VII SA/Wa 1740/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-16
Skład orzekający: Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, pomimo podnoszonego przez inwestora zarzutu upływu terminu do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ postępowanie nie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, a organ I instancji błędnie zinterpretował wyrok WSA. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że Starosta powinien ponownie rozpatrzyć wnioski o wznowienie postępowania i wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 k.p.a., ewentualnie stwierdzić naruszenie prawa z przesłankami negatywnymi z art. 146 k.p.a. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Inwestor złożył sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania i upływ terminu do uchylenia decyzji. Sąd rozpoznał sprzeciw od decyzji Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw
1. Wojewoda [...] (dalej: "organ II instancji", "Wojewoda") decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] znak: [...] na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania G. H. i W. K. reprezentowanych przez Z. G. od decyzji Starosty [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] marca 2021 r., znak; [...], zmieniającej ostateczną decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. (znak: [...]), zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na terenie działki nr ew. [...], w miejscowości J. oraz zatwierdzającej projekt budowlany zamienny w części dotyczącej projektu zagospodarowania terenu w zakresie zmiany usytuowania wieży, płyty żelbetowej pod urządzenia oraz zmiany powierzchni ogrodzonego terenu stacji i udzielającej pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. (znak: [...]) - uchylił w całości decyzję Starosty [...] z [...] marca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
2. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] czerwca 2015 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. Sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
W związku z wnioskiem inwestora o zmianę pozwolenia na budowę, Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] października 2015 r., znak: [...], zmienił ostateczną decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] i udzielił pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...].
Wnioski o wznowienie postępowań zakończonych decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] czerwca 2015 r., a także decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] października 2015 r., wnieśli: E. B., G. H., M. J., D. C., J. S., D. W., R. K., M. T., W. K., E. M., Ż. P., Z. M., D. G., H. C., E. K., D. S., M. W., T. W.
Postanowieniami z [...] lutego 2016 r., Starosta [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. i w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] października 2015 r. zmieniającą decyzję nr [...] z [...] czerwca 2015 r.
Decyzją z [...] lutego 2016 r., znak: [...], Starosta [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r.
Decyzją z [...] lutego 2016 r., znak: [...], Starosta [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] października 2015 r.
Odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., znak: [...] i decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., znak: [...] do Wojewody [...] wnieśli: E. B., G. H., M. J., D. C., J. S., D. W., R. K., M. T., W. K., E. M., Ż. P., Z. M., D. G., H. C., E. K., D. S., M. W., T. W.
Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., znak: [...].
Skargę na ww. decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli G. H. i W. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w wyroku z 21 czerwca
2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1222/16, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła P. Sp. z o.o. NSA wyrokiem z 9 października 2019 r. sygn. akt IIOSK 2792/17 oddalił skargę kasacyjną.
Organ odwoławczy przesłał całość akt sprawy Staroście [...].
Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. i z [...] grudnia 2020 r. Starosta [...] nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym.
Decyzją z [...] marca 2021 r., znak: [...], Starosta [...] zmienił ostateczną decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na terenie działki nr ew. [...], w miejscowości J., gmina J. oraz zatwierdził projekt budowlany zamienny w części dotyczącej projektu zagospodarowania terenu w zakresie zmiany usytuowania wieży, płyty żelbetowej pod urządzenia oraz zmiany powierzchni ogrodzonego terenu stacji i udzielił pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (znak: [...]).
3. Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] z [...] marca 2021 r. złożyli G. H. i W. K.
4. Po rozpoznaniu ww. odwołania Wojewoda [...] wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] lipca 2021 r. nr [...].
W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie zachodzi konieczność uchylenia skarżonej decyzji Starosty [...] z [...] marca 2021 r., zmieniającej ostateczną decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] ponieważ postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa.
Przed organem, toczyło się postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r., odmawiającej uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] października 2015 r., zmieniającej ostateczną decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r.
Powyższe postępowanie zostało zakończone decyzją Wojewody [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2016 r.
Z uwagi na fakt, iż WSA w Warszawie wyrokiem z 21 czerwca 2017 r., uchylił decyzję Wojewody [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji - tj. decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] października 2015 r., organ wojewódzki przesłał Staroście [...] akta przedmiotowej sprawy celem ponownego rozpatrzenia wniosków o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] października 2015 r.
Powyższe ustalenia wskazują, iż Starosta [...] winien był ponownie rozpatrzeć wnioski E. B., G. H., M. J., D. C., J. S., D. W., R. K., M. T., W. K., E. M., Ż. P., Z. M., D. G., H. C., E. K., D. S., M. W., T. W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] października 2015 r., a następnie wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 k.p.a. (odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b) i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Natomiast jak wynika z ustaleń Wojewody, organ powiatowy w dniu [...] marca 2021 r., wydał decyzję zmieniającą ostateczną decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, do czego wbrew twierdzeniom organu powiatowego, nie został zobligowany.
W ocenie Wojewody, organ I instancji dokonał błędnej oceny stanu prawnego sprawy. Takie działanie organu oznacza, iż w sposób nieprawidłowy zinterpretowano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca
2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1222/16, w którym wskazano, że sąd nie wypowiada się o zgodności udzielonego pozwolenia, jednak całe postępowanie na podstawie złożonych wniosków o wznowienie postępowania będzie musiało uwzględniać wskazane wyżej uprawnienia Wnioskodawców.
Dokonując oceny prawnej ww. decyzji Starosty [...] z [...] marca 2021 r., organ wojewódzki stwierdził, iż w sposób rażący narusza ona przepisy prawa.
Wojewoda wskazał, że ponownie rozstrzygając przedmiotową sprawę Starosta [...] powinien albo uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo, co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.). Wojewoda wskazał też, że w zaistniałej sytuacji wydanie decyzji innej niż uchylającą decyzję organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej i przekazującą sprawy do ponownego rozpoznania naruszyłoby wynikające z art. 15 k.p.a. uprawnienie strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji.
Z uwagi na powyższe, Wojewoda wskazał, że jest zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty [...] z [...] marca 2021 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
5. Sprzeciw od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2021 r. nr [...] złożyła spółka T. Sp. z o.o. w W.(wcześniej: P. sp. z o. o. w W.).
Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego:
a) art. 138 § 2 oraz 2a k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe nakazanie organowi I instancji dalszego prowadzenia postępowania w sytuacji, w której nie ma już prawnej możliwości uchylenia decyzji ostatecznej, jako że od jej wydania minęło 5 lat, a więc konieczne było sformułowanie w tym zakresie właściwych wytycznych dla organu I instancji;
b) art. 138 § 2a k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewskazanie organowi I instancji, iż wobec upływu czasu nie ma już prawa wydania decyzji przewidzianej art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.;
c) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte zbadanie materiału zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, a w szczególności niedostrzeżenie upływu czasu od wydania ostatecznej decyzji, co przekłada się na konieczność odmowy jej uchylenia we wznowionym postępowaniu;
d) art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej z jakich konkretnie przyczyn uznano, iż we wznowionym postępowaniu w ogóle będzie dopuszczalne orzekanie w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej;
e) art. 2 i art. 7 Konstytucji w zw. art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a. poprzez niedziałanie przez Wojewodę [...] w postępowaniu w granicach i na podstawie przepisów prawa oraz nieprowadzanie postępowania w taki sposób, by budziło to zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej, w szczególności poprzez nakazywanie organowi I instancji dalszego prowadzenia postępowania, podczas gdy występuje już negatywna przesłanka do uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu; oraz naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, to jest:
f) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie - a w rezultacie błędne uznanie, że postępowanie w sprawie powinno być dalej merytorycznie prowadzone, podczas gdy w związku z zaistnieniem negatywnej przesłanki wznowieniowej organy utraciły kompetencję do orzekania co do istoty w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2021 r.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, iż w dniu 12 lipca 2021 r. Sąd Rejonowy [...] XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał wpisu do rejestru zmiany firmy skarżącej, która od tego dnia działa pod firmą T. sp. z o. o. w W.
Spółka podniosła, że Wojewoda zasadnie uchylił decyzję organu I instancji, jednak nie sformułował właściwych wytycznych do prowadzenia dalszego postępowania. W rezultacie organy obu instancji całkowicie pominęły istotną dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, jaką jest fakt orzekania w sprawie w ramach postępowania dotyczącego decyzji ostatecznej, które zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z akt sprawy wynika, iż postępowanie to zostało wznowione na wniosek szeregu podmiotów, które podniosły brak swojego udziału w postępowaniu bez własnej winy, pomimo posiadania przymiotu strony, jednocześnie nie zaistniała w sprawie jakakolwiek inna przesłanka wznowieniowa. Organ I instancji wznowił w tym trybie postępowanie i wszystkie wydane dotychczas w tej sprawie decyzje, jak również wyroki sądów administracyjnych obu instancji, zapadły w ramach tego wznowionego postępowania. Przedmiotem postępowania jest więc cały czas los decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] marca 2021 r., która pomimo wydania w sprawie na przestrzeni szeregu lat wielu decyzji, wciąż nie została uchylona bądź utrzymana w mocy, w jedynym w tym wypadku dopuszczalnym trybie tj. na podstawie art. 151 k.p.a.
W takiej zaś sytuacji, Wojewoda [...] kolejny raz rozpatrując sprawę po uchyleniu przez WSA w Warszawie oraz NSA wcześniejszej decyzji tego organu, winien z urzędu uwzględnić tzw. negatywną przesłankę wznowieniową wynikającą w tym wypadku z art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ II instancji zobligowany był do wydania decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji, z jednoczesnym wskazaniem organowi I instancji na konieczność wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 lub § 2 w zw. z art. 146 § 1 oraz 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Powołując się na orzecznictwo sądów skarżąc spółka wskazała, że art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w tym przepisie terminów, jako negatywna przesłanka do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Terminy przedawnienia, o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a., mimo zamieszczenia ich w kodeksie regulującym postępowanie administracyjne, mają charakter materialny. Nie mogą być przywrócone i stanowią negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym.
Upływ terminu pozbawia zatem organ prowadzący wznowione postępowanie możliwości orzeczenia co do istoty i ewentualnego uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Biegu terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. nie przerywa żadna czynność procesowa, a jego upływ zobligowany jest uwzględnić organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania.
Jeśli zaś chodzi o początek biegu ww. terminu, to spółka wskazała, że przez doręczenie decyzji, o którym mowa w art. 146 § 1 p.p.s.a., należy rozumieć doręczenie decyzji w odniesieniu do którejkolwiek ze stron biorących udział w danym postępowaniu, przy czym termin, od którego liczy się upływ pięcioletniego okresu, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. Analiza akt sprawy wskazuje, iż w niniejszej sprawie upływ ww. terminu już nastąpił.
Z powyższych okoliczności zdaniem spółki wynika, iż Wojewoda [...] winien wskazać organowi I instancji na konieczność wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 lub § 2 k.p.a., przy czym upływ określonych w art. 146 § 1 k.p.a. terminów powoduje niemożność uchylenia decyzji ostatecznej, nie oznaczą to jednak, je organ jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem jego zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a., a także prawidłowego, pełnego uzasadnienia takiej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Skarżąca podniosła ponadto zarzut naruszenia przez organy obu instancji szeregu innych przepisów prawa procesowego, w tym w szczególności zaniechania przez organ I i II instancji precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, obowiązku należytego zbadania materiału zgromadzonego w niniejszym postępowaniu oraz dokonania zgromadzonych w postępowaniu dowodów, a przez to naruszenia przepisów art. 2 i 7 Konstytucji.
Przepisy k.p.a. i Konstytucji obligują organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie przez organy obu instancji naruszyło zasadę postępowania administracyjnego określoną w art. 8 k.p.a., gdyż działania organu administracji publicznej nie można uznać za budzące zaufanie do organów władzy publicznej, albowiem mimo utraty przez organy podstawy prawnej do orzekania w sprawie co do istoty - organ II instancji nakazuje organowi I instancji dalsze jego prowadzenie, uchylając decyzję organu I instancji bez wskazania, iż w sprawie istnieje konieczność wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 lub § 2 k.p.a. Jednocześnie organ II instancji dokonuje tego bez wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i należytego wyjaśnienia, w jakim trybie została wydana uchylona decyzja.
6. W odpowiedzi na sprzeciw organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
1. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji jest odrębnym od skargi środkiem zaskarżenia, służącym w istocie do weryfikacji prawidłowego ustalenia przez organ administracyjny przesłanek uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sprzeciw inicjuje kontrolę sądową działania organu II instancji w ograniczonym zakresie. Wyklucza tym samym całościową kontrolę legalności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 26 września 2019 r., sygn. akt II GSK 1007/19).
Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 677/17).
Jak wynika z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które nie doprowadziło do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazany w przepisie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie", wymaga interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną w szczególności wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy, a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a.
2. W ocenie Sądu, zasadnie przyjął organ II instancji, iż w niniejszej sprawie zachodziła konieczność uchylenia decyzji organu z [...] marca 2021 r. zmieniającej ostateczną decyzję nr [...] Starosty [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Zachód na terenie działki nr ew. [...], w miejscowości Jabłonna, gmina Jabłonna oraz zatwierdzającej projekt budowlany zamienny w części dotyczącej projektu zagospodarowania terenu w zakresie zmiany usytuowania wieży, płyty żelbetowej pod urządzenia oraz zmiany powierzchni ogrodzonego terenu stacji i udzielającej pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., ponieważ postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa.
Ze wskazanych w sprawie okoliczności przypomnieć należy na istotne zdarzenia w niniejszej sprawie:
- przed Wojewodom toczyło się postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. odmawiającej uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] października 2015 r. zmieniającej ostateczną decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na terenie działki nr ew, [...] w miejscowości J., gmina J. oraz zatwierdzającej projekt budowlany zamienny w części dotyczącej projektu zagospodarowania terenu w zakresie zmiany usytuowania wieży, płyty żelbetowej pod urządzenia oraz zmiany powierzchni ogrodzonego terenu stacji i udzielającej pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 roku;
- postępowanie zostało zakończone decyzją Wojewody [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r.;
- w związku ze skargą skierowaną przez G. H. i W. K. na ww. decyzję Wojewody [...], WSA w Warszawie wyrokiem z 21 czerwca 2017 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1222/16) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;
- NSA wyrokiem z 9 października 2019 r. (sygn. akt II OSK 2792/17) oddalił skargę kasacyjną złożoną przez Inwestora;
- zatem z uwagi na fakt, iż WSA w Warszawie wyrokiem z 21 czerwca 2017 r., (sygn. akt VII SA/Wa 1222/16) uchylił decyzję Wojewody [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji (decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] października 2015 r.) organ wojewódzki przesłał Staroście [...] akta przedmiotowej sprawy celem ponownego rozpatrzenia wniosków o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] NR [...] z [...] października 2015 r.
Zasadnie organ II instancji uznał zatem, że Starosta [...] powinien był ponownie rozpatrzeć wnioski: E. B., G. H., M. J., D. C., J. S., D. W., R. K., M. T., W. K., E. M., Ż. P., Z. M., D. G., H. C., E. K., D. S., M. W., T. W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] NR [...] z [...] października 2015 r.
Po rozpatrzeniu tych wniosków organ powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 k.p.a., który stanowi, iż: "Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy".
Tymczasem organ powiatowy w dniu [...] marca 2021 r. wydał decyzję zmieniającą ostateczną decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości J., gmina J. oraz zatwierdzającą projekt budowlany zamienny w części dotyczącej projektu zagospodarowania terenu w zakresie zmiany usytuowania wieży, płyty żelbetowej pod urządzenia oraz zmiany powierzchni ogrodzonego terenu stacji i udzielającą pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. Zasadnie organ II instancji uznał, że do takiego rozstrzygnięcia w sprawie organ ten nie został zobligowany.
W ocenie Sądu, prawidłowo przyjął Wojewoda, iż organ I instancji dokonał błędnej oceny stanu prawnego niniejszej sprawy.
W sposób nieprawidłowy zinterpretowano bowiem wyrok WSA w Warszawie z 21 czerwca 2017 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1222/16), w którym jasno wskazano, iż "sąd nie wypowiada się o zgodności udzielonego pozwolenia, jednak całe postępowanie na podstawie złożonych wniosków o wznowienie postępowania będzie musiało uwzględniać wskazane wyżej uprawnienia Wnioskodawców." Takie postepowanie zasadnie organ II instancji uznał za rażąco naruszające przepisy prawa, gdyż:
- instytucja wznowienia związana jest z wadliwością proceduralną i ma na celu ponowne przeprowadzenie postępowania;
- wznowieniem obejmuje się całość dotychczasowego postępowania, wobec czego również decyzja musi obejmować całość sprawy;
- na pierwszym etapie postępowania wznowieniowego bada się kwestie formalne: czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia (określone w art. 145 § 1 k.p.a. bądź w art. 145a k.p.a.), czy został zachowany termin do złożenia podania, czy wskazane we wniosku okoliczności odpowiadają przyczynie wznowienia postępowania, jak również czy z innych względów nie jest wyłączone wznowienie postępowania; etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania albo o odmowie jego wznowienia;
- jeśli zatem organ odpowie pozytywnie na powyższe kwestie, to powinien wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją; dopiero po ustaleniu warunków formalnych do wznowienia postępowania organ jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany do przejścia do drugiej fazy postępowania, w której bada się przyczynę wznowienia oraz rozstrzyga istotę sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a.
3. Zdaniem Sądu, zasadnie organ II instancji wskazał również wytyczne dla organu ponownie rozpatrującego sprawę. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie ulega wątpliwości, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ II instancji wskazał na to, że Starosta [...] powinien:
- albo uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo, co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.),
- albo stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.).
Organ II instancji w sposób właściwy przyjął również, że wydanie decyzji innej niż uchylającą decyzję organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej i przekazującą sprawy do ponownego rozpoznania naruszyłoby wynikające z art. 15 k.p.a. uprawnienie strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji.
Z uwagi na powyższe, Wojewoda [...] zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty [...] z [...] marca 2021 r. zmieniającej ostateczną decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Zachód na terenie działki nr ew. [...], w miejscowości J., gmina J. oraz zatwierdzającej projekt budowlany zamienny w części dotyczącej projektu zagospodarowania terenu w zakresie zmiany usytuowania wieży, płyty żelbetowej pod urządzenia oraz zmiany powierzchni ogrodzonego terenu stacji i udzielającej pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji nr [...] Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zatem w ocenie Sądu, wskazane w sprzeciwie zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i postanowień Konstytucji są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
4. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a. oddalił sprzeciw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło