VII SA/Wa 1635/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. W. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2014 r., odmawiającego M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 29 sierpnia 2014 r. (data stempla Biura Podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje matka, ojciec i siostra. Zamieszkuje w domu należącym do rodziców. Ponadto do nich należą zabudowania gospodarcze. Wnioskodawczyni jest uczennicą IV klasy technikum i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 9,6055 ha. Łączne miesięczne dochody jej rodziny wynoszą 2054 zł, z czego 108 zł to zasiłek rodzinny. Na utrzymaniu rodziców wnioskodawczyni pozostaje też bezrobotna siostra wnioskodawczyni, która w czerwcu nr. uległa wypadkowi, co spowodowało dodatkowe koszty. Wnioskodawczyni wskazała, że średniomiesięcznie jej rodzina ponosi następujące wydatki: prąd – 380 zł, telefon i internet – 170 zł, nawozy – 1200 zł, koszty usług weterynarza – 500 zł, środki ochrony roślin – 250 zł, ubezpieczenie gospodarstwa– 300 zł, KRUS – 266,67 zł, wydatki na szkołę – 500 zł, olej napędowy – 1000 zł, spłata kredytu – 1200 zł, wyżywienie i środki czystości – 2000 zł. Łącznie miesięczne wydatki wynoszą 7766,67 zł (skarżąca wskazała 7700 zł). Do wniosku dołączono następujące dokumenty: zaświadczenie ze szkoły dot. M. W., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy dot. A. W., zaświadczenie z Urzędu Gminy, z którego wynika, iż W. W. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 18,21 ha fizycznych (9,6055 ha przeliczeniowych) oraz las o powierzchni 6,03 ha, kopie faktur i rachunków, kopie pism z KRUS oraz kopie spłat kredytu na zakup kolektorów słonecznych, rozbudowę budynku inwentarskiego i zakup maszyn rolniczych. Wnioskodawczyni wskazała, że średnie miesięczne wydatki znacznie przekraczają możliwości finansowe jej rodziny i wszelkie dodatkowe płatności stanowią obciążenie nie do poniesienia. Ponadto nie posiada ona oszczędności ani nie ma zdolności kredytowej. Postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. W sprzeciwie wskazała, że referendarz błędnie ustalił okoliczności, które legły u podstaw wydania postanowienia. Podniosła, że jej wniosek nie jest niewiarygodny, a referendarz nie wziął pod uwagę, że cyt. "może istnieć taka sytuacja, że mimo istnienia, zobowiązania nie są regularnie spłacane". Przyznała, że istotnie nie wskazała, czy i w jakiej wysokości otrzymuje dopłaty z Unii Europejskiej, jednak może na wezwanie Sądu uzyskać taką informację i przedstawić. Jednocześnie strona nie załączyła tej informacji do sprzeciwu. Sprzeciwiła się zwróceniu uwagi na różnicę między ilością hektarów przeliczeniowych a hektarów fizycznych, twierdząc, że co prawda gospodarstwo jej rodziców jest większe, jednak część ziem to nieużytki, nieprzynoszące dochodów. Skarżąca ponownie podkreśliła, że jest uczennicą i pozostaje na utrzymaniu rodziców, a obecnie, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego, potrzebuje środków na dojazdy do szkoły i pomoce naukowe i nie jest w stanie uiścić wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Podnieść należy także, że dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczany jest poprzez przemnożenie ilości hektarów przeliczeniowych przez kwotę wskazaną corocznie w obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W dniu 23 września 2014 r. Prezes wydał obwieszczenie, z którego wynika, iż przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2013 r. 2869 zł. W przypadku skarżącej będzie to zatem 9,6055 x 2869 zł, co daje 27558,18 zł rocznie, czyli 2296,51 zł miesięcznie. Do tej kwoty należy dodać 108 zł zasiłku rodzinnego. W ten sposób można określić dochód rodziny wnioskodawczyni na 2404,51 zł. Zważyć należy, że wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 561/14). Co prawda, jak wskazała sama skarżąca, nie uzyskuje ona żadnych dochodów, jednak na jej rodzicach ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny i jej sytuację majątkową należy oceniać przez pryzmat sytuacji majątkowej jej rodziców. Strona winna wniosek o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09). W ocenie Sądu, wniosku skarżącej do wiarygodnych i rzetelnych nie sposób zaliczyć, przede wszystkim z powodu ponad trzykrotnie przekraczających dochody wydatków, ale także z powodu niemożliwych do wyjaśnienia rozbieżności, takich jak wskazanie spłacania kredytu w kwocie 1200 zł miesięcznie, zaś załączenie dowodów spłaty na kwotę 248,16 zł. Wobec tego niemożliwe jest dokonanie oceny stanu majątkowego skarżącej, niezbędnego dla ustalenia, czy słuszne jest przyznanie jej prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, jak również dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu oraz sprzeciwie, w którym strona mimo treści postanowienia z dnia 11 września 2014 r. nie wskazała, czy i w jakiej wysokości dopłaty unijne otrzymuje gospodarstwo rolne jej rodziców, Sąd zajął stanowisko, że wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Trzeba wskazać, że jedynym kosztem, jaki skarżąca będzie zobowiązana ponieść na obecnym etapie postępowania, będzie wpis sądowy od skargi, który z uwagi na przedmiot sprawy wynosi 200 zł. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.