VII SA/Wa 1784/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. [...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie sygn. VII SA/Wa 1784/17. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej, o niskich dochodach, czy o dużych wydatkach. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. Zauważyć trzeba, że [...] w złożonym wniosku oświadczył jedynie, że jest osobą bezrobotną i posiada samochód osobowy [...] rok produkcji 2006. Co istotne, skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych informacji, które pozwalałyby na ustalenie, z czego się utrzymuje. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 21 września 2017 r. zobowiązano [...] do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, - podanie źródeł utrzymania, - wskazanie, gdzie skarżący mieszka i jakie ponosi koszty z tym związane, - podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, - wskazanie, czy skarżący mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami, jeśli tak, wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez osobę/osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, - wskazanie, czy skarżący korzysta z pomocy rodziny, innych osób, instytucji lub ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak, wyjaśnienie, na czym polega pomoc udzielana skarżącemu i nadesłanie dokumentów potwierdzających uzyskiwanie pomocy bądź otrzymywanie świadczeń. W odpowiedzi na ww. wezwanie Rafał Iwaniuk nadesłał ponownie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczył, że utrzymuje się z oszczędności, nie wskazał jednak ich wysokości. Wskazał, że korzysta z domu rodzinnego, nie zna dochodów i wydatków rodziny. W rubryce dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków wpisał: "ponosi właściciel mieszkania". Odnosząc się do wezwania z 21 września 2017 r. w zakresie dotyczącym nadesłania aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, [...] nadesłał zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] października 2017 r. Zauważyć jednak trzeba, że z zaświadczenia tego wynika, że [...] był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, ale w roku 2014 (od 21 lutego do 2 października). W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, zarówno w żądanym zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym, bowiem informacje udzielone przez skarżącego nie pozwalają na jakiekolwiek zorientowanie się w jego sytuacji finansowej i możliwościach płatniczych. Zauważyć trzeba, że pomimo skierowanego do [...] wezwania z dnia 21 września 2017 r. nie zostało wyjaśnione, co jest źródłem utrzymania skarżącego, nie sposób ustalić, jakimi środkami finansowymi skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dysponują. W takiej sytuacji stwierdzić zatem należy, iż skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Przypomnienia wymaga, że to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.