VII SA/Wa 1659/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-20
Skład orzekający: Justyna Mazur, Tadeusz Nowak, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia dokumentacji powykonawczej i wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, gdy pozwolenie na budowę zostało później wyeliminowane z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Tak, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia dokumentacji powykonawczej oraz wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, nawet jeśli pierwotne pozwolenie na budowę zostało później unieważnione. Postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ma na celu usunięcie kolizji wykonanych robót z prawem, a nie likwidację samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na M. D. R. obowiązku sporządzenia dokumentacji powykonawczej oraz wykonania określonych robót budowlanych w związku z budową budynku mieszkalnego. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z powodu braku wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji nałożył wskazane obowiązki, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca T. K. zarzucała m.in. pozbawienie jej dostępu do drogi publicznej oraz przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków I. skargę oddala; II. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. D.tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623 – ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 - ze zm.), w sprawie dotyczącej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na dz. ew. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. W. w W., nałożył na M. D. R. obowiązek sporządzenia oraz przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego W. dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. W. w W.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w jego ocenie organ powiatowy w treści uzasadnienia decyzji nie dokonał niezbędnej oraz wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy pod kątem wykazania, że w niniejszym przypadku istnieją podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Organ powiatowy, zdaniem organu odwoławczego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego, nie przeprowadził stosownych rozważań w zakresie, czy w kontekście całokształtu dotychczas zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego istnieje możliwość doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Ograniczył się jedynie do nałożenia na podmiot zobowiązany obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej, poprzestając przy tym na twierdzeniu, że w związku z postanowieniami Sądu Rejonowego W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. i z dnia [...] kwietnia 2009 r. nieruchomość nr ewid. [...], położona przy ul. W. w W. posiada dostęp do drogi publicznej w rozumieniu art. 2 ust. 14 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ odwoławczy powyższe stanowisko uznał za nieprawidłowe. wskazał, że ww. postanowienia sądu cywilnego mają charakter zabezpieczający wyłącznie na czas trwania postępowania sądowego w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości nr ewid. [...] i [...], nie stanowią one zaś o bezterminowym ustanowieniu odpowiedniej służebności drogowej przez teren działki nr ewid. [...] zapewniającej działce nr ewid. [...] dostęp do drogi publicznej. Niezależnie od powyższego zauważył, iż w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych I instancji działka nr ewid. [...] posiada dostęp do drogi publicznej, tj. do ul. C., poprzez drogę wewnętrzną o nazwie [...].
Ponadto zdaniem [...] WINB organ powiatowy nie zbadał czy budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr ewid. [...], jest zgodny z obecnie obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Dodatkowo organ powiatowy, wydając zaskarżoną decyzję, pominął swoje wcześniejsze ustalenia odnośnie niezgodności ww. budynku mieszkalnego w zakresie otworu wejściowego i otworów okiennych usytuowanych w ścianie północno-zachodniej z warunkami techniczno-budowlanymi, o których jest mowa we wcześniejszej decyzji nr [...] oraz domniemanej niezgodności w tej części z projektem budowlanym.
Z tych względów organ odwoławczy stwierdził, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nr [...] nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 Kpa, gdyż nie zawiera wyczerpujących ustaleń faktycznych i ich rozważenia w świetle stanu prawnego.
Zastrzeżenia organu odwoławczego budzi również potraktowanie przez organ powiatowy jako strony postępowania podmiotu będącego właścicielem działki nr [...], zważywszy, iż budynek mieszkalny objęty niniejszym postępowaniem w żaden sposób nie oddziałuje na ww. nieruchomość.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i art. 104 K.p.a. nałożył na M. D. R. obowiązek sporządzenia oraz przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego W. dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą ww. budynku mieszkalnego oraz nakazał przesunięcie w głąb wiatrołapu drzwi wejściowych oraz wypełnienie otworów okiennych znajdujących się w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku usytuowanej w odległości mniejszej niż 4m od granicy działki, materiałem przepuszczającym światło spełniającymi wymogi określone w § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002r., poz. 690 - ze zm.).
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu W., uchwalonym uchwała nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Z 2002 r., nr [...], poz. [...]) przedmiotowy budynek mieszkalny znajduje się w strefie 7MU tj. w strefie zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Z zapisów tego planu nie wynika niezgodność przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W wykonaniu decyzji organu II instancji organ powiatowy ponownie zbadał krąg stron niniejszego postępowania, w wyniku czego ustalił, że podmiot będący właścicielem działki o nr ewid. [...] nie posiada statusu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Ponadto z całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że w ścianie zachodniej budynku, usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki znajdują się drzwi wejściowe i otwory okienne.
Powyższe nieprawidłowości świadczą o nie spełnianiu przez przedmiotowy budynek mieszkalny wymogów określonych w § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Tym samym powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2, ustawy Prawo budowane, organ nałożył obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie organ wskazał, ze dokumentacja uzyskanie ww. dokumentacji powykonawczej w wyniku wykonania niniejszej decyzji posłuży jako dowód niezbędny do wydania decyzji rozstrzygającej prowadzoną sprawę.
Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wniosła T. K., podnosząc, iż w związku z wybudowaniem budynku na działce [...] należący do niej budynek mieszkalny znajdujący się przy ul. W. w W. został pozbawiony dostępu do drogi publicznej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych I instancji wynika, że inwestycja budowlana nie została zrealizowana w ramach samowoli budowlanej, ale na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu W. nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. o pozwoleniu na budowę, która to w okresie późniejszym została wyeliminowana z obrotu prawnego (decyzja Wojewoda [...] z dnia [...] września 2003 r.). Inwestycja ta uzyskała pozwolenie na użytkowanie.
Organ wskazał, że tym samym późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę wskazuje na konieczność zastosowania do rozpatrzenia tejże sprawy administracyjnej trybu przewidzianego w przepisach art. 51 ust. 1 pkt 2 albo art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w zależności od uprzedniego ustalenia i wykazania przez organ administracyjny orzekający w sprawie, czy jest możliwe doprowadzenie zrealizowanej inwestycji budowlanej do stanu zgodnego z prawem, czy też nie ma takiej możliwości.
Odnosząc się do zarzutu T. K. na temat pozbawienia jej dostępu do drogi publicznej organ wyjaśnił, iż w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych niniejszej sprawy budynek mieszkalny należący do T. K. znajduje się na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. W.w W., która oddzielona jest od drogi publicznej tj. ul. W. w W. nieruchomością nr ewid. [...] (ul. W.w W.) oraz nieruchomością nr ewid. [...] (ul. W. w W.). W aktach sprawy znajduje się kopia wyroku Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lipca 1985 r., sygn. akt: [...], zakazującego T. K. przechodzenia i przejeżdżania przez działkę budowlaną położoną przy ul. W. w W.. Organ przy tym wskazał, że T. K. aktualnie dysponuje prawem współwłasności zarówno w stosunku do działki nr ewid. [...], jak i w stosunku do działki nr ewid. [...]. Sąd Rejonowy W. Wydział postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt: [...], ustanowił zabezpieczenie na czas trwania postępowania sądowego w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości nr ewid. [...] i [...] w postaci uprawnienia T. K. do przejazdu z działki nr ewid. [...], położonej przy ul. W. w W. do drogi publicznej pasem o szerokości 3,15 m i długości 25 m biegnącym wzdłuż północnej granicy działki nr ewid. [...], położonej przy ul. W. w W. przez istniejący na tej działce przejazd oraz zobowiązania H. S. do udostępnienia T. K. opisanej powyżej możliwości przejazdu na każde jej żądanie.
Natomiast w drodze postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt[...], nadano klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu - ww. prawomocnemu postanowieniu w przedmiocie zabezpieczenia z dnia [...] stycznia 2008 r. przeciwko dłużnikowi L. S.. Organ zaznaczył, że ww. postanowienia mają charakter postanowień zabezpieczających wyłącznie na czas trwania postępowania sądowego w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości nr ewid. [...] i [...], jednakże należy mieć na względzie że postępowanie to do tej pory nie zostało zakończone stosownym orzeczeniem sądowym. Zatem T. K. nadal należy traktować jako prawnego współwłaściciela działki nr ewid. [...].
Przez dostęp do drogi publicznej - zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) - należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Oddzielenie nieruchomości nr ewid. [...] od drogi publicznej ul. W. w W. przestrzenią stanowiącą inną nieruchomość tj. działkę nr ewid. [...], przy założeniu, że nadal prawem współwłasności do obydwu tych działek dysponuje ten sam podmiot czyli T. K., pozwala przyjąć, iż nieuchomość nie położona bezpośrednio przy drodze publicznej, w sensie prawnym, ma do niej dostęp.
Ponadto w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych I instancji działka nr ewid. [...] posiada również dostęp do drogi publicznej tj. do ul. C. poprzez drogę wewnętrzną o nazwie P.. Innego rodzaju kwestią jest natomiast to, że zdaniem skarżącej droga wewnętrzna o nazwie P. nie posiada odpowiedniej szerokości. Kwestia ta nie może być jednak wzięta pod rozwagę przy załatwianiu niniejszej sprawy, bowiem zakresem przedmiotowego postępowania administracyjnego objęty jest budynek mieszkalny przy ul. W. w W., nie zaś droga wewnętrzna o nazwie P..
W świetle powyżej przywołanych okoliczności zarzut T. K. odnośnie braku dostępu do drogi publicznej uznał za niezasadny.
Z tych względów organ odwoławczy podzielił stanowisko organu powiatowego, iż w omawianym przypadku nie można mówić o przeszkodach uniemożliwiających podjęcie w omawianym przypadku decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu W., uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy W. działka nr ewid. [...] znajduje się w strefie zabudowy mieszkaniowo-usługowej (usług nieuciążliwych), oznaczonych na rysunku planu symbolem 7MU. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu powiatowego, że z zapisów tego planu nie wynika niezgodność znajdującego się na terenie ww. działki obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według [...] WINB w decyzji nr [...] - w tzw. postępowaniu naprawczym istotna jest ocena zgodności przedmiotowej inwestycji z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, nie ma zaś znaczenia, jakie były ustalenia planistyczne z lat 80-tych XX wieku.
Organ powiatowy ponadto wskazał, że w ścianie zachodniej budynku usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki znajdują się drzwi wejściowe i otwory okienne, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Wykonanie nakazanych w zaskarżonej decyzji nr [...] robót budowlanych pozwoli na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z wymogami wynikającymi z § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia.
Niewykonanie przez podmiot zobowiązany obowiązku w wyznaczonym terminie stanowić bedzie podstawę do wydania decyzji bądź o rozbiórce obiektu lub jego części, bądź o zastosowaniu innego środka na mocy art. 51 ust. 3 pkt 2, z zastosowaniem odpowiednio obu tych przepisów z mocy upoważnienia zawartego w art. 51 ust. 7 ustawy. Natomiast przedstawienie dokumentacji powykonawczej stanowi podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego na wniosek inwestora decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane).
Ponieważ organ II instancji w ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB W. zawarte w decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2013 r.
Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzje złożyła T. K. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej.
Wskazała że postępowanie administracyjne prowadzone jest przewlekle przez 13 lat. Dodała, ze ul. P. jest przejściem pieszym, w dodatku stanowi grunt prywatny, nie jest zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych i nie ma ustalonego zarządcy. Przedmiotowy budynek swoimi gabarytami rażąco odbiega od projektu i został wybudowany na gruncie ulicy tj. na gruncie przeznaczonym na trasę wyj scia i przejazdu z domu i garażu posesji W., czym pozbawia ten dom dostępu do ul. W..
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), cyt. dalej p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nakładającą na M. D. R. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane obowiązek sporządzenia oraz przedłożenia dokumentacji powykonawczej (inwentaryzacji budowlanej powykonawczą oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej) wskazanego budynku mieszkalnego oraz nakazał wykonanie określonych czynności.
Kontrolowane rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ww. przepisami przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (tj. dotyczącego wstrzymania prowadzonych robót budowlanych), właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Natomiast zgodnie art. 51 ust. 7 ww. ustawy przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 (samowola budowlana) albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (tj. wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę).
Celem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności (zgodności z przepisami) i jakości wykonywanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunkami technicznymi czy też polskimi normami. Innymi słowy, postępowanie to nie jest ukierunkowane na likwidację samowoli, o tej bowiem traktują postanowienia art. 48 i art. 49b p.b., a jedynie na usunięcie kolizji z prawem wykonanych robót budowlanych.
Z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane wynika, że legalizacja obiektu budowlanego jest możliwa jedynie w przypadku gdy możliwe jest nałożenie na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Na podstawie powołanych przepisów jak wyżej wskazano organ I instancji nałożył na M. D. R. obowiązek sporządzenia oraz przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego W. dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą ww. budynku mieszkalnego oraz nakazał przesunięcie w głąb wiatrołapu drzwi wejściowych oraz wypełnienie otworów okiennych znajdujących się w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, materiałem przepuszczającym światło spełniającymi wymogi określone w § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Na wstępie należy wskazać, co jest w sprawie istotne, że decyzja organu I instancji została wydana na skutek ponownego rozpoznania sprawy, po uchyleniu poprzedniej decyzji tego organu przez organ odwoławczy. Oznacza to, że rolą organu I instancji podczas ponownego rozpoznania sprawy było przede wszystkim zastosowanie się do uwag organu odwoławczego i przeprowadzenie postępowania zgodnie ze wskazanymi zaleceniami. Natomiast ponowna kontrola organu II instancji powinna skupiać się na sprawdzeniu wykonania tych zaleceń oraz na ostatecznym całościowym zbadaniu sprawy.
[...] WINB uchylając rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2012 r. wskazał, że organ powiatowy powinien - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - ustalić, czy przedmiotowa inwestycja budowlana pozostaje w zgodności z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami ustawy Prawo budowlane i pozostającymi w związku z nimi przepisami wykonawczymi do ustawy, pamiętając o zachowaniu wszelkich wymogów wynikających z prawa procesowego, a zwłaszcza stanowiących o tym, komu przysługuje przymiot strony w indywidualnej sprawie administracyjnej, a następnie ocenić, czy w świetle dokonanych ustaleń istnieje
możliwość do przeprowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zastosował się do powyższych uwag. Sąd stanowisko to podziela. Organ I instancji wskazał, że przedmiotowej sprawie bezsporne jest zastosowanie trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 i 3 cytowanej ustawy - Prawo budowlane. Zastosowanie wskazanych przepisów wynika z okoliczności, iż inwestycja budowlana została zrealizowana na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] lutego 1986 r. o pozwoleniu na budowę. Inwestycja została oddana do użytkowania. Następnie decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., stwierdzono nieważność ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe okoliczności wskazują, że w sprawie należało zastosować tzw. postępowanie naprawcze, polegające na zbadaniu zgodności inwestycji z przepisami prawa miejscowego oraz techniczno-budowlanymi. Z powyższego wynika też, że inwestycja nie była realizowana w warunkach samowoli budowlanej, lecz na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i w okresie ważności tego pozwolenia. Późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego tego pozwolenia na budowę wskazuje właśnie na konieczność zastosowania do rozpatrzenia tejże sprawy administracyjnej trybu przewidzianego w przepisach art. 51 ust. 1 pkt 2 albo art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Sąd podziela to stanowisko.
Organ powiatowy realizując wytyczne organu odwoławczego zbadał zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu W. (uchwała nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] września 2002 r.). Sporny budynek mieszkalny znajduje się w strefie 7MU tj. w strefie zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Z zapisów tego planu nie wynika niezgodność przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodzić się także należy ze wskazaniami organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie istotne są zapisy obecnie obowiązującego planu, a nie wcześniejszego.
Organ I instancji zgodnie z zaleceniami zbadał krąg stron postępowania, w wyniku czego ustalił, że podmiot będący właścicielem działki o nr ewid. [...] z obrębu [...] nie posiada statusu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Nie budzą wątpliwości również ustalenia, że w ścianie zachodniej budynku, usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki znajdują się drzwi wejściowe i otwory okienne. Powyższe nieprawidłowości świadczą o nie spełnianiu przez przedmiotowy budynek mieszkalny wymogów określonych w § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd podziela to stanowisko. Z tego względu zasadnym było przeprowadzenie postępowania naprawczego i nałożenie na właścicieli budynku mieszczącego się na działce nr [...] wskazanych obowiązków (robót budowlanych), których wykonanie pozwoli na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z wymogami wynikającymi z § 232 ust. 6 wskazanego rozporządzenia.
Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko, że w sprawie można było nałożyć wskazane obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowane. W występującym w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pojęciu czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem może się mieścić obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności w rozumieniu ww. przepisu oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Dokumentacja budowy - wobec braku projektu budowlanego - powinna zawierać również elementy takie, jak projekt budowlany. Należy również pamiętać, że obok nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentacji powykonawczej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. organ I instancji nałożył jednocześnie obowiązek wykonania konkretnych czynności materialnych jak odsuniecie od granicy działki drzwi wejściowych oraz wypełnienie otworów okiennych materiałem przepuszczającym światło spełniającym wymagania § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Okoliczności te potwierdzają zasadność zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopuszcza się interpretację tego przepisu w ten sposób, że stanowi on podstawę do uzupełnienia dokumentacji robót budowlanych, dokumentacji, której brak dlatego, że roboty wykonywane były z naruszeniem prawa. Tak przyjęto m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2007 r., w sprawie II OSK 167/06, opublikowanym w ONSAiWSA nr 6 z 2007 r., poz. 132; czy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r. II OSK 1497/10 (LEX nr 1151905).
Pamiętać należy też, że dopiero złożenie ww. dokumentacji powykonawczej i wykonanie wskazanych robót budowlanych pozwoli na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego, nie tylko więc zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce. Tym samym rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie (nałożenie obowiązków) nie przesądza jej ostatecznego zakończenia, dokumentacja powykonawcza przedmiotowego budynku dostarczona w wyniku wykonania niniejszej decyzji posłuży dopiero w sprawie jako dowód niezbędny do wydania decyzji rozstrzygającej prowadzoną sprawę.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że skarżąca ma dostęp do drogi publicznej poprzez własną nieruchomość – działkę nr [...]. Zasadność zarzutów odnośnie ew. usytuowania i zwiększonych rozmiarów budynku na działce [...] potwierdzi, lub nie potwierdzi – w zależności od jego wyników, postępowanie administracyjne, które zakończy się po wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tj. po uzyskaniu przez organ ekspertyzy i wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Pkt II wyroku został orzeczony na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło