VII SA/Wa 1685/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-18

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Tomasz Janeczko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli działka inwestycyjna nie posiadała dostępu do drogi publicznej w dacie jej wydania, pomimo istnienia woli właścicieli zapewnienia takiego dostępu w przeszłości oraz możliwości jego ustanowienia w przyszłości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej w dacie wydania pozwolenia na budowę, wbrew jednoznacznie brzmiącym przepisom Prawa budowlanego i warunków technicznych, stanowi rażące naruszenie prawa. Takie naruszenie, powodujące skutki niemożliwe do zaakceptowania w państwie prawa, uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji, nawet jeśli wola właścicieli była inna lub istnieje możliwość ustanowienia dostępu w przyszłości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą naruszenie prawa i odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów procesowych i dowolną ocenę materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienie ustaleń WSA z poprzedniego wyroku dotyczących braku dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej. GINB uznał, że choć brak dostępu do drogi publicznej stanowi naruszenie, nie jest ono rażące, gdyż istniała wola właścicieli zapewnienia dostępu i możliwość jego ustanowienia w przyszłości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody i zasądził od GINB na rzecz M. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Janeczko, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z [...] czerwca 2021r. [...], na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania M. B. - uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2020 r. [...] stwierdzającą, że decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa i odmawiającą stwierdzenia nieważności i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2017r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z opisanymi instalacjami, przyłączami zbiornikiem i dojazdami w P., gmina B. na działce [...]. Organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2018 r. odmówił stwierdzenia - na wniosek M. B. - nieważności ww. decyzji z [...] kwietnia 2017 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzją z [...] listopada 2018 r. Na skutek skargi wnioskodawcy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 126/19 uchylił powyższe decyzje. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda wydał ww. decyzję z [...] czerwca 2020 r. Po przedstawieniu specyfiki postępowania nieważnościowego, w tym pojęcia rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., GINB zaznaczył, że inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr ew. [...] na cele budowlane. Nie doszło zatem do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Następnie przytoczył art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, wskazując na obowiązki spoczywające na organie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym kontekście zaznaczył, że działka nr ew. [...] objęta była zapisami uchwały Rady Gminy B. z [...] października 2010 r. Nr [...] - w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru miejscowości T. i P. w gminie B. Leżała na terenie o symbolu B3MN (zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej). Nie narusza zatem zapisów planu w zakresie funkcji zabudowy. Ponadto, parametry obiektu nie naruszają rażąco ustaleń planu co do: nieprzekraczalnej linii zabudowy; wysokości – max 10 m (projektowane - 7,81 m - Projekt budowlany - str. 28); geometrii dachu - dachy dwuspadowe lub wielospadowe, o nachyleniu 25°- 45° (projektowany – wielospadowy 35° - Projekt budowlany str. 27); powierzchni biologicznie czynnej - min. 40% (projektowana - 71% Projekt zagospodarowania terenu (PZT) - str. 1/2); wskaźnika powierzchni zabudowy terenu - max 30% (projektowany 14% PZT - str. 1/2); obsługi parkingowej – min. 2 stałe miejsca, w granicach działki z dopuszczeniem realizacji max. 2 wolnostojących garaży (projektowane - 2 miejsca parkingowe w garażu - Projekt budowlany - str. 24). Inwestycja jest też zgodna z przepisami rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 - na dzień wydania decyzji): m.in. § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 13, 60 i 271-273. Przy wysokości max 7,81 m oddalona jest bowiem o 12,5 m od granicy działki nr ew. [...]; o 7,9 m, od granicy działki nr ew. [...]; o 17,5 m, od granicy działki nr ew. [...] i ok. 21,5 m od budynku mieszkalnego na działce nr [...] oraz o 8,6 m od granicy działki nr ew. [...] i 11, 9 m od budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]. Podobnie w zakresie § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 23 (odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i granicy działki), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych), § 271 (warunki ochrony ppoż). Odnośnie zarzutu braku dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej organ wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia, do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. "Dostęp do drogi publicznej", o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm. - na dzień wydania decyzji- dalej p.z.p.) nie ogranicza się do bezpośredniego dostępu. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 14 p.z.p. przez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć zarówno bezpośredni dostęp do tej drogi, jak i dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Organ podkreślił, że był związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w ww. wyroku z 4 lipca 2019 r. stosownie do art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja, oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia i zobowiązał organy do ponownej oceny, czy w postępowaniu zwyczajnym doszło do kwalifikowanego naruszenia ww. przepisów. Organy winny mieć przy tym na uwadze, że pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć w sposób wyżej omówiony. W przypadku ustalenia, że wskazany przez skarżącego sposób skomunikowania jego działki z drogą publiczną nie istniał w dacie wydania pozwolenia na budowę, bądź istniał, ale nie mógł być uznany za dostęp prawny, organy ocenią, czy Starosta [...] udzielając pozwolenia na budowę naruszył art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia w sposób, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przy ocenie sposobu naruszenia prawa - rażący, zwykły - organy zobowiązane będą do odniesienia się do wszystkich trzech kryteriów kwalifikujących naruszenie prawa jako rażące, w tym do skutków społeczno-gospodarczych. GINB wskazał, że dostęp do działek nr ew. [...] odbywa się poprzez drogę wewnętrzną poprowadzoną po północnych krańcach działek nr ew. [...] i po południowych krańcach działek nr ew. [...] (Mapa, karta 6; PZD, rys. nr 1z; Projekt podziału działki, k-123. Z aktu notarialnego z [...] września 1999 r., rep. A Nr [...] wynika, że działki: nr ew. [...], nr ew. [...] (skarżącego) i nr ew. [...] powstały po podziale działki nr ew. [...], a działki nr ew.: [...] po podziale podziału działki nr ew. [...]. W akcie ustanawia się również nieodpłatnie na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działek nr ew. [...], służebność przejazdu, przechodu i przegonu przez działki nr ew. [...] i [...] należące wówczas do Z. P. (§ 3 aktu) oraz nieodpłatnie na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działek nr ew. [...] i [...] służebność przejazdu, przechodu i przegonu przez działki nr ew. [...] należące do R. T. (§ 4 aktu). W dniu 16 września 1999 r. działki nr ew. [...] miały zatem dostęp do drogi publicznej (działki nr ew. [...]) poprzez działki nr ew. [...] i [...]; a działki nr ew. [...] poprzez działki o nr ew. [...] i [...]. W konsekwencji, ww. zapisy przeniesiono do Ksiąg Wieczystych wszystkich ww. działek. Np. w KW - [...] dla działki nr ew. [...], znajduje się zapis ustanawiający na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działek nr ew. [...] i [...] służebność przejazdu, przechodu i przegonu przez działki nr ew. [...] i [...], południową stroną, pasem szerokości 3 m oraz zapis ustanawiający na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działek nr ew. [...] i [...] służebność przejazdu, przechodu i przegonu przez działki nr ew. [...] i [...], północną stroną, pasem szerokości 3 metrów. Tak skonstruowany i przeniesiony z aktu notarialnego z [...] września 1999 r. zapis doprowadził do sytuacji, w której właściciele działek "południowych" ([...] - [...]) mają służebność przejazdu przez działki "północne" ([...] – [...]) i nie mają służebności na pozostałych działkach "południowych". Odnośnie dostępu do drogi publicznej dla działki nr. [...] organ wskazał, że wprawdzie w KW - [...] nie wpisano ustanowionej służebności, jednak akt z [...] września 1999 r. i KW Nr KR [...], Nr KR [...], Nr [...] jednoznacznie wskazują na służebność przejazdu, przechodu i przegonu przez działki nr ew. [...] i [...]południową stroną, pasem o 3 m na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki nr ew. [...]. Pas ten - odcinek (poprzez działki północne), nie łączy się jednak z działką inwestycyjną tylko styka się w narożniku z działką nr ew. [...]. Z projektu zagospodarowania działki wynika natomiast, że wyjazd z działki [...] poprowadzono przez działkę [...], na której nie ustanowiono służebności przejazdu. Badana decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia, niemniej w ocenie GINB, nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wprawdzie ww. przepisy nie wymagają wykładni, a samo naruszenie jest bezsprzeczne, jednak skutki uchybienia nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Z ww. stanu prawnego wprost bowiem wynika, że w dacie ustanowienia służebności, wolą ówczesnych właścicieli było zapewnienie wszystkim działkom (od [...] do [...]) dostępu do drogi publicznej. Jednak na skutek nieprecyzyjnego zapisu w akcie notarialnym i przeniesienia go do Ksiąg Wieczystych ww. działek, nowy właściciel działki nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej. Wyjazd z działki inwestycyjnej odbywa się poprzez część drogi wewnętrznej na działce nr ew. [...]. Organ zaznaczył, że inwestor wszczął przed Sądem Rejonowym w W., I Wydział Cywilny postępowanie o ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę skarżącego nr ew. [...] (sygn. I NS [...]), która jest w toku (pismo Sądu Rejonowego z 28 kwietnia 2021 r.). Następnie wskazał, że wzdłuż północnego krańca działki nr ew. [...] (o szer. 3 m) biegnie droga wewnętrzna zapewniająca dojazd do działki nr ew. [...] - drugiej działki narożna, najbardziej oddalona od drogi publicznej, sąsiadującej z działka inwestycyjną. Ustanowienie służebności przez działkę nr [...] na rzecz właściciela działki nr [...] jest zatem możliwe. Według organu, inwestor może również uzyskać dostęp do drogi publicznej przez realizację zgodnie z planem miejscowym innej drogi wewnętrznej. Z załącznika graficznego do planu wynika, że działka nr [...] graniczy bezpośrednio z działką drogową nr ew. [...] o symbolu [...] (droga wewnętrzna). GINB stwierdził, ww. decyzja nie jest też obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., Kończąc wyjaśnił, że jednoczesne stwierdzenie naruszenia prawa i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji przez Wojewodę [...] było wydanie dwóch wykluczających się rozstrzygnięć. Stąd też należało uchylić decyzję organu I instancji i odmówić stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2017 r. Skargę na powyższą decyzję złożył M. B. zarzucając naruszenie prawa procesowego: art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, tj. nieuwzględnienie stanu faktycznego ustalonego w wyroku z 4 lipca 2019r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi – po przedstawieniu przebiegu postępowania - zaznaczył, że polemika dotycząca dostępu do drogi publicznej nie ma uzasadnienia merytorycznego, gdyż reguluję ją art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który wprost stanowi o "zapewnieniu dostępu do drogi publicznej". Powołanie się na fakt, że działka inwestycyjna ma dostęp do drogi wewnętrznej nie ma znaczenia dla sprawy i nie spełnia przesłanek z ww. przepisu. Organ wskazał też, że dostęp do drogi publicznej wynika ze służebności przejazdu wskazanej w akcie notarialnym, co zaprzecza ustaleniom WSA w wyroku z 4 lipca 2019r. Z KW wynika, że ustanowiono służebności dla działek nr ew. [...] i [...], ale nie dla działki inwestycyjnej nr ew. [...]. Sąd wskazał, że akt notarialny z [...] września 1999r. też nie potwierdza dostępu do drogi publicznej poprzez służebności na działkach tworzących drogę wewnętrzną. Rozważania GINB są polemiką z ustaleniami Sądu, który wprost ustalił, że działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej i nie jest objęta służebnością przejazdu. Skarżący podkreślił, że w świetle art 153 p.p.s.a. GINB był bezwzględnie zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy w sposób zgodny ze stanowiskiem Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd kontrolował w tej sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2021r. uchylającą decyzję Wojewody [...] z [...] stwierdzającą, że decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2017 r. została wydana z naruszeniem prawa i odmawiającą stwierdzenia jej nieważności i odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami, przyłączami zbiornikiem i dojazdami w P., gmina B. na działce nr ew. [...]. Powyższe decyzje zapadły w wyniku uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi M. B. i uchylenia wyrokiem z 4 lipca 2019 r., sygn. VII SA/Wa 126/19 decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. oraz decyzji GINB z [...] listopada 2018 r. odmawiających stwierdzenia nieważności ww. Starosty [...] decyzji z [...] kwietnia 2017 r. Na wstępie zatem podkreślić trzeba, że zarówno organy jak i Sąd ponownie badając legalność zaskarżonych rozstrzygnięć związany jest oceną prawną przedstawioną w ww. wyroku stosownie do art. 153 p.p.s.a. Przez ocenę prawną rozumieć należy wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno kwestionowanie sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego zostało ono uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast, wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 153.). Związanie sądu oznacza natomiast, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wcześniejszym poglądem, lecz zobowiązany jest podporządkować się mu w całości. W powołanym wyroku Sąd wyjaśnił pojęcie "dostępu do drogi publicznej", zarówno w świetle art. 2 pkt 14 w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1a i pkt 9 Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) stanowiący, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając bezpieczeństwo użytkowania obiektu oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 1 warunków technicznych, do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Sąd podzielił stanowisko skarżącego, co do błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie istnienia służebności gruntowej przejazdu i przechodu dla działki inwestycyjnej, wskazując, że przecz temu treść Ksiąg wieczystych działek sąsiednich w tym działki skarżącego nr ew. nr [...]. Potwierdza to też fakt, że inwestor wszczął postępowanie o ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę skarżącego, wskazują we wniosku, że nie posiada dostępu do drogi publicznej , gdyż nie przylega ona do pasa drogowego i w związku z tym nie jest możliwy dojazd tą drogą do działki inwestycyjnej. Postępowanie o ustanowienie służebności gruntowej poddaje też w wątpliwość tezę organu odwoławczego, że działka nr ew. [...] ma dostęp do drogi publicznej poprzez działkę drogową. Sąd uznał zatem, że kontrolowane decyzje wydano z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i w zw. z § 14 ust. 1 warunków technicznych. Sąd zobowiązał organy do dokonania oceny, czy w postępowaniu zwyczajnym doszło do kwalifikowanego naruszenia art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia. Podkreślił przy tym, że w przypadku ustalenia, że wskazany przez skarżącego sposób skomunikowania jego działki z drogą publiczną nie istniał w dacie wydania pozwolenia budowlanego, bądź istniał, ale nie mógł być uznany za dostęp prawny, organy ocenią, czy Starosta [...] naruszył ww. regulacje w sposób określony w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd dodał, że przy ocenie sposobu naruszenia prawa – rażący, zwykły – winny odnieść się do wszystkich trzech kryteriów kwalifikujących naruszenie prawa jako rażące, w tym do skutków społeczno-gospodarczych. Sąd wprawdzie nie związał organu rodzajem rozstrzygnięcia, niemniej wskazał na obowiązek dokonania oceny, czy – ewidentny w tej sprawie brak dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej – oznacza, że wydając decyzję z [...] kwietnia 2017 r. Starosta [...] rażąco naruszył ww. przepisy zaznaczając, że badaniu powinny być poddane wszystkie trzy warunki wskazujące na wystąpienie drugiej przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Sądu ponownie orzekającego w tej sprawie nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów co do braku podstaw do stwierdzenia, że weryfikowana decyzja z Starosty [...] z [...] kwietnia 2017r. udzielająca pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na działce [...], bez dostępu do drogi publicznej nie jest obarczona wadą rażącego art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia. Niezbędne jest przypomnienie, że z rażącym naruszeniem prawa mam do czynienia w każdym przypadku, gdy rozstrzygnięcie organu jest w sposób jednoznaczny sprzeczne z przepisami prawa, które są jasne w swej treści, co oznacza, że zaprzecza ono ich istocie i sensowi. Dodatkowo, decyzja taką wadą dotknięta musi wywoływać skutki niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Jest to zatem wada o szczególnym ciężarze gatunkowym, pozostająca w całkowitej sprzeczności ze standardami państwa prawa (por. wyroki NSA: z 30 października 2018 r., sygn. II OSK 2668/16, z 15 marca 2018 r., sygn. I OSK 2217/17, z 24 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1931/17, z 17 listopada 2020 r., sygn. II OSK 2041/20, z 11 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1334/17, z 26 maja 2020 r., sygn. II OSK 3165/19). W ocenie Sądu, z takim charakterem naruszenia prawa mamy do czynienia w tym przypadku. Wbrew bowiem jednoznacznie brzmiącemu art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w z § 14 ust. 1 warunków technicznych organ wydał decyzję o pozwoleniu na budowę inwestycji, która - na dzień jej wydania - nie miała dostępu do drogi publicznej. Brak skomunikowania z drogą publiczną skutkujące brakiem możliwości wjazdu, wyjazdu i dojścia w sensie prawnym do działki inwestycyjnej nr ew. [...] – wbrew stanowisku organów - należy ocenić jako naruszenie kwalifikowane - rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bo powodujące skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że sama wola ówczesnych właścicieli zapewnienia wszystkim działkom (od [...] do [...]) dostępu do drogi publicznej, czy "nieprecyzyjny zapis" w akcie notarialnym i przeniesienie go do Ksiąg Wieczystych świadczy o braku podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie to nie powoduje skutków niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa. Zarówno gospodarcze jak i społeczne skutki stwierdzonego naruszenia są poważne, skoro wydano pozwolenie na budowę inwestycji w żaden sposób nieskomunikowanej z drogą publiczną, wbrew jasnym przepisom prawa, a ustanowienie stosownej służebności jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Naruszenie powyższych zasad godzi w istotne wartości prawne, nie może być zatem ignorowane ani przez organy, ani przez inwestorów. Z podanych przyczyn nie można było podzielić argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, w której – co wymaga podkreślenia – ocenę charakteru naruszenia art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia organ ograniczył do "zasięgu społeczno – gospodarczego" wiążąc ją wyłącznie z interesem inwestora oraz brakiem wpływu na zagospodarowanie, użytkowanie i wykonywanie prawa własności działki nr [...] jednocześnie wskazując, że inwestor może uzyskać dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie stosownej służebności na działce skarżącego. Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem uwzględnienie przedstawionej wyżej oceny Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną oraz poprzedzająca ją decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.`

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło