VII SA/Wa 1632/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi C. [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru instalacji urządzenia reklamowego skargę oddala Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 360/08, po rozpatrzeniu skargi C. [...] Sp. z o.o. w W., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r., Nr [...], wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru instalacji urządzenia reklamowego przy ul. W. [...] w W. Sąd I instancji, analizując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego i przyjętą za podstawę zgłoszenia sprzeciwu stwierdził, że zawiera ona błędną interpretację i nieprawidłowe zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Sąd zaznaczył, że art. 28 Prawa budowlanego nakłada na inwestora zamierzenia inwestycyjnego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31 ustawy. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonanie powyższych robót obciążone zostało obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 7 ustawy właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Sąd I instancji wskazał, że cytowany art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, w obecnym brzmieniu obowiązywał od 24 grudnia 1997 r., kiedy to nastąpiła istotna jego zmiana przez art. 1 pkt 12 b ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 726) - w późniejszym czasie zmieniono jedynie kolejność punktów. Poprzednio przepis brzmiał następująco: "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych, z wyjątkiem reklam świetlnych". Porównanie poprzedniej regulacji oraz obecnie obowiązującej nie upoważnia do twierdzenia, że przepis ten dotyczy wyłącznie instalowania tablic reklamowych na istniejących obiektach. Zdaniem Sądu wyeliminowanie przez ustawodawcę z treści przepisu słów: "wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych" oznacza, że instalacja jest możliwa nie tylko na obiektach budowlanych. Taka interpretacja art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych nie tylko na obiektach budowlanych wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. W konsekwencji instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto ustawodawca nie uzależnił robót budowlanych wyszczególnionych w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które można uznać za budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej. Sąd zgodził się z poglądem skarżącej, iż każde działanie obejmujące: instalowanie, montaż, rozbiórkę czy też budowę jest wykonywaniem robót budowlanych. Wykonując budowę obiektu budowlanego podejmowane są również czynności związane z instalowaniem, czyli montowaniem elementów, w tym elementów składowych urządzenia reklamowego. W sprawie nie ma mowy o budowie budowli, skoro z projektu technicznego załączonego do zgłoszenia jednoznacznie wynika, że urządzenie reklamowe ma charakter rozbieralny i składa się z typowych elementów składowych, montowanych ze sobą w jedną całość. Nieprawidłowy jest pogląd organu, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem inwestora nie mieszczą się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych". Sąd I instancji uznał również za błędne twierdzenie organu odwoławczego, że instalowanie tablicy reklamowej, wymagało pozwolenia na budowę ze względu na jej skalę i konieczność oparcia się sile wiatru. W ocenie Sądu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych do mocowań samej tablicy reklamowej. Sąd I instancji wskazał następnie, że jeżeli organ uzna, że realizacja planowanej tablicy reklamowej czy urządzenia reklamowego ze względu na powierzchnię, ciężar, rozmiary itp. zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia albo zwiększa ograniczenia lub uciążliwość dla sąsiadów, może na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę co do robót budowlanych objętych z zasady obowiązkiem zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nadto, że instalacja przedmiotowego urządzenia reklamowego z uwagi na jego wielkość i konstrukcję niewątpliwie nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast zagadnieniem odrębnym jest czy nie istnieją inne podstawy do zgłoszenia sprzeciwu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2009r., sygn. akt II OSK 1293/08, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie stwierdzenia i wnioski, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zostały oparte na całości akt sprawy, w tym w szczególności na znajdującej się w aktach administracyjnych dokumentacji projektowo - technicznej. Z dokumentacji tej nie wynika, aby urządzenie reklamowe objęte zgłoszeniem było urządzeniem reklamowym, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu kasacyjnego, organy orzekające w sprawie w oparciu o załączoną do zgłoszenia dokumentację projektowo-techniczną, dokonały prawidłowej kwalifikacji prawnej, uznając, iż nie jest to urządzenie reklamowe wymagające jedynie zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Z faktu, że przedmiotowe urządzenie reklamowe ma charakter rozbieralny i składa się z typowych elementów składowych montowanych ze sobą w jedną całość, co podkreślono w zaskarżonym wyroku, nie wynika jeszcze, że niniejszy obiekt jest urządzeniem reklamowym, do którego odnosi się art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Należy bowiem mieć na względzie, że żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej chwili może on być rozebrany. Stwierdzenie Sądu pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "instalacja przedmiotowego urządzenia reklamowego z uwagi na jego wielkość i konstrukcję niewątpliwie nie wymaga pozwolenia na budowę" w oderwaniu od parametrów technicznych obiektu przedstawionych w dokumentacji projektowo-technicznej świadczy o braku dogłębnej analizy akt sprawy i nie może zostać zaaprobowane. Sąd wskazał przy tym, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, że o tym czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób w jaki zagłębiono go w gruncie ani technika w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Sąd kasacyjny zarzucił sądowi I instancji, iż dokonał on wykładni art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w istocie rzeczy w oderwaniu od treści art. 3 pkt 3 tej ustawy. Stwierdził, iż na gruncie przepisów Prawa budowlanego można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem, o których mowa w art. 3 pkt 3, oraz urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, wśród których można wyróżnić również wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami stosunkowo lekkimi, przenośnymi o małych gabarytach. Wskazał, iż na takie rozumienie wskazanych przepisów nie ma wpływu akcentowana przez Sąd pierwszej instancji nowelizacja przepisów Prawa budowlanego z 1997 r. Urządzenia reklamowe wolno stojące trwale związane z gruntem, jako jedna z przykładowo wymienionych budowli niezmiennie od lat są ujęte w przepisie art. 3 pkt 3 omawianej ustawy i nowelizacja z 1997 r. w tym względzie niczego nie zmieniła. Sąd II instancji podniósł, iż okoliczność, że ustawodawca wprost w przepisach Prawa budowlanego nie sklasyfikował urządzeń reklamowych w zależności od ich wielkości, masy, parametrów płaszczyzny reklamowej, trwałego związania z gruntem nie oznacza, że nie wynika ona z przepisów o warunkach techniczno-budowlanych, czy też z elementarnych zasad projektowania obiektów budowlanych, czy z zasad techniki i praw fizyki. Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolno stojący trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Przepis art. 5 Prawa budowlanego nakazuje wzięcie pod uwagę przy projektowaniu i budowie obiektu budowlanego przewidywanego okresu użytkowania obiektu, przepisów techniczno-budowlanych oraz zasad wiedzy technicznej. Przywołał przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06 (niepubl.). Sąd kasacyjny wskazał, iż zmiana w 1997 r. treści art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego skutkuje tylko tym, że przepis ten dotyczy instalowania tablic i urządzeń reklamowych na budynkach, jak też instalowanych jako samodzielne obiekty. Jednakże możliwość instalowania urządzeń reklamowych jako samodzielnych obiektów nie oznacza, że wszystkie urządzenia reklamowe objęte zostały treścią niniejszego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie Sądu I instancji wyrokiem Sądu II instancji oznacza, iż Sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Mając na uwadze, ocenę prawną wynikającą z uzasadnienia wyroku Sądu kasacyjnego, stwierdzić należy iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, została wydana zgodnie z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r., stwierdził, iż z dokumentacji projektowo-technicznej nie wynika, aby urządzenie reklamowe objęte zgłoszeniem było urządzeniem reklamowym, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, iż organy orzekające w sprawie w oparciu o załączoną do zgłoszenia dokumentację projektowo-techniczną, dokonały prawidłowej kwalifikacji prawnej, uznając, iż nie jest to urządzenie reklamowe wymagające jedynie zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, na gruncie przepisów Prawa budowlanego można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem, o których mowa w art. 3 pkt 3, oraz urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, wśród których można wyróżnić również wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami stosunkowo lekkimi, przenośnymi o małych gabarytach. W tym kontekście należy uznać, iż w rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że zgłoszona budowa nośnika reklamowego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Trafne jest bowiem stanowisko tych organów, że przedmiotowe urządzenie jest budowlą przewidzianą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Z przedłożonego przez inwestora projektu techniczno-budowlanego wynika, że przedmiotem zgłoszenia jest wolno stojące urządzenie reklamowe z jednostronnym ekranem o wym. 3,0 x 6,0 m i wysokości słupa 8,5 m. Roboty budowlane opisane w projekcie budowlanym polegają natomiast na zagłębieniu w gruncie fundamentu żelbetonowego o wym. 2,3 x 3,6 m i wysokości 0,8 m oraz zakotwieniu słupa. Taka charakterystyka przedmiotowego urządzenia w powiązaniu z dalszymi jego cechami wyłącza możliwość zastosowania w sprawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a w konsekwencji uznania, że inwestor miał obowiązek dokonania jedynie zgłoszenia zamiaru budowy. Przedmiotowy obiekt jest niewątpliwie samodzielnym, wolnostojącym i trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, a więc budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Świadczą o tym nie tylko sposób jego osadzenia w gruncie, jako trwałe związanie z gruntem, ale także takie jego cechy jak gabaryty (wysokość ca 12,0 m, tablica o powierzchni reklamowej tablicy 18 m2), ciężar całkowity konstrukcji wsporczej (ca 16, 0 kN), czy względy bezpieczeństwa, bliżej opisane w projekcie technicznym. Na wskazane wyżej właściwości urządzenia w postaci nośnika reklamowego zwrócił uwagę również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku uchylającym rozstrzygnięcie Sądu I instancji, podkreślając, że są one wyznacznikami tego, czy chodzi o obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Przywołał przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06 (niepubl.). Sąd kasacyjny wskazał również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05 (niepubl.), w którym zawarte jest stwierdzenie, iż o tym czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób w jaki zagłębiono go w gruncie ani technika w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Biorąc powyższe pod uwagę, mając na względzie, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak również prawa procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.