VII SA/Wa 1780/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], znak [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia J. M. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], odmawiające wznowienia postępowania, zakończonego wydaniem decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę bezodpływowego zbiornika na wody opadowe o pojemności 10 m3, na działce o nr ew. [...], w miejscowości [...], gm. [...] - utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że podanie J. M. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., było już przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., Wojewoda [...], uchylił decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w toku ponownie prowadzonego postępowania Starosta [...] powinien ustalić, czy w pismach skierowanych przez J. M. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (z dnia 17 sierpnia 2009 r. oraz z dnia 3 sierpnia 2010 r.), nie zawarto wniosku o wznowienie ww. postępowania. Ponadto Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że należy ustalić, czy wznowienie postępowania dotyczy jedynie przyczyny, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czy również przyczyny, określonej w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Kierując się wytycznymi organu drugiej instancji, postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], Starosta [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania, zakończonego wydaniem decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł J. M., a w wyniku rozpoznania tego zażalenia zapadło opisane na wstępie postanowienie, zaskarżone w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawową przesłanką formalną podlegającą ocenie organu jest kwestia zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie - określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wojewoda [...] wskazał, że organ powiatowy, pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o udzielenie informacji, czy w pismach J. M. z dnia 17 sierpnia 2009 r. oraz z dnia 15 kwietnia 2010 r., lub innych pismach, kierowanych do organu nadzoru budowlanego, był zawarty wniosek o wznowienie postępowania, dotyczący udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego bezodpływowego zbiornika na wody opadowe. W odpowiedzi na ww. wystąpienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 26 listopada 2012 r., poinformował, że żadne z pism J. M., którymi dysponuje na dzień udzielania odpowiedzi, nie zawiera wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę bezodpływowego zbiornika. W celu uniknięcia zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., Starosta [...], pismem z dnia 9 stycznia 2013 r., raz jeszcze zwrócił się do J. M. z zapytaniem, czy jego wcześniejsza korespondencja z innymi organami administracji była w istocie rzeczy wnioskiem o wznowienie ww. postępowania. W odpowiedzi na ww. wystąpienie J. M., w piśmie z dnia 16 stycznia 2013 r., stwierdził, że w jego ocenie, jest zupełnie bez znaczenia, czy wcześniej gdziekolwiek on jako poszkodowany, składał wniosek o wznowienie postępowania. Wobec powyższego Starosta [...], postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], odmówił wznowienia postępowania, zakończonego wydaniem decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Zdaniem Wojewody, w świetle ustaleń organu pierwszej instancji, podanie J. M. z dnia 3 sierpnia 2013 r. stanowi żądanie wznowienia postępowania w oparciu o dwie przesłanki - przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) oraz decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Organ odwoławczy podkreślił, że organ pierwszej instancji prawidłowo zweryfikował to, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt: IV SA/Wa 2270/07, stwierdził, że jeżeli strona żąda wznowienia postępowania z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Nie ma przy tym znaczenia w jaki sposób dowiedziała się o tej decyzji. Z pisma skarżącego z dnia 12 listopada 2010 r., skierowanego do Starosty [...], wynika, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania J. M. dowiedział się "w drugiej połowie czerwca" z korespondencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Co więcej, w ww. piśmie, wnioskodawca wskazał, że "redakcja wniosku (o wznowienie postępowania) zajęła mu kolejne ponad 40 dni, dlatego wniosek nosi datę 3 sierpnia 2010 r." Organ pierwszej instancji zwracał się do skarżącego o wyjaśnienie, czy ewentualnie jego wcześniejsza korespondencja z innymi organami administracji (np. organami nadzoru budowlanego), nie zawierała wniosku o wznowienie postępowania. Odpowiedź udzielona przez skarżącego (pismem z dnia 16 stycznia 2013 r.), nie wniosła jednakże do sprawy żadnych nowych informacji. Wojewoda stwierdził, że J. M. uchybił, przewidzianemu w art. 148 § 2 k.p.a., terminowi do wznowienia postępowania. W piśmie z dnia 12 listopada 2010r., wskazał, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w połowie czerwca 2010 r., a wniosek o wznowienie postępowania (datowany na dzień 3 sierpnia 2010 r.), wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 13 sierpnia 2010 r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 k.p.a. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt: V SA/Wa 1114/07). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Wojewody [...] wniósł J. M., domagając się "unieważnienia" tego postanowienia w całości poprzez nakazanie organowi pierwszej instancji wznowienia postępowania doprowadzającego do przywrócenia zabudowy nieruchomości [...] w [...] do stanu zgodnego z wymaganiami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przywrócenia stanu wód na gruncie zgodnie z przepisami Ustawy Prawo Wodne. Wniósł także o zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r., prawo wodne (Dz. U. z 2005 Nr 239 poz. 2019) w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący jako współwłaściciel działki Nr [...] sąsiadującej przez 6m drogą gminną z działką Nr [...] posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu dotyczącym zagrożenia bezpieczeństwa mienia, tj. działki Nr [...] przez budynek przedszkola położony na działce Nr [...] przy ul. [...] w miejscowości [...] w zakresie, w jakim zagrożenie mienia związane jest ze zmianą stosunków wodnych na działce Nr [...] spowodowanych samowolnym zakłóceniem naturalnego wynikającego z ukształtowania terenu spływu czy przepływu wody gruntowej na skutek sztucznego podniesienia wysokości gruntu stanowiącego działkę nr [...] na skutek realizacji inwestycji budowlanej oraz zrealizowania budowy niewystarczającej objętościowo instalacji do gromadzenia wód opadowych w terenie, na którym doszło do zasypania rowu melioracyjnego biegnącego przez działkę nr [...] przy ul. [...] w miejscowości [...]; art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r., prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., nr 239 poz. 2019) w zw. z art. 145 par 1 oraz art. 145 par 1 pkt 6 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na uznaniu, iż postanowienie i poprzedzająca je decyzja obarczone są wadami administracyjnymi polegającymi na zaniedbaniu wymaganej od tych organów staranności we wszechstronności zbadania wskazywanych przez skarżącego zarzutów wobec budowli, na które udzielono pozwoleń na budowę i użytkowanie; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 par. 1 i 2 k.p.a. w odniesieniu do głównego obiektu budowlanego oraz art. 145 par. 1 pkt. 6 k.p.a. w związku z art. 35 par. 1 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do budowy zbiornika bezodpływowego oraz art. 156 k.p.a. w odniesieniu do budowy parkingu; art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniedbanie staranności postępowania administracyjnego godzącego w przepis wynikający z art. 16 k.p.a., poprzez utrwalanie negatywnych skutków decyzji obarczonych licznymi wadami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają przepisom prawa. W sprawie, doszło do odmowy wznowienia, na wniosek skarżącego, postępowania zakończonego decyzja ostateczną. Przesłanką takiego rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Jak stanowi przepis art. 148 k.p.a. - podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia w którym dowiedziała się o instytucji wznowienia postępowania. Nie jest też istotna w przypadku terminu z art. 148 § 1 k.p.a. świadomość w zakresie prawnego znaczenia okoliczności faktycznej jako podstawy wznowienia. Pogląd ten jednolicie prezentuje orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2002 r., w sprawie o sygnaturze akt V SA 1460/01, ONSA 2003, nr 2, poz. 61). Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej, w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty jest dotknięte wadą powodującą jej nieważność (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2012r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 374/11, LEX nr 1219146). Organ w świetle wniosku o wznowienie postępowania, a także mając na uwadze wskazania organu stopnia wojewódzkiego, który uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie, prawidłowo ustalił, że nie został dochowany ustawowy termin do wznowienia postępowania w świetle przesłanki wznowieniowej wynikającej z punktu 4 i 6 art. 145 § 1 k.p.a. Sąd w pełni podziela argumentację organów przedstawioną powyżej, a zawartą w uzasadnieniu ich rozstrzygnięć. O tym, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem ww. terminu świadczy już samo oświadczenie skarżącego, który wskazał, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia dowiedział się w drugiej połowie czerwca 2010r., podkreślmy - wniosek o wznowienie postępowania pochodzi zaś z 3 sierpnia 2010r. Wbrew zarzutom skargi, organy właściwie potraktowały, jako podanie o wznowienie postępowania i zbadały w tym kontekście, pismo skarżącego z dnia 3 sierpnia 2010r. (omyłkowo w decyzji opisane jako pochodzący z roku 2013). Organem pierwszej instancji, wykonał wcześniejsze wytyczne organu drugiej instancji i wrócił się także do skarżącego, o wyjaśnienie, czy we wcześniejszej korespondencji, choćby z innymi organami dochodził wznowienia przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi skarżący takich okoliczności nie przywołał, a stwierdził, że " jest zupełnie bez znaczenia, czy wcześniej gdziekolwiek on jako poszkodowany, składał wniosek o wznowienie postępowania. Skarżący nie ma racji, wywodząc w toku postępowania, że organy zignorowały istotny w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt VIISA/Wa 2275/11. W sprawie tej Sąd oddalił skargę inwestorów J. G. i M. O. na decyzję Wojewody [...], opisaną powyżej z dnia [...] lipca 2011r., nr [...], uchylającą decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010r., odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2009r. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na poglądzie, zgodnie z którym - decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego nie dotyczy interesów prawnych stron postępowania wznowieniowego, poza osobą składająca podanie o jego wznowienie. Sąd stwierdził, że skargę wniosły podmioty nie posiadające materialnej legitymacji skargowej. Tym samym wyrok opisany powyżej nie wnosił nic do oceny przedmiotowego w sprawie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Sąd stwierdza, że obszerna argumentacja merytoryczna dotycząca, podnoszonej przez skarżącego, wadliwości rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, którego dotyczy podanie o wznowienie, nie mogła być przedmiotem badania zarówno przez organy administracji, jak również przez Sąd. Postępowanie w sprawie wznowienia podzielić można na dwa etapy - etap wstępny i etap rozpoznawczy. Etap wstępny powinien ograniczyć się do zbadania, przez organ administracyjny, zachowania względów formalnych. Podstawową przesłanką formalną podlegającą ocenie organu jest kwestia zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie - określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe przechodzi do etapu postępowania merytorycznego li tylko wtedy, gdy zostaną spełnione przesłanki formalne do jego wszczęcia, a w niniejszej sprawie takie nie zaistniały. Podanie o wznowienie postępowania skarżący wniósł z naruszeniem ustawowego terminu, na co wskazuje powyższa analiza okoliczności sprawy. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.).