VII SA/Wa 1711/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-18

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowionym na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano decyzję, jeśli przepis ten dotyczył wymogu posiadania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organ administracji nieprawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodne z Konstytucją wymogi dotyczące daty uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej, powinno prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy co do istoty. Odmowa uchylenia decyzji, mimo istnienia przesłanki wznowienia, narusza zasady państwa prawa, równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący D. i I. K. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego. Podstawą wniosku był wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów Prawa budowlanego dotyczących wymogu posiadania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia swojej decyzji, uznając, że wyrok TK nie ma zastosowania w tej sprawie ze względu na datę wszczęcia postępowania i brak decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi D. i I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. i I. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku D. i I. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2007 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2007 r., znak: [...], nakazującą inwestorom D. i I. K. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego usytuowanego na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...], obręb ewidencyjny P., jednostka ewidencyjna Z. polegającą na zasypaniu czaszy zbiornika materiałem gruntowym odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...].10.2007 r., znak: [...]. Jak wynika z akt sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].07. 2005 r., na podstawie z art.48 ust.2 i ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zmianami) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego zbiornika oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, w tym zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Następnie decyzją z dnia [...].09. 2007 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w/w ustawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom obiektu – D. i I. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego usytuowanego na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...], obręb ewidencyjny P., jednostka ewidencyjna Z. polegającą na zasypaniu czaszy zbiornika materiałem gruntowym, stwierdzając w uzasadnieniu, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwia dokonanie dla przedmiotowego obiektu budowlanego niezbędnej dla legalizacji oceny zgodności. Weryfikowaną decyzją z dnia [...].10.2007 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...].09. 2007 r. Odmawiając uchylenia swojej decyzji z dnia [...].10. 2007r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do jej uchylenia, mimo, że zgodnie z art. 145 a § 1 k.p.a. ,, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja". Organ zauważył, że w wyroku z dnia 20.12. 2007 r., sygn. akt P 37/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 07.07. 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz.587, Nr 99, poz.665 i Nr 127, poz. 880 ), w częściach obejmujących wyrażenie ,, w dniu wszczęcia postępowania " są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji . Stwierdził jednak, iż warunkiem zalegalizowania samowoli budowlanej jest zgodność inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - posiadanie ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Sporny zbiornik wodny powstał w wyniku modernizacji istniejącego oczka wodnego poprzez pogłębienie dna, uformowanie grobli i został wybudowany bez pozwolenia na budowę i pozwolenia wodno prawnego. Na podstawie oświadczenia inwestora [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż inwestycja była realizowana w okresie październik - listopad 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego kierował się okolicznością, iż postępowanie administracyjne w sprawie spornego zbiornika wodnego zostało wszczęte w dniu 29.04.2005 r., a decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Z. o warunkach zabudowy została wydana w dniu [...].01. 2006 r., na dzień wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego inwestor nie legitymował się zatem nawet nieostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Tym samym, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego , powołany przez inwestorów wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12. 2007 r. nie odnosi się do zaistniałego stanu faktycznego. Nie występuje w niniejszej sprawie sytuacja, w której podmioty, na które nałożono obowiązek rozbiórki, jeszcze przed wszczęciem postępowania o rozbiórkę starały się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a dopiero potem wszczęto wobec nich postępowanie zakończone decyzją nakazującą rozbiórkę. Należy zaznaczyć, iż mimo wystąpień Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego ( pisma z dnia 05.06. 2008 r. i z dnia 03.07.2008 r. ) Burmistrz Miasta i Gminy Z. nie przedstawił ( nie udokumentował ) jakichkolwiek ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zezwalających na lokalizację zbiorników wodnych na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...] położonych w miejscowości P. gm. Z. Ponadto, z pisma Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia [...].06. 2008 r., Nr [...] wynika, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla w/w działek obowiązywał do dnia [...].12.2003 r. Zgodnie zaś z w/w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działki o nr ewid. [...],[...],[...],[...] oznaczone były jako tereny rolne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2008r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].08. 2008 r. podkreślając w uzasadnieniu, że zbiornik wodny, usytuowany na działkach o nr ewid. [...],[...],[...], [...], obręb ewidencyjny P. jednostka ewidencyjna Z., powstał w wyniku modernizacji istniejącego oczka wodnego poprzez pogłębianie dna i uformowanie grobli i był realizowany w okresie październik- listopad 2004 r. Organ przywołał pismo Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia [...].06.2008 r., Nr [...] z którego wynika, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działek, na terenie których zbudowano sporny zbiornik, obowiązywał do dnia 31.12.2003 r. oraz wskazał, że I. K. nie uzyskał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy bowiem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].03. 2006 r., Nr [...] uchyliło decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na ,, budowie stawu hodowlanego opartego na wodach gruntowych o powierzchni lustra wody do 0,90 ha, grobli i rowu opaskowego na dziatkach nr ewid. [...],[...],[...] i [...] położonych w miejscowości P., gm. Z." wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy Z. w dniu [...].01.2006 r. i umorzyło postępowanie organu I instancji, albowiem inwestycja polegająca na budowie spornego zbiornika została już zrealizowana. Decyzją z dnia [...].11.2007 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność kolejnej decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta Z. w dniu [...].11.2006 r., Nr [...] dla przedmiotowego zbiornika, z tej samej co wcześniej przyczyny, a mianowicie wskazując, iż decyzji o warunkach zabudowy nie wydaje się dla inwestycji już zrealizowanych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na uwadze powyższe decyzje SKO stwierdził, iż na dzień wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego inwestor nie legitymował się nawet nieostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Tym samym więc powołany przez stronę skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007 r. nie odnosi się do zaistniałego stanu faktycznego. W niniejszej sprawie nie miała bowiem miejsca sytuacja, w której podmioty, na które nałożono obowiązek rozbiórki, jeszcze przed wszczęciem postępowania o rozbiórkę starały się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a dopiero potem wszczęto wobec nich postępowanie zakończone decyzją nakazującą rozbiórkę. W skardze do Sądu D. i I. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145a § 1 kpa przez wadliwą ocenę, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. z 2007, nr 247, poz. 1844) nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej, innymi słowy - nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżących, zróżnicowanie położenia prawnego inwestorów spowodowane przyczynami od nich niezależnymi narusza zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa, podważa też racjonalność działania prawodawcy. Skarżący podnieśli również, że wykonanie decyzji poprzez zasypanie naturalnego zbiornika wodnego doprowadziłoby do naruszenia stosunków wodnych terenu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie wznowienia postępowania. Jest to postępowanie o charakterze nadzwyczajnym i odrębnym od innych postępowań, ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 kpa. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a., orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Wniosek o wznowienie postępowania wskazujący przesłankę z art. 145a §1 k.p.a. wpłynął do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w dniu 7 stycznia 2008r. (data nadania 3.01.2008r.) a więc w terminie przewidzianym w przepisie § 2 art.145a k.p.a. tj w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zaistniała zatem przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, co też Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uczynił. Jednakże organ administracyjny nie uwzględnił postanowień art. 149 § 2 k.p.a., który nakazuje po wznowieniu postępowania, przeprowadzić postępowanie co do istoty sprawy. Istotą wznowienia postępowania jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zatem nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia. Należy przy tym zauważyć, że organ prowadząc nowe postępowanie znał rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego i wiedział, że żądanie od inwestora decyzji o warunkach zabudowy z dnia wszczęcia postępowania było oparte o przepis niekonstytucyjny i w danej sytuacji niewykonalne. Zauważyć należy, że instytucja kontroli zgodności ustaw z Konstytucją stanowi element systemu ochrony praw jednostki w Polsce. Skoro tak to orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna powinno automatycznie wpływać na zmianę sytuacji prawnej podmiotów i w tym kierunku idzie orzecznictwo sądowe. Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Jak się bowiem przyjmuje (np. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97, OSP 2000, nr 1, poz, 16), mimo że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 k.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny. Również w Naczelnym Sądzie Administracyjnym przeważa pogląd, że w sprawie, w której ma zastosowanie regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a orzeczenie zostało oparte na treści przepisów niezgodnej według orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej zachodzi konieczność uchylenia takiego orzeczenia niezależnie od daty jego wydania. Odmienne traktowanie podmiotów, których istotną wspólną cechą jest popełnienie samowoli budowlanej, nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w treści i celu instytucji legalizacji samowoli budowlanej, która została wprowadzona dla umożliwienia uniknięcia rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie naruszającego przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższą tezę uzasadnia również okoliczność, iż obowiązywanie na określonym terenie planów miejscowych nie jest w żaden sposób zależne od woli podmiotu realizującego inwestycję budowlaną. Rozwiązaniem, które czyniłoby realną legalizację samowoli budowlanej na terenach, na których brak jest planu miejscowego, jest dopuszczenie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia uchylenie kwestionowanej decyzji. W art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, określona została procedura postępowania w przypadku samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, która nie musi prowadzić do wydania nakazu rozbiórki obiektu.. Od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego określonego w ust. 1 tej normy należy odstąpić, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych. Wówczas, w przypadku wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, organ nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia wymaganych przepisem art. 48 ust.2 ustawy Prawo budowlane dokumentów. Przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie było nieprzedstawienie przez inwestora w zakreślonym przez organ nadzoru budowlanego terminie wskazanych w art. 48 ust. 2 ustawy dokumentów niezbędnych dla legalizacji samowoli budowlanej, a przede wszystkim brakiem ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w dniu wszczęcia postępowania. Dla rozważenia legalności nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy nieodzowne było dokonanie wykładni ust. 2 tego przepisu. Gdyby przyjąć literalną wykładnię art. 48 ust. 2 należałoby stwierdzić, iż w istocie legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest w zasadzie tylko na terenach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż do rzadkich należą w praktyce sytuacje, kiedy inwestor, dokonując budowy bez wymaganego pozwolenia, dysponuje jednocześnie uzyskaną wcześniej ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentowanym np. w wyroku z dnia z dnia 8 kwietnia 2008 r., uzasadniony jest pogląd, iż takie zróżnicowanie położenia sprawców samowoli budowlanej narusza zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 438). Stąd Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne sięgnięcie do wykładni systemowej i celowościowej art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, mając na uwadze, iż celem nowelizacji Prawa budowlanego z dnia 27 marca 2003 r. było urzeczywistnienie, w szerszym zakresie, niż czyniło to poprzednie unormowanie, zasad wynikających z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, tj. zasad sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i ochrony własności, a także optymalizacja polskiego modelu reglamentacji budowlanej w świetle unormowań innych państw Unii Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że przyjęcie takiego rozwiązania jest dopuszczalne przy założeniu, że wymóg złożenia przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowi materialnoprawnej przesłanki legalizacji samowoli budowlanej, lecz ma on charakter wyłącznie procesowy, co pozwala na usunięcie braku decyzji o warunkach zabudowy w toku postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r., II OSK 945/06 niepublikowany). Mając zatem na uwadze ostatnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ( w tym wyrok NSA z dnia 7.01.2009r. Sygn akt II OSK 1735/07), Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie da się pogodzić z zasadą państwa prawa, takiej wykładni przepisu art. 48 ust. 2 , która prowadziłaby do orzeczenia o rozbiórce obiektu budowlanego tylko dlatego ,że inwestor nie dysponował w dniu wszczęcia postępowania ostateczna decyzją o warunkach zabudowy. Sąd dał pierwszeństwo przedstawionej wyżej wykładni celowościowej i systemowej, która w największym stopniu koresponduje z treścią Konstytucji. Literalna wykładnia tego przepisu byłaby nie do pogodzenia nie tylko z zasadą równości, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, lecz także z przepisem art. 2 ustawy zasadniczej. Nie jest dopuszczalne prowadzenie wykładni w oderwaniu od całości regulacji prawnej ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., mając na uwadze, że celem nowelizacji Prawa budowlanego z dnia 27 marca 2003 r. było urzeczywistnienie w szerszym zakresie, niż czyniło to poprzednie unormowanie zasad wynikających z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, tj. zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i ochrony własności, a także optymalizacja polskiego modelu reglamentacji budowlanej w świetle unormowań innych państw Unii Europejskiej. Konsekwencją takiego stanowiska jest uchylenie zaskarżonej decyzji w sprawie, w której ma zastosowanie regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, bowiem orzeczenie organu zostało oparte na treści przepisów niezgodnej według orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Należy zauważyć, że konieczność realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. P 37/06 spowodowała, że ustawodawca uchwalił ustawę o zmianie ustawy - Prawo budowlane z dnia 8 października 2008 r., którą opublikowano w Dz.U. z 2008 r. nr 206 poz. 1287 nadając nowe brzmienie przepisowi art. 48 ust.w pkt. 1 lit. b - "b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego," oraz ust.3 pkt.1 "1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;". Z treści nowego brzmienia art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wyraźnie wynika, że sprawca samowoli budowlanej ubiegający się o jej legalizację w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania terenu, musi przedstawić ostateczną decyzję o warunkach zabudowy lecz już nie w dniu wszczęcia postępowania, a w terminie wyznaczonym przez organ na podstawie art. 48 ust.3 ustawy Prawo budowlane. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji . Na podstawie art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło