VII SA/Wa 1708/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-05
Skład orzekający: Grzegorz Antas, Elżbieta Granatowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego obiektu budowlanego, jeśli w tej samej sprawie toczy się już inne postępowanie administracyjne dotyczące legalizacji tego obiektu, mimo że decyzja o nakazie rozbiórki została uchylona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeśli w tej samej sprawie toczy się już inne postępowanie administracyjne dotyczące legalizacji tego samego obiektu budowlanego. Fakt, że pierwotna decyzja o nakazie rozbiórki została uchylona, nie oznacza, że można wszcząć nowe postępowanie legalizacyjne, jeśli dotychczasowe postępowanie nie zostało formalnie zakończone. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., "inne uzasadnione przyczyny" obejmują stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku gospodarczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 32 ustawy nowelizującej Prawo budowlane, zgodnie z którym nie można wszcząć postępowania legalizacyjnego, jeśli wydano decyzję o nakazie rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując jednak, że podstawą odmowy jest art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na toczące się już postępowanie legalizacyjne w tej samej sprawie, wszczęte w 2016 r. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. Ś. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia K. Ś. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji, w trybie art. 49f ustawy - Prawo budowlane, samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z dnia 2 marca 2021 r. K. Ś. wniósł o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku gospodarczego położonego na działce przy ul. [...] w [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Organ powołał się na art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Organ podkreślił, że w tej sprawie decyzja nakazująca rozbiórkę tego budynku została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] czerwca 2018 r., zatem uproszczone postepowanie legalizacyjne nie może zostać wszczęte.
Na powyższe rozstrzygnięcie K. Ś. złożył zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ wskazał, że w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Orzecznictwo precyzuje, co należy zrozumieć pod pojęciem "inne uzasadnione przyczyny". Są to sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, to jest, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15 lipca 2020 r., I SA/Ol 689/19). Organ wskazał, że obecnie toczy się wszczęte w dniu [...] marca 2016 r. postępowanie administracyjne dotyczące legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego na działce przy ul. [...] w [...], które do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone (w dniu 27 sierpnia 2019 r. zwrócono do PINB [...] akta omawianej sprawy po wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2019 r., VII SA/Wa 2535/18). Zaś na obecnym etapie postępowania PINB [...] zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z zaleceniami sądu administracyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie ma podstawy do wszczęcia odrębnego postępowania w przedmiocie uproszczonej procedury legalizacyjnej.
W ocenie organu, niemożliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, jednak nie z przyczyn, na które powołał się organ powiatowy w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu (czyli z uwagi na treść art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw), ale z uwagi na brzmienie art. 25 ustawy w/w ustawy. Przepis art. 25 precyzuje bowiem, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei przepisami ustawy zmienianej w art. 1, są przepisy Prawa budowlanego. Tym samym do spraw z zakresu Prawa budowlanego wszczętych przed 19 września 2020 r. nie mają co do zasady zastosowania przepisy, które weszły w życie po tej dacie.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ wskazał, że z samego brzmienia przepisu art. 32 nie wynika, iż decyzja o nakazie rozbiórki jest jedyną przeszkodą do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Organ zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że organ I instancji błędnie uznał, że w stosunku do przedmiotowego budynku została wydana decyzja o rozbiórce, albowiem decyzja ta została uchylona przez sąd, jednak, zdaniem organu odwoławczego, fakt ten nie może skutkować koniecznością uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu, z uwagi na treść art. 25 w/w ustawy. Nie ma bowiem przesłanek do uznania, że art. 32 stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 25, a zatem wyłączający jego zastosowanie.
Organ podkreślił, że PINB [...] sprawę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] powinien rozpatrywać z uwzględnieniem wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2019 r., VII SA/Wa 2535/18, zapadłego w niniejszej sprawie.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. Ś., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i zarzucając organowi naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a. art. 49f ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie na jego podstawie, że skarżący nie spełnia przesłanek opisanych w tym przepisie do wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego;
b. art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. 2020 poz. 471) poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że skarżący nie może skorzystać z procedury uproszczonej legalizacji, z uwagi na to, że do jego stanu faktycznego należy stosować przepisy sprzed nowelizacji;
c. art. 32 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie stosuje się do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie ustawy decyzje o nakazie rozbiórki, bowiem w przedstawionym stanie faktycznym brak decyzji o nakazie rozbiórki;
2) przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy:
a. art. 61a § 1 kpa poprzez odmowę wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" w sytuacji, w której żadne inne uzasadnione przyczyny nie występują;
b. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W skardze wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości;
2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy budynku gospodarczego położonego na nieruchomości skarżącego w [...] przy ul. [...], tj. budynku, który został wzniesiony na tej nieruchomości w latach 1950-1965 i w tym stanie funkcjonuje do dnia dzisiejszego, a skarżący dokonał zakupu nieruchomości z tym budynkiem dnia [...] czerwca 1998 r. Pomimo powyższego organ II instancji - decyzją z dnia [...] września 2018 r. - nakazał skarżącemu dokonanie rozbiórki tego budynku, zakładając, że został on wzniesiony przez skarżącego bez zgłoszenia i bez uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja organu została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2019 r., VII SA/Wa 2535/18. Uchylenie zaskarżonej decyzji oznaczało, że postępowanie administracyjne w przedmiocie rozbiórki pozostało w toku, jednakże od dnia wyroku (10 maja 2019 r.) organ nie podjął żadnych czynności w tej sprawie. W związku z powyższym, pismem z dnia 2 marca 2021 r., K. Ś. wniósł o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do tego budynku gospodarczego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2021 r. uznał, że nie może zostać wszczęte postępowanie administracyjne zgodnie z wnioskiem, wskazując całkowicie bezzasadnie (co przyznał sam [...]WINB), że w tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlanego oraz niektórych innych ustaw. Wydając to rozstrzygnięcie Powiatowy Inspektor zapomniał, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r. uchylił decyzję o nakazie rozbiórki, a zatem decyzja ta nie istnieje w obrocie prawnym. Wskutek zażalenia skarżącego na to postanowienie PINB [...] organ odwoławczy częściowo przyznał rację argumentacji skarżącego, że art 32 ustawy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, jednocześnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując na treść art 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, przepis art. 25 ustawy nowelizującej nie ma w sprawie zastosowania, gdyż skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie legalizacji budynku w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2021 r., a zatem po wejściu w życie znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego, które umożliwiały przeprowadzenie takiej procedury. Niezasadne zatem są twierdzenia organu, jakoby skarżącemu nie przysługiwało prawo do przeprowadzenia uproszczonej legalizacji przedmiotowego budynku.
Niezasadny jest argument organu, polegający na twierdzeniu, że na przeszkodzie w prowadzeniu uproszczonego postępowania legalizacyjnego stoi fakt, że toczy się już postępowanie wszczęte w dniu [...] marca 2016 r. dotyczące legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego. Nic bowiem nie wskazuje na to, ażeby takie postępowanie się toczyło (a nawet jeśli, to nie jest przeszkodą do przeprowadzenia uproszczonej procedury legalizacyjnej). WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r. uchylił decyzję o nakazie rozbiórki wydaną w toku tego postępowania, a organy administracyjne nie podjęły żadnej czynności w sprawie od tego czasu, czyli od ponad 2 lat. Trudny zatem do obrony jest argument organu, że od ponad 5 lat (tj. od [...] marca 2016 r.) toczy się postępowanie legalizacyjne w przedmiocie ww. budynku, podczas gdy po uchyleniu zaskarżonych decyzji w maju 2019 r. przez WSA w Warszawie organ nie prowadzi de facto żadnego postępowania administracyjnego w przedmiocie legalizacji budynku i o żadnym prowadzeniu postępowania skarżącego nie informował.
Art. 25 ustawy nowelizującej ustawę Prawo budowlane stanowi, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przepis ten nie dotyczy jednak spraw związanych z uproszczoną procedurą legalizacyjną, gdyż ta została wprowadzona do przepisów postępowania tą właśnie ustawą. Przepis ten dotyczy jedynie spraw, które zostały zainicjowane na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 32 ustawy nowelizującej Prawo budowlane nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki (sytuacja taka nie miała miejsca na gruncie niniejszej sprawy).
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonym postanowieniu. Organ podkreślił, iż w związku z tym, że nadal toczy się postępowanie legalizacyjne w sprawie wszczętej w dniu [...] marca 2016 r., to nie można wszcząć odrębnego postępowania legalizacyjnego w tej samej sprawie na podstawie art. 49f prawa budowalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 49f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2), jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. W myśl art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego, w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego.
Przepis art. 49f został dodany przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020, poz. 471), która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 25 tej ustawy do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jednocześnie w art. 32 ustawy nowelizującej stanowi, iż nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczące legalizacji przedmiotowego budynku toczy się od dnia [...] marca 2016 r. W postępowaniu tym została wydana, na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowalnego, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. o nakazie rozbiórki tego budynku gospodarczego. Decyzją z dnia [...] września 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. Ś., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2535/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wskazane decyzję organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, jakie czynności powinien podjąć organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu i jakie okoliczności powinien wyjaśnić. Wyrok stał się prawomocny od dnia 16 lipca 2019 r., a akta sprawy zostały zwrócone do organu I instancji w dniu [...] sierpnia 2019 r. Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji od tego czasu nie podjął żadnych czynności w tej sprawie. Natomiast w dniu 3 marca 2021 r. wpłynął do organu wniosek K. Ś. o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w tej samej sprawie.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skoro decyzja o nakazie rozbiórki została wyeliminowana z obrotu prawnego przed złożeniem przez inwestora wniosku o wszczęcie procedury uproszczonej legalizacji, to w tej sytuacji nie będzie miał zastosowania art. 32 ustawy nowelizującej, który stanowi, iż nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi naruszenia przez organ tego przepisu, gdyż stanowisko organu II instancji, który stwierdził brak podstaw do jego zastosowania w tej sprawie jest prawidłowe i zbieżne z poglądem strony skarżącej.
Natomiast organ uznał, że podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uproszczonej legalizacji tego obiektu budowlanego stanowi fakt, iż w tej samej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne, w którym – zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej – mają zastosowanie przepisy obowiązujące do dnia 19 września 2020 r. Przepis ten stanowi, iż do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. ustawą – Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika, że do spraw uregulowanych ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane wszczętych przed dniem 19 września 2020 r. mają zastosowanie przepisy tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Skoro postępowanie legalizacyjne toczy się w tej sprawie od 2016 r. w oparciu o dotychczasowe przepisy Prawa budowlanego i postępowanie to nie zostało formalnie zakończone decyzją administracyjną, to w tej samej sprawie nie jest możliwe wszczęcie nowego postępowania administracyjnego w trybie art. 49f Prawa budowlanego. Fakt, iż strona złożyła wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w dniu 2 marca 2021 r., a więc po wejściu w życie nowych przepisów nie daje podstaw do zakończenia dotychczas toczącego się postępowania legalizacyjnego i prowadzenia nowego postępowania w oparciu o przepisy dodane z dniem 19 września 2020 r. W związku z tym, że w ustawie z dnia 13 lutego 2020 r. brak jest przepisów szczególnych regulujących taką sytuację procesową, należy stosować ogólną zasadę, zgodnie z którą niedopuszczalne jest prowadzenie dwóch postępowań administracyjnych w tej samej sprawie.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie o wszczęcie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W doktrynie prawniczej i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepis ten wskazuje na dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga - przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się w szczególności stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę (stan rei iudicatae), wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej. W sprawie tej zachodzi przyczyna przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż w tej samej sprawie dotyczącej legalizacji budowy budynku gospodarczego pozostaje w toku wszczęte w 2016 r. postępowanie administracyjne. Wskazywany przez stronę skarżącą fakt, iż w toczącym się postępowaniu organ nie podejmuje od dłuższego czasu żadnych czynności nie oznacza, że postępowanie to zostało formalnie zakończone. W związku z uchylającym decyzje organów obu instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2535/18 organ jest obowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy wszczętej w 2016 r. i zastosowania się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu tego wyroku. W związku z powyższym, Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 25 ustawy nowelizującej oraz art. 61a § 1 k.p.a.
W wyroku z dnia 10 sierpnia 2021 r., II SA/Gd 320/21 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyraził pogląd, że fakt zawisłości postępowania, toczącego się na podstawie jednego z wyżej wskazanych przepisów prawa (art. 48, art. 49b i 50-51 ustawy Prawo budowlane) stanowi przeszkodę do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, na co wprost wskazuje brzmienie art. 25 ustawy nowelizacyjnej w zw. z art. 61a k.p.a. Pogląd ten podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 26 sierpnia 2021 r., II SA/Kr 522/21, dodając, że również prowadzenie postępowania na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi przeszkodę do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Sąd orzekający w tej sprawie podziela to stanowisko.
Nietrafny jest – w ocenie Sądu – zarzut skargi naruszenia art. 49f ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie na jego podstawie, że skarżący nie spełnia przesłanek opisanych w tym przepisie do wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Przepis ten nie miał w tej sprawie zastosowania, gdyż podstawą prawną odmowy wszczęcia postępowania w tym trybie był art. 61a § 1 k.p.a. Organ nie badał więc przesłanek opisanych w tym przepisie do wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, gdyż odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie nastąpiła w związku ze stanem zawisłości sprawy i toczącym się postępowaniem legalizacyjnym na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. Odmowa wszczęcia postępowania czyniła niedopuszczalną jakąkolwiek ocenę organów w zakresie przesłanek prowadzenia postępowania uproszczonego, wynikających z art. 49f ust. 1 ustawy.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia w tej spawie przez organ art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalony przez organ stan faktyczny i prawny sprawy był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W skardze nie wskazano, jakie okoliczności zostały przez organ pominięte, których zaistnienie mogło mieć wpływ na wynik tej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło