądu organ odwoławczy zadośćuczynił powyższym wytycznym i, w konsekwencji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody W. w części zasadniczej, tj. ustalenia przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenia podziału nieruchomości i projektu budowlanego.
Odnosząc się do treści skargi i podniesionych w niej zarzutów, należało uznać je za niezasadne.
Należy wskazać, że na charakter inwestycji drogowych, które podlegaja szczególnej regulacji ustawowej spowodowanej potrzebą przyspieszenia procesu budowy dróg publicznych. Doszło do uproszczenia procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowy dróg publicznych poprzez objęcie w jednym postępowaniu i jednej decyzji czterech postępowań: lokalizacji drogi, podziału nieruchomości, nabywania nieruchomości pod drogi i pozwolenia na jej budowę.
Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Organ administracji nie jest jednak uprawniony do oceny zasadności, czy celowości zamierzonej inwestycji. O przebiegu inwestycji decyduje inwestor wybierając najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno–wykonawcze. Inwestor wyznacza miejsce oraz sposób realizacji inwestycji, co obejmuje przebieg i szerokość planowanej drogi. Wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ orzekający dokonuje jedynie oceny formalnoprawnej dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji. Odmowa wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być oparta wyłącznie o ustalenia organu z których wynikałoby, że przebieg inwestycji zaproponowanej przez inwestora narusza obowiązujące przepisy prawa. W przeciwnym wypadku, stosownie do art. 11a ust. 1 ustawy organ zobligowany jest wydać decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Nie można bowiem uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami art. 11e ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2416/10, www.cbois.nsa.gov.pl).
Jak słusznie podniósł organ ani Wojewoda Warmińsko-Mazurski, ani Minister nie posiadają kompetencji do zmiany przebiegu linii rozgraniczającej teren planowanej inwestycji wbrew stanowisku inwestora. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Podkreślić należy, że organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej. W przeciwnym razie organ zobligowany jest do wydania decyzji stosownie do art. 11a ust. 1 ustawy zezwalającej na realizację inwestycji drogowej.
Zgodnie z treścią art. 11 i ust. 1 ustawy, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo budowlane. Jak wynika natomiast z treści art. 35 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach Prawa budowlanego, organ zobligowany jest zezwolić na realizację inwestycji drogowej.
Odnosząc się zatem do treści skargi i sformułowanych tam zarzutów należy jeszcze raz podkreślić, że organy obu instancji orzekając o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie są upoważnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Dlatego organ odwoławczy nie był uprawniony zmienić rozwiązania przyjętego przez inwestora w projekcie budowlanym, w tym w zakresie rezygnacji z konieczności zajęcia pod realizację inwestycji – działek nr [...] i [...].
Co do sprzeciwu skarżącej wobec podziału działki nr [...] obręb [...] R., a w konsekwencji braku zgody na zajęcie pod inwestycję drogową działki nr [...], należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skrzyżowanie drogi wojewódzkiej nr [...] z drogą gminną nr [...] nie spełnia wymogów określonych w § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 43, poz. 430 ze zm.), zgodnie z którym kąt przecięcia osi dróg na skrzyżowaniu powinien być zbliżony do kąta 90 stopni, z dopuszczalnym odchyleniem nie większym niż 30 stopni, jeśli są spełnione wymagania widoczności na skrzyżowaniu. Na podstawie analizy załącznika nr 4 do zaskarżonej decyzji, należało stwierdzić, że w celu dostosowania parametrów skrzyżowania do wymogów ww. rozporządzenia, należało objąć liniami rozgraniczającymi działkę nr [...] obręb [...] R., powstałej w wyniku podziału działki nr [...] obręb [...] R., która była własnością J. K.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje zarzut, że zaskarżona decyzja godzi w prawo własności skarżącej. Trzeba z całą stanowczością podkreślić, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji została ustalona na podstawie stosownego w tym względzie aktu prawnego rangi ustawy. Jak już wcześniej wyjaśniono, Wojewoda W.prowadząc postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej działał na podstawie przepisów ustawy i na tej podstawie organ pierwszej instancji zobowiązany był wskazać w decyzji nieruchomości lub ich części, które na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy staną się z mocy prawa własnością Województwa W.
Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy, nieruchomości lub ich części objęte liniami rozgraniczającymi teren planowanej inwestycji stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych lub własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej staje się ostateczna. W niniejszej sprawie nieruchomości stały się własnością Województwa W. Nie może zatem skarżąca wywodzić, iż jest właścicielem działki, która z mocy samego prawa przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego. Skarżąca posiada jedynie uprawnienie wynikające z art. 12 ust. 6 ustawy, a mianowicie, jako dotychczasowy właściciel, ma prawo użytkować nieodpłatnie nieruchomość, ale nie dłużej niż do upływu terminu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy (120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna), nie przysługują już jej natomiast uprawnienia właścicielskie. Trzeba jednak wskazać, że za nieruchomość, która przeszła na rzecz Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu terytorialnego, dotychczasowemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie, ustalane decyzją przez organ który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a zatem w niniejszej sprawie Wojewoda W. (art. 12 ust. 4 a ustawy). Jednakże wysokość odszkodowania za przejęte nieruchomości lub ich części, ustalana jest w odrębnym postępowaniu.
Dodatkowo Sąd stwierdza - nawet w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, niezależnie od charakteru stwierdzonej wadliwości tej decyzji, w przypadku zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (gdy dotyczy decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jak w niniejszej sprawie), uchylenie tej decyzji przez sąd administracyjny zostało przez ustawodawcę wykluczone. Jeżeli decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotknięta jest wadami określonymi w art. 145 § 1 k.p.a., czy art. 156 § 1 k.p.a. to wobec ziszczenia się na dzień orzekania, przesłanek określonych w art. 31 ust. 2 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, sąd administracyjny nie może zaskarżonej decyzji uchylić, a jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzić może wydanie jej z naruszeniem określonych przepisów prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 984/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 603/11).
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Natomiast powody wydanego rozstrzygnięcia łącznie z wyjaśnieniami dotyczącymi podnoszonych przez skarżącą i inne strony zarzutów zostały przedstawione w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd w pełni podziela tę argumentację.
Uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151, 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło