VII SA/Wa 1650/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-27
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wstrzymać postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli skarżący powołuje się na możliwość uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może wstrzymać postępowanie egzekucyjne w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jednak możliwość uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub trudna sytuacja finansowa zobowiązanego nie stanowią wystarczających przesłanek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Instytucja ta nie może być traktowana jako środek do przerwania egzekucji w trudnych sytuacjach życiowych zobowiązanego, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.Stan faktyczny
Skarżący P. N. złożył skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki domku letniskowego. Skarżący jako podstawę do wstrzymania postępowania egzekucyjnego wskazywał możliwość uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz trudną sytuację finansową i nierówne traktowanie w porównaniu do innych właścicieli samowoli budowlanych w okolicy. Organ egzekucyjny uznał, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki do wstrzymania postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), dalej "kpa", oraz w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015, ze zm.), dalej u.p.e.a. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. ([...]) odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 5 maja 2006 r. dotyczącego wykonania przez P. N. obowiązku rozbiórki (domku letniskowego na działce nr [...], obr. Z., gmina P.
Organ wskazał, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 23 § 6 u.p.e.a., zgodnie z którym organy sprawujące nadzór mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.
Dalej stwierdził, iż jako okoliczność wstrzymania postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał możliwość uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym dla działki nr [...]. Uchwalenie planu nie stwarzało jednak, jak stwierdził skarżący, możliwości zalegalizowania obiektu a jedynie umożliwiało uzyskanie pozwolenia na budowę po uprzedniej rozbiórce. Okoliczność nie miała więc wpływu - w opinii organu - na przedmiotowe postępowanie.
Organ ponadto podniósł, powołując się na orzecznictwo, że trudna sytuacja finansowa zobowiązanego, na którą powołał się skarżący, nie mogła stanowić przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2093/11). Stwierdził, że instytucji wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego nie można traktować bowiem jako środka przysługującego zobowiązanemu do przerwania egzekucji w trudnych dla niego sytuacjach życiowych.
Odnosząc się do zarzutu "nierównego stosowania prawa" oraz wybudowania bez pozwolenia innych obiektów w okolicy organ stwierdził, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, a powyższe argumenty wykraczają poza zakres prowadzonej sprawy.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego
Skargę na to postanowienie złożył P. N. i zarzucając naruszenie art. 6, 7, 8, 77, 86 kpa w zw. z art. 23 § 6 u.p.e.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ wojewódzki, oraz o nakazanie wszczęcia postępowania wyjaśniającego, z jakich względów obiekt skarżącego pozostaje w zainteresowaniu organów nadzoru budowlanego, w przeciwieństwie do innych tego typu obiektów znajdujących się w sąsiedztwie a wybudowanych bez pozwolenia.
Skarżący stwierdził, iż organ będąc jednocześnie organem nadzoru nad podległymi mu jednostkami powiatowymi i wojewódzkimi naruszył w istotny sposób art. 77 § 1 kpa zobowiązujący go do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dalej wskazał, iż w tej sprawie chodziło o dokonanie wizji lokalnej w terenie i sprawdzenie, czy i dlaczego wobec innych domków letniskowych znajdujących się w okolicy, nie są wszczynane, lub są wszczynane i umarzane, wstrzymywane postępowania w sprawach samowoli budowlanej.
Zdaniem skarżącego utrzymanie w mocy postanowienia organu wojewódzkiego przy jednoczesnym uchylaniu się od przeprowadzenia czynności kontrolnych u podległych jednostek nadzoru budowlanego stanowiło bez wątpienia naruszenie art. 6-8 kpa, wobec istniejących dowodów na nieprawidłowości w pełnieniu funkcji nadzoru budowlanego.
W opinii skarżącego organ nie skorzystał z przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony przed rozstrzygnięciem sprawy, czym naruszył art. 86 kpa, a skarżący mógłby szczegółowo przedstawić sytuację, jaka ma miejsce w terenie, na którym znajduje się obiekt.
Okolicznością szczególną, w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a. był fakt, że w stosunku do skarżącego organ powiatowy stosował takie środki, jakie nie były stosowane wobec pozostałych działkowiczów, takich jak doniesienie do prokuratury i skazanie na grzywnę w wys. 2000 zł, nękanie niesłusznym nałożeniem grzywny jak dla budynku mieszkalnego w wys. około 60 000 zł i zajęciem konta. W wyniku odwołania środki te zostały zwrócone a obecnie organ powiatowy wyznaczył grzywnę w najwyższym możliwym wymiarze to jest 10 000 zł.
Skarżący podniósł także, że w uzasadnieniu nakazu rozbiórki organ powiatowy stwierdził, że obiekt znajduje się na terenie M., nie zostało jednak wzięte pod uwagę, iż obiekt skarżącego jest niski, zasłonięty od wielu lat gęsto posadzonymi drzewami, jest niewidoczny ani z wód jeziora [...], ani z najbliższej drogi publicznej, nie stanowi więc żadnego zagrożenia dla krajobrazu - jest widoczny dopiero po wjechaniu na działkę.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 217), dalej ppsa.
W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., którym odmówiono, na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a., wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 5 maja 2006 r. obejmującego nakaz rozbiórki domku letniskowego na działce nr [...], obr. Z., gmina P.
Celem unormowania przewidzianego art. 23 § 6 u.p.e.a. jest możliwość uwzględnienia w toku postępowania egzekucyjnego zaistniałych indywidualnych okoliczności uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji. Okoliczności te muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt. II FSK 1738/11).
Pojęcie "szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza bowiem "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. IV, s. 638).
Dodać przy tym należy, że art. 23 § 6 u.p.e.a. jest przepisem o charakterze uznaniowym. Uznanie administracyjne to przyznanie organom administracji możliwości wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę a równowartościowych prawnie rozwiązań, zgodnie z określonymi w ustawie celami. Istota uznania administracyjnego wyraża się w tym, że organ może, ale nie musi, wstrzymać czynności egzekucyjne nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających to wstrzymanie. Niemniej organ nie może przekroczyć ram uznania administracyjnego i ma obowiązek prawidłowo uzasadnić swoje stanowisko.
Organ dysponuje zatem pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni pojęcia" szczególnie uzasadnionego przypadku, jak i oceny sytuacji faktycznej. Dlatego też to organ nadzoru decyduje czy w konkretnym stanie faktycznym należało uznać, iż tego rodzaju szczególnie uzasadniony przypadek wystąpił oraz czy uzasadniał ocenę o dopuszczalności wstrzymania czynności egzekucyjnej lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ.
W związku z powyższym należało podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie szczególne okoliczności przemawiające za wstrzymaniem czynności egzekucyjnych, w celu wykonania nałożonego obowiązku nie miały miejsca.
Za taką okoliczność nie można bowiem uznać możliwości uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gruntów obejmujących działkę nr [...], czy też trudnej sytuacji materialnej.
Natomiast uwagi skarżącego, związane z kwestią zasadności rozbiórki ww. obiektu budowlanego odnoszące się do odrębnego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2005 r. nakazująca rozbiórkę, mogły być podnoszone w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji i są niedopuszczalne w obecnie prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Uzasadnienia zaskarżonych postanowień, choć odmienne od oczekiwań skarżącego, nie naruszają prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organy w sposób należyty uzasadniły swe rozstrzygnięcia, dokonując analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi przepisami kpa, wyczerpująco przedstawiając stan faktyczny i wyjaśniając przesłanki, jakimi kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił okoliczności faktyczne sprawy, a także wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia oraz przepisy prawa stanowiące jego podstawę prawną. Tym samym – odnosząc się do zarzutów skargi – Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 86 kpa.
Tym samym organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Prawidłowe ustalenia organów powodują zatem, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanego orzeczenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło