VII SA/Wa 1702/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-09

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Joanna Gierak – Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący współwłaścicielem nieruchomości, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym robót budowlanych wykonanych przez innego współwłaściciela, które mogą ingerować w części wspólne budynku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 28 KPA w związku z art. 7 i 77 KPA. Organ nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania, nie wyjaśniając w sposób przekonujący stanu prawnego pomieszczeń piwnicznych, ich granic, powierzchni oraz tego, czy roboty budowlane ingerują w części wspólne budynku i wpływają na sytuację prawną innych właścicieli lokali. W przypadku współwłasności, każdemu współwłaścicielowi przysługuje przymiot strony, jeśli jego prawo może być naruszone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającej postępowanie odwoławcze w przedmiocie nakazu wykonania otworów rewizyjnych w suficie podwieszanym w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego. Skarżący, Z. G., kwestionował ustalenie organu, że nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, mimo że jest współwłaścicielem budynku i roboty budowlane mogły ingerować w jego prawo własności oraz w części wspólne nieruchomości. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez organy administracji i sądy administracyjne, które wskazywały na konieczność wyjaśnienia statusu prawnego pomieszczeń i przymiotu strony skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły Protokolant st. sekr. sąd Dorota Wasiłek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust.1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a. nakazał inwestorowi – A. A. wykonanie otworów rewizyjnych w suficie podwieszanym z płyt kartonowo – gipsowych znajdującym się w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] w sposób umożliwiający przeprowadzenie okresowych kontroli polegających na sprawdzeniu stanu technicznego jak również napraw konserwacyjnych gazowej wykonanej w piwnicy zabudowanej sufitem podwieszonym w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z pismem Z. G. w sprawie robót budowlanych wykonywanych przez A. A. w piwnicy budynku usługowego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...], przeprowadził w dniu 12 lutego 2009 r. wizję lokalną, podczas której ustalił, że A. A. wykonał roboty budowlane polegające m.in. na zabudowie poziomego przewodu instalacji gazowej sufitem podwieszanym z płyt kartonowo – gipsowych. Powyższe roboty budowlane wzbudziły wątpliwości organu, odnośnie wykonania ich zgodnie ze sztuką budowlaną, jak również obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Następnie postanowieniem nr [...], z dnia [...] kwietnia 2009r., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organ I instancji nałożył na A. A. obowiązek opracowania i przedłożenia oceny technicznej ww. robót budowlanych. Ww. przedłożył ocenę techniczną, w której stwierdzono, że "stan techniczny przeprowadzonych robót budowlanych jest dobry. Wykonane roboty budowlane nie ingerują w podstawowe elementy konstrukcji nośnej budynku, roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, Polskimi Normami, i spełniają wymogi: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa późniejszego użytkowania, nie stanowią zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników lub sąsiadów". Zalecono wykonanie otworów rewizyjnych w celu okresowych kontroli szczelności. Mając na uwadze przedmiotowe opracowanie, organ I instancji nakazał inwestorowi wykonanie przedmiotowych otworów. Decyzją z dnia [...] października 2009 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania Z. G., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym, gdyż stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego jest wyłącznie właściciel nieruchomości oraz jej zarządca. Rozpoznając skargę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2337/09, oddalił skargę. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś obowiązkiem organu odwoławczego po wpłynięciu do organu odwoławczego odwołania było rozważenie, czy pochodzi ono od podmiotu, któremu w postępowaniu administracyjnym przysługuje przymiot strony. Dalej wywiódł, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, postępowanie odwoławcze zainicjowane przez odwołanie nie pochodzące od strony postępowania odwoławczego umarza się na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Wskazał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie ustalono, że właścicielem lokalu objętego nakazem, opartym na art. 66 Prawa budowlanego, jest inwestor, który nabył prawo własności lokalu umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego. Sąd podzielił jednocześnie stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym stroną postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego jest wyłącznie właściciel nieruchomości oraz jej zarządca i stwierdził, że właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w tym postępowaniu. Skarżący, jako właściciel innych wyodrębnionych lokali w przedmiotowym budynku, jest wobec nieruchomości inwestora, stanowiącej wyodrębniony lokal, właścicielem nieruchomości sąsiednich, a z tego tytułu nie może wywodzić przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Tym samym, Sąd I instancji uznał za zasadne umorzenie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez Z. G., wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1957/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrokiem z dnia 30 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 306/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zalecono organowi odwoławczemu wyjaśnienie kwestii: stanu prawnego pomieszczeń znajdujących się w piwnicy budynku, ich powierzchni i granicy lokali mieszkalnych oraz ustalenia czy roboty budowlane polegające na zabudowie przewodu instalacji gazowej ingerują w części wspólne budynku i mają wpływ na sytuację prawną właścicieli innych lokali. Ponadto organ odwoławczy jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny winien wyjaśnić i ustalić czy w świetle zebranego materiału dowodowego i poczynionych ustaleń skarżącemu przysługuje przymiot strony. Wydając powyższe zalecenia podkreślono, że kwestia która ma fundamentalne znaczenie w sprawie niniejszej jest ustalenie zakresu robót budowlanych, wykonanych przez inwestora, ich przedmiotu oraz ewentualnej ingerencji w prawo własności skarżącego, w tym także w części wspólne obiektu budowlanego. Jednocześnie Sąd wskazał, że w przypadku ustalenia, iż zabudowa instalacji gazowej wpływa na sytuację prawną innych właścicieli lokali, wówczas po ustaleniu których właścicieli dotyczy, uzyskają oni status strony niniejszego postępowania. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., Nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie: ustalenie podmiotów, którym przysługuje prawo własności oraz udział we współwłasności do pomieszczeń w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], w których inwestor wykonywał roboty budowlane, - ustalenie zakresu robót budowlanych, wykonanych przez inwestora, ich przedmiotu oraz ewentualnej ingerencji w prawo własności skarżącego, w tym także w części wspólne ww. obiektu budowlanego, - ustalenie czy roboty nakazane skarżoną decyzją zostały wykonane, Po przesłaniu dodatkowego materiału dowodowego, organ odwoławczy ponownie rozpoznał odwołanie Z. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2012 r , organ odwoławczy ponownie umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego przyjąć należy, iż stroną postępowania w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane jest wyłącznie właściciel nieruchomości, ewentualnie jej zarządca. Dalej organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28 września 2012 r. oraz postępowania wyjaśniającego, PINB Miasta [...] ustalił, że właścicielem pomieszczeń piwnicznych w których wykonano roboty budowlane jest A. A. za wyjątkiem przedłużenia windy w piwnicy budynku. Przedłużenie windy wykonano w części budynku która na inwentaryzacji piwnicy stanowiącej załącznik do zaświadczenia o samodzielności lokali znajduje się w miejscu nie zaznaczonym jako część wspólna jak również część przynależna do lokalu, przy czym ustaleń powyższych dokonano na podstawie zaświadczenia o samodzielności lokali wydanego dla J. i E. L. poprzednich właścicieli. Następnie z ustaleń wskazanych w uzasadnieniu decyzji wynika, że w piwnicy budynku w części północno-wschodniej znajduje się pomieszczenie kotłowni z piecem gazowym służącym do ogrzewania lokali stanowiących własność A. A.. Na ścianie zewnętrznej budynku od strony ul. [...] przy pomieszczeniu kotłowni znajduje się punkt redukcyjno-pomiarowy gazu z którego wyprowadzona jest rura zasilająca ww. piec gazowy oraz druga rura przebiegająca przez pomieszczenie kotłowni i pomieszczenie piwniczne stanowiące własność A. A., która zaopatruje w gaz pomieszczenia mieszkalne pozostałych właścicieli budynku w tym również lokale stanowiące własność Z. G.. Kotłownia jest częścią wspólną. Roboty budowlane opisane w protokole z dnia 12 lutego 2009 r., polegały na obudowie instalacji gazowej i według oświadczenia A. A. zostały wykonane przez poprzedniego właściciela. Organ odwoławczy powołując się na ustalenia PINB wskazał, że roboty budowlane nie ingerowały w przebiegającą przez pomieszczenia piwniczne instalację gazową zasilającą lokale mieszkalne oraz nakazane roboty budowlane (objęte decyzją) zostały wykonane. Wobec powyższego ponownie [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wnoszący odwołanie Z. G. nie posiada przymiotu strony. Kolejnym wyrokiem z dnia 17 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 76/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m . innymi, że: słuszne było dalsze działanie PINB w ramach art. 136 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, z jednoczesnym poinformowaniem stron postępowania o posiadaniu dokumentów, które przyczynią się do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąd stwierdził jednak, że niezrozumiałe było dalsze działanie organu I instancji, który w rezultacie przeprowadził kontrolę wyłącznie w obecności A. A., a bez obecności skarżącego. Ustaleń co do własności pomieszczeń piwnicznych organ I instancji dokonał w oparciu o wyłączne stanowisko A. A. oraz przedłożonych przez niego aktów notarialnych (niekompletnych). To inwestor wskazał, że roboty budowlane nie ingerowały w przebiegającą przez pomieszczenia piwniczne instalacje gazową zasilającą inne lokale mieszkalne. Z zaskarżonej decyzji (uzasadnienia) nie wynika w sposób przekonywujący jaki jest stan prawny pomieszczeń znajdujących się w piwnicy budynku, jaka jest powierzchnia tych pomieszczeń, w jaki sposób przebiega granica lokali. Oznacza to, że w tym zakresie organ odwoławczy nie wykonał zaleceń Sądu. Załączony do akt administracyjnych załącznik "rzut piwnicy", nie zawiera opisu kto jest właścicielem poszczególnych lokali, a w szczególności czy w świetle dokonanych ustaleń skarżący jest właścicielem jakiegokolwiek lokalu w części piwnicznej budynku. Również kolejna kwestia odnosząca się do części wspólnych, w zakresie której z zaskarżonej decyzji wynika, iż były wykonywane roboty budowlane w części pomieszczeń określonych jako przedłużenie windy, które z kolei jak podał organ znajduje się w miejscu nie zaznaczonym jako część wspólna jak również część przynależna do lokalu. W takiej sytuacji zarzut nie wykonania wytycznych sądu jest zasadny, bowiem już nawet ta okoliczność nie została ustalona pod względem stanu prawnego. Trudno w tej sytuacji odeprzeć zarzuty skarżącego, skoro nie ustalono precyzyjnie w decyzji co stanowi części wspólne – w części piwnicznej budynku, czy część wspólną stanowi wyłącznie kotłownia, ewentualnie czy jakaś powierzchnia w piwnicy budynku nie została wyodrębniona i nie stanowi jednocześnie części wspólnych poszczególnych właścicieli. W takiej sytuacji nie można także przesądzić okoliczności czy organ dokonał ustalenia czy roboty budowlane polegające na zabudowie przewodu instalacji gazowej ingerują w części wspólne budynku i mają wpływ na sytuację prawną właścicieli innych lokali. Z uwagi na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.10.2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 76/13 [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrzył odwołanie Z.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] Nr [...] z, dnia [...].08.2009 r., znak: [...] i zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] ponownie umorzył postępowanie odwoławcze uznając, ze na podstawie dodatkowych ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniu 17.04.2014 r. z udziałem Z. W.G., A. A. oraz A. A., skarżący Z. G. posiada jedynie interes faktyczny w kontrolowanym przez organ odwoławczy postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] nakazującą inwestorowi – A. A. wykonanie otworów rewizyjnych w suficie podwieszanym z płyt kartonowo – gipsowych znajdującym się w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] w sposób umożliwiający przeprowadzenie okresowych kontroli polegających na sprawdzeniu stanu technicznego jak również napraw konserwacyjnych gazowej wykonanej w piwnicy zabudowanej sufitem podwieszonym w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, skarżący nie może skutecznie wnieść odwołania do organu drugiej instancji z uwagi na brak interesu prawnego. Ten pogląd organ wywiódł z następujących ustaleń: Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28.09.2012 r. oraz postępowania wyjaśniającego PINB Miasta [...] ustalił, że właścicielem pomieszczeń piwnicznych w których wykonano roboty budowlane jest Pan A. A. za wyjątkiem przedłużenia windy w piwnicy budynku. Przedłużenie windy wykonano w części budynku która na inwentaryzacji piwnicy stanowiącej załącznik do zaświadczenia o samodzielności lokali znajduje się w miejscu nie zaznaczonym jako część wspólna jak również część przynależna do lokalu. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 17.04.2014 r. z udziałem Z.W.G., A. A. oraz A. A. PINB Miasta [...] ustalił, że pomieszczenie określone jako przedłużenie windy zlokalizowane jest w powierzchni oznaczonej na inwentaryzacji opracowanej przez biegłego jako P2 (powierzchnia leżąca poza granicami określonymi w księdze wieczystej założonej dla lokalu oraz umowach sprzedaży lokalu). A. A. nabył lokal nr [...] mieszczący się w piwnicy i na parterze budynku a także zaświadczenie o samodzielności lokali z dnia [...].05.2001 r. na podstawie których sporządzono akty notarialne. Według opinii biegłego powierzchnia użytkowa P2 - [...] m2 (dostępna tylko z powierzchni lokalu nr [...]) może służyć do wyłącznego użytku właścicieli lokalu użytkowego nr [...] (Pan A. A.) i nie może stanowić części wspólnej obiektu Pomieszczenie kotłowni gazowej położone w piwnicy budynku usługowo - mieszkalnego stanowi integralna część lokalu użytkowego (niemieszkalnego) nr [...] opisanego w załączniku graficznym do umowy przeniesienia własności lokali z dnia [...].06.2001 r. (Repertorium A nr [...]). Powierzchnia użytkowania PI - [...] m2 (dostępna tylko z powierzchni lokalu nr [...]) może służyć do wyłącznego użytku właścicieli lokalu Użytkowego nr [...] (Pana A. A.) i nie może stanowić części wspólnej obiektu. Organ nadzoru budowlanego analizując postępowanie naprawcze prowadzone przez PINB Miasta [...] w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego jak również zapadłe rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń znajdujących się w piwnicy budynku stwierdził, że roboty budowlanego polegające na obudowie instalacji gazowej prowadzone były w części piwnic na którą A. i J. L. otrzymali decyzję na użytkowanie. Odnośnie pomieszczenia określonego jako przedłużenie windy w projekcie powykonawczym stanowiącym załącznik do wydanego pozwolenia na użytkowanie dla Państwa L. w miejscu windy zostały wykonane schody. Odnośnie zarzutów dotyczących Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w [...] w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego zostały przedstawione dwa akty notarialne (nr [...] z dnia [...].11.2013 r. oraz nr [...]z dnia [...].0.2014 r.) z których wynika, że zarząd wspólnoty jest jednoosobowy w składzie A. A.. Podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB Miasta [...] w dniu [...].04.2014 r. Z. G. wniósł do protokołu, że od dnia [...].12.2013 r. Zarząd Wspólnoty został rozszerzony do trzech osób tj. A.A., Z. G. oraz T.O. Z. G. nie przedstawił żądnych dokumentów, które potwierdziłyby fakt rozszerzenia Zarządu Wspólnoty. Z. G. w skardze wniósł o uchylenie decyzji [...] wydanej przez [...]WINB w [...] umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji PINB miasta [...] jako wydanej z naruszeniem art. 7, 8,10, 28 i 79 KPA. Zdaniem Skarżącego, [...]WINB uchylił się od wykonania zaleceń WSA wynikających z wyroków VII SA/Wa 306/12 oraz VII SA/Wa 76/13 dotyczących ustaleń mających fundamentalne znaczenie w niniejszym postępowaniu, czyli prawidłowego ustalenia kręgu osób posiadających przymiot strony oraz ustalenie zakresu robót budowlanych wykonanych przez inwestora – A. A. ich przedmiotu oraz ewentualnej ingerencji w prawo własności skarżącego. Na rozprawie sądowej Skarżący przedłożył wypis z księgi wieczystej oraz wyjaśnił, że sprzedał 80 % powierzchni piwnicznej Panu L., które wyodrębnione zostały jako lokal nr [...]. Pozostałą powierzchnię piwnic stanowią pomieszczenia komórkowe przez które przebiega instalacja gazowa wykonana przez A. A.. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wskazać należy, iż sprawa niniejsza była już rozpatrywana przez kilkakrotnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wydawał organowi odwoławczemu stosowne zalecenia. Również Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w przedmiocie interesu prawnego Z. G.. Orzekając wyrokiem z dnia 17 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 306/12 i uchylając kolejną decyzję organu odwoławczego Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Analizując pod tym kątem decyzję Sąd stwierdził, iż w postępowaniu prowadzonym po ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2012 r. organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przypomniał również , że decyzją podlegającą kontroli Sądu była decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze na skutek stwierdzenia przez organ odwoławczy, że skarżący, który wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, nie posiada w tej sprawie przymiotu strony. Wskazał również, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., organ I instancji, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi wykonanie otworów rewizyjnych w suficie podwieszanym w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego, zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], w sposób umożliwiający przeprowadzenie okresowych kontroli polegających na sprawdzeniu stanu technicznego, jak również napraw konserwacyjnych instalacji gazowej zabudowanej pod sufitem. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Mając na uwadze brzmienie przepisów, zawartych w Rozdziale 6 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", przyjąć należy, że stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowanego są wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego sprawa dotyczy. Podkreślić jednocześnie należy, iż w przypadku współwłasności obiektu budowlanego przymiot strony tego postępowania przysługuje każdemu współwłaścicielowi. Sąd w uzasadnieniu do wyroku z dnia17 października 2013 stwierdził, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest właściwe ustalenie podmiotów, podmiotów którym przysługuje prawo własności oraz udział we współwłasności do pomieszczeń w piwnicy, w których inwestor wykonał roboty budowlane. Zdaniem Sądu z zaskarżonej decyzji (uzasadnienia) nie wynikało w sposób przekonywujący jaki jest stan prawny pomieszczeń znajdujących się w piwnicy budynku, jaka jest powierzchnia tych pomieszczeń, w jaki sposób przebiega granica lokali. Oznacza to, że w tym zakresie organ odwoławczy nie wykonał zaleceń Sądu. Również kwestia odnosząca się do części wspólnych nie została prawidłowo wyjaśniona. W takiej sytuacji nie można także przesądzić okoliczności czy organ dokonał ustalenia czy roboty budowlane polegające na zabudowie przewodu instalacji gazowej ingerują w części wspólne budynku i mają wpływ na sytuację prawną właścicieli innych lokali. Sąd administracyjny uchylając umorzenie postępowania odwoławczego zalecił organowi przejrzyste i precyzyjne wykonanie zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazane w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 306/12 w wyroku z dnia 30 marca 2012 r. Jeszcze raz podkreślił, że kwestią, która ma fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie, a która została pominięta jest ustalenie zakresu robót budowlanych, wykonanych przez inwestora, ich przedmiotu oraz ewentualnej ingerencji w prawo własności skarżącego, w tym także w części wspólne obiektu budowlanego, przy czym okoliczności te powinny być ustalone po uzupełnieniu materiału dowodowego (z wytycznych). W przypadku ustalenia, że zabudowa przewodu instalacji gazowej wpływa na sytuację prawną innych właścicieli lokali niezbędne jest ustalenie czy zabudowa ta wpływa na wszystkich właścicieli lokali czy tylko niektórych. Wówczas ci właściciele lokali uzyskają status strony niniejszego postępowania. Rozpoznając zatem skargę od kolejnej decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] ponownie należy przypomnieć art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Analizując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, iż w postępowaniu prowadzonym po ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2012 r. organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przypomnieć należy, że decyzją podlegającą kontroli Sądu jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze na skutek stwierdzenia przez organ odwoławczy, że skarżący, który wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, nie posiada w tej sprawie przymiotu strony. Zatem, że pierwszą czynnością dokonywaną przez organ odwoławczy po wpłynięciu do niego odwołania jest rozważenie, czy pochodzi ono od podmiotu, który posiada indywidualny interes prawny lub obowiązek, który czynić go będzie stroną tego postępowania administracyjnego. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż podmiotowi wnoszącemu odwołanie nie przysługuje przymiot strony skutkuje bowiem koniecznością umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wyjaśnienie powyższych kwestii umożliwia organowi ustalenie czy w świetle poczynionych ustaleń skarżącemu w niniejszej sprawie przysługuje przymiot strony a ustalony stan faktyczny sprawy i jego analiza powinny znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym uzasadnieniu decyzji stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Problem, który należało rozstrzygnąć w niniejszej sprawie, w istocie sprowadzał się do wyjaśnienia na jakich zasadach sprawowany jest zarząd nieruchomością wspólną. Kto i w jakim zakresie wykonuje ten zarząd i z czego to wynika oraz wpływ inwestycji prowadzonych przez A. A. na współwłasność w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd administracyjny nie prowadzi bowiem co do zasady własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Na podstawie art. 106 § 3 ppsa, władny jest jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W konsekwencji jednak wieloletniego procedowania w tej sprawie zarówno przez organ odwoławczy jak i Sądy i rozpoznając sprawę ponownie, Sąd w niniejszym składzie po wnikliwej ocenie doszedł do przekonania , że w niniejszej sprawy w istocie w sposób nie budzący wątpliwości ustalony został stan prawny pomieszczeń, znajdujących się w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego, zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], szczególnie w kontekście zmieniających się stosunków prawnych w tym zakresie oraz powierzchni i granicy tych lokali. Sąd ocenił ponadto, że przeprowadzone przez inwestora roboty budowlane ze swojej istoty mogą ingerować w części wspólne przedmiotowego budynku usługowo-mieszkalnego, gdyż wynika to z okoliczności dokonywanych przez A. A. robót budowlanych. Wprawdzie pojęcie "interesu prawnego" użyte w art. 28 k.p.a. jest źródłem sporów zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie administracyjnym, ponieważ interes prawny nie zawsze pokrywa się z interesem faktycznym. Często interes faktyczny nie znajduje ochrony w obowiązującym stanie prawnym. Nie ma zatem jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie administracyjnej. W każdej sprawie te kwestie należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając na pytanie, jakiego interesu prawnego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego rozstrzygnięcia określonego w danej decyzji. Biorąc jednak pod uwagę, że utrwalony jednak został pogląd w orzecznictwie sądowym, że współwłaścicielowi przysługują prawa strony jeżeli może być naruszone jego prawo to zdaniem Sądu, ocena czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu jest po merytorycznym rozpoznaniu odwołania Z. G.. Z materiału dowodowego zebranego przez organ odwoławczy wynika, że możliwa była ingerencja inwestora w postaci robót budowlanych w części wspólne budynku. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie organ odwoławczy przeprowadził zatem z naruszeniem przepisu art. 28 k.p.a. w związku z art. 7 i 77 K.p.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe zalecenie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło