VII SA/Wa 1649/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-13
Skład orzekający: Paweł Groński, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę może zostać wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia przepisów dotyczących dróg pożarowych, jeśli projekt budowlany został uzgodniony przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do kwestionowania merytorycznej treści takiego uzgodnienia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę) nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do ingerencji w merytoryczną treść projektu budowlanego, w tym w kwestie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, jeśli projekt został uzgodniony przez rzeczoznawcę. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w tym trybie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego. Pozwolenie to zostało wydane przez Prezydenta Miasta. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak ustalenia, czy inwestycja posiadała drogę przeciwpożarową zgodną z przepisami, co miało skutkować naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, zaufania i czynnego udziału strony. Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi, badając legalność zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A W - B na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2021 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") - po rozpatrzeniu odwołania A W-B (dalej: "skarżąca") - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] grudnia 2020 r., znak: [...w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Decyzja organu odwoławczego zapadła w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda [...], po wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek skarżącej, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...] października 2017 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J P (dalej" "inwestor") pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego z instalacjami wewnętrznymi: wod.- kan., gazu ziemnego z szafką gazową, grzewczo-chłodniczą, wentylacji mechanicznej, elektryczną i elektrotechniczną wraz z elementami zagospodarowania terenu: drogami wewnętrznymi, miejscami postojowymi, stojakami na rowery, ciągami pieszo- jezdnymi, pylonem reklamowym o wysokości 12 m, przyłączem wodociągowym wraz z przebudową sieci wodociągowej, instalacją zewnętrzną kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem bezodpływowym, instalacją zewnętrzną kanalizacji deszczowej ze zbiornikami retencyjnymi szczelnymi i separatorem, instalacją elektryczną zewnętrzną i oświetleniem zewnętrznym wraz z zasileniem pylonu oraz rozbiórkę trzech istniejących budynków, na działkach nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...].
GINB, w uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2021 r., wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste, a do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie nieważnościowe nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zebrany materiał dowodowy.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.), według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: zgodę właściciela obiektu, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
GINB wyjaśnił, że inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr ew. [...]) na cele budowlane. Ponadto, inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2017 r., nr [...], ustalającą na jego wniosek warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku usługowo-handlowego oraz towarzyszącego pylonu reklamowego na części działki nr ew. [...] i na działce nr ew. [...], położonych w [...] przy ul. [...], pas drogowy - działka nr [...] - ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2017 r., znak: [...]). Jednocześnie, w aktach niniejszej sprawy znajduje się "Projekt rozbiórki budynków na posesji przy ul. [...] w [...]" wraz z informacją dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz Plan sytuacyjny oznaczenia budynków do wyburzenia.
GINB zaznaczył, że aktach sprawy brak jest zgody właścicieli budynków posadowionych na działkach nr ew. [...] na ich rozbiórkę. Materiał dokumentacyjny wskazuje (np. informacje z rejestru gruntów z [...] sierpnia 2017 r.), że, oprócz inwestora, współwłaścicielami ww. działek byli [...]. Niemniej jednak, jak podkreślił GINB, z posiadanych akt sprawy nie wynika, aby rozbiórka istniejących na działkach nr ew. [...] trzech budynków, była kiedykolwiek przez nich kwestionowana. Ponadto, ww. współwłaściciele działek ew. [...] oraz budynków na niej posadowionych, godzili się na ww. roboty budowane, zrzekając się jednocześnie prawa do kwestionowania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego uchybienia przywołanym wyżej przepisom art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 i art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego.
Jednocześnie GINB wskazał, że działka nr ew. [...], objęta ww. decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, uległa podziałowi, w wyniku którego powstała m. in, działka inwestycja nr ew. [...] oraz działka nr ew. [...]. Z treści decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2017 r. o ustaleniu warunków zabudowy, wynika jednoznacznie, że sporna inwestycja została przewidziana na części działki nr ew. [...], która po podziale stanowi działkę nr ew. [...].
Dalej GINB podniósł, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Przywołując szczegółowe ustalenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2017 r. o ustaleniu warunków zabudowy, GINB podkreślił, że nie stwierdził, aby sporna inwestycja naruszała rażąco ustalenia tej decyzji.
Organ odwoławczy nie stwierdził również, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę rażąco naruszały przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.), według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji. W szczególności nie uchybiono rażąco przepisowi § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, który stanowił, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
GINB wyjaśnił, że z projektu zagospodarowania działki (Projekt budowlany - Zagospodarowanie Działki - nr rysunku Z1 - str. 017) wynika, że elewacja północna projektowanego budynku handlowo-usługowego bez otworów zaprojektowana została w odległości 3,1 m od granicy działki nr ew. [...], natomiast elewacja południowa z otworami została zaprojektowana w odległości od 5,9 m do 6,1 m od granicy działki nr ew. [...], zaś elewacja wschodnia z otworami została zaprojektowana w odległości od 35 m do 62,1 m od granicy działki drogowej nr ew. [...] (ul. [...]).
Dalej stwierdził, że zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia odległość wydzielonych miejsc postojowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3 m - w przypadku do 4 stanowisk włącznie i 6 m - w przypadku 5-60 stanowisk włącznie. Z akt sprawy wynika, że projekt zagospodarowania działki (Projekt budowlany - Zagospodarowanie Działki - nr rysunku Z1 - str. 017) zakłada usytuowanie na działce nr ew. [...] czterech zgrupowań miejsc parkingowych (19 miejsc parkingowych - nr 1-19, 2 miejsca parkingowe - nr 20-21, 6 miejsc parkingowych - nr 22-27 i 4 miejsc parkingowych - nr 28-31). Z analizy projektu zagospodarowania działki wynika, że zgrupowanie 19 miejsc parkingowych (nr 1-19) zaprojektowano w odległości 6,0 m od granicy działki nr ew. [...] i nr ew. [...] (ul. [...]) oraz w odległości 10,5 - 10,6 m od granicy działki nr ew. [...], zgrupowanie 2 miejsc parkingowych (nr 20-21) zaprojektowano w odległości ok. 12,0 m od granicy działki nr ew. [...] oraz w odległości 5,0 m od granicy działki nr ew. [...], zgrupowanie 6 miejsc parkingowych (nr 22-27) zaprojektowano w odległości 6,2 m od granicy działki nr ew. [...] oraz w odległości ok. 7,8 m od granicy działki nr ew. [...], natomiast zgrupowanie 4 miejsc parkingowych (nr 28-31) zaprojektowano w odległości ok. 12,0 m od granicy działki nr ew. [...] oraz w odległości ok. 7,5 m od granicy działki nr ew. [...].
Następnie wskazał, że zgodnie z § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. Z analizy projektu zagospodarowania terenu (zob. Projekt budowlany - Zagospodarowanie Działki - nr rysunku Z1 - str. 017), wynika, że miejsce do gromadzenia odpadów stałych zaprojektowano w odległości ok. 5,0 m od granicy najbliższej działki o nr ew. [...] oraz w odległości ok. 30 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce.
Z kolei, zgodnie z § 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej: od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych -15 m; od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 7,5 m. GINB wyjaśnił, że z analizy projektu zagospodarowania terenu (zob. Projekt budowlany - Zagospodarowanie Działki - nr rysunku Z1 - str. 017), wynika, że szczelny zbiornik kanalizacji sanitarnej zaprojektowano w odległości ok. 9,0 m od granicy działki nr ew. [...] oraz w odległości ok. 19,0 m od granicy działki nr ew. [...].
Zdaniem organu odwoławczego, sporna inwestycja nie narusza także rażąco § 13 (dotyczącego przesłaniania budynków), § 57 i § 60 (dotyczącego nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), jak również § 271 i n. (dotyczącego ochrony przeciwpożarowej) ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.
GINB wyjaśnił, że sporny budynek zaprojektowano jako kategoria zagrożenia ludzi ZL I. Klasa odporności pożarowej budynku "D". Budynek zaprojektowano z uwzględnieniem wymagań WT dla klasy odporności ogniowej elementów budynku. Ponadto sporna inwestycja przewiduje drogę pożarową umożliwiającą przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN i szerokości min. 4 m, promień zewnętrzny min. 11 m, zawracanie na pętli. Powierzchnia drogi z wejściem do budynku jako utwardzone dojście ciąg pieszo- jezdny o szerokości min. 1,5 m i długości do 30 m (zob. Projekt budowlany - Ochrona przeciwpożarowa - str. 254-257).
Odnosząc się do zarzutów odwołania, GINB podniósł, że skarżąca powołuje się na § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030), zgodnie z którym drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, należy doprowadzić do budynku zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL I lub ZL II. Ponadto przywołała § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia z 24 lipca 2009 r., zgodnie z którym droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 14, na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów. Pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych. Zdaniem organu odwoławczego treść powyższych przepisów pozostaje bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygniecie, bowiem organ administracji architektoniczno – budowlanej nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno – budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. W odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno – budowlanej bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Jak wynika zaś z akt sprawy, do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2017 r., dołączono oświadczenia projektantów, o wykonaniu tych projektów budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej stwierdził bez uwag rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. K M - nr upr. [...], co zostało potwierdzone jego podpisem i pieczątką na projekcie zagospodarowania działki.
GINB wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2117), uzgodnienia projektu budowlanego dokonuje się w toku wzajemnej współpracy projektanta z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w trakcie sporządzania przez projektanta projektu budowlanego polegającej na konsultacji rozwiązań projektowych w zakresie oceny ich zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, wymianie uwag i stanowisk w zakresie projektowanych technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do kwestionowania merytorycznej treści takiego uzgodnienia (tak np. wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 918/19; z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 718/16).
Jednocześnie, za bezzasadną GINB uznał (przywoływaną w toku postępowania) argumentację skarżącej dotyczącą usytuowania spornej inwestycji w zbliżeniu do części działki skarżącej stanowiącej obszar lasu, co w jej ocenie stanowi rażące naruszenie przepisów prawa odrębnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zachodnia część działki nr ew. [...] objęta jest Uchwałą Rady Miasta [...] z [...] maja 2016 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych Miasta [...] dla wybranych terenów położonych w rejonach dolin rzecznych - rejon [...]- część VI i znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 5ZŁ (tereny zieleni nadrzecznej), nie jest to więc obszar lasu. Pozostała zaś część działki nr ew. [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z Banku Danych o Lasach wynika, że działka nr ew. [...] w żadnej części nie stanowi obszaru lasów.
W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2017 r., nr [...] nie naruszyła rażąco przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Ww. decyzja nie jest obarczona także żadną z pozostałych z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Na decyzję GINB z [...] czerwca 2021 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 77 § 1 k.p.a, art. 79 § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego skutkiem czego był brak ustalenia czy budynek handlowo - usługowy posiada drogę przeciwpożarową zgodną z wytycznymi zawartymi w przepisach Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych z dnia 24 lipca 2009 r., w wyniku czego doszło do naruszenia następujących zasad ogólnych postępowania: tj. zasady prawdy obiektywnej - uregulowanej w art. 7 k.p.a., zasady zaufania strony do organów postępowania -uregulowanej w art. 8 k.p.a. oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym - uregulowanej w art. 10 § 1 k.p.a.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia oraz szczegółową argumentację organu odwoławczego przedstawioną w rozpoznawanej sprawie, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia z [...] czerwca 2021 r. W ocenie Sądu, są one prawidłowe. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz uzasadniły swoje rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w jednym z trybów nadzwyczajnych - w trybie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. W takim postępowaniu nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - ponownej oceny wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego i projektu zagospodarowania działki, ale bada się, czy ostateczna decyzja jest obarczona którąkolwiek z wad, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.
W wypadku badania decyzji kwestionowanej przez stronę z powodu zarzucanego rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) sam fakt, że decyzja prawo narusza nie jest wystarczający do stwierdzenia jej nieważności. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, zgodnie przyjmuje się, że naruszenie prawa musi być rażące. To określenie, użyte przez ustawodawcę w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi o tym, że nie każde naruszenie prawa przesądza o nieważności orzeczenia administracyjnego. Musi być ono kwalifikowane.
Co do zasady, przepisem, który może być rażąco naruszony jest przepis prawa materialnego. Jak słusznie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2385/15 (CBOSA) "wynika to z faktu, że naruszenia prawa stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.) są wadami tkwiącymi w samej decyzji, a nie wadami postępowania, w którym ta decyzja zapadła. Te ostatnie bowiem stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy zestawienie treści aktu prawnego z treścią przepisu prowadzi w sposób niebudzący wątpliwości do wniosku, że pozostają one w sprzeczności. W rezultacie, skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa".
Zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i sądów administracyjnych, jak i doktrynie ugruntowany jest już pogląd, że z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty i bezsporny został naruszony przepis prawa i jednocześnie niemożliwe jest dokonanie jego odmiennej wykładni.
Jak stwierdził NSA w ww. wyroku, "naruszenie przepisów proceduralnych może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności badanego aktu, jeżeli zostało wyszczególnione w art. 156 § 1 k.p.a. (np. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie). W konsekwencji inne naruszenia przepisów proceduralnych nie mogą być kwalifikowane jako wyczerpujące dyspozycję art. 156 § 1 pkt. 2) in fine k.p.a. Stąd ocena postępowania dowodowego może nastąpić jedynie w ramach postępowania odwoławczego, a także w toku postępowania, o którym mowa w art. 145 k.p.a.".
Skarżąca wywodzi wadliwość zaskarżonej decyzji GINB z faktu, że organ ten nie przeprowadził postępowania administracyjnego z zachowaniem zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, tj. nie ustalił, czy sporna inwestycja posiada drogę przeciwpożarową zgodną z przepisami Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych z dnia 24 lipca 2009 r.
Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącej jest błędne, nie uwzględnia bowiem tego, jaki jest prawnie dopuszczalny zakres kontroli organu administracji architektoniczno budowlanej oraz prawnego zakazu ingerencji tego organu w merytoryczną treść projektu. Na to prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela powszechnie wyrażany w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 26 października 2017 r., sygn. akt I OSK 2743/16 – CBOSA) i niekwestionowany pogląd, że zakres kognicji organu administracji architektoniczno budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę jednoznacznie został określony w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Z dyspozycji tego przepisu wynika wprost, że organ taki pozbawiony został możliwości ingerencji w merytoryczną zawartość projektu budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.). Należy więc wyraźnie stwierdzić, że organy administracji architektoniczno budowlanej pozbawione zostały wolą ustawodawcy możliwości ingerencji także i w te rozwiązania projektowe, które zapewnić mają należyte bezpieczeństwo przeciwpożarowe i z których wynikają warunki konkretnego usytuowania projektowanego obiektu względem granic działki, czy też sąsiednich budynków.
Ocenie i kognicji organu podlega wyłącznie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem, ale w zakresie ściśle określonym w ustawie. Z artykułu 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wynika bowiem, że sprawdzeniu podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu i to jedynie pod kątem jego zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno – budowlanymi.
Ocenie organu administracji podlega więc jedynie sama lokalizacja budynku na działce inwestora – to zagadnienie jest bowiem objęte projektem zagospodarowania działki budowlanej.
Dlatego też, skoro art. 35 Prawa budowlanego zawiera zasadę wyłącznej odpowiedzialności projektanta za projekt architektoniczno-budowlany, a uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy (co – jak wynika z akt – zostało w sprawie spełnione) lub wymogów ochrony środowiska, to zarzuty skarżącej co do naruszenia prawa przez organy były chybione.
W związku z tym (i biorąc pod uwagę, że rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. K M - nr upr. [...], stwierdził bez uwag zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej) organ architektoniczno budowlany nie miał obowiązku ani prowadzenia dodatkowych badań, ani też ustaleń co do spełnienia warunków bezpieczeństwa pożarowego drogi. Tym bardziej, nie mogły tego czynić organy w postępowaniu nieważnościowym.
Skoro projekt budowlany był w zakresie podlegającym kognicji organu architektoniczno budowlanego, zgodny z wydaną decyzją o warunkach zabudowy, to ustalenie tej okoliczności nakazywało organowi projekt budowlany zatwierdzić.
Zarówno Wojewoda [...] jak i GINB, w uzasadnieniach swych decyzji powyższe okoliczności wyjaśniły skarżącej, przeprowadzając w tym zakresie analizę.
W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się ponadto, że nieskuteczny prawnie jest zarzut rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego (na który to przepis wskazała skarżąca w skardze). Jest to bowiem przepis, mający charakter normy prawnej ogólnej. Jako rażąco naruszany należy natomiast przywołać przepis szczególny, normujący konkretną sytuacje materialnoprawną, a nie ogólny obowiązek. Skarżąca wskazała także na przepis § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych z dnia 24 lipca 2009 r. zarzucając organowi, że ten nie skontrolował parametrów drogi pod kątem ww. przepisu.
Jak prawidłowo zauważył GINB, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, uzgodnienia projektu budowlanego dokonuje się w toku wzajemnej współpracy projektanta z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w trakcie sporządzania przez projektanta projektu budowlanego polegającej na konsultacji rozwiązań projektowych w zakresie oceny ich zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, wymianie uwag i stanowisk w zakresie projektowanych technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego.
W toku postępowania wykazano, że projekt został zatwierdzony przez uprawnionego rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zatem, sporna decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza rażąco prawa w zakresie przepisów przeciwpożarowych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do kwestionowania merytorycznej treści takiego uzgodnienia.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organy wyjaśniły w sposób prawidłowy motywy rozstrzygnięcia oraz zawarły w decyzjach zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Tym samym nie naruszyły art. 77 § 1 i 79 § 2 k.p.a. oraz art. 80 i 86 k.p.a., sporządzając decyzje zgodne z art. 107 § 3 k.p.a.
Skoro decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji była poprawna – to GINB prawidłowo zastosował, jako podstawę swej decyzji, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymał ją w mocy.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło