VII SA/Wa 179/15

WyrokWSA w Warszawie2015-07-22

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wstrzymania robót budowlanych przy zabytku może zostać wydana, jeśli roboty te zostały już zakończone, a jedynie ich fragmenty są widoczne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o odmowie wstrzymania robót budowlanych przy zabytku jest prawidłowa, jeśli roboty te nie są już prowadzone. Instytucja wstrzymania robót budowlanych (art. 43 ustawy o ochronie zabytków) dotyczy prac będących w toku. W przypadku prac już wykonanych, nawet jeśli nie są zakończone, organ powinien rozważyć zastosowanie innych przepisów, np. art. 45 tej ustawy. Sąd podkreślił również, że decyzja odmawiająca wstrzymania robót, która nie nakłada żadnych obowiązków ani nie przyznaje uprawnień, nie jest dotknięta wadą nieważności polegającą na skierowaniu jej do podmiotu niebędącego stroną postępowania, nawet jeśli w sentencji wspomniano o spółce cywilnej wykonującej prace.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiającą wstrzymania robót budowlanych przy zabytkowej kamienicy. Organy administracji uznały, że roboty budowlane przy elewacji zabytku zostały wykonane, ale nie są już prowadzone w trakcie oględzin. Skarżący zarzucili m.in. rażące naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną (spółki cywilnej) oraz naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skarg.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły ( spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skarg B. Ch. oraz G. G.- C. i W. G.-G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania robót budowlanych oddala skargi Przedmiotem skarg wniesionych przez B. Ch. oraz G. G. – C. i W. G. – G. jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...], wydana w przedmiocie odmowy wstrzymania robót budowlanych. Orzeczenie to organ wydał po rozpatrzeniu odwołań wniesionych od decyzji Kierownika Delegatury w [...], działającego z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o niewstrzymywaniu robót budowlanych prowadzonych przez firmę "[...]" s. c. D. J. i Spółka z siedzibą w [...] przy ul. [...], przy budynku zabytkowym położonym w [...] przy ul. [...], usytuowanym na działce o nr ewid. [...]. Orzeczeniem tym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy wymienioną decyzję organu I instancji, uznając ją za prawidłową. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że jak wynika z akt sprawy R. C. reprezentujący G. G. – C. pismem z dnia [...] lipca 2011 r. zwrócił się o natychmiastowe wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy zabytkowym budynku przy ul. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Kierownik Delegatury w [...] umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przez firmę "[...]" s. c. D. J. i Spółka z siedzibą w [...] przy ul. [...], przy budynku zabytkowym położonym w [...] przy ul. [...], usytuowanym na działce o nr ewid. [...], z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Na skutek odwołania W. G. – G. i G. G. – C., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. W wyniku skargi W. G. – G. i G. G. – C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1564/12 uchylił ww. decyzje obu instancji. Wyrok ten stał się prawomocny. Po wyroku Sądu, Kierownik Delegatury w [...], działający z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu [...] sierpnia 2013 r. wydał ponownie decyzję w sprawie, o nr [...], którą orzekł o niewstrzymywaniu robót budowlanych prowadzonych przez firmę "[...]" s. c. D. J. i Spółka z siedzibą w[...] przy ul. [...], przy budynku zabytkowym położonym w [...] przy ul. [...], usytuowanym na działce o nr ewid. [...]. B. Ch. oraz G. G. – C. wniosły z zachowaniem terminu o uzupełnienie, wyjaśnienie i sprostowanie treści tej decyzji. W dniu [...] września 2013 r. i [...] października 2013 r. zapadły postanowienia organu I instancji odmawiające uzupełnienia rozstrzygnięcia z ww. wniosków. W terminie 14 dni od dnia doręczenia tych postanowień B. Ch. oraz G. G. – C. wniosły odwołania. Następnie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał na wyrok zapadły w niniejszej sprawie, podnosząc, iż zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podał dalej, że w wyroku zapadłym w sprawie, WSA w Warszawie wskazał, iż dokonane przez organ ustalenia, iż żadne prace względem domu przy ul. [...] nie były prowadzone w trakcie remontu i adaptacji domu przy ul. [...], nie upoważniały organu do uznania, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wskazane przez Sąd uchybienia zostały wyeliminowane. Organ podał, iż zgodnie z art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu robót budowalnych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu. W dniu [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji przeprowadził oględziny zabytkowego budynku przy ul. [...] stwierdzając, że w budynku tym wykonano prace polegające na częściowym otynkowaniu ścian, a wykonane roboty nie są zakończone na co wskazuje brak warstwy wierzchniej oraz brak warstw malarskich. Z powyższego wynika, że przy elewacji budynku przy ul. [...] w [...] roboty budowlane w trakcie dokonywania oględzin nie były prowadzone. W tak ustalonym stanie faktycznym, wobec wskazań Sądu, organ wojewódzki zasadnie odmówił ich wstrzymania. Dla porządku organ odwoławczy wyjaśnił, iż ocena wykonanych, a niedokończonych prac na elewacji budynku przy ul. [...] w [...] na wartości chronione wpisem do rejestru zabytków ww. budynku, ze względu na zgłoszone do protokołu żądanie G. G. – C. usunięcia nałożonych tynków, powinna stanowić element odrębnego postepowania, przeprowadzonego przez organ konserwatorski I instancji, na podstawie art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Skarżąca – B. Ch., w skardze na ww. decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonego orzeczenia oraz orzeczenia go poprzedzającego, a to związku z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku skarżąca wniosła o uchylenie wskazanych orzeczeń. Wnosząc jak powyżej skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, jak i bez podstawy prawnej. Wskazała, iż orzeczenia zapadłe w sprawie zostały skierowane do podmiotu nie będącego stroną, nadto – wydane z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 28, art. 77 i art. 138 k.p.a., a także art. 36 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 5 i 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 43 tej ustawy, art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 5 i art. 21 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała w szczególności na to, iż organ administracji powinien z urzędu dążyć do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji i postanowień zawierających wady, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., a nie powielać te wady w dalszych postanowieniach i decyzjach, co miało miejsce w niniejszym przypadku poprzez skierowanie decyzji/postanowienia do osoby – spółki cywilnej nie mającej osobowości prawnej. Spółka cywilna nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie może skutecznie być adresatem rozstrzygnięcia. G. G. – C. i W. G. – G. wnosząc odrębną skargę na wskazane orzeczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zawarły te same wnioski, zarzuty i argumenty jak skarżąca – B. Ch. W odpowiedziach na skargi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r., Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zarządzić połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 179/15 ze skargi B. Ch., ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 403/15 ze skargi G. G. –C. i W. G.- G., i dalej prowadzić sprawę pod wspólną sygn. akt VII SA/Wa 179/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. o odmowie wstrzymania robót budowlanych. Postępowanie zakończone tą decyzją dotyczyło kamienicy w [...] położonej przy ul. [...], która na mocy decyzji organu konserwatorskiego z dnia [...] lipca 1990 r. wpisana została do rejestru zabytków województwa ciechanowskiego pod nr [...]. Właścicielem tego obiektu są skarżące: B. Ch., G. G. – C. i W. G. - G. Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem jednej z wymienionych współwłaścicielek zabytku, tj. G. G. – C., która (reprezentowana przez R. C.), pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wniosła "o natychmiastowe wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przez firmę "[...] s. c. D. J. i Spółka z siedzibą w [...] przy ul. [...] na budynku zabytkowym położonym w [...] przy ul. [...], usytuowanym na działce o nr ew. [...] bez zgody współwłaścicieli budynku". Z uwagi na treść przytoczonego żądania, postępowanie ze wskazanego wniosku prowadzone było w trybie uregulowanym w art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Co istotne, a to z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w sprawie tej wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1564/12 Sąd ten, po rozpoznaniu skargi W. G. – G. i G. G. – C., uchylił kontrolowaną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych. Sąd zakwestionował bowiem zastosowanie w okolicznościach sprawy art. 105 § 1 k.p.a. Wskazał, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, wobec nie stwierdzenia w dacie oględzin prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych na budynku zabytkowym przy ul. [...] w [...], gdyż wnioskodawczyni domagała się natychmiastowego wstrzymania robót budowlanych prowadzonych na tym budynku i żądania tego nie zmieniła, ani nie cofnęła. "Skoro więc, co jest niesporne, wnioskodawczyni była zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej, obowiązkiem organu było rozstrzygnąć sprawę co do istoty poprzez wydanie, stosownie do treści art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, decyzji wstrzymującej roboty budowlane bądź też poprzez wydanie decyzji odmawiającej wstrzymania wykonania robót budowlanych stosownie do poczynionych przez organ ustaleń w sprawie." Sąd zaznaczył jednocześnie, iż ewentualny brak podstaw do uwzględnienia wniosku strony stanowi podstawę do wydania decyzji odmownej. Nie uzasadnia jednakże umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Wskazać tym samym należy, iż zgodnie z ww. art. 43, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: 1) prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu; 3) badań archeologicznych; 4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12. Jak wynika zatem z przytoczonego przepisu w sytuacji, gdy organ konserwatorski stwierdzi wykonywanie przy zabytku robót budowlanych i innych działań m. in. bez pozwolenia, wydaje decyzję o ich wstrzymaniu. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest więc przede wszystkim stwierdzenie prowadzenia prac (wymagających pozwolenia konserwatorskiego). Stąd omawiany przepis nie będzie znajdował zastosowania w przypadku zrealizowania już prac przy zabytku (bez koniecznego pozwolenia lub z jego naruszeniem). Wydawanie w takim przypadku orzeczenia o wstrzymaniu robót, czy też innych prac, byłoby także pozbawione logiki. Co istotne, w takim przypadku ustawa przewiduje zupełnie inny tryb, uregulowany w art. 45 omawianej ustawy, który to odnosi się do wykonanych przy zabytku wpisanym do rejestru m. in. prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych. Z powyższego wynika, iż przed zastosowaniem art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, organ konserwatorski obowiązany jest ustalić nie tylko to, czy ma do czynienia z zabytkiem (co uzasadnia jego działanie w sprawie), ale też, czy przy tym zabytku są w trakcie realizacji prace wymagające pozwolenia, a takiego nie uzyskano albo takie naruszono. Przy czym, wskazane prace muszą być realizowane/wykonywane. Kierując się powyższym Sąd uznał, iż taką wykładnię ww. przepisu zastosowały organy orzekające w sprawie, w tym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Orzeczenia tych organów poprzedzone są oględzinami nieruchomości, w trakcie których nie stwierdzono wykonywania robót przy zabytku. Z protokołu oględzin mających miejsce w dniu [...] lipca 2011 r. wynika, iż w budynku znajdującym się obok zabytkowej kamienicy, tj. przy ul. [...] w [...], prowadzone są prace remontowe w zakresie adaptacji wnętrza oraz ocieplenia i elewacji zewnętrznych. Na zewnątrz budynku postawione są rusztowania, ale nie mają one żadnej styczności z budynkiem sąsiednim przy ul. [...]. Zakres prac zrealizowano wyłącznie w obrębie budynku przy ul. [...]. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2011 r. wynika, iż nie stwierdzono prowadzenia jakichkolwiek prac przy budynku znajdującym się przy ul. [...]. W protokole oględzin budynku przy ul. [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. wynika natomiast, że fragment elewacji południowej – szczytowej tego budynku pokryty jest siatką z tworzywa sztucznego, na którą "narzucono (i lekko wygładzono) beton". W konsekwencji, w wyniku oględzin przeprowadzonych dnia [...] sierpnia 2013 r. (v. protokół z tej daty) również ustalono, że ściana szczytowa ww. budynku została częściowo otynkowana. Powyższe, w ocenie Sądu, wskazuje na to, iż przy ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w [...] wykonano roboty budowlane. Bezspornie tego rodzaju prace prowadzone przy zabytku wymagały pozwolenia organu konserwatorskiego, o czym stanowi art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przy czym, z ww. protokołów oględzin przedmiotowej nieruchomości (sporządzanych na przestrzeni kilku lat), nie wynika, aby prace te były dalej prowadzone. Nie stwierdzono bowiem żadnych oznak takich okoliczności, chociażby w postaci pozostawionych przy budynku rusztowań. W konsekwencji, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, nie można było przyjąć, iż przy zabytku usytuowanym przy ul. [...] w [...] prowadzone są nadal roboty budowlane, czy inaczej rzecz ujmując, że roboty te są w toku. Dlatego też, zdaniem Sądu, organ I instancji orzekając w sprawie z wniosku współwłaścicielki zabytku, będąc związany wytycznymi Sądu wynikającymi z ww. wyroku, prawidłowo orzekł o odmowie wstrzymania robót budowlanych (wskazanych we wniosku). Skoro nie stwierdził, aby jakiekolwiek prace przy zabytku były w toku, to nie mógł inaczej orzec, jak tylko poprzez odmowę zastosowania instytucji przewidzianej w art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z tych też przyczyn Sąd nie stwierdził, aby decyzje organów konserwatorskich obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów procesowych poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wytycznych Sądu, jak i art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez odmowę zastosowania instytucji w nim przewidzianej. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż ocena wykonanych prac na elewacji budynku przy ul. [...] w [...] (bo niespornie do wykonania takich doszło), powinna stanowić przedmiot odrębnego postępowania, prowadzonego na podstawie art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, niezależnie od tego, czy wpłynie do właściwego organu wniosek strony w tym przedmiocie, czy też nie, a to w związku z uprawnieniami jakie przysługują organowi konserwatorskiemu na mocy art. 38 i nast. ww. ustawy, w tym art. 40. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest stanowisko skarżącej – G. G. – C., która do protokołu oględzin mających miejsce w dniu [...] sierpnia 2013 r. oświadczyła, iż żąda usunięcia nałożonych tynków, a jednocześnie konsekwentnie w sprawie wywodziła, że prace te zostały zrealizowane bez zgody właścicieli zabytku. Stąd też, w ocenie Sądu, nie było podstaw do uruchamiania procedury przewidzianej w art. 43-44 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami także z tej przyczyny, iż w analizowanym przypadku nie chodziło o dokończenie wykonanych w części na ścianie szczytowej budynku robót budowlanych. Dokonując takiej oceny Sąd miał też na względzie, że pozwolenie na kontynuację robót (o którym mowa w art. 44 ust. 1a w zw. z ust. 1 pkt 2 tego artykułu), mogłoby być wydane jedynie na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego (stosownie do treści art. 36 ust. 5 omawianej ustawy). Dodać też należy, iż w przypadku zastosowania art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, znajduje zastosowanie ust. 4 art. 44, zgodnie z którym, osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach lub naruszyła zakres i warunki określone w pozwoleniu, jest obowiązana na swój koszt wykonać czynności nakazane w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 oraz w ust. 2. Sąd nie stwierdził także, aby decyzje wydane w sprawie dotknięte były wadami uregulowanymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., a to poprzez skierowanie decyzji I instancji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, a zarazem nie mogącego być podmiotem praw i obowiązków, a mianowicie do spółki cywilnej "[...]". W tym kontekście Sąd przede wszystkim zauważa, iż z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" (o którym mowa w ww. przepisie) należy bowiem rozumieć sytuację, w której następuje określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. Tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1935/11. Sąd zauważa również, iż racje mają skarżące podnosząc, że skierowanie decyzji do spółki cywilnej uzasadnia twierdzenie, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.. Spółka cywilna nie ma zdolności prawnej, nie może być zatem podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym. Nie jest też przedsiębiorcą w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584), bo jak wskazuje ust. 2 tego artykułu przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Spółka cywilna nie mieści się również w żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art. 29 k.p.a., a nałożenie na spółkę cywilną uprawnień lub obowiązków może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi (tak m. in. NSA w wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 2094/10, Lex nr 1149304). Niemniej, dokonując oceny w sprawie Sąd uznał, że decyzja organu I instancji nie została skierowana do podmiotu nie będącego i nie mogącego być stroną postępowania, tj. do spółki cywilnej. Rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, iż postępowanie w tej sprawie prowadzone było z wniosku jednej ze współwłaścicielek zabytkowej kamienicy, a stronami tego postępowania byli wszyscy właściciele tego obiektu oraz właściciele obiektu sąsiedniego. Spółka cywilna "[...]" w postępowaniu nie występowała, co jednoznacznie wynika m. in. z rozdzielnika decyzji zaskarżonej, jak i ją poprzedzającej (a także wcześniejszych orzeczeń zapadłych w tej sprawie). Wyraźnym adresatem tej decyzji była natomiast wnioskodawczyni postępowania, tj. G. G. – C. - współwłaścicielka wymienionego zabytku, wskazana w omawianej decyzji. Wprawdzie, decyzja ta brzmi: "orzekam nie wstrzymywać robót budowlanych prowadzonych przez firmę "[...]" s.c. D.J. i Spółka z siedzibą w [...]przy ul. [...] na budynku zabytkowym położonym w [...] przy ul. [...], usytuowanym na działce o nr ewid. [...]", to jednak należy dostrzec, iż jest to spowodowane treścią rozpatrywanego żądania, w którym G. G. – C. wniosła "o wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przez firmę "[...]" s.c. D. J. i Spółka z siedzibą w [...]". Można stwierdzić, iż taki sposób sformułowania rozstrzygnięcia budzi zastrzeżenia, ale nie można przyjąć, że w ten sposób orzeczono o prawach i obowiązkach ww. podmiotu. Z treści omawianej decyzji jednoznaczne wynika, że została ona wydana na wniosek osoby mającej interes prawny w sprawie i skierowana do osób fizycznych, właścicieli zabytkowej kamienicy i budynku mieszczącego się obok. Nadto, co istotne, wskazana decyzja nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach żadnego z tych podmiotów, w tym zwłaszcza wymienionej spółki cywilnej. Jest to decyzja odmowna, która w żaden sposób nie kształtuje praw i obowiązków, nie tworzy tym samym nowego stanu prawnego bądź faktycznego. Odnosi się do konkretnego wniosku i z wniosku tego odmawia zastosowania instytucji przewidzianej w art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nie nakłada więc żadnych obowiązków, nie skutkuje też żadnymi uprawnieniami (na przykład – zgodą na kontynuację robót). Wskazuje jedynie, i wynika to z uzasadnienia stanowiącego jej integralną część, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wstrzymania robót budowlanych, bo żadne roboty nie są prowadzone, czy inaczej - kontynuowane. Skoro zaś we wniosku wskazano na s. c. "[...]", nazwa ta pojawiła się (choć nie potrzebnie) w sentencji omawianej decyzji. Dla zastosowania art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. konieczne jest przede stwierdzenie, że nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. W tej sprawie, w okolicznościach w niej występujących, powyższego stwierdzić nie sposób. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r. odnosi się bowiem wyłącznie negatywnie do rozpatrywanego wniosku, w przedmiocie wstrzymania konkretnych robót budowlanych. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skarg na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło