VII SA/Wa 1642/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-21

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ale jej dochody pozwalają na zgromadzenie środków na koszty sądowe, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) przy jednoczesnym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) przysługuje jedynie osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeżeli natomiast strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym. W sytuacji, gdy dochody strony pozwalają na zgromadzenie środków na koszty sądowe, ale nie na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Stan faktyczny
M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z konkubentem i dwójką studiujących dzieci, posiada dom o powierzchni 100 m2, a jej łączny dochód wynosi 3340 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała stałe wydatki na media, podatek i leczenie. Sąd uznał, że dochody skarżącej nie pozwalają na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ale jednocześnie nie wykazała ona, aby była pozbawiona możliwości partycypowania w kosztach sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. przyznać M. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego/ adwokata w sprawie sygn. VII SA/Wa 1642/17. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, czyli takich, które są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub gdy środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślić też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia. Prawo pomocy przysługuje jedynie w sytuacji, gdy poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się dla strony z pozbawieniem możliwości zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb. Strona winna zatem w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a tylko wówczas, gdy zgromadzenie w ten sposób środków na koszty postępowania byłoby niemożliwe, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011 r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110). M. P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego/ adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubentem oraz córką i synem. W treści wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie sygn. VII SA/Wa 1601/17 M. P. wskazała, że dzieci studiują. Skarżąca posiada dom o powierzchni ok. 100 m2. M. P. oświadczyła, że utrzymuje się z rodziną z dochodów w łącznej wysokości 3340 zł, na które składa się renta konkubenta skarżącej oraz wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez M. P. Do stałych wydatków skarżąca zaliczyła: opłaty za media – 650 zł, podatek – 95 zł, koszty leczenia – 220 zł. Biorąc pod uwagę informacje wynikające ze złożonego wniosku uznano, że uzasadnione jest przychylenie się do wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, bowiem dochody skarżącej i jej rodziny nie pozwalają na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego nie zachodzą natomiast podstawy do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, które przysługuje jedynie wówczas, gdy strona udowodni, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. M. P. nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa była na tyle trudna, że skarżąca pozbawiona jest możliwości partycypowania w kosztach prowadzonego z jej skargi postępowania. Przedstawione we wniosku dochody mające stały charakter pozwalają na zgromadzenie środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło