VII SA/Wa 1729/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-05
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Maria Tarnowska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych, wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli roboty budowlane zostały już zakończone, a naruszenie prawa nie jest rażące?Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych, nie może być stosowana do robót już zakończonych. Takie rozstrzygnięcie, zwłaszcza w sytuacji naruszenia przepisów technicznych (np. odległości od granicy działki), nie może być wyrazem legalizacji samowoli budowlanej i może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli naruszenie prawa jest rażące.Stan faktyczny
Skarżący F. M. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja organu pierwszej instancji nakazywała inwestorom zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z wycięciem i montażem okien połaciowych w dachu budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., w tym rażące naruszenie prawa oraz naruszenie jego prawa własności poprzez wtargnięcie w przestrzeń nad jego nieruchomością.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka ( spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego F. M. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po przeprowadzeniu wszczętego, na wniosek F. M., postępowania administracyjnego w sprawie nieważności ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...]), nakazującej L. i Z. R. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z wycięciem i montażem okien połaciowych w dachu budynku mieszkalnego, posadowionego na działce nr [...], położnej przy ul. R. w Z., odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] grudnia 2008 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył F. M..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania F. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne.
W trakcie oględzin budynku mieszkalnego, położonego na dz. nr [...], położonej w Z. przy ul. R., przeprowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w dniu 20 sierpnia 2008 r., stwierdzono, że od strony frontowej L. i Z. R. wycieli w połaci dachu trzy otwory okienne o wymiarach 78 x 118 cm na wysokości 175 cm od poziomu podłogi. Odległość skrajnej krawędzi pierwszego okna, usytuowanego od granicy z działką nr [...] - wynosi 1,75 m. Z akt sprawy wynika, że okna zostały wykonane w sierpniu 2007 r., na podstawie decyzji Starosty Ś. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...]. Ponadto z protokołu oględzin wynika, że w trakcie wykonywania prac remontowych poddasza, prowadzonych od maja 2008 r., inwestorzy wycieli w połaci dachu od strony podwórza, 4 otwory okienne o wymiarach 78 x 118 cm, na wysokości 175 cm od poziomu podłogi. Z czego jedno okno zostało wykonane w czerwcu 2007 r. w trakcie wymiany pokrycia dachowego, które to roboty zostały zgłoszone w Starostwie Powiatowym w Ś. (nr zgłoszenia [...] - [...]). Odległość skrajnej krawędzi pierwszego okna, usytuowanego od granicy z działką nr [...] - wynosi 1,50 m. Z akt sprawy wynika, że inwestorzy dokonali zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Ś. zamiaru wykonania remontu poddasza, obejmującego ocieplenie połaci dachowej oraz wykonanie podbitki z płyty kartonowej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...], organ powiatowy, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał L. i Z. R., zaniechania dalszych robót budowlanych dotyczących wycięcia i montażu okien połaciowych w dachu budynku mieszkalnego, położonego na dz. nr [...], położonej w Z. przy ul. R..
Decyzją z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] grudnia 2008 r.
Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że podziela pogląd organu wojewódzkiego, że weryfikowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad nieważnościowych, w tym wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wyjaśnił przy tym charakter postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji oraz co należy rozumieć pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa".
Organ nadzoru wskazał, że roboty budowlane, za wyjątkiem wykonania okien w połaci dachowej zlokalizowanej od strony podwórza, były wykonywane na podstawie i zgodnie z dokonanymi zgłoszeniami oraz pozwoleniem na budowę, udzielonym decyzją Starosty Ś. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...]. Natomiast realizacja inwestycji w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie i pozwolenie oraz zgodnie z projektem i przepisami, wyklucza możliwość działania organów nadzoru budowlanego, w celu doprowadzenia realizowanej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu wojewódzkiego zawartym w zaskarżonej decyzji, że wykonane roboty budowlane, polegające na wycięciu i montażu okien połaciowych, zlokalizowanych od strony podwórza stanowiły przebudowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlanego przez przebudowę, należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
W ocenie organu nadzoru, organ powiatowy słusznie wskazał, że wykonanie robót polegających na przebudowie, jako nie wymienione wśród robót wymagających zgłoszenia, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymagały pozwolenia na budowę. Ze względu na to, że inwestor nie dokonał ani wymaganego prawem zgłoszenia ani nie uzyskał pozwolenia na budowę, w sprawie miały zastosowanie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.
Dalej, organ odwoławczy wskazał, że roboty budowlane związane z wycięciem i montażem okien połaciowych zostały zakończone, a ich jakość oraz prawidłowość została zweryfikowana, czego dowodem jest znajdująca się w aktach sprawy opinia techniczna z września 2008 r., sporządzona przez inż. bud. A. B., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Montaż okien dachowych od strony podwórza został zaakceptowany przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (pismo z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...]), a roboty wykonane przy montażu przedmiotowych okien nie naruszają przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pismo Urzedu Gminy Z. z dnia [...] września 2008 r., znak: [...]). Nakazanie więc inwestorowi zaniechania dalszych robót budowlanych, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w ocenie organu nadzoru, należy uznać za nienaruszające rażąco prawa.
Ponadto, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż z akt sprawy wynika, że sporne okna znajdują się w odległości większej niż 4 m od granicy sąsiednich działek, czyli zgodnej z § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), z którego wynika, iż budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, a także w przypadku lokalizacji otworów okiennych umieszczonych w połaci dachowej. Zgodnie z ust. 2 § 12 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanej decyzji, odległość od granicy, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 1, mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu. Przedmiotowe okna połaciowe zamontowano w połaci dachu prostopadłej do granicy z działką skarżącego, zaś z powołanego wyżej przepisu wynika, że chodzi o otwór okienny zwrócony w stronę tej granicy, a zatem umieszczony w połaci dachowej usytuowanej równolegle (a nie prostopadle do granicy) do granicy działki sąsiedniej.
W tym stanie rzeczy, w ocenie organu nadzoru, nie sposób jest uznać, że nakazując zaniechanie robót budowlanych organ powiatowy w ogóle naruszył którykolwiek z przepisów, a tym bardziej w stopniu rażącym w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Reasumując, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] grudnia 2008 r., nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja ta została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwej strony postępowania, była wykonalna oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ nadzoru wskazał, że kwestia naruszenia własności skarżącego może rodzić roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Przywołany zaś w odwołaniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1373/09, dotyczył przymiotu strony skarżącej w postępowaniu dotyczącym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], o nałożeniu na inwestorów określonych obowiązków. Nie przesądził natomiast, wbrew twierdzeniom skarżącego, w sposób wiążący organy administracji publicznej w przedmiotowym postępowaniu nadzwyczajnym, w kwestii rażącego naruszenia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył F. M., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 7 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że decyzja Starosty Ś. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], nie dotyczyła wykonania okien połaciowych, lecz zamiany pomieszczeń mieszkalnych na lokal użytkowy na parterze budynku i związanych z tym zmian elewacji budynku. Ponadto, zgłoszenie, na które powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, nie obejmowało wykonywania otworów okiennych w połaci dachu od strony podwórza, lecz wyłącznie remont poddasza.
F. M. stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął istotne w sprawie dwie decyzje. Decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mocą której organ uchylił ww. decyzję, ze wskazaniem, że organ powiatowy nie powinien zobowiązywać L. i Z. R. do przedłożenia jakiegokolwiek dokumentu, lecz że powinien nakazać im wykonanie konkretnych czynności w celu doprowadzenia prowadzonych prac budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Skarżący podniósł także, iż wykonanie ocieplenia połaci dachowej, którego wcześniej tam nie było, wykonanie podbitki z płyty kartonowej, której wcześniej tam nie było, oraz wykonanie okien na poddaszu, których wcześniej tam nie było, nie jest i nie było remontem, lecz modernizacją poddasza, na które to prace wymagane było pozwolenie na budowę, a nie zgłoszenie. Co więcej, wszystkie te prace w sposób oczywisty prowadziły do zmiany przeznaczenia części budynku stanowiącego własność L. i Z. R. z pomieszczenia stanowiącego poddasze, na pomieszczenie (pomieszczenia) mieszkalne. Zmiany takie i prace z nimi związane wymagają jednak pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia. Powyższe oznacza, że już w 2007 r. Starosta Ś., po rozpatrzeniu zgłoszenia "remontu" L. i Z. R. dokonanego wówczas, powinien był wnieść sprzeciw, zwłaszcza, że "remontowany" budynek objęty był i jest ochroną konserwatorską. Zdaniem skarżącego, tym bardziej organy powyższych prac budowlanych nie miały prawa traktować jako remontu lecz powinny dojść do wniosku, że pod pretekstem prac remontowych zostały one zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej "wykonawczej", o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a więc jako inny, niż określony w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego przypadek prowadzenia robót budowanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
F. M. wskazał także, iż na skutek wykonanych prac budowlanych naruszone zostało jego prawo własności, poprzez wysunięcie przebudowanej przez L. i Z. Ratajczaków części dachu poza granice ich nieruchomości i wtargnięcie tym samym w przestrzeń nad jego nieruchomością na ok. 30 cm. Skarżący zaznaczył przy tym, że o tym fakcie informował organy nadzoru budowlanego wszystkich trzech instancji, jednakże organy nadzoru do powyższej kwestii w ogóle się nie odniosły.
Skarżący zarzucił nadto Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż przyjmując własną interpretację przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i stwierdzając, że wszystkie okna połaciowe, w tym także te od strony podwórza, zostały wykonane przez L. i Z. R. zgodnie z prawem, ewidentnie zignorował ocenę prawną, wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1373/09, wydanego w tej samej sprawie, w której zapadła zaskarżona decyzja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 436/12, oddalił skargę F. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 183/13, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej F. M., uchylił ww. wyrok z dnia 26 czerwca 2012 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie spełnia wymogów z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaznaczył przy tym, że Sąd pierwszej instancji zgodził się w istocie z poglądem organu odwoławczego powtarzając niemal w całości argumentację organu, iż w rozpoznawanej sprawie prowadzonej w trybie postępowania nieważnościowego decyzja organu nadzoru budowlanego z dnia 8 grudnia 2008 r. nakazująca inwestorom L. i Z. R. , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zaniechanie dalszych robót budowlanych dotyczących samowolnego wycięcia i montażu okien połaciowych w dachu ich budynku mieszkalnego, kończy postępowanie legalizacyjne i jako taka nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie podzielono jednak w motywach zaskarżonego wyroku stanowiska organów nadzoru budowlanego o zachowaniu odległości większej niż 4 m przedmiotowych okien połaciowych od granicy sąsiednich działek, co wykluczyło zdaniem organu zaistnienie naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd pierwszej instancji kwestionując to stanowisko w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy podkreślił, iż usytuowanie okien połaciowych narusza uregulowania ww. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dniu 8 grudnia 2008 r. przewidywał zachowanie odległości 4 m od granicy działki, zaś okna połaciowe umieszczono w dachu w odległości 1,70 m (front) i 1,50 m (podwórze). Mimo zakwestionowania podstawowego ustalenia organu, które legło u podstaw wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a które to zostało następnie powtórzone w postępowaniu nieważnościowym, Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny prawidłowości zastosowania w tej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w ramach art. 156 § 1 K.p.a., mając na uwadze ten fakt, a jedynie przyjął tezę, iż norma wskazanego § 12 rozporządzenia wymagała dokonania interpretacji, a to wyklucza stwierdzenie nieważności wskazywanej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r.
Zdaniem Sądu II instancji, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie ma to czy była podstawa do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. o zaniechaniu dalszych robót budowlanych w niespornym stanie faktycznym i czy decyzja taka dotknięta jest wadą kwalifikowaną. Sąd kasacyjny zaznaczył, że decyzja ta była konsekwencją rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdzającego nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nakazującej inwestorom, którzy wycięli i zamontowali okna połaciowe w dachu budynku mieszkalnego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wykonanie w wyznaczonym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie prac do stanu zgodnego z prawem. W ramach tego postępowania ustalono, iż w odniesieniu do 7 (siedmiu) okien wykonanych w połaci dachu budynku mieszkalnego położonego na działce nr 42/1 w Z. przy ul. R., trzy okna połaciowe od strony frontowej budynku wykonano w sierpniu 2007 r. w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2007 r., natomiast z czterech okien połaciowych od strony podwórza tylko jedno powstało w czerwcu 2007 r. na podstawie zgłoszenia, a pozostałe trzy okna połaciowe zostały wykonane pod koniec maja 2008 r. podczas wykonywania prac remontowych. Tym samym uznano, że skoro na wykonanie otworów okiennych w połaci dachu wymagane było pozwolenie na budowę, a inwestorzy takim nie dysponowali, to okna połaciowe wykonane od podwórza zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej. Prace budowlane związane z przedmiotowymi oknami połaciowymi zostały wykonane w całości w 2008 r. (opinia techniczna wykonanych robót budowlanych złożona we wrześniu 2008 r.). Takie ustalenia przyjęto również w niniejszej sprawie, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. o zaniechaniu dalszych robót budowlanych, wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, co wyraźnie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Dlatego też w tej sprawie wdrożono postępowanie naprawcze, a zakończyło się ono, w ocenie organu, po wykonaniu zgodnie z prawem (w tym zgodnie z § 12 rozporządzenia w sprawę warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) wszelkich prac związanych z montażem spornych okien połaciowych, wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z zastosowaniem przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane mamy do czynienia wówczas, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło nie dające się usunąć naruszenie prawa. Wówczas właściwy organ jest obowiązany wydać zgodnie z tym przepisem nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Ponadto, nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych, jaki zastosowano w decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego, przede wszystkim może dotyczyć określonych sytuacji na początku procesu inwestycyjnego. Tylko wówczas w sytuacji kiedy nie ma jeszcze zrealizowanej inwestycji, a roboty budowlane zostały już rozpoczęte, zaniechanie dalszych robót budowlanych będzie uzasadnione prawnie. Nakaz ten, wbrew stanowisku organów nadzoru budowlanego wyrażonego w tej sprawie, a potwierdzonego zaskarżonym wyrokiem, nie znajduje zastosowania do robót zakończonych, co przecież miało miejsce w niniejszej sprawie, a już na pewno nie może być wyrazem zalegalizowania samowoli budowlanej. Sąd II instancji zaznaczył, że pogląd powyższy jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, co potwierdza wyrok z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1877/11, gdzie stwierdzono, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 ustawy Prawo budowlane. Innymi słowy, gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o których mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Dalej, Sąd podał, że taką możliwość doprowadzenia wykonanych robót, w wyżej oznaczonym zakresie, do stanu zgodnego z prawem w tej sprawie podjęto wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Jednakże decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego powołanym wyżej rozstrzygnięciem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. o stwierdzeniu jej nieważności. Prawidłowość tej decyzji pozostaje poza zakresem badania legalności w niniejszym postępowaniu. Natomiast podjęta decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r., na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 in principio cytowanej ustawy, nie legalizuje samowoli budowlanej i nie załatwia sprawy samowoli. Odmiennego zastosowania wskazanego przepisu nie uzasadnia, zdaniem Sądu II instancji, norma art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Przyjęcie zatem, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, stanowiska organu nadzoru budowlanego za prawidłowe przez Sąd pierwszej instancji należy, jak wskazał Sąd, ocenić jako naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Do wniosku tego prowadzi również stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, kwestionujące zasadniczy pogląd organu administracji o braku naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy wskazał na takie naruszenie, choć ocenił je jako nienaruszające rażąco prawo, to jednak powoduje to, że wydanie decyzji o zaniechaniu dalszych robót budowlanych przy ujawnionym naruszeniu warunków technicznych w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia. Brak zachowania prawidłowej odległości spornych okien połaciowych od granicy z działką sąsiednią nie pozwalał na wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Co najwyżej uzasadniało to zastosowanie konstrukcji prawnej z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Na marginesie Sąd kasacyjny zaznaczył, że decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nakazano zaniechanie dalszych robót budowlanych w odniesieniu do wszystkich siedmiu okien połaciowych, a więc i tych wykonanych od frontu budynku w 2007 r. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2007 r. Natomiast do osadzonych trzech (3) okien połaciowych od frontu budynku, jak bezsporne przyjęły to organy, wykonanych w oparciu o wydane pozwolenie na budowę (co poddane zostało w wątpliwość przez Sąd pierwszej instancji) nie znajduje uzasadnienia prawnego podjęcie decyzji nakazującej zaniechanie robót budowlanych, która to kończy postępowanie legalizacyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu w odniesieniu do określonego stanu faktycznego sprawy w którym powstało niedające się usunąć naruszenie prawa, skutkiem czego należy zaniechać dalszych robót budowlanych. Natomiast ten stan faktyczny jaki jest w niniejszej sprawie, nie pozwalał przyjąć by wykonane prace związane z osadzeniem 7 (siedmiu) okien połaciowych, wykonanych w ramach i pozwolenia na budowę (3 okna) i bez wymaganego prawem pozwolenia (4 okna od podwórza) i do tego z naruszeniem przepisów technicznych powodowały stan w którym powstało niedające się usunąć naruszenie prawa skutkiem czego należy zaniechać dalszych robót budowlanych. Natomiast w takiej sytuacji niezbędne było wdrożenie i prowadzenie postępowania legalizacyjnego, a efektem tego postępowania nie może być decyzja o zaniechaniu dalszych robót budowlanych. Oceniając, w stanie faktycznym sprawy, możliwość podjęcia decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, Sąd II instancji stwierdził, że norma ta nie zezwalała na orzeczenie zaniechania dalszych robót budowlanych do prac już wykonanych, a więc nakazu powstrzymania się od działań czy zrezygnowania z dalszych prac, a do tego w sytuacji kiedy zaistniało naruszenie przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odległości od granicy z działką sąsiednią spornych okien połaciowych, co powinno skutkować wydaniem decyzji nakazującej wykonanie określonych prac mających na celu doprowadzenie tak wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że norma art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie wymaga złożonego procesu wykładni, podobnie jak wskazywany przez Sąd pierwszej instancji § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a wynik tej wykładni nie jest sporny w judykaturze. Nawet powoływanie się na pojedyncze określone orzeczenia sądów administracyjnych nie świadczy o występowaniu sporów w judykaturze. Spór występuje wówczas gdy rysują się zasadniczo rozbieżne stanowiska w zakresie interpretacji konkretnej normy prawnej wymagającej złożonego procesu wykładni.
Sąd kasacyjny podzielił jednakże stanowisko Sądu I instancji, odnośnie braku naruszenia art. 153 p.p.s.a., bowiem w tej sprawie niniejszym postępowaniem objęto decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r., zaś przywoływany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został wydany 8 września 2010 r. i dotyczył innego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy ponownym rozpoznaniu skargi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Natomiast stosownie do art. 153 ww. ustawy, ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno uznanie jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem.
Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.).
Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, jak również organu administracji publicznej.
Ponadto, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] grudnia 2008 r., wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych dotyczących wycięcia i montażu okien połaciowych w dachu budynku mieszkalnego, położonego na dz. Nr [...] przy ul. R. w Z..
Wskazana decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji.
Ponadto, zaznaczyć należy, iż jedną z kwalifikowanych wad prawnych decyzji, jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Jak wyżej wskazano, podstawę prawną kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Z zastosowaniem tego przepisu, jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku kasacyjnym z dnia 26 czerwca 2014 r., mamy do czynienia wówczas, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło nie dające się usunąć naruszenie prawa. Wówczas właściwy organ jest obowiązany wydać zgodnie z tym przepisem nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Ponadto nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych, przede wszystkim może dotyczyć określonych sytuacji na początku procesu inwestycyjnego. Tylko wówczas w sytuacji kiedy nie ma jeszcze zrealizowanej inwestycji, a roboty budowlane zostały już rozpoczęte, zaniechanie dalszych robót budowlanych będzie uzasadnione prawnie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] grudnia 2008 r.), że roboty budowlane związane z wykonaniem spornych okien zostały zakończone.
W związku z powyższym, nie znajduje, w stanie faktycznym sprawy, uzasadnienia zastosowanie do robót zakończonych trybu z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Co więcej nie można uznać, aby takie rozstrzygnięcie, jakie podjął Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. – nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych – mogło być wyrazem zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej.
Decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 ustawy Prawo budowlane. Innymi słowy, gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o których mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 ustawy Prawo budowlane (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1877/11, LEX nr 1358441).
Ponadto, stwierdzić należy, że analiza przedmiotowej sprawy, prowadzi do konkluzji, że organy nadzoru, błędnie przyjęły, że sporne okna zostały usytuowane zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zaznaczyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny odnośnie wskazanej wadliwości podzielił pogląd przedstawiony we wcześniejszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2012 r., podnosząc, iż Sąd ten w sposób właściwy wskazał na takie naruszenie.
W dacie wydania badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji kwestie odległości otworów okiennych i drzwiowych regulował § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszczający sytuowanie budynków na działce budowlanej zwróconych w stronę granicy z działką sąsiednią budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, a także w przypadku lokalizacji otworów okiennych umieszczonych w połaci dachowej. Ustęp 2 § 12 ww. Rozporządzenia określał sposób mierzenia odległości od granicy, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 1, wskazując, że odległość tą należy mierzyć w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu.
W niniejszej sprawie, usytuowanie okien połaciowych w spornym budynku w odległości 1, 70 m (front) i 1, 50 (podwórze) od granicy z działką skarżącego stanowiło więc o naruszeniu ww. przepisu.
Brak zachowania prawidłowej odległości spornych okien połaciowych od granicy z działką sąsiednią, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku kasacyjnym, nie pozwalał również na wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Co najwyżej uzasadniało to zastosowanie konstrukcji prawnej z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Poza tym, zauważyć także należy, że decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nakazano zaniechanie dalszych robót budowlanych w odniesieniu do wszystkich siedmiu okien połaciowych, a więc i tych wykonanych od frontu budynku w 2007 r. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2007 r. Natomiast do osadzonych trzech okien połaciowych od frontu budynku, jak bezsporne przyjęły to organy, wykonanych w oparciu o wydane pozwolenie na budowę, nie znajduje uzasadnienia prawnego podjęcie decyzji nakazującej zaniechanie robót budowlanych. Powyższe również wskazuje na wadliwość decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] grudnia 2008 r.
W tym miejscu, ponownie należy odwołać się do wyroku Sądu II instancji z dnia [...] czerwca 2014 r., oraz wskazać, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu w odniesieniu do określonego stanu faktycznego sprawy w którym powstało niedające się usunąć naruszenie prawa, skutkiem czego należy zaniechać dalszych robót budowlanych. Natomiast ten stan faktyczny jaki jest w niniejszej sprawie, nie pozwalał przyjąć by wykonane prace związane z osadzeniem 7 okien połaciowych, wykonanych w ramach i pozwolenia na budowę (3 okna) i bez wymaganego prawem pozwolenia (4 okna od podwórza) i do tego z naruszeniem przepisów technicznych powodowały stan, w którym powstało niedające się usunąć naruszenie prawa, skutkiem czego należy zaniechać dalszych robót budowlanych. Natomiast w takiej sytuacji niezbędne było wdrożenie i prowadzenie postępowania legalizacyjnego, a efektem tego postępowania nie może być przecież decyzja o zaniechaniu dalszych robót budowlanych. Jak wskazał także Naczelny Sąd Administracyjny, nie budzi wątpliwości, że stosowanie sankcji nieważności jest ograniczone do kardynalnych naruszeń prawa. Do takiego rodzaju naruszeń prawa zalicza się naruszenie przepisów, które wyłączają dopuszczalność działania lub treść danego działania organu administracji publicznej. Do naruszenia przepisu prawa jako rażącego należy zaliczyć zatem naruszenie przepisu prawa, który wyłącza dopuszczalność podjęcia działania określonej treści. Zatem oceniając, w stanie faktycznym tej sprawy, możliwość podjęcia decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stwierdzić należy, że norma ta nie zezwalała na orzeczenie zaniechania dalszych robót budowlanych do prac już wykonanych, a więc nakazu powstrzymania się od działań czy zrezygnowania z dalszych prac, a do tego w sytuacji kiedy zaistniało naruszenie przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odległości od granicy z działką sąsiednią spornych okien połaciowych, co powinno skutkować wydaniem decyzji nakazującej wykonanie określonych prac mających na celu doprowadzenie tak wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Zaznaczyć także należy, również odwołując się do wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r., że norma art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie wymaga złożonego procesu wykładni, podobnie jak § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a wynik tej wykładni nie jest sporny w judykaturze.
Ponownie rozpatrując sprawę, mając powyższe na względzie, rzeczą organu nadzoru będzie ponowna analiza decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] grudnia 2008 r., pod kątek istnienia kwalifikowanych wad prawnych, w szczególności kontrola, czy przedmiotowa decyzja dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa. Przy czym organ będzie mieć na uwadze, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Na mocy art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło