VII SA/Wa 1695/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-26
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wznowić postępowanie dotyczące decyzji, która wygasła z mocy prawa z powodu upływu terminu jej ważności?Ratio decidendi
Organ administracji nie może wznowić postępowania w sprawie decyzji, która wygasła z mocy prawa z powodu upływu terminu jej ważności, ponieważ warunkiem sine qua non procedowania w trybie wznowienia jest pozostawanie decyzji pierwotnej w obiegu prawnym. W przypadku wygaśnięcia decyzji, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uchyleniu pozwolenia na badania archeologiczne i umorzeniu postępowania. Wojewódzki Konserwator Zabytków wznowił postępowanie w sprawie wydania pozwolenia, które miało określony termin ważności do 31 maja 2014 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił decyzję Konserwatora, uznając, że wznowienie postępowania było niedopuszczalne z powodu wygaśnięcia pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], orzekającej w pkt 1 o uchyleniu w całości decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. pozwalającej Stowarzyszeniu "[...]" na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...], stanowiącej własność pana Z. G., położonej w miejscowości [...], gm. [...] oraz w pkt 2 umarzającej postępowanie - działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2014r. poz. 1446 ze zm.) oraz art. 17 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu w całości postępowania organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny wskazując, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. orzekł w pkt 1 o wydaniu Stowarzyszeniu "[...]'' pozwolenia na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...], stanowiącej własność pana Z. G., położonej w miejscowości [...], gm. [...], w pkt 2 ustalił, iż kierownikiem badań archeologicznych będzie Pan mgr O. P., w pkt 3 zobowiązał kierownika badań archeologicznych do zawiadomienia Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków o terminie odbiorów badań z wyprzedzeniem co najmniej 3 dniowym, w pkt 4 ustalił termin ważności pozwolenia do dnia 31 maja 2014 r.
W dniu [...] maja 2014 r. Stowarzyszenie "[...]" złożyło wniosek o przedłużenie powyższego pozwolenia do dnia 30 czerwca 2014 r. gdyż termin prac okazał się niewystarczający, a także o zmianę kierownika prac. Po rozpoznaniu powyższego wniosku, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014r. umorzył w całości postępowanie w sprawie zmiany terminu ważności oraz kierownika badań określonych w decyzji [...]WKZ nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. zezwalającej Stowarzyszeniu "[...]" na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...] stanowiącej własność pana Z. G. położonej w miejscowości [...], gm. [...].
W dniu [...] maja 2014 r. inspektor ds. zabytków archeologicznych [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] sporządził notatkę służbową z rozmowy przeprowadzonej z Panem O. P. Z rozmowy tej wynika, iż Pan P., który w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. został wskazany jako kierownik badań archeologicznych, nie uczestniczył w prowadzonych pracach ziemnych związanych z poszukiwaniem samolotu albowiem nie wiedział, iż badania te były prowadzone i jest ich kierownikiem. Oświadczeniem z dnia [...] czerwca 2014r. (doręczonym organowi I instancji) Pan O. P. potwierdził powyższe informacje.
Jak wynika z protokołu z dnia [...] czerwca 2014 r. z oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez pracownika inspektora ds. zabytków archeologicznych [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...] - stwierdzono prowadzenie prac wykopaliskowych, czego dowodem były ślady po wykopach.
Następnie, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wydania pozwolenia Stowarzyszeniu "[...]" na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...] stanowiącej własność pana Z. G. położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Jako strony postępowania organ I instancji wskazał Stowarzyszenie "[...]", Pana Z. G. oraz Pana O. P.
W dniu [...] czerwca 2014 r. Stowarzyszenie "[...]" zajęło stanowisko w sprawie i złożyło wyjaśnienia w zakresie dotyczącym przeprowadzenia wykopalisk, jak również wskazania Pana P. jako kierownika badań archeologicznych, a także stanowisko w zakresie zastosowanych przez organ I instancji przepisów prawnych. W kolejnym piśmie, również datowanym na dzień [...] czerwca 2014 r. Stowarzyszenie "[...] " przekazało dokumentację fotograficzną z przekazania szczątków samolotu do Muzeum Sił Powietrznych w [...].
Następnie, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], orzekł w pkt 1/ o uchyleniu w całości decyzji nr [...], z dnia [...] maja 2014 r., pozwalającej Stowarzyszeniu "[...]" na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...] stanowiącej własność pana Z. G. położonej w miejscowości [...], gm. [...] oraz w pkt 2/ umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] maja 2014 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków przez Stowarzyszenie "[...]" został złożony wniosek o wydanie pozwolenia na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki nr ew. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Po rozpatrzeniu wniosku [...]WKZ wydał decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. pozwalającą Stowarzyszeniu "[...]" na przeprowadzenie rzeczonych badań, ważną do dnia 31.05.2014 r. W przedmiotowej decyzji jako kierownik badań archeologicznych wymieniony był Pan O. P., wskazany we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. jako kierownik planowanych badań archeologicznych. Oświadczył on, iż nie był obecny podczas prac ziemnych związanych z poszukiwaniem i wydobyciem szczątków rzeczonego samolotu, ponieważ nie wiedział, że takie badania będą prowadzone. Ponadto został wskazany jako kierownik badań bez swojej wiedzy i zgody. Dnia [...] czerwca 2014 r. wpłynęło pisemne oświadczenie Pana P. o tej samej treści. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania organ uznał za ustalone powyższe okoliczności w oparciu o oświadczenie Pana O. P. z dnia [...] czerwca 2014 r. Sytuacja taka implikuje niedopuszczalność wydania na rzecz wnioskodawcy pozwolenia, o które ubiegał się on wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r. co uzasadnia uchylenie decyzji orzekającej o wydaniu pozwolenia. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż umorzył postępowanie w odniesieniu do żądania wydania pozwolenia, mając na uwadze, że zamierzone badania zostały już przeprowadzone, a wniosek, który dotyczył pozwolenia na badania, wskazywał na ich prowadzenie do dnia 31 maja 2014 r. W tym stanie rzeczy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 2 orzeczenia decyzji.
Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w [...] złożyło odwołanie od decyzji nr [...] 014, wskazując na brak podstaw prawnych do wydania tej decyzji, a także decyzji Nr [...]. Stowarzyszenie złożyło także wniosek o rozpatrzenie "z urzędu" w trybie nadzoru sprawy o stwierdzenie nieważności ww. postępowań.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Stowarzyszenie wskazało, iż decyzja nr [...] została wydana na podstawie art. 89 pkt. 2, art. 91 ust. 4 pkt. 4, art. 6 ust. 1 pkt. 3 i art. 36 ust. 1 pkt. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zwanej dalej "ustawą" i § 20 rozporządzenia Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 165, poz. 987), zwanego dalej "rozporządzeniem". Stowarzyszenie wskazuje na brak podstaw prawnych do wydania zarówno decyzji nr [...], jak i decyzji nr [...], i wnioskuje o zbadanie "z urzędu" nieważności ww. postępowań. Strona skarżąca podnosi, iż zakres prac wymienionych w pkt. 7 wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie prac archeologicznych, jakkolwiek dotyczył prac badawczych i związany był z poszukiwaniem szczątków zestrzelonego w 1939 r. samolotu [...], to nie sposób go uznać za badania archeologiczne, o których mowa w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i w przepisach wykonawczych do tej ustawy (rozporządzenie z 27 lipca 2011r.). Po wpłynięciu wniosku organ rozpatrujący sprawę, w tym przypadku [...]WKZ, w pierwszej kolejności powinien zbadać, czy istnieją podstawy prawne do wydania decyzji (zezwolenia), w przeciwnym razie powinien odmówić jego wydania i umorzyć postępowanie, względnie odrębnym pismem poinformować Stowarzyszenie, że sprawa nie wymaga zgody [...]WKZ. Zdaniem Stowarzyszenia [...]WKZ powinien był zbadać, czy planowane przez Stowarzyszenie prace będą prowadzone w obrębie, bądź w otoczeniu obiektu (nieruchomości) wpisanego do rejestru zabytków, bo tylko w takich przypadkach mają zastosowanie przepisy ustawy i rozporządzenia.
Strona odwołująca się powołała się na art. 37 ust. 1 ustawy, w którym zawarta jest delegacja do wydania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozporządzenia w sprawie trybu i sposobu wydawania pozwoleń na prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych oraz badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-12, przy zabytku wpisanym do rejestru oraz badań archeologicznych. Zdaniem Stowarzyszenia z powyższego wynika, że kompetencje [...]WKZ w przypadku poszukiwań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt. 12 ograniczone są do wydawania pozwoleń wyłącznie na poszukiwania przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, co wynika to wprost z tytułu rozporządzenia, ale też i z treści § 1 ust. 1 pkt. 8, jak również § 9. 5. pkt. 2) rozporządzenia.
Zdaniem Stowarzyszenia poszukiwania szczątków samolotu [...], jak również "poszukiwania innych artefaktów np. pozostałości II - wojennych", najczęściej w warstwie ornej gruntu, o ile nawet uznać, że w jakiś sposób nawiązują do badań archeologicznych (można tu mówić o badaniach prowadzonych przy zastosowaniu metod archeologicznych), to i tak nie są to badania archeologiczne, o których mowa w rozporządzeniu.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym wskazał, że w powyższej sprawie mamy do czynienia z trybem szczególnym wzruszenia decyzji - wznowieniem postępowania w trybie określonym przez art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zwrócono uwagę, iż wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie. W dniu wygaśnięcia automatycznie decyzja taka usuwana jest z obrotu prawnego. Pogląd taki wyraził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1351/06 LEX nr 283549.
W powyższej sprawie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wznowił postępowanie w odniesieniu do decyzji własnej nr [...] z dnia [...] maja 2014r., w której orzekł o wydaniu Stowarzyszeniu "[...]" pozwolenia na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...] stanowiącej własność pana Z. G. położonej w miejscowości [...], gm. [...] i jednocześnie ustalił termin ważności pozwolenia do dnia 31 maja 2014 r.
Materialnoprawną podstawę do wydania powyższego zezwolenia stanowiły przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w szczególności art. 36 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie badań archeologicznych; Pozwolenie to, jak wynika z art. 36 ust. 5 cyt. ustawy wydawane są na wniosek osób fizycznych lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego.
Szczegółowe zasady udzielania pozwoleń określa ww. rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. Jak wynika z § 20 tego rozporządzenia, pozwolenie na poszukiwanie zabytków albo prowadzenie badań archeologicznych zawiera imię, nazwisko i adres lub nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy; wskazanie miejsca poszukiwania zabytków albo wskazanie miejsca prowadzenia badań archeologicznych; imię, nazwisko i adres osoby prowadzącej poszukiwania zabytków albo badania archeologiczne; zakres i sposób prowadzenia wskazanych w pozwoleniu poszukiwań zabytków albo badań archeologicznych; informację, że postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia może zostać wznowione, a następnie pozwolenie może zostać cofnięte lub zmienione na podstawie art. 47 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; wskazanie terminu ważności pozwolenia. Powołany powyżej § 20 rozporządzenia wymienia niezbędne elementy pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych, zaś jednym z nich jest konieczność określenia terminu ważności zezwolenia.
W powyższej sprawie, wznowienie postępowania dokonane postanowieniem nr [...] Z dnia [...] czerwca 2014 r. wydanym przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w odniesieniu do decyzji własnej nr [...] z dnia [...] maja 2014r. orzekającej o wydaniu Stowarzyszeniu "[...]" pozwolenia na przeprowadzenie badań archeologicznych nastąpiło po terminie ważności pozwolenia, który upłynął w dniu 31 maja 2014 r. Okoliczność ta, w ocenie organu odwoławczego, wyłącza możliwość wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją [...] ZKZ nr [...] z dnia [...] maja 2014r., albowiem wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie, (por. wyrok IV SA/Wa 1351/06 LEX nr 283549, por. wyrok NSA sygn. akt IV SA 1440/97 oraz sygn akt II OSK 1465/05 LEX nr 337475 dostępne na stronie w CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazanie w decyzji [...]WKZ nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. terminu ważności oznacza, iż z upływem określonego w niej terminu decyzja taka usuwana jest z obrotu prawnego. Nie chodzi jednak o nieważność takiej decyzji spowodowaną upływem czasu, ale ważność decyzji w określonym czasie, w tym znaczeniu, że po upływie wyznaczonego czasu decyzja traci znaczenie prawne i przestaje obowiązywać. Za taką interpretacją przemawia bowiem wykładnia celowościowa regulacji prawnych zawartych w rozdziale 4 dotyczącym nadzoru konserwatorskiego ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w szczególności art. 47 tej ustawy, a także w ww. rozporządzeniu.
Z brzmienia art. 47 tej ustawy wynika, iż wojewódzki konserwator zabytków może wznowić postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1, a następnie zmienić je lub cofnąć, w drodze decyzji, jeżeli w trakcie wykonywania badań, prac, robót lub innych działań określonych w pozwoleniu wystąpiły nowe fakty i okoliczności, mogące doprowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia zabytku. Przepis ten wprowadza szczególną przesłankę umożliwiającą wznowienia postępowania administracyjnej zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia konserwatorskiego, jednakże odnosi się do wyłącznie do sytuacji, w której dochodzi do wykonywania badań prac, robót lub innych działań w sposób zgodny z warunkami określonymi w uprzednio uzyskanym, ostatecznym pozwoleniu konserwatorskim. Do sytuacji, w których te badania, prace, roboty lub działania wykonywane są bez takiego pozwolenia lub w sposób naruszający warunki określone w tym pozwoleniu, zastosowanie znajdą art. 43 i art. 44 albo art. 45 ustawy o ochronie zabytków. Niezależnie od powyższego, przepis art. 47 nie znajdzie też zastosowania w przypadku, gdy wspomniane badania itd. zostały już zakończone.
Tym samym w powyższej sprawie z przyczyn powołanych powyżej brak było podstaw prawnych do wznowienia postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. albowiem postępowanie może być prowadzone w odniesieniu do decyzji, która pozostaje w obrocie prawnym. Tymczasem w powyższej sprawie organ I instancji wznowił postępowanie i dokonał rozstrzygnięcia sprawy w odniesieniu do decyzji, która z uwagi na upływ terminu jej ważności w dniu wznowienia postępowania już nie obowiązywała.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Rozpoznając powyższą sprawę organ odwoławczy uznał, iż należało zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] uchylić w całości, zaś z uwagi na brak podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] maja 2014r. pozwalającą Stowarzyszeniu "[...]" na przeprowadzenia badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...] stanowiącej własność pana Z. G. położonej w miejscowości [...], gm. [...] z uwagi na upływ terminu jej ważności, umorzyć postępowanie prowadzone przed organem I instancji.
Odnosząc się do zarzutów Strony odwołującej się wskazano, iż z uwagi na okoliczność upływu terminu ważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., w której, Stowarzyszeniu "[...]", udzielono pozwolenia na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...] stanowiącej własność pana Z. G. położonej w miejscowości [...], gm. [...], nie jest możliwa weryfikacja powyższego rozstrzygnięcia w trybach nadzwyczajnych, w tym również stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Skargę na tę decyzję złożyło Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w [...]. Stowarzyszenie wskazało, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, które uważa za próbę uchylenia się od zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie tj. braku podstaw prawnych do udzielania pozwoleń przez Konserwatora Zabytków na eksploracje terenu przy pomocy urządzeń elektromagnetycznych. Domagano się aby organ II instancji rozpatrzył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, również tej, "z określonym terminem ważności". W przypadku braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa, organ, po rozpatrzeniu sprawy - i ewentualnym uznaniu za słuszne argumentów strony - ma możliwość wydania decyzji w trybie art. 158 §2 kpa, ograniczając się do stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2015 r., którą po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], orzekającej w pkt 1 o uchyleniu w całości decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. pozwalającej Stowarzyszeniu "[...]" na przeprowadzenie badań archeologicznych związanych z wydobyciem szczątków samolotu [...] na terenie działki ew. nr [...], stanowiącej własność pana Z. G., położonej w miejscowości [...], gm. [...] oraz w pkt 2 umarzającej postępowanie - działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2014r. poz. 1446 ze zm.) oraz art. 17 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu w całości postępowania organu I instancji.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na skutek wznowienia postępowania w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie badań archeologicznych.
Przypomnieć w związku z tym należy, że organ rozpoznając sprawę we wznowionym postępowaniu orzeka na podstawie stanu prawnego i faktycznego z dnia rozstrzygnięcia.
Rozstrzygając sprawę w tym trybie organ I instancji słusznie wskazał, że w związku z wykonaniem objętych postępowaniem prac zasadnym było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Niemniej [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie dostrzegł, że decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. z mocy prawa została usunięta z obrotu prawnego na skutek upływu określonego w niej terminu.
Podzielając rozważania organu II instancji co do charakteru instytucji wznowienia postępowania wskazać należy, że warunkiem sine qua non procedowania w tym nadzwyczajnym trybie jest jednak pozostawanie decyzji pierwotnej w obiegu prawnym. Tymczasem decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2014 r. udzielająca pozwolenia prowadzenie badań archeologicznych do dnia 31 maja 2014 r. wygasła z mocy prawa z uwagi na upływ powyższego terminu.
W konsekwencji słusznie wskazuje organ odwoławczy, iż nie można wznowić postępowania co do decyzji która nie funkcjonuje w obiegu prawnym.
Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela przytoczone w tej materii przez organ odwoławczy stanowiska sądów administracyjnych.
Słusznie również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie był uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na prowadzenie badań archeologicznych.
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest odrębnym od trybu wznowienia postępowaniem nadzwyczajnym. Nie mogło więc dojść do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.
Wskazać też należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia.
W świetle powyższego zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a biorąc pod uwagę, że Sąd nie doszukał się takich naruszeń prawa zarówno materialnego, jak i procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia - skargę należało oddalić.
Z tych względów w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło