VII SA/Wa 1775/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-12
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, jeśli budynek uzyskał pozwolenie na użytkowanie?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego i kwestionować legalności wybudowanego obiektu, jeśli budynek uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Wydanie pozwolenia na użytkowanie potwierdza, że obiekt został wybudowany zgodnie z prawem i nie podlega ponownemu badaniu legalności przez organ nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała wykonanie hydroizolacji na części ścianek działowych lokalu mieszkalnego w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Organy nadzoru budowlanego ustaliły nieprawidłowości w stanie technicznym lokalu, wskazując na wilgoć i uszkodzenia ścian, które miały powstać na etapie budowy. Wspólnota Mieszkaniowa podniosła zarzuty dotyczące niewłaściwego zebrania materiału dowodowego, błędnej oceny ekspertyzy technicznej oraz braku podstaw do zastosowania art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy budynek posiadał pozwolenie na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2015r, Nr [...] nakazującej Wspólnocie wykonanie w zakreślonym terminie hydroizolacji na części ścianek działowych, zagłębionych poniżej rzędnej posadzki w celu doprowadzenia lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem – decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust 7 Prawa budowlanego orzekł o nałożeniu na Wspólnotę obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu nr [...]w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie hydroizolacji na części ścianek działowych zagłębionych poniżej rzędnej posadzki w zakreślonym terminie.
W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie w sprawie stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] prowadzone było z zastosowaniem prawidłowego trybu przewidzianego w art. 50 - 51 Prawa budowlanego.
W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że na parterze budynku mieszkalnego, wielorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w [...] znajduje się lokal mieszkalny nr [...] składający się z dwóch pokoi mieszkalnych, kuchni, łazienki, komunikacji oraz pokoju dziennego z wyjściem na taras. Stan techniczny lokalu : ściana wewnętrzna prostopadła do ściany zewnętrznej, między pokojem dziennym a pokojem występuje nieregularna rysa skośna. Na ścianach działowych w lokalu stwierdzono skuty tynk na wysokość ok. 40 – 50 cm przy podłodze. W łazience dokonana odkrywka w posadzce do płyty fundamentowej. Warstwy wykonane : płyta fundamentowa, papa termozgrzewalna, piasek grubość ok. 30 cm, styropian grubość ok. 8 cm, folia budowlana, styropian grubości ok. 2 cm, szlichta grubość ok. 7 cm, terakota.
Na Wspólnotę Mieszkaniową został nałożony obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego lokalu ze szczególnym uwzględnieniem stanu technicznego izolacji poziomej i pionowej lokalu nr [...].
Ekspertyza techniczna miała wyjaśnić przyczyny pojawiania się wykwitów wilgoci na wewnętrznych ścianach działowych i podać rozwiązanie eliminujące występowanie tego zjawiska.
Z przedstawionej ekspertyzy stanu technicznego lokalu jasno wynika, że " przyczyną wystąpienia opisanego zjawiska była awaria instalacji wodnej. Prawdopodobnie na skutek błędnego ( niezgodnego ze sztuką budowlaną ) wykonania izolacji nastąpiło rozszczelnienie w pierwszych latach użytkowania obiektu".
W dalszej części ekspertyzy mgr. inż. S. K. ( posiadający uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej ) wskazuje, że " analizując dalej przyczyny wystąpienia namoknięcia ścianek działowych stwierdzono nieprawidłowości wykonania ścianek działowych. Mianowicie zaprojektowano posadowienie ścianek działowych mna warstwie szlichty cementowej. W rzeczywistości ścianki wybudowano na warstwie wylewki na głębokości około 30 – 40 cm poniżej rzędnej posadzki".
Powyższe ustalenia jednoznacznie wskazują, iż przyczyny występowania nieprawidłowości w postaci wykwitów wilgoci na ścianach powstały na etapie budowy przedmiotowego budynku. Aby doprowadzić przedmiotowy lokal do stanu zgodnego z prawem należy wykonać hydroizolację na części ścianek działowych zagłębionych poniżej rzędnej posadzki.
Organ odwoławczy podzielając ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie stanu faktycznego uznał, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona z uwagi na niepełne wskazanie podstawy prawnej. W sytuacji kiedy roboty budowlane zostały już wykonane zastosowanie znajduje także przepis art. 51 ust 7 Prawa budowlanego.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" .
Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie:
1. art. 7, 77 § 1 i at. 80 KPA, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie wyjaśnienie i nie rozpatrzenia okoliczności wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, pominięcie okoliczności, iż autor ekspertyzy oparł się na niewłaściwym przekroju budynku, a w konsekwencji decyzja została wydana bez merytorycznego rozpatrzenia zarzutów wskazanych w odwołaniu.
2. art.. 107 § 3 KPA poprzez nie wskazanie faktów uznanych za udowodnione, nie wskazanie na jakich faktach organ się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
3. art. 51 ust. 1 pkt 2 a także przepis art. 51 ust. 7 Prawa Budowlanego poprzez :
a) zastosowanie powyższych przepisów, mimo że wykładnia literalna, systemowa i celowościowa wskazuje, że organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 jedynie w odniesieniu do niezakończonego obiektu budowlanego i nie może badać ponownie legalności budowy w stosunku do budynku, który został już oddany do użytku
b) pominięcie przesłanki ustawowej i niewskazanie dlaczego część budynku jest niezgodna z prawem, w jaki sposób budynek narusza prawo.
4. art. 28 KPA w zw. Z art. 30 KPA w związku z brakiem biernej legitymacji procesowej Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie i pominięcie faktu, że obowiązek przywrócenia stanu zgodnego z prawem powinien być nałożony na właściciela lokalu mieszkalnego.
Zdaniem skarżącej organ odwoławczy wydał decyzję z naruszeniem swobodnej oceny dowodów bez odniesienia się do zarzutów odwołania. Mianowicie w odwołaniu skarżąca kwestionowała poprawność ekspertyzy technicznej wskazując, że została oparta na podstawie niewłaściwego przekroju, który nie obrazował posadowienia ścianek działowych. Usytuowanie ścianek działowych należało rozpatrywać w oparciu o przekrój przez pełną ścianę ( przekrój A-A ).
Organ pominął fakt, że budynek posiada warstwę hydro-izolacji na wierzchu płyty fundamentowej, a izolacja ta jest zgodna z projektem budynku i stanowi izolację poziomą ścian wypełniających w parterze budynku.
Projekt przewidywał, że pomieszczenie będzie izolowane poprzez zamontowanie izolacji powłokowej, podpłytowej zabezpieczającej pomieszczenie, tymczasem organ pominął fakt, że to na właścicielu ciążył obowiązek montażu izolacji podpłytowej, co wynika z protokołu przekazania lokalu, a właściciel lokalu tego obowiązku nie wykonał.
Wspólnota zarzuciła, iż organ nie zbadał w jakich okolicznościach powstało ewentualne odstępstwo od projektu i czy na budowie prowadzone były roboty zamienne.
Zdaniem skarżącej adresatem decyzji powinien być właściciel lokalu gdyż ewentualna wada nie dotyczy części wspólnej budynku, a znajduje się w obrębie lokalu mieszkalnego.
Przede wszystkim jednak w ocenie skarżącej Wspólnoty oczywistym jest, że organ nadzoru budowlanego nie może ponownie badać legalności obiektu budowlanego oddanego do użytku i wydawać na podstawie art. 51 Prawa budowlanego decyzji naprawczych.
W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane, że budynek uzyskał pozwolenie na użytkowanie natomiast organ nie wskazał w jaki sposób stan zastany budynku jest niezgodny z prawem.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie obu zaskarżonych decyzji wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją organu administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, co uchybia przepisom postępowania administracyjnego (art. 7 kpa, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa ) mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy nadzoru budowlanego rozstrzygające sprawę nieprawidłowego stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] powinny uwzględnić, iż budynek został zrealizowany na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, a inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku.
Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego oznacza nie tylko, że inwestor zakończył prace budowlane lecz, że prace te zostały wykonane zgodnie z udzielonym pozwoleniem. Z brzmienia art. 55 i art. 59 Prawa budowlanego wprost bowiem wynika, że wydanie pozwolenia na budowę uzależnione jest od stwierdzenia zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami wydanego pozwolenia. Bez zbadania tej kwestii nie można mówić o możliwości wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Jednakże co najistotniejsze w niniejszej sprawie wydanie przez organ ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oznacza brak kompetencji organu do kwestionowania na tym etapie legalności wybudowanego obiektu. Fakt przyjęcia budynku do użytkowania jednoznacznie, bowiem potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie może on podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organ nadzoru budowlanego. Stanowisko to powszechnie przyjmowane jest w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. m.in. wyrok NSA z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 887/10, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 673/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1390/06).
Uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] pozbawia organy nadzoru budowlanego możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nawet wówczas, gdy w ich ocenie obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wiąże bowiem organy jak i sąd rozpoznający kolejne decyzje wydawane w stosunku do tego obiektu.
Powyższa kwestia nie była zupełnie przedmiotem rozważań organów pomimo, że jest kwestią fundamentalną w niniejszej sprawie.
Zgodzić należy się też z zarzutem braku wykazania w jaki sposób stan budynku oddanego do użytkowania jest niezgodny z prawem.
Z wyjaśnień skarżącej Wspólnoty wynika, że projekt budowlany przewidywał izolowanie pomieszczenia poprzez zamontowanie izolacji powłokowej, podpłytowej zabezpieczającej pomieszczenie, a na właścicielu ciążył obowiązek montażu izolacji podpłytowej, co wynika z protokołu przekazania lokalu.
Organ nie zbadał tej kwestii oraz nie odniósł się do zarzutu , iż ewentualna wada nie dotyczy części wspólnej budynku, a znajduje się w obrębie lokalu mieszkalnego dlatego obowiązek przywrócenia do stanu zgodnego z prawem powinien być nałożony na właściciela lokalu mieszkalnego.
Ponownie rozpoznając sprawę stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku skarżącej Wspólnoty organ powinien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem uwag wyżej przytoczonych.
Mając na uwadze, iż w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., a ponadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło