VII SA/Wa 1796/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-04
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jarosław Stopczyński, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny, wydana na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wcześniej uchylona na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny, wydana na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, nie może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa tylko dlatego, że pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wcześniej uchylona. Przepisy Prawa budowlanego nie uzależniają wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny od wcześniejszego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a brak uchylenia pozwolenia na budowę nie powoduje stanu nie do zaakceptowania w państwie prawa, który uzasadniałby stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. PINB zatwierdził projekt zamienny, ponieważ inwestor dokonał istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego. WINB stwierdził nieważność decyzji PINB, zarzucając rażące naruszenie prawa, ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wcześniej uchylona, a decyzja zatwierdzająca projekt zamienny nie zawierała wymaganych danych projektanta. GINB utrzymał decyzję WINB w mocy. Inwestor zaskarżył decyzję GINB do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję WINB, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od GINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego I. Sp. z o.o. w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) zatwierdził I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. projekt budowlany zamienny budynku hali magazynowej z budynkiem administracyjno-socjalnym oraz technicznym na działce nr ewid. [...] położonej w K. oraz zobowiązał inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tegoż obiektu.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 29 października 2007r. stwierdzono, że inwestor, I. Sp. z o.o., w trakcie realizacji przedmiotowego budynku dokonał odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] wydaną przez Starostę [...], udzielającą pozwolenia na budowę. Odstępstwa te mają charakter odstępstw istotnych i obejmują między innymi zwiększenie wysokości pomieszczenia kotłowni o 2 m, w związku z czym zwiększeniu uległa kubatura budynku o około 126 m3. Inwestor wprowadził ponadto w trakcie realizacji budynku szereg zmian konstrukcyjnych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, które obejmują m.in.: zmianę konstrukcji dachu hali z dźwigarów żelbetowych sprężonych na stalowe; zmianę przekroju słupów żelbetowych hali z 70x70 cm na 70x40 cm; zmianę konstrukcji wsporczej części socjalno-administracyjnej z żelbetowej monolitycznej na prefabrykowaną. Ponadto w piśmie z dnia 29 października 2007 r. R. B. - autor projektu przedmiotowego budynku - zawarł listę pozostałych wprowadzonych zmian, które dotyczą: zmiany gabarytów fundamentów, rezygnację z dachowych i ściennych stężeń połaciowych oraz ze ściennych stężeń pionowych i ryglówki ściennej. Organ stwierdził, że wyżej wymienione zmiany konstrukcyjne mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa konstrukcji przedmiotowego budynku, a tym samym dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia lub wykonywanych w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. W postanowieniu tym można nałożyć obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (art. 50 ust. 3).
W związku z powyższym w dniu [...] listopada 2007 r. wydano postanowienie nakazujące inwestorowi wstrzymać roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku hali magazynowej z budynkiem administracyjno-socjalnym i technicznym oraz przedłożyć inwentaryzację i ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych, sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wraz z wymaganymi przepisami uzgodnieniami.
Organ podniósł, iż z uwagi na treść art. 51 ust. 1 pkt 3, w dniu [...] listopada 2007r. wydano decyzję nakazującą inwestorowi w terminie do 15 grudnia 2007 r. sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku, uwzględniający dokonane w trakcie prowadzenia robót budowlanych odstępstwa i w razie potrzeby określający zakres robót budowlanych doprowadzających prowadzone roboty do stanu zgodnego z prawem. Inwestor przedstawił stosowny projekt budowlany zamienny wraz z wnioskiem o jego zatwierdzenie w dniu 22 listopada 2007 r., wobec czego, na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność decyzji PINB dla powiatu [...] z [...] listopada 2007r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji wszczął z urzędu. [...]WINB podniósł, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek przesłać decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (a więc decyzję nakładającą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego) do organu administracji architektoniczno - budowlanej, który zobowiązany jest do uchylenia decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, w oparciu o art. 36a ust. 2. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie określają terminu, w jakim organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien uchylić pozwolenie na budowę, należy więc przyjąć, że powinno nastąpić to bezzwłocznie, gdy kopia ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 dotrze do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
W ocenie [...]WINB organ nadzoru budowlanego nie może wydać decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, o której mowa w art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie została uchylona. Tymczasem z pisma Starosty [...] z dnia 7 kwietnia 2008r. wynika, że decyzja z dnia [...] marca 2007r. Nr [...], wydana przez Starostę [...], udzielająca I. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku hali produkcyjno-magazynowej z budynkiem administracyjno-socjalnym oraz technicznym-kategoria XVIII wraz z infrastrukturą techniczną (instalacji wodociągowej, sanitarnej, gazowej, elektroenergetycznej, dróg i parkingów) bez włączenia kanalizacji deszczowej do rowu melioracyjnego nie została uchylona.
Organ podniósł, że obecnie w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje zatwierdzające projekt budowlany w odniesieniu do tej samej inwestycji. W ocenie [...]WINB Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] wydając w dniu [...] listopada 2007r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, przed uzyskaniem ostateczności przez decyzję z dnia [...] listopada 2007r. nakazującą sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego, pozbawił Starostę [...] możliwości uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w określonym przez prawo trybie, a tym samym uniemożliwił prawidłowy, określony prawem, przebieg procesu legalizacji istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego.
[...]WINB wskazał też, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. nr 120, poz. 1127 z późn. zm.) decyzja o pozwoleniu na budowę powinna zawierać imię i nazwisko autora projektu oraz specjalność, zakres i numer jego uprawnień budowlanych oraz informację o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny także powinna zawierać te informacje, natomiast decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] listopada 2007r. tych informacji nie zawiera. Organ podniósł, że rozporządzenie jest powszechnie obowiązującym źródłem prawa, a art. 6 kpa statuuje zasadę praworządności jako przestrzeganie prawa przez organy administracji publicznej. W ocenie [...]WINB w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia zasady praworządności.
Decyzją z dnia [...] września 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania I. Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2008r. złożył inwestor - I. Sp. z o.o. z siedzibą w W..
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie m.in. art. 156 § 1 pkt 2, art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, naruszenie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną interpretację oraz błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji pozwolenie na budowę.
W ocenie strony skarżącej organu obu instancji dokonały błędnej interpretacji art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i wadliwie zastosowały art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem inwestora nie można zgodzić się z poglądem przedstawionym przez te organy i uznać, że decyzja wydawana na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego jest jednym z etapów procedury legalizacyjnej unormowanej w art. 50 - 51 tej ustawy i musi zostać wydana przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4, gdyż żaden przepis prawa na to nie wskazuje. Ustawodawca nie uzależnia wydania decyzji określonej w art. 51 ust. 4 od uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Inwestor wskazał, że w niniejszej sprawie ziściły się wszystkie przesłanki wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, a zatem nie można stwierdzić, iż przy wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2007r. nastąpiło naruszenie prawa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], a tym bardziej nie można uznać, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa o charakterze rażącym.
Inwestor podniósł, że przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego skierowany jest do organu administracji architektoniczno - budowlanej, a nie do organu nadzoru budowlanego. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja uchylająca pozwolenie na budowę musi być wydana, jeżeli organ nadzoru budowlanego wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3. W przepisie tym nie został jednak wskazany żaden termin, w którym taka decyzja powinna być wydana, a tym bardziej przepis ten nie wskazuje, iż musi to nastąpić przed wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
W ocenie strony skarżącej zbytnim uproszczeniem jest stwierdzenie organu, że "obecnie w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje zatwierdzające projekt budowlany hali magazynowej z budynkiem administracyjno-socjalnym (...)". Decyzja o pozwoleniu na budowę to decyzja zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy, natomiast istotą decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego jest legalizacja istotnych odstępstw od projektu budowlanego. W związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego przedmiotowy obiekt nie został zrealizowany zgodnie z pierwotnym projektem, wobec czego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 na stronę został nałożony obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Obowiązek ten polega na obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu dotyczącego całego wybudowanego obiektu z uwzględnieniem dokonanych zmian. Chodzi więc niejako o projekt "nowego" obiektu, który następnie podlega legalizacji w całości w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie budowa została zakończona, a zatem zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego PINB dla powiatu [...] wydał decyzję jedynie zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i nakładającą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący podniósł, że obowiązkowa kontrola, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego przeprowadzana przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obejmowała zatem sprawdzenie zgodnie z art. 59a ust. 2 pkt 2 zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym zamiennym, a po jej przeprowadzeniu została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Inwestor podkreślił, że gdyby kontrola dotyczyła zgodności obiektu z pierwotnym projektem, właściwy organ nie wydałby decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w związku z czym fakt, iż w obrocie pozostają zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę zatwierdzająca pierwotny projekt budowlany, jak i decyzja legalizacyjna zatwierdzająca projekt budowlany zamienny nie ma żadnego znaczenia prawnego ani faktycznego i nie narusza żadnych wartości, których ochrona nakazywałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.
Skarżący podniósł też, że organy nie wyjaśniły, z czego wynika rażący charakter stwierdzonych przez nich naruszeń, który uzasadniałby wyeliminowanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] listopada 2007r. z obrotu prawnego. Organy nie wyjaśniły też, z jakiego przepisu wynika, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny powinna zawierać imię i nazwisko autora projektu oraz specjalność, zakres i numer jego uprawnień budowlanych i informację o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Skarżący zauważył ponadto, iż ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie ustosunkowały się w wydanych decyzjach do argumentacji prawnej przedstawionej przez skarżącego zarówno w piśmie z dnia 16 czerwca 2008r. skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., jak i w odwołaniu skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniami prawa materialnego i procesowego mającymi wpływ na wynik sprawy.
W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa, a służącej ochronie takich wartości, jak ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste i tę oczywistość właściwy organ ma obowiązek wykazać.
Jedną z przesłanek obligujących organy do stwierdzenia nieważności decyzji jest określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa przesłanka rażącego naruszenia prawa. Zauważyć trzeba, że organ administracji publicznej stwierdzając nieważność decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że do takiego naruszenia doszło, lecz niezbędne jest wykazanie, na czym w danym przypadku polega "rażący charakter" naruszenia. Pamiętać przy tym należy, iż nie każde naruszenie prawa zasługuje na to, aby zakwalifikować je jako "rażące". Stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto charakter tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie (por. wyroki: WSA w Warszawie z 21 grudnia 2005r. VII SA/Wa 706/05 Lex nr 196278, Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005r. OSK 1134/04 Lex nr 165717, NSA w Warszawie z 26 września 2000r. V SA 2998/99 Lex nr 51249, NSA – OZ we Wrocławiu z 17 kwietnia 2000r. I SA/Wr 914/98 Lex nr 187879, NSA w Warszawie z 22 października 1999r. I SA 8/98 Lex nr 47276).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że błędny jest pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] listopada 2007r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego - w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych - właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stosownie zaś do treści art. 51 ust. 4, stanowiącego podstawę prawną decyzji PINB dla powiatu [...], badanej w trybie nadzorczym - po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz [...]WINB upatrują rażącego naruszenia prawa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w tym, iż przed wydaniem przez ten organ decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny nie została – w oparciu o art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane - uchylona pierwotna decyzja udzielająca inwestorowi pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 36a ust. 2 powołanej ustawy, właściwy organ uchyla decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Podkreślenia wymaga, że z przepisu tego wynika obowiązek uchylenia pozwolenia na budowę w sytuacji przewidzianej w tym przepisie, ustawodawca nie sprecyzował jednakże, w jakim terminie organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien tę decyzję uchylić. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że decyzja oparta na art. 36a ust. 2 powinna zostać wydana niezwłocznie po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 4 września 2007r. VII SA/Wa 1007/07 Lex Nr 374709, z dnia 23 kwietnia 2007r. VII SA/Wa 1460/06 Lex Nr 334817). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z pisma Starosty [...] z dnia 7 kwietnia 2008r., decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wprawdzie uchylona, nie oznacza to jednakże, że w związku z tą okolicznością doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Po pierwsze, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, skoro przepis nie określa w sposób wyraźny terminu, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę musi być uchylona. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia tylko wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, gdy decyzja została wydana wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi zawartemu w przepisie, nie można natomiast mówić o rażącym naruszeniu prawa, jeżeli przepis pozostawia różne możliwości interpretacyjne. Po drugie, podkreślić trzeba, że przepisy Prawa budowlanego nie uzależniają wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny od wcześniejszego uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Jak słusznie podniosła strona skarżąca, jedynymi przesłankami wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny są uprzednie wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, upływ terminu lub wniosek inwestora i stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, iż obowiązki nałożone decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zostały wykonane. Z treści art. 51 ust. 4, wbrew poglądowi Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wynika, że organ nadzoru budowlanego nie może wydać decyzji zatwierdzającej projekt zamienny, jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie została uchylona. W takiej sytuacji nie można więc mówić o oczywistym i bezspornym naruszeniu prawa przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny.
Wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny pomimo braku wcześniejszego uchylenia pozwolenia na budowę nie powoduje też stanu, który byłby nie do zaakceptowania w państwie prawa, a co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności. Wprawdzie te dwa rodzaje decyzji nie powinny jednocześnie pozostawać w obrocie prawnym, skoro ustawodawca w art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego nakazuje organowi administracji architektoniczno-budowlanej uchylenie pozwolenia na budowę, jednakże nic nie stoi na przeszkodzie, aby ten błąd naprawić później i uchylić decyzję udzielającą pozwolenia na budowę już po wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny.
Stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] listopada 2007r. nie uzasadnia również podniesiony przez organy zarzut braku w decyzji zatwierdzającej projekt zamienny wskazania osoby projektanta, jego specjalności, zakresu i numeru jego uprawnień budowlanych oraz informacji o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. W przepisach nie mówi się w sposób jednoznaczny i nie pozostawiający wątpliwości, iż dane te są obowiązkowymi składnikami decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Nawet jednak gdyby uznać, że informacje takie powinny zostać zawarte w tego rodzaju decyzji, brak taki – w okolicznościach niniejszej sprawy - należałoby uznać jedynie jako naruszenie zwykłe, nie zaś rażące. Zauważyć bowiem trzeba, iż wszystkie te informacje znajdują się na stronie tytułowej projektu budowlanego zamiennego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] listopada 2007r., nie istnieją więc przeszkody do jednoznacznego ustalenia, kto był autorem projektu, jakiej był specjalności, jaki jest zakres i numer jego uprawnień budowlanych, a tym samym sprawdzenia, czy projekt zamienny został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
Oprócz naruszeń prawa materialnego wynikających z błędnej interpretacji art. 51 i art. 36a Prawa budowlanego, decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2008r. oraz decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. wydane zostały również z naruszeniem przepisów procesowych – art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. Obowiązkiem organu administracji publicznej orzekającego na podstawie art.156 § 1 pkt 2 kpa jest wyraźne i wyczerpujące wykazanie, jaki przepis prawa został naruszony, na czym to naruszenie polega i dlaczego organ ocenił je jako kwalifikowane. W niniejszej sprawie organy orzekające w trybie nadzwyczajnym wymogów tych nie wypełniły. Niewystarczające jest, w świetle art. 107 § 3 kpa, samo stwierdzenie, że decyzja rażąco narusza konkretny przepis. Konieczne jest szczegółowe wyjaśnienie, na czym polega rażący charakter naruszenia i jakie rodzi ono skutki, bowiem uchybienie przepisom prawa musi być rzeczywiście poważne, aby usprawiedliwiało odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych i uzasadniało wyeliminowanie decyzji w trybie nadzwyczajnym z obrotu prawnego. Zauważyć też trzeba, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego choćby w najmniejszym stopniu nie odniósł się do licznych i obszernie uzasadnionych zarzutów zawartych w odwołaniu wniesionym od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r..
Ujawnione naruszenia prawa materialnego i procesowego powodują uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie II wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy uznając, że do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie zaliczyć trzeba wpis od skargi oraz wynagrodzenie adwokata.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło