VII SA/Wa 1716/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-30

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Włodzimierz Kowalczyk, Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego budynku może być skierowane do właściciela lub zarządcy, nawet jeśli problem techniczny dotyczy części budynku znajdującej się na nieruchomościach zarządzanych przez inne podmioty (np. wspólnoty mieszkaniowe)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego budynku, wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, może być skierowane do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, nawet jeśli problem techniczny dotyczy części budynku znajdującej się na nieruchomościach zarządzanych przez inne podmioty. Kluczowe jest celowościowe i funkcjonalne podejście do przepisów, uwzględniające kompleksowy charakter problemu technicznego i potrzebę uzyskania jednej, spójnej opinii. Sąd uchylił jednak zaskarżone postanowienie, uznając, że obowiązek został nałożony w zbyt szerokim zakresie, obejmując cały budynek, podczas gdy wątpliwości organów dotyczyły jedynie części budynku znajdującej się pod prześwitem bramowym.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Miasto obowiązek wykonania ekspertyzy stanu technicznego budynku, ze szczególnym uwzględnieniem części pod prześwitem bramowym i podwórkiem wewnętrznym. Po zażaleniu Miasta, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na ustalenia z protokołów kontroli dotyczące uszkodzeń elementów konstrukcyjnych i degradacji zbrojenia. Miasto wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. poprzez błędne określenie adresata obowiązku (Miasto nie jest wyłącznym właścicielem lub zarządcą części nieruchomości) oraz nałożenie obowiązku na cały budynek, podczas gdy postępowanie dotyczyło tylko prześwitu bramowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Monika Kramek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Miasta [...] – Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego budynku I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Miasta [...] – Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) nałożył na Miasto [...] obowiązek wykonania ekspertyzy stanu technicznego (w formie graficznej i opisowej) budynku znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w W. [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...]) ze szczególnym uwzględnieniem części budynku znajdującej się pod prześwitem bramowym (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]) i podwórkiem wewnętrznym (znajdującym się na dz. ew. [...] z obrębu [...]). Obowiązek należy wykonać w terminie 3 miesięcy od dnia, kiedy postanowienie stanie się ostateczne. II. Po rozpatrzeniu zażalenia Miasta [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powołując treść art. 81c ust. 1 i 2 P.b. wyjaśnił, że na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku Skarżącej wskazują ustalenia organu powiatowego zawarte w protokole kontroli z 8 lipca 2020 r. w którym wskazano: "(..) Po dokonaniu oględzin powierzchni kubaturowych części podziemnej stwierdza się, iż zarówno belki stropowe oraz słupy uległy uszkodzeniu. Widoczna degradacja istniejących elementów konstrukcyjnych (jw.) - brak otuliny zbrojenia, a także widoczne pręty zbrojeniowe. Widoczne są również mnogie ogniska korozyjne zbrojenia co wiąże się z utratą przekroju poprzecznego prętów zbrojeniowych, a także zaburzony jest procent stopnia zbrojenia elementów konstrukcyjnych. Największą ilość zdegradowanych elementów konstrukcyjnych zaobserwowano w okolicy pod prześwitem bramowym oraz od strony podwórza w kubaturze podziemnej." Na nieprawidłowy stan techniczny wskazuje również informacja zawarta w protokole z rocznego przeglądu technicznego w zakresie ogólnobudowlanym nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w W. – [...] nr [...] z 24 kwietnia 2019 r. sporządzonego przez H. S., w którym zwrócono uwagę na miejscowe przecieki nawierzchni i stropu w prześwicie bramowym i od podwórka. W ocenie organu skorzystanie z art. 81c ust. 2 P.b. powinno mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do załatwienia sprawy, a organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości dokonania koniecznych ustaleń we własnym zakresie. Zdaniem [...]WINB organ powiatowy jako fachowy pion administracji publicznej, w tym konkretnym przypadku nie może samodzielnie określić stanu technicznego budynku, jak również ewentualnych robót budowlanych niezbędnych do wykonania celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższe wymaga bowiem nie tylko wiedzy specjalistycznej, ale także przeprowadzenia szczegółowych badań stanu technicznego poszczególnych elementów konstrukcyjnych komory, w tym być może nawet miejscowych odkrywek. Zasadnym jest zatem sporządzenie przez Miasto [...] opisanego w zaskarżonym postanowieniu opracowania technicznego. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego w sposób należyty wykazał zasadność nałożenia obowiązku oraz brak możliwości dokonania niezbędnych ustaleń we własnym zakresie. Dokonanie ustaleń stanu faktycznego w powyższym względzie możliwe jest jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane oraz w wyniku dokonania stosownych oględzin i pomiarów, których organy nadzoru budowlanego nie są w stanie wykonać we własnym zakresie. Ustalenia zawarte w żądanym opracowaniu stanowić będą podstawę do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie. W ocenie [...]WINB na obecnym etapie sprawy adresat nałożonego obowiązku również został właściwie określony. Z akt spawy wynika bowiem, że postępowanie administracyjne dotyczy stanu technicznego budynku ([...]) znajdującego się na działce nr ew. [...] obr. [...] stanowiącej własność Miasta [...]. Ponadto część pomieszczeń podziemnych ww. budynku znajduje się pod prześwitem bramowym (działki nr ew. [...] i [...]), a prześwit bramowy stanowi komunikację pomiędzy działką nr [...] i działką nr ew. [...] (podwórko wewnętrze) będącą także własnością Miasta [...]. Ponadto ZGN [...] podniósł w piśmie z 27 listopada 2019 r., że bezpośrednio pod prześwitem bramowym znajdują się pomieszczenia administrowane przez ZGN. Jeżeli więc nawet część podziemna obiektu zarządzanego przez ww. podmiot bądź będącego własnością [...] W. wychodzi poza nieruchomość stanowiącą własność [...] W., to dalej pozostaje konstrukcyjnie, użytkowo i technicznie powiązana z częścią budynku jako całością. Zaskarżone postanowienie nie zostało wydane w przedmiocie stanu technicznego nawierzchni prześwitu bramowego lub samego prześwitu, które znajdują się we władaniu Wspólnoty Mieszkaniowej N. i Wspólnoty Mieszkaniowej A.. Krąg podmiotów zobowiązanych do dostarczenia ekspertyz technicznych określa art. 81c ust. 1. Ustawodawca wskazał na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, nie podając kryteriów wg. których należy dokonywać wyboru tych podmiotów. Natomiast kryterium wyboru adresata nakazu jest bowiem dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. W omawianej sprawie obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania (w tym część podziemna znajdująca się pod prześwitem bramowym) stanowi własność Miasta [...], a więc podmiot ten posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i ma techniczny dostęp do pomieszczeń. III. Skargę na powyższe postanowienie wniosło Miasto [...] - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami [...] (Skarżąca) kwestionując to rozstrzygnięcie w całości i zarzucając naruszenie: 1. art. 81c ust. 1 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu obowiązku na [...] W. w sytuacji gdy wobec nieruchomości znajdującej się pod prześwitem bramowym (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]) [...] W. nie jest ani uczestnikiem procesu budowlanego, zarządcą czy wyłącznym właścicielem; 2. art. 81c ust. 2 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu na [...] W. obowiązku wykonania ekspertyzy całego budynku przy ul. [...] w W., a także nieruchomości znajdującej się pod podwórkiem wewnętrznym (dz. ew. [...] z obrębu [...]), w sytuacji gdy organy w żaden sposób nie wykazały, że zachodzą przesłanki do zastosowania tego przepisu, tj. że powstały uzasadnione wątpliwości o których mowa w tym przepisie co do całego budynku przy ul. [...] w W. czy też do dz. nr ew. [...] z obrębu [...]; 3. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 124 § 2 w zw. z art. 126 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy, nierozpatrzenie materiału, nierozważenie wszystkich okoliczności, w tym, że wobec całego obiektu przy ul. [...] i wobec dz. ew. [...] z obrębu [...] nie zachodzą wątpliwości co do stanu technicznego, a przynajmniej organy tego złego stanu czy chociaż wątpliwości w tym zakresie nie wykazały, a także że wobec nieruchomości znajdującej się pod prześwitem bramowym (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]) [...] W. nie jest ani uczestnikiem procesu budowlanego, zarządcą czy wyłącznym właścicielem; 4 art. 61 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy całego budynku przy ul. [...] w W. w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie zgodnie z wnioskiem [...] - ZGN z dnia 27.11.2019 r. i zawiadomieniem PINB [...] z dnia 07.04.2021 r., dotyczyło tylko złego stanu technicznego nieruchomości znajdującej się pod prześwitem bramowym (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]). Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia [...]WINB i PINB oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Skarżąca nie jest ani uczestnikiem procesu budowlanego, zarządcą ani też wyłącznym właścicielem nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]. Przedmiotowe postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zostało wszczęte zgodnie z wnioskiem [...] W. -ZGN z 27 listopada 2019 r. i zawiadomieniem PINB z 7 kwietnia 2021 r., a dotyczy tylko złego stanu technicznego nieruchomości znajdującej się pod prześwitem bramowym (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]). Tymczasem Organy obowiązek nałożyły na [...] i w dużo szerszym zakresie niż wynika z powyższego, tj. obowiązek wykonania ekspertyzy stanu technicznego całego budynku przy ul. [...] w W., a nadto do tegoż budynku zaliczyły nieruchomości znajdujące się na innej dz. nr ew., tj. na których znajduje się prześwit bramowy (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]) i podwórko wewnętrzne (dz. ew. [...] z obrębu [...]). W ocenie Skarżącego podmiotami na które winien zostać nałożony obowiązek w zakresie prześwitu bramowego powinny być Wspólnota Mieszkaniowa A. oraz Wspólnota Mieszkaniowa N., z tymże tenże obowiązek powinien być ograniczony tylko do stanu technicznego nawierzchni, izolacji i elementów konstrukcyjnych kubatury podziemnej w prześwicie bramowym na działkach nr [...] i [...], gdyż przedmiotem wątpliwości co do stanu technicznego są ww. elementy. Zgodnie z przytoczoną argumentacją ogół właścicieli tworzących wspólnoty mieszkaniowe są właścicielami nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy, powyższe pomieszczenia powstały jako całość wraz z pomieszczeniami pod prześwitem bramowym, do których następują przecieki. Skarżąca podkreśliła, że żadna z części budynku, zwłaszcza konstrukcyjnych (wejścia do budynku, strop, ściana budynku, klatka schodowa, dach, izolacja pozioma i pionowa, itp.), nie może stanowić samodzielnej rzeczy w rozumieniu prawa rzeczowego, wobec czego nie może być też przedmiotem samodzielnego obrotu. Część dachu, klatki schodowej, elewacji, stropu, izolacje itp. w znaczeniu rzeczowym i faktycznym stanowi więc część budynku. Takie części konstrukcyjne budynku jak stropy czy izolacje stanowią część wspólną nieruchomości, a za stan tych przegród odpowiada wspólnota mieszkaniowa. W ocenie Skarżącej obowiązek sporządzenia ekspertyzy, a następnie remontu ciąży na wspólnocie mieszkaniowej, której to część wspólna nieruchomości jest w niewłaściwym technicznie stanie. Miasto [...] W. może zaś partycypować w kosztach tego remontu jedynie w stosunku do udziałów w nieruchomości wspólnej, co wynika z art. 12 ust. 2 zd. 2 i art. 17 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1048). Obowiązek zaś jej utrzymywania w należytym stanie ciąży na Wspólnocie, stosownie także do art. 61 pkt 1 i 2 P.b. i art. 17 ustawy o własności lokali, a koszty remontu są kosztami zarządu nieruchomością wspólną zgodnie z art. 14 pkt 1 ww. ustawy o własności lokali. W efekcie naruszono art. 81c ust 2 P.b. poprzez niewłaściwe określenie adresata obowiązku niebędącego ani inwestorem ani innym uczestnikiem procesu budowlanego ani też zarządcą obiektu czy wyłącznym właścicielem. Obowiązek sporządzenia ekspertyzy powinien dotyczyć tylko prześwitu bramowego (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]). W tym zakresie bowiem został złożony wniosek [...] W. i wydano zawiadomienie PINB. Wątpliwości zaś odnoszą się do stanu technicznego nawierzchni, izolacji i elementów konstrukcyjnych kubatury podziemnej w prześwicie bramowym na działkach nr [...] i [...]. Organy w żaden sposób nie wykazały, że powstały uzasadnione wątpliwości o których mowa w art. 81c ust. 2 P.b. co do całego budynku przy ul. [...] i co do dz. ew. [...] z obrębu [...]. Nie dokonano w tym zakresie żadnej analizy i nie uzasadniono wątpliwości, czym naruszono art. 81c ust 2 P.b. Organy nie wykazały również, że nie mogą rozwiać ewentualnych wątpliwości we własnym zakresie, zwłaszcza gdy z oświadczenia stron wynika, że prześwit bramowy (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]) ma nieodpowiedni stan techniczny nawierzchni, izolacji i elementów konstrukcyjnych kubatury podziemnej. IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: V. Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 81c ust. 2 P.b. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz - na koszt zobowiązanego. Wskazany przepis statuuje zatem uprawnienie dla wymienionych w nim organów do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, przy czym możliwość taka aktualizuje się dopiero w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a nie jakiekolwiek wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego czy jego części. Na mocy art. 81c ust. 2 P.b. organ może więc wydać postanowienie, które ze swej istoty ma charakter kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga meritum sprawy i nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym nie przesądza adresata ewentualnej przyszłej decyzji wydanej w jednym z trybów działania przewidzianych w Prawie budowlanym. Postępowanie, w którym owo postanowienie jest wydawane, jest więc częścią innego toczącego się przed organem postępowania albo jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które będą mogły dopiero uzasadniać jego wszczęcie (postanowienie to może poprzedzać właściwe postępowanie, stanowiąc dla niego swoisty wstęp). Jest więc oczywiste, że nałożenie obowiązku dostarczenia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy służy jedynie wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego, w sytuacji gdy wymagana do tego wiedza wykracza poza standardowe możliwości organu nadzoru budowlanego, który - dla podkreślenia - jest organem wyspecjalizowanym, zatrudniającym co do zasady osoby z wykształceniem kierunkowym. Okoliczności niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom skargi, wskazują, że zachodzi w niej potrzeba dokonania oceny technicznej co najmniej części budynku [...] w obszarze prześwitu bramowego. Zły stan techniczny części budynku, w kontekście materiału zdjęciowego i opisu występujących nieprawidłowości, nie może budzić żadnych wątpliwości, zaś PINB oraz [...]WINB słusznie zakładają, że wymagane są w tego rodzaju przypadku wiadomości specjalne, poparte odpowiednim procesem oceny zarówno samej nawierzchni prześwitu bramowego, jak również wykonanych w nim otworów penetrujących pod słupki [...], po stan stropu podziemnej części budynku [...]. Wymaga to zatem szerszej ingerencji np. ewentualnych dokonania odkrywek oraz przedstawienia proponowanego sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości zgodnie z dostępną wiedzą fachową. Kwestii tych, pomimo zatrudniania osób z wykształceniem kierunkowym, nie mogą rozstrzygnąć organy, gdyż przekracza to zakres zarówno wymaganych kontroli obiektów jak również czas jaki należałoby poświęcić w tym względzie na dokonanie odpowiednich ocen. VI. Zdaniem Sądu prawidłowo określono adresata postanowienia, kierując je do [...] W. jako właściciela i zarządcy budynku położonego w przeważającej części na działce nr ew. [...], ale także na działkach nr ew. [...] i [...], pomimo że działki te są zarządzane przez właściwe wspólnoty mieszkaniowe. Jak wskazano, żądanie dowodowe z art. 81c ust. 2 P.b. można skierować do uczestników procesu budowlanego (w niniejszej sprawie taki proces nie jest prowadzony), właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Sąd podziela co do samej zasady ogólne stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że w przypadku współwłasności nieruchomości żądanie ocen i ekspertyz z art. 81c ust. 2 P.b. należy kierować do wszystkich jej współwłaścicieli, zaś w przypadku obiektu zarządzanego przez tzw. dużą wspólnotę mieszkaniową w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, obowiązki powinny być nakładane na tę wspólnotę mieszkaniową jako zarządcę nieruchomości i jej części wspólnych. Niniejsza sprawa nie jest jednak przykładem sprawy przebiegającej według klasycznego wzorca postępowania, co próbuje wykazać [...], a zatem wymaga odpowiedniej, funkcjonalnej i celowościowej oceny przepisów prawa. Przede wszystkim w sprawie mamy do czynienia z penetracją budynku Skarżącej przez wodę, będącą czynnikiem sprawczym stwierdzonego stanu technicznego. Istota problemu dotyczy przy tym nie tylko tego skąd owa woda dostaje się do środka pomieszczeń [...] ale przede wszystkim tego, w jaki sposób należy dokonać naprawy zniszczonych elementów budynku, znajdującego się pod prześwitem bramowym. Ocena tego faktu wymaga, wbrew opinii Skarżącej, nie tylko sprawdzenia nawierzchni prześwitu bramowego, ale przede wszystkim wnętrza budynku [...], którym co do zasady dysponuje Miasto [...] W. Wyjątkowość niniejszej sprawy, mającej charakter stricte dowodowy dotyczy także tego, że stosunkowo mała część budynku [...] penetrowanego przez wodę leży zarówno na działce nr ew. [...], ale również pod prześwitem bramowym leżącym na działkach nr ew. [...] i [...]. Budynek [...], w części podziemnej graniczy także z należąca do Miasta działką nr ew. [...]. Już z tej zatem przyczyny wykonanie ekspertyzy o charakterze dowodowym, w której główną rolę winna odgrywać ocena wnętrza budynku [...] pod prześwitem bramowym, na styku czterech działek ([...], [...], [...] i [...] - obręb [...]) winno zostać nałożone na [...] W., które jest także największym współwłaścicielem działek nr ew. [...] (posiadając udział [...] - vide KW [...]) i [...] (posiadając udział [...] - vide KW [...]). W sprawie chodzi bowiem o sporządzenie jednej, kompleksowej opinii, zawierającej odpowiedź na wszystkie wątpliwości tj. skąd woda dostaje się do wnętrza [...], co jest tego przyczyny i w jaki sposób należy zabezpieczyć budynek przed tą ingerencją oraz jakich napraw dokonać. Stanowisko Skarżącej prowadziłoby do sytuacji rozdzielenia jednego i konkretnego obowiązku na wiele podmiotów i zakresów, prowadząc do sporządzenia kilku opinii w jednej sprawie. Działanie organów jest zatem zdaniem Sądu prawidłowe. Co istotne, w orzecznictwie prezentowana jest celowościowa, a nie literalna wykładnia art. 81c ust. 1 i 2 P.b. W wyroku NSA z 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3886/19 wskazano bowiem, że "(...) na inwestora, prowadzącego roboty na sąsiedniej działce, można nałożyć, na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązek przedstawienia ekspertyzy dotyczącej innego budynku. Obciążenie takim obowiązkiem inwestora robót na działkach sąsiednich jest uzasadnione, ponieważ nałożenie tego obowiązku na osoby, które w żaden sposób nie przyczyniły się do powstania uszkodzeń w obiekcie, uznać należałoby za uchybiające zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Jeśli strona nie ma żadnego udziału w powstałych uszkodzeniach, które są efektem działania innych osób, a jedynie sygnalizuje organowi taką sytuację, to trudno obciążać ją obowiązkiem wykonania ekspertyzy". Podobnie NSA orzekł w wyroku z 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 681/11. Warto zatem wskazać, że jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w tym w szczególności porozumienia pomiędzy Skarżącą a Wspólnotą Mieszkaniową N[...] (k. 83-84), to [...] W. dotychczas korzystało i zarządzało prześwitem bramowym, w tym na mocy § 2 pkt 4 porozumienia zamontowało w okolicy tego prześwitu ruchome zapory w podłożu a więc w obrębie stropu budynku [...]. Nadto, porozumienie to, wobec fiaska ponownych negocjacji, zostało rozwiązane pismem z 11 czerwca 2019 r. (k. 82) a więc mniej niż na pół roku przed zgłoszeniem do PINB problemu wywołanego penetrującą strop [...] wodą. W kontekście powyższego Sąd nie widzi wady w działaniu organów, które nałożyły obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej na Skarżącą. W całości niezasadny jest więc zarzut nr 1 skargi zaś zarzut nr 3 jest niezasadny w części, w jakiej powołane w nim przepisy organ wiąże z tym, że [...] W. nie jest ani uczestnikiem procesu budowlanego, zarządcą czy wyłącznym właścicielem nieruchomości znajdującej się pod prześwitem bramowym (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]). VII. Sąd podziela natomiast zarzut nr 2 oraz zarzut nr 3 w części wskazującej na przeprowadzenie wadliwej oceny i dojście przez organ do wniosku, że to cały budynek [...] powinien zostać objęty sporządzaną ekspertyzą. Należy zauważyć, że uprawnienie organu z art. 81c ust. 1 i 2 P.b. może zostać nałożone jedynie w zakresie niezbędnym do dalszego prowadzenia postępowania. Organ nie powinien więc nadużywać przyznaje mu władzy do żądania opinii ekspertyz, za które płaci strona. Jeżeli więc nie ma potrzeby oceny całego obiektu budowlanego, organ winien nałożyć obowiązek w na tyle precyzyjny i "punktowy" sposób aby ograniczyć koszty jakie powstaną z tego tytułu po stronie zobowiązanej do niezbędnego minimum. W niniejszej sprawie dotychczas ustalone okoliczności, w tym przeprowadzone oględziny dotyczyły budynku [...] jednakże w zakresie w jakim jest on położony pod prześwitem bramowym. Organ powiatowy dokonywał zatem ustaleń odnośnie do tej części budynku i w tym też zakresie powinien nakładać obwiązki na Skarżącą. W sprawie nie wyjaśniono zatem, dlaczego pomimo ustalenia przecieków w części budynku położonej pod prześwitem bramowym, postanowienie zobowiązywało Skarżącą do sporządzenia oceny technicznej całego budynku przy [...] w W., który zajmuje działkę nr ew. [...]. Jakkolwiek może być to zwykła omyłka organu (w uzasadnieniu odnosi się wyłącznie do kwestii prześwitu bramowego), to jednak nie sposób nie dostrzec, że postanowienie o szerszej treści pozostaje w obrocie, wiążąc Skarżącą. W konsekwencji Sąd uznał, mając do dyspozycji środki prawne w jakie wyposaża go ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), że niezbędne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia [...]WINB. W ponownym postępowaniu, jeżeli organ nie przedstawi dowodów na to, że wymagane jest sporządzenie opinii dla całego budynku [...], niezbędne będzie uchylenie w postępowaniu zażaleniowym postanowienia PINB i ograniczenie nakładanego obowiązku do części budynku znajdującej się pod prześwitem. W tym momencie w aktach sprawy brak jest dowodów, które uzasadniałyby tak szerokie sformułowanie obowiązku jak przyjęte w obu postanowieniach. Sąd nie podziela natomiast zastrzeżeń Skarżącej, co do potrzeby dokonania oceny technicznej budynku również od strony należącej do Miasta działki nr ew. [...] i w zakresie części budynku ewentualnie na niej umiejscowionej. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że powodem stwierdzonych uszkodzeń jest przede wszystkim przedostawanie się wody do budynku. Wobec więc dokonanych na działce nr ew. [...] otworów pod słupki [...] - zob. ortofotomapę [...] taki obowiązek jest uzasadniony. Za zbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia Sąd uznaje zarzut nr 4 skargi. Jego istota polega na tym, że organ pomimo wąskiego określenia przedmiotu sprawy w zawiadomieniu z 7 kwietnia 2021 r. o wszczęciu postępowania (co do części budynku pod prześwitem bramowym), orzeka w postanowieniu dowodowym znacznie szerzej (cały budynek), czym narusza art. 61 § 1 k.p.a. Należy wyjaśnić, że PINB pismem z 7 kwietnia 2021 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania odnośnie do złego stanu technicznego nieruchomości przy ul. [...] w W., jednakże w części znajdującej się pod prześwitem bramowym. Zawiadomienie to dotyczy sprawy głównej, w której będą nakładane zapewne obowiązki związane z utrzymaniem budynku w należytym stanie. Kontrolowane w tej sprawie postanowienia dotyczą natomiast kwestii dowodowych i z uwagi na swoją specyfikę (można je podjąć w toku toczącego się już postępowania bądź przed jego wszczęciem) zawiadomienie, o którym pisze Skarżąca wprost ich nie dotyczą. Jak bowiem wskazano, są to postanowienia dowodowe, sporządzane i służące innym postępowaniom. Końcowo Sąd zwraca również uwagę, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia o jakim mowa w art. 81c ust. 2 P.b. organ nie jest obowiązany do ustalania przyczyn zaistniałego stanu faktycznego, ani też nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za zły stan techniczny obiektu budowlanego, nie ma również obowiązku wskazywania w nim osób odpowiedzialnych za taki stan rzeczy. Sam fakt wydania postanowienia nie determinuje rodzaju procedury, w ramach której uzyskana tą drogą ekspertyza może być lub faktycznie będzie wykorzystana, nie determinuje również późniejszej kwestii rozliczeń pomiędzy właścicielem obiektu, a sprawcą doprowadzenia go do niewłaściwego stanu technicznego, czy wreszcie kwestii obowiązków jakie i na kogo należy nałożyć (zob. wyrok NSA z 10 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 439/18). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 81c ust. 1 i 2 P.b. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postepowania orzeczono w pkt II sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na koszty te składa się uiszczony przez Stronę wpis (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego (480 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło