VII SA/Wa 1680/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-25
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Tomasz Janeczko, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków może być stwierdzona za nieważną z powodu przekroczenia kompetencji prawotwórczych oraz naruszenia przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest nieważna, gdyż została podjęta z przekroczeniem kompetencji prawotwórczych wynikających z porozumienia międzygminnego oraz narusza przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w szczególności poprzez wskazanie konkretnego przedsiębiorstwa w regulaminie, co jest niedopuszczalne. Regulamin jako akt prawa miejscowego powinien mieć charakter generalny i abstrakcyjny, obowiązujący na całym obszarze gminy, a nie dotyczyć wyłącznie konkretnego przedsiębiorcy czy ograniczać się terytorialnie.Stan faktyczny
Rada Miejska uchwaliła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy, który został zaskarżony przez Wojewodę. Wojewoda wskazał, że na mocy porozumienia międzygminnego zadania normatywne, w tym uchwalenie regulaminu, należą do innej gminy i że regulamin nie powinien wskazywać konkretnego przedsiębiorstwa. Gmina broniła swojej uchwały, twierdząc, że regulamin dotyczy terenu wiejskiego i nie ogranicza się do konkretnego przedsiębiorstwa. Sąd rozpoznał skargę i stwierdził nieważność uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w całości oraz zasądził od Gminy na rzecz Wojewody kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Gminy [...] z dnia [...]grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność uchwały Rady Miejskiej w [...]Nr [...]z dnia [...]grudnia 2018 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...]przez spółkę [...] sp. z o.o. w całości, II. zasądza od Gminy [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Rada Miejska w [...] uchwałą z dnia [...] grudnia 2018 r., Nr [...] na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.) oraz art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 i 1629), uchwaliła Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...] przez spółkę K. sp. z o.o. Uchwała ta była następnie kontrolowana przez Wojewodę [...], który rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stycznia 2019 r., znak [...], stwierdził nieważność załącznika do skarżonej uchwały w zakresie ustaleń zawartych w § 51 Regulaminu (tj. Rozdział XI ..Przepisy karne i kary pieniężne"). Rozstrzygnięcie to jest prawomocne.
Następnie pismem z 16 czerwca 2021 r. Wojewoda [...] (dalej: "skarżący") wniósł skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się stwierdzenia jej nieważności z wyłączeniem ustaleń objętych rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] stycznia 2019 r., zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznania niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie na mocy Porozumienia Międzygminnego z 14 kwietnia 2011 r. Gmina [...] przejęła od Gminy [...] częściową realizację zadania własnego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W § 1 pkt 3 tego Porozumienia określono, że Gmina [...] nadal będzie realizowała tą część zadań własnych, których przedmiotem jest ustalanie kierunków rozwoju, budowa i rozbudowa Urządzeń oraz opracowywanie wieloletnich planów rozwoju i modernizacji tych Urządzeń na terenie Gminy [...]. Wojewoda [...] uznał, że przekazanie Gminie [...] przez Gminę [...] do realizacji zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w całości oznacza, że na terenie Gminy [...] będą obowiązywały wyłącznie postanowienia regulaminu uchwalonego na mocy uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...] w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy [...] i Gminy [...]. W sytuacji, gdy zadanie w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków zostało przekazane do realizacji Gminie [...] jedynie w części, wówczas kwestia ta powinna zostać dokładnie określona, w jakiej części kompetencja w zakresie realizacji tegoż zadania pozostaje w gestii Gminy [...] i czy obejmuje ona możliwość przyjęcia odrębnego regulaminu. Z tego względu pismem z dnia 5 marca 2021 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza [...] o wskazanie, który z regulaminów obowiązuje na terenie Gminy [...] oraz na mocy jakiego przepisu lub porozumienia, pozostaje ten akt w obiegu prawnym. W odpowiedzi (pismo z 22 marca 2021 r.) Burmistrz [...] wskazał, że na mocy Porozumienia Międzygminnego z 14 kwietnia 2011 r. Gmina [...] przekazała obowiązek prowadzenia zadań własnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W załącznikach do Porozumienia Międzygminnego określony został obszar (Załącznik nr 1), jak i wymienione konkretnie ulice i urządzenia objęte Porozumieniem (Załącznik Nr 2). Porozumienie to zawiera również (załącznik Nr 3) wykaz miejscowości z terenu Gminy [...] nieobjętych Porozumieniem Międzygminnym, lecz objętych umową o hurtowej dostawie wody. Tym samym miejscowości wymienione w tym załączniku, stanowiące część miejscowości zlokalizowanych na obszarze wiejskim Gminy [...], nie zostały objęte Porozumieniem Międzygminnym i dla tych miejscowości Gmina [...] nie przekazała Gminie [...] realizacji zadań w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzanie ścieków. Burmistrz [...] dodał, że Gmina [...] poprzez [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji realizuje obowiązki w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta [...]. Wyjaśnił również, że K.Sp. z o.o.. realizuje zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie wiejskim Gminy [...].
Następnie - jak wskazał skarżący - w piśmie z 23 kwietnia 2021 r. Burmistrz [...] wskazał, że zgodnym zamiarem sygnatariuszy Porozumienia Międzygminnego było terytorialne ograniczenie obowiązywania przedmiotowego porozumienia, co wynikało z treści uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w sprawie powierzenia Gminie [...] częściowej realizacji zadania własnego, jak również z planów rozbudowy sieci wodociągowej na terenach wiejskich Gminy [...] oraz budowy na nich sieci kanalizacji sanitarnej.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i kolejne wyjaśnienia składne przez Burmistrza [...], Wojewoda [...] uznał, że wbrew twierdzeniom Burmistrza [...] regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków uchwalony przez Radę Miasta [...] obejmuje swoim zasięgiem tereny wiejskie Gminy [...]. Zadanie Miasta [...] w tym zakresie należy do zadań o charakterze normatywnym, co do których zasięg terytorialny nie został wyznaczony w Porozumieniu. Ustalenia uchwały Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy [...] i Gminy [...] mieszczą się zatem w granicach postanowień Porozumienia Międzygminnego, bowiem kwestia normatywna uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie Gminy [...] pozostawała w gestii Miasta [...]. W ocenie skarżącego w świetle Porozumienia Międzygminnego zadania o charakterze normatywnym (w tym uchwalenie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków) nie są ograniczone terytorialnie. Zatem z treści tego aktu wywieść należy, że zadania określone w § 1 ust. 1 i 3 powierzone Gminie [...] do realizacji obejmują swym zasięgiem cały obszar Gminy [...].
Z powyższych względów zdaniem skarżącego Gmina [...] nie realizuje ustaleń Porozumienia Międzygminnego, którego przejawem było podjęcie przez Gminę [...] własnego aktu w zakresie uchwalenia regulaminu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na terenach wiejskich Gminy [...]. W konsekwencji doprowadziło to do obowiązywania dwóch regulaminów o odmiennej treści.
W swoich rozważaniach skarżący wyjaśnił ponadto, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, jako akt prawa miejscowego, powinien mieć abstrakcyjny charakter. Tymczasem w przedmiotowej sprawie regulamin Rady Miejskiej w [...] określa uprawnienia i obowiązki konkretnego przedsiębiorstwa – K.Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę Gmina [...] wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniami zawartymi w skardze, że Porozumienie Międzygminne nie jest ograniczone zasięgiem terytorialnym oraz, że uchwała Rady Miejskiej w [...] obejmuje cały obszar Gminy [...]. Taka koncepcja wynika również ze stanowiska Prezydenta [...]. Dodatkowo organ stwierdził, że z treść przedmiotowego regulaminu dostarczania wody nie pozwala uznać, że obejmuje on uprawnienia i obowiązku wyłącznie konkretnego przedsiębiorcy – K. sp. z o.o. Z treści uchwały wnika bowiem, że odniesienie się do powyższej Spółki dotyczy tak naprawdę określenia terenu, na którym regulamin znajduje zastosowanie, a więc do terenu wiejskiego Gminy [...], który objęty jest działaniem Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna .
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Kontroli sądu administracyjnego poddane zostały między innymi uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
Zaskarżona w sprawie niniejszej uchwała w sprawie regulaminu dostarczania wody jest, jak wyżej wskazano, aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Stosownie do treści art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Rozwinięciem tej zasady na poziomie ustawowym jest art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym , zgodnie z którym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Z powyższego wynika, że organy samorządu terytorialnego mogą ustanawiać akty prawa miejscowego wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych. Materia prawa miejscowego nie może wykraczać poza zakres upoważnienia. Prawo miejscowe może wyłącznie uzupełniać przepisy prawa powszechnie obowiązującego w sposób zależny od aktów wyższego rzędu.
Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 u.z.z.w. - w brzmieniu obowiązującym w dniu jej podjęcia - rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwany dalej "regulaminem", obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, 2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług, 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach, 4) warunki przyłączania do sieci, 5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, 6) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, 7) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków (ust. 2).
Regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin powinien określać", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Przyjęta enumeracja pozytywna kwestii przekazanych do określenia regulaminem sprzeciwia się umieszczaniu zapisów, których przedmiot wykracza poza katalog spraw poddanych kompetencji prawodawczej rady gminy. Tym samym odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części (por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Go 235/18 – orzeczenie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: "CBOSA").
Z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: Dz.U. z 2021r., poz. 1372 – dalej w skrócie: "u.s.g.") wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Analiza całości przepisu art. 91 u.s.g., w szczególności treść ust. 4, stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, prowadzi do wniosku, że stwierdzenie nieważności uzasadnione jest wystąpieniem istotnego naruszenia prawa. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii należy odwołać się do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r. sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym. Nie jest jednak konieczne, aby było to rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2018 r., poz. 2096).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej, podkreślić należy, że na mocy Porozumienia Międzygminnego z dnia 14 kwietnia 2011r. Gmina [...] przejęła od Gminy [...] częściową realizację zadania własnego w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Ja wynika z § 1 Porozumienia Gmina [...] powierza , a Gmina [...] przejmuje, z zastrzeżeniem ust. 3 , obowiązek prowadzenia zadań własnych Gminy [...] z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Przy czym w ust. 3 wskazano, że Gmina [...] nadal będzie realizowała tą część zadań własnych, których przedmiotem jest ustalania kierunków rozwoju, budowa i rozbudowa Urządzeń oraz opracowanie wieloletnich planów rozwoju i modernizacji tych Urządzeń na terenie Gminy [...].
Zgodnie z przepisem art. 3 ust 1 ustawy , zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Natomiast art. 3 ust. 2 ustawy o zbiorowym za opatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków określa, że w razie wspólnego wykonywania przez gminy zadania zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (jako zadań własnych gminy), określone w tej ustawie prawa i obowiązki organów gminy wykonują odpowiednio właściwe organy związku międzygminnego lub gminy wskazanej w porozumieniu międzygminnym. W efekcie Gmina wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem przejmuje prawa i obowiązki pozostałej gminy, związane z powierzonymi jej zadaniami, zaś gmina ta ma obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania.
Analiza treści powyższego Porozumienia prowadzi do wniosku, że wszelkie zadania z zakresu zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...], z wyłączeniem ustalania kierunków rozwoju, budowy i rozbudowy Urządzeń oraz opracowywania wieloletnich planów rozwoju i modernizacji tych Urządzeń, przejęła Gmina [...] w całości.
W ocenie Sądu nieuprawnione jest stanowisko Burmistrza [...], że na mocy tego Porozumienia, Gmina [...] przejęła jedynie zadania z zakresu zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta [...] z wyłączeniem terenów wiejskich Gminy [...] i stąd konieczność podjęcia zaskarżonej Uchwały Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018r.
Przeczy temu przytoczona treść § 1 Porozumienia w tym ust. 3 odwołujący się jedynie do prawa ustalania kierunków rozwoju, budowy i rozbudowy Urządzeń oraz ustalenia planów. Brak jest wiec jakichkolwiek podstaw do przyjęcia ograniczenia terytorialnego obowiązywania Porozumienia z dnia 14 kwietnia 2011r. W ocenie Sądu kwestia normatywna uchwalania regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na całym terenie Gminy [...] pozostawała w gestii Gminy [...].
Tezy o ograniczeniu terytorialnym działania przedmiotowego Porozumienia nie potwierdza także, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w odpowiedzi na skargę, brzmienie § 3 , który stanowi , że do zadań Gminy [...] należeć mają wymienione w tym przepisie czynności, związane z wykonywaniem zadań w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na obszarze Gminy [...] w zakresie terytorialnym uwidocznionym na załączonej mapie ( załącznik nr 1) i wykazu punktów orientacyjnych granic przejmowanych Urządzeń( załącznik nr 2). Przepis powyższy zawiera zamknięty katalog czynności wykonawczych określonych w § 3 ust. 1 lit a-n i do nich odwołują się przytoczone powyżej załączniki.
Sąd podziela więc twierdzenia Wojewody, że § 3 ust. 1 wraz z załącznikami nie odnosi się do zadań normatywnych i nie kreuje w tej kwestii żadnych ograniczeń terytorialnych. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w brzmieniu § 3 ust. 2 i 3 Porozumienia, zgodnie z którymi dostawa wody i odbiór ścieków na terenie Gminy [...] będzie odbywać się zgodnie z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków , obowiązującym na terenie Gminy [...] – Uchwała nr [...] z dnia [...] maja 2008r., a w przypadku jego zmiany lub uchwalenia nowego regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie O. i K. , jego uregulowania obowiązywać będą na terenie Gmin objętych Porozumieniem z dnia 14 kwietnia 2011r.
Konsekwencją powyższego zapisu jest uchwalenie kolejnego regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...] i Gminy [...] w dniu [...] czerwca 2019r.( Uchwała Nr [...]). Na marginesie wskazać należy, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 9 września 2021r. w sprawie sygn.akt VII SA/Wa 814/21, stwierdzono nieważność powyższej uchwały w całości.
Należy więc podzielić stanowisko Wojewody, że w świetle powyższego Porozumienia zadania o charakterze normatywnym nie zostały ograniczone terytorialnie , a zadania powierzone w tym zakresie Gminie [...] obejmują teren Gminy [...]. W konsekwencji Uchwalenie przez Radę Miejską w [...] Uchwały Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018r. było niedopuszczalne w świetle zapisów Porozumienia z dnia 14 kwietnia 2011r. oraz art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art.19 ust 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Ustawodawca bowiem wskazał, że na terenie jednej gminy może działać kilka przedsiębiorstw w zakresie regulacji określonej przywołaną ustawą, jednak obowiązywać może tylko jeden regulamin uchwalony na podstawie art. 19 ust 1 ustawy.
Podkreślenia wymaga, że regulamin powinien być lokalnym, ale nadal normatywnym aktem wykonawczym do ustawy tj. ogólnie określać swoich adresatów i abstrakcyjnie wyznaczać dyrektywy postępowania identyczne dla każdego podmiotu znajdującego się w sytuacji faktycznej określonej w hipotezie normy prawnej. Dyspozycja aktu normatywnego powinna mieć zatem zastosowanie zawsze, ilekroć spełnione zostaną przesłanki określone ogólnie w jego hipotezie. Zgodnie z tak pojmowanym modelem prawodawstwa, art. 19 w związku z art. 2 pkt 1 i art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy, upoważnia co do zasady radę gminy do uchwalenia regulaminu świadczenia usług odpowiednio na terenie gminy bądź związku.
Jednocześnie wyjaśnienia wymaga fakt, iż regulamin świadczenia usług wodno-kanalizacyjnych stanowi każdorazowo akt prawa miejscowego obowiązujący na terenie danej gminy lub związku, nie może zaś stanowić regulaminu działania konkretnego przedsiębiorcy. Niedopuszczalnym byłoby bowiem różnicowanie praw i obowiązków członków danej społeczności lokalnej w zależności od podmiotu dysponującego prawem do instalacji, bądź w zależności od przedsiębiorcy świadczącego usługi na części terytorium jednostki samorządu terytorialnego. Działanie takie mogłoby stanowić naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Nie ulega wątpliwości, że w zaskarżonej Uchwale nieprawidłowo określono zasady świadczenia usług przez konkretne przedsiębiorstwo, a mianowicie Spółki K.sp. z o.o. ( K. sp.z o.o.).Brak jest bowiem podstawy prawnej do konkretyzowania przez radę gminy w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, stanowiącym akt prawa miejscowego, który powinien zawierać jak wskazano już wyżej, jedynie normy generalne i abstrakcyjne, zarówno odbiorców, jak i przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego. Tymczasem kontrolowana Uchwała określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie działania określonej spółki. Zapis taki stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ z uwagi na to, że przedmiotowy regulamin odnosi się do wszystkich faktycznych i potencjalnych odbiorców przedmiotowych usług, jak też istniejących i ewentualnie mogących powstać (na podstawie art. 16 ustawy) przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, wszystkie te podmioty muszą być określone generalnie, bez ich wskazywania. Powierzenie wykonywania uchwały konkretnemu przedsiębiorstwu wodociągowo - kanalizacyjnemu niewątpliwie w istotny sposób narusza art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Powyższy przepis nie upoważnia bowiem rady gminy do wskazania konkretnego przedsiębiorstwa. Ponadto, skoro regulamin ma charakter generalny, to oznacza, że może on dotyczyć kilku przedsiębiorstw. Niezrozumiałe jest także ograniczenie terytorialne obowiązywania Uchwały w odniesieniu do terenu działania konkretnego przedsiębiorstwa. To wszystko pozbawia uchwały atrybutu aktu generalnego i abstrakcyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że podejmując uchwałę nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...] przez spółkę K. sp. z o.o., Rada Miejska w [...], działała z przekroczeniem swoich kompetencji prawotwórczych wynikających z treści Porozumienia Międzygminnego z dnia 14 kwietnia 2011r., w istotny sposób naruszając przepisy art. 19 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 u.z.w. oraz art. 74 ust 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała rady gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
Z uwagi na powyższe istotne naruszenia prawa tj. art. 19 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy , konieczne było - na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. . O kosztach postępowania orzeczono w pkt II, na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło