VII SA/Wa 1743/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-24

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne pouczenie organu pierwszej instancji o terminie do wniesienia odwołania może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona zastosowała się do tego pouczenia i w konsekwencji uchybiła terminowi ustawowemu?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że błędne pouczenie o terminie do wniesienia odwołania nie może szkodzić stronie, jeśli strona zastosowała się do tego pouczenia. Jednakże, w sytuacji gdy strona zastosowała się do błędnego pouczenia i w konsekwencji uchybiła terminowi ustawowemu, nie można przywrócić terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu wymaga łącznego spełnienia czterech przesłanek, w tym uprawdopodobnienia braku winy, a błędne pouczenie samo w sobie nie zwalnia strony z obowiązku dochowania terminu ustawowego.
Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakładała na nią obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i inwentaryzacji. Organ pierwszej instancji błędnie pouczył spółkę o 7-dniowym terminie do wniesienia odwołania, podczas gdy termin ustawowy wynosił 14 dni. Spółka, stosując się do błędnego pouczenia, nie wniosła odwołania w terminie. Po prawie półtorarocznym opóźnieniu, spółka zorientowała się o błędzie organu i wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu, co zostało zaskarżone do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1743/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 123 w związku z art. 58 oraz art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej Kpa) po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r., Nr [...] nakładającej na [...] S.A. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania decyzji projektu budowlanego zamiennego oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej modernizowanej i rozbudowywanej stacji paliw Nr [...] na terenie działki nr ew. [...] w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r. została odebrana przez pełnomocnika [...] S.A. w dniu 25 kwietnia 2005r. Organ I instancji nieprawidłowo pouczył stronę, iż przysługuje jej możliwość wniesienia odwołania w terminie 7 dni licząc od daty jej otrzymania. Prawidłowy termin do wniesienia odwołania, zgodnie z dyspozycją art. 129 § 2 Kpa, wynosił 14 dni i upłynął w dniu 9 maja 2005r. Natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 2 października 2006r. W ocenie organu wskazywana przez stronę skarżącą okoliczność błędnego pouczenia w decyzji o terminie wniesienia odwołania nie może stanowić podstawy do jego przywrócenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodził się ze stanowiskiem skarżącej spółki, iż błędne pouczenie o środku zaskarżenia nie może szkodzić stronie, jednakże termin do wniesienia odwołania nie jest uznaniowo określany przez organ administracji publicznej, lecz wynika on wprost z przepisu art. 129 § 2 Kpa. Odwołanie wniesione w ustawowo zakreślonym terminie byłoby więc prawnie skuteczne. Tymczasem wniesione zostało prawie z półtorarocznym uchybieniem terminu ustawowego, zatem brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2007r. złożył [...] S.A. wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie art. 58 § 1 Kpa, poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której skarżący uczynił zadość wszystkim przesłankom przywrócenia terminu, a w szczególności uprawdopodobnił, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminowi; - naruszenie art. 124 § 2 Kpa i art. 126 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa, poprzez sformułowanie uzasadnienia postanowienia w sposób uniemożliwiający jego kontrolę; - naruszenie przepisów procedury – art. 124 § 1 Kpa, poprzez nie wskazanie strony postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że została pouczona przez [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o tym, że termin do wniesienia odwołana od decyzji z dnia 18 kwietnia 2005 r. wynosi 7 dni. Fakt ten spowodował, że skarżący po upływie tego terminu - pomimo że miał taki zamiar, nie podjął dalszej aktywności celem wzruszenia niekorzystnej dla niego decyzji administracyjnej, będąc świadom jej bezskuteczności. Skarżąca spółka stwierdziła, że o ile można jej przypisać "winę" w zakresie uchybienia siedmiodniowemu terminowi wskazanemu przez organ, o tyle nie sposób przerzucać na nią ciężaru odpowiedzialności za niedochowanie terminu ustawowego. Skarżący twierdzi, że miał podstawy by przypuszczać, iż po upływie 7 dni od dnia otrzymania przedmiotowej decyzji nie miał już prawa do skutecznego wniesienia odwołania, zatem uchybienie terminowi ustawowemu było przez niego niezawinione. Zdaniem skarżącej spółki nie ma znaczenia okoliczność, że gdyby skarżący wniósł odwołanie w terminie 14 dni, byłoby ono prawnie skuteczne. Istotnym jest tylko fakt, że działał on w usprawiedliwionym przekonaniu, iż prawo takie mu nie przysługuje. W ocenie skarżącego bezzasadnym jest także stwierdzenie, że o prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia świadczyć ma fakt, że skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero półtora roku po upływie terminu z art. 129 § 2 Kpa, który stanowi, że wniosek należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Bez znaczenia pozostaje przy tym, czy stanie się to w tydzień, czy w 10 lat po uchybieniu terminowi. Skarżący wyjaśnił, że skierowanie wniosku w październiku 2006r. wynika z faktu, iż dopiero wtedy przedmiotowe uchybienie organu I instancji zostało wykryte. Nastąpiło to w toku audytu prowadzonych spraw. Wtedy też skarżący zorientował się, że jego uprawnienie do wniesienia odwołania od niekorzystnej dlań decyzji nie wygasło z upływem siedmiodniowego terminu i że niezasadnie zaniechał zamierzonej aktywności. Niezwłocznie po dostrzeżeniu powyższego skarżący złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Tym samym skarżący dochował terminu przewidzianego w art. 58 § 2 Kpa. Ponadto skarżąca spółka podniosła, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada także wymogom formalnym przewidzianym w art. 124 § 2 Kpa i art. 126 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa. Strona skarżąca wskazała również, że zaskarżone postanowienie w żadnym miejscu nie wskazuje, kto jest stroną postępowania. W szczególności nie można uznać za wystarczające stwierdzenie, że orzeczenie wydano w wyniku "rozpatrzenia wniosku adwokata A. K. - pełnomocnika [...] S.A.". Ograniczenie się do takiego tylko określenia podmiotu, którego postanowienie dotyczy nie spełnia wymogu oznaczenia strony, gdyż brak jest nawet wskazania siedziby przedmiotowej spółki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007r., Nr [...], odmawiającego [...] S.A. z siedzibą w [...] przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r., znak: [...] nakładającej na [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania decyzji projektu budowlanego zamiennego oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej modernizowanej i rozbudowywanej stacji paliw Nr [...] na terenie działki nr ew. [...] w K. Kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem. Instytucja przywrócenia terminu uregulowana w art. 58 Kpa stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Ma ona na celu usunięcie ujemnych dla strony następstw procesowych, powstałych wskutek uchybienia terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 Kpa, przywrócenie terminu uwarunkowane jest od łącznego wystąpienia czterech przesłanek: 1. wniesienia prośby o przywrócenie terminu, 2. uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, 3. wniesienia wniosku (prośby) w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i 4. dopełnienia czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie tj. złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Wskazać należy, iż niespełnienie chociażby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu pozostałych, przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Odnośnie pierwszej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk, Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, "Glosa" 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący tę przesłankę spełnili poprzez złożenie stosownej prośby. Następną przesłanką jest uprawdopodobnienie braku winy, dlatego też obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998r., I SA/Lu 727/97 - LexPolonica nr 341817; wyrok NSA OZ w Szczecinie z 2 lutego 2000r., SA/Sz 2125/98 - LexPolonica nr 350238). W wyroku z dnia 20 maja 1998r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 Kpa, musi odbywać się z odniesieniem do okoliczności konkretnego przypadku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006r., sygn. akt II OSK 1397/05). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że zostało ono spowodowane przeszkodą nie do przezwyciężenia. W ocenie Sądu, strona skarżąca nie uprawdopodobniła, aby zaistniały okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania przez nią czynności w przewidzianym terminie, tj. niemożność wniesienia odwołania od decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r., znak: [...] nakładającej na [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania decyzji projektu budowlanego zamiennego oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej modernizowanej i rozbudowywanej stacji paliw Nr [...] na terenie działki nr ew. [...] w K. W przedmiotowej sprawie profesjonalny pełnomocnik uzasadnia brak winy jedynie błędnym pouczeniem tj., że na decyzji organu I instancji istnieje pouczenie, iż służy od niej zażalenie w terminie 7 dni od doręczenia. Strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 112 Kpa błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Sąd podziela stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że powyższy przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Wskazać należy, że gdyby strona zastosowała się do błędnego pouczenia nie uchybiłaby terminowi. Ponieważ nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania organ II instancji prawidłowo odmówił jego przywrócenia. Ostatnia przesłanka została spełniona, bo strona skarżąca jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnił czynności, której terminowi uchybiła, czyli złożyła odwołanie. Mając na uwadze, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, zdaniem Sądu, organ trafnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło