VII SA/Wa 1805/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-15
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny, uwzględniający samowolnie wykonane utwardzenie działki, może zostać wydana bez merytorycznej oceny zgodności projektu z przepisami prawa oraz czy organ prawidłowo połączył dwa odrębne postępowania dotyczące tej samej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i postępowania. W szczególności, organ pierwszej instancji nie odniósł się do całego wykonanego utwardzenia, a organ odwoławczy pominął okoliczność połączenia dwóch spraw. Ponadto, rozstrzygnięcie organu pomija utwardzenie wykonane na działce sąsiedniej w warunkach samowoli budowlanej oraz naruszenie przepisów dotyczących spływu wód opadowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla utwardzenia działki, które zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorzy wykonali utwardzenie na większym obszarze niż przewidywał pierwotny projekt. Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie naprawcze oraz postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego, które następnie połączyły. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące wadliwości decyzji, w tym braku odniesienia się do całości wykonanego utwardzenia oraz naruszenia przepisów dotyczących spływu wód opadowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st. referent Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2014 r.; nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego (...)kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VIISA/Wa 1805/14
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...), decyzją nr (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. zatwierdził (...) projekt budowlany zamienny zagospodarowania działki obejmujący wykonane utwardzenie, sporządzony na aktualnej mapie 1:500, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki o nr geod. (...), zrealizowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie nałożono na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W związku z wnioskiem (...) z dnia (...) sierpnia 2011 r. o dokonanie kontroli robót budowlanych polegających na utwardzeniu kostką brukową części działki geod. (...), organ nadzoru budowlanego zawiadomił w dniu (...) sierpnia 2011 r. o terminie oględzin na w/w nieruchomości w celu ustalenia stanu faktycznego.
W wyniku dokonanych oględzin ustalono, że na terenie działki oznaczonej nr geod. (...) przed budynkiem mieszkalnym przy ulicy (...) dokonali utwardzenia części w/w działki kostką brukową na podbudowie betonowej (długość 14,0 m od strony działki (...)na szerokość 4,0 m od strony działki (...)).
Jednocześnie utwardzona została część działki oznaczona nr geod. (...) na szerokości 0,70 cm i długości 14,0 m.
Według oświadczenia (...) powierzchnia wykonanego utwardzenia wynosi 75 m2. Ponieważ jak ustalono w trakcie oględzin na wykonane roboty budowlane inwestor nie posiadał wymaganego przepisami prawa budowlanego zgłoszenia, dlatego też organ pismem z dnia (...) sierpnia 2011 r. zawiadomił wszystkie strony o wszczęciu postępowania na wniosek (...).
W trakcie zapoznania się z materiałem dotyczącym w/w sprawy (...) poinformowali organ, że w Sądzie Rejonowym w (...) prowadzone jest postępowanie pomiędzy inwestorami a (...) o zniesienie współwłasności działki oznaczonej nr geod. (...) i złożyli wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia w/w sprawy w Sądzie.
W związku z powyższym faktem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta (...) postanowieniem nr (...) z dnia (...) października 2011 r. znak (...)zawiesił prowadzone postępowanie.
Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia (...),(...) Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr (...) z dnia (...) grudnia 2011 r. znak: (...) uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego PINB Miasta (...) postanowieniem nr (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie, na które skarżąca złożyła zażalenie w ustawowym terminie. Po rozpatrzeniu zażalenia (...)(...) postanowieniem nr (...) z dnia (...) kwietnia 2012 r. uchylił w/w postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Następnie (...) decyzją nr (...) z dnia (...) maja 2012 r. w wyniku ponownego przeanalizowania materiału dowodowego, postanowił nakazać na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane sporządzenie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego zagospodarowania działki obejmującego wykonane utwardzenia wraz z inwentaryzacją geodezyjną sporządzoną na aktualnej mapie 1:500, a także oceną techniczną wykonanych robót budowlanych celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Na w/w decyzję (...) złożyli odwołanie, po rozpatrzeniu którego (...) uchylił decyzję (...).
W dniu (...) września 2012 r. (...) przedłożyła kopię postanowienia Sądu Rejonowego w (...)r., z którego wynika, iż została zniesiona współwłasność działki o nr geod. (...) o łącznej powierzchni 0,0930 ha i jednoczesny jej podział na dwie działki o nr (...).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zgodnie ze wskazaniami organu drugiej instancji (...) postanowieniem nr (...) z dnia (...) października 2012 r. odmówił (...) zawieszenia postępowania i wezwał inwestorów do przedłożenia informacji czy nadbudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego na działce (...) przy ulicy (...) objęta pozwoleniem na budowę nr (...) z dnia (...) maja 1998 r. została przekazana do użytkowania.
W odpowiedzi na w/w pismo inwestorzy w dniu (...) października 2012r. poinformowali, że nadbudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego nie została jeszcze przekazana do użytkowania.
Ze wzgledu na rozbieżność przedłożonego przez (...)projektu zagospodarowania działki wraz z jego opisem przedłożonym w dniu (...) października 2012 r. oraz projektem zagospodarowania działki dołączonym do egzemplarza znajdującego się w Urzędzie Miasta (...), organ nadzoru budowlanego wezwał inwestorów do złożenia dodatkowych wyjaśnień. W dniu (...) listopada 2012 r. (...) poinformowała tutejszy organ, że część komunikacji została wyrysowana ołówkiem podczas konsultacji z radcą prawnym oraz oświadczyła, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę nie została zakończona.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego Miasta (...) po przeanalizowaniu projektu zagospodarowania działki o nr geod. (...) stanowiącego załącznik do wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dnia (...) maja 1998 r. (...), stwierdził, iż projektant przewidział komunikację o powierzchni 48,00 m2, natomiast inwestorzy wykonali utwardzenie na większym obszarze niż wskazane na projekcie tj.: ok. 75,00 m2. W związku z tym, że zachodziła wątpliwość co do zachowania warunku zapewnienia odpowiedniej wielkości powierzchni terenów zielonych (biologicznie czynnych), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego Miasta (...) postanowieniem nr (...) z dnia (...) stycznia 2013 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanego utwardzenia działki (...) z uwzględnieniem utwardzenia na części działki (...)w określonym terminie.
Zgodnie z w/w postanowieniem inwestorzy w dniu (...) marca 2013 r. przedłożyli ocenę techniczną sporządzoną przez (...) posiadającą uprawienia do projektowania w specjalności architektonicznej nr (...), wpisaną na listę członków (...) Okręgowej Izby Architektów pod nr (...). Z przedłożonej oceny technicznej wynikało, że sporne utwardzenie działek ((...)jest w dobrym stanie techniczny, spadek powierzchni utwardzonej wynosi ok. 1% i skierowany jest na drogę gruntową wewnętrzną (dojazdową do działek, której stan prawny jest nieuregulowany). W ocenie technicznej powierzchnię terenu biologicznie czynnego określono jako stanowiącą 39,2% powierzchni działki inwestorów.
Zgodnie z art. § 39 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz 690 z późn. zm.): "na działkach budowalnych, przeznaczonych pod zabudowę wielorodzinną, budynkach opieki zdrowotnej (z wyjątkiem przychodni) oraz oświaty i wychowania, co najmniej 25% powierzchni działki należy urządzić jako powierzchnię terenu biologicznie czynnego, jeżeli inny procent nie wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Ponieważ obecnie sporne działki położone są na terenie zabudowy jednorodzinnej o niejednolitym wskaźniku zabudowy i zabudowie nie uregulowanej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ przyjął procent wskazany w § 39 oraz uznał go za spełniony.
Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania (...) złożył do organu wniosek o rozszerzenie kręgu podmiotów legitymujących się przymiotem strony w sprawie wykonanego przez inwestorów utwardzenia części działki o nr geod. (...) obręb (...) ze względu na fakt, iż jest jednym ze współwłaścicieli w/w działki. Organ pismem z dnia (...) marca 2013 r. wezwał (...) do przedłożenia dokumentu potwierdzającego powyższy fakt. Po przedłożeniu w dniu (...) kwietnia 2013 r. wypisu z rejestru gruntów Urząd Miasta (...) z dnia (...) kwietnia 2013 r. (...)postanowił uwzględnić wniosek.
Ustosunkowując się do uwag (...), organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że w ramach posiadanych kompetencji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wykonanego utwardzenia części działek (...), ponieważ zaistniała wątpliwość co do zachowania warunku zapewnienia odpowiedniej wielkości powierzchni biologicznie czynnej. Po stwierdzeniu, że postępowanie jest bezprzedmiotowe zgodnie z art. 105 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta (...) umorzył postępowanie administracyjne decyzją nr (...) Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wnieśli (...)
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu w/w odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, decyzją nr (...)
Do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miast (...) w dniu (...) sierpnia 2013 r., (...) złożył zawiadomienie z dnia (...) sierpnia 2013 r. o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki o nr geod. (...) arkusz mapy 27 położonej w (...). Przekazany do użytkowania obiekt został wybudowany na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) maja 1998 r. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestorzy dołączyli następujące dokumenty:
- oryginał dziennika budowy nr (...) z dnia (...) czerwca 1998 r. ,
- oświadczenie kierownika budowy,
- protokół badań i sprawdzeń (opinię nr (...) czerwca 2013 r. z przeprowadzonych oględzin urządzeń ogrzewczo kominowych, protokół z dnia (...) kwietnia 2013 r. z dnia (...) kwietnia 2013 r. z przeprowadzenia próby szczelności instalacji gazowej, protokół pomiarów izolacji instalacji elektrycznej, rezystancji uziemienia z dnia (...) kwietnia 2013 r., protokół z badania wyłącznika różnicowo – prądowego z dnia (...) kwietnia 2013 r.),
- inwentaryzację geodezyjną powykonawczą,
- umowę z dnia (...) grudnia 2012 r. o sprzedaż energii elektrycznej, umowę o dostawę wody i odbiór ścieków z dnia (...) września 2007 r., umowę z dnia (...) sierpnia 2013 r. o dostawę paliwa gazowego,
- kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku.
W trakcie weryfikacji złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy stwierdzono, że powierzchnia komunikacji zaznaczona na projekcie zagospodarowania wynosi 48,00 m 2, natomiast inwestor wykonał powierzchnię utwardzoną z kostki o powierzchni ok. 75,00 m2, co zostało stwierdzone w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wykonanego utwardzenia oznaczonego znakiem (...).
Organ zaznaczył, że w myśl art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które spowoduje zmianę zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, wymaga uzyskania zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę.
Inwestorzy nie uzyskali takiej decyzji dlatego też organ nadzoru budowlanego pismem z dnia (...) sierpnia 2013 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania naprawczego.
Zgodnie z art. 54 ustawy Prawo budowlane do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wymagane jest pozwolenie na budowę można przystąpić z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Z uwagi na fakt, że objęte opracowaniem utwardzenie działki zostało wykonane niezgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki, organ nadzoru budowlanego wniósł sprzeciw w sprawie złożonego w dniu (...) sierpnia 2013 r. zawiadomienia o zakończeniu budowy nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w (...).
Ponieważ nieprawidłowym byłoby prowadzenie przez organ dwóch postępowań w tej samej sprawie, Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego postanowił połączyć sprawy o znakach (...).
Organ wskazał, że prowadzenie przez organ dwóch postępowań w tej samej sprawie prowadziłoby do konieczności rozstrzygnięcia każdego z nich decyzją, a nie jest dopuszczalne funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji ostatecznych dotyczących tej samej sprawy administracyjnej. Dlatego też, zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) należało połączyć oba postępowania na podstawie art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego i zakończyć go wydaniem jednej decyzji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta (...) decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 2013 r. nałożył na inwestora (...) zamieszkałego przy ulicy (...),(...) – obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego zagospodarowania działki obejmującego wykonane utwardzenie, sporządzony na aktualnej mapie 1:500, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki o nr geod. (...) arkusz mapy 27 położonej w (...) przy ulicy (...)zrealizowanej bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę.
Po dokonaniu sprawdzenia przedłożonego przez inwestora projektu zamiennego, organ stwierdził, iż spełnia on warunki wynikające z art. 34 ustawy Prawo budowlane oraz jest zgodny z przepisami wykonawczymi do tej ustawy przede wszystkim Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisami dotyczącymi ładu planistycznego i przestrzennego tj. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz ze stanem faktycznym na gruncie.
Po rozpatrzeniu odwołania (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) z dnia (...) czerwca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego, iż przedłożony projekt budowalny zamienny nie obejmuje części wykonanego już utwardzenia na działce nr geod. (...) organ wskazał, że jest on bezzasadny. Organ podkreślił, że w ocenie technicznej będącej załącznikiem zatwierdzonego projektu zamiennego stwierdzono, że "Utwardzenie wykonane na części działki (...) obręb (...) o wymiarach długości 14 m i szerokości 0,70 m jest wspólną częścią utwardzenia wykonanego na działce (...) obręb (...). Stan techniczny utwardzenia, spadki powierzchni jak i kierunek spadków jest identyczny jak opisywanego wyżej utwardzenia na działce (...) obręb (...)".
Ponadto organ wskazał, iż wody powierzchniowe z utwardzonego terenu nie zostały skierowane na działkę skarżącego, gdyż nie został zmieniony kierunek naturalnego ukształtowania terenu przy realizacji przedmiotowego utwardzenia. Wobec powyższego nie można uznać zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Zgodnie z w/w przepisem "Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...) wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...). Skarżący podnieśli, że decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w (...) jest wadliwa, bo nie wyjaśnia istoty odwołania z dnia (...) maja 2014 r. od decyzji (...) w kwestii okoliczności i zastosowanych przepisów prawa przy zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki budowlanej.
Postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego utwardzenia kostką brukową na podbudowie betonowej na działce geod. (...) (obecnie (...)) oraz jednocześnie w części działki nr geod. (...) położonych w (...) przy ulicy (...) zostało wszczęte zawiadomieniem (...) z dnia (...) sierpnia 2011 r., znak: (...).
Inwestorzy przyznali wówczas, że dokonali przedmiotowych robót w warunkach samowoli budowlanej na obu w/w działkach, przy czym działka nr geod. (...) jest zabudowaną, pozostającą własnością inwestorów, natomiast działka nr geod. (...) jest przyległą, sąsiednią działką o szerokości 3,94 m2, wydzieloną przy sądowym podziale nieruchomości jako dojazd do drogi publicznej z działek położonych w głębi terenu i jest ich współwłasnością. Status działki jest uregulowany prawnie z założoną księgą wieczystą oznaczoną numerem (...). Samowolnie wykonane utwardzenie w części tej działki na szerokości 0,7 m i długości 14 m oraz podniesienie względem terenu o podbudowę betonową z wykonaniem spadku powierzchni utwardzonej na obu działkach w jej kierunku powoduje zalewanie wodami opadowymi i ograniczenie jej funkcji "dojazdu do drogi publicznej".
Skarżący podniósł, że opinia techniczna jest jedynie inwentaryzacją wykonanych robót co do lokalizacji i oceny pod względem techniczno-budowlanym i nie spełnia wymagań dotyczących projektu zamiennego zagospodarowania działki. W opinii technicznej stwierdzono, że "wykonano spadki powierzchni utwardzonej powodujące odpływ wody na drogę dojazdową: spadek wynosi 1%".
Skarżący zaznaczył, że w postępowaniu naprawczym organy nie nakazały inwestorowi wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanego utwardzenia w części działki nr (...) zrealizowanego jednocześnie i jednolicie podczas tej samej budowy, jak na działce (...).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc ja w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt wyłącznie w aspekcie jego zgodności z prawem i może go wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu, wobec czego skarga została uwzględniona.
Sąd kontrolował decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr (...) z dnia (...) czerwca 2014 r. utrzymującą w mocy po rozpatrzeniu odwołania (...) decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta (...)z dnia (...) kwietnia 2014 r. znak (...)zatwierdzającą (...) jako inwestorowi projekt budowlany zamienny zagospodarowania działki obejmującej wykonanie utwardzenia, sporządzony na aktualnej mapie 1:500, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na ternie działki o nr geod. (...) arkusz mapy (...) położonej w (...) zrealizowanej bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę.
Jako podstawę materialno-prawną decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny organ wskazał przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Z uwagi na fakt zawiadomienia przez inwestora (...) w dniu (...) sierpnia 2013 r. o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki o nr geod. (...) tryb naprawczy z art. 51 ma zastosowanie do robót zakończonych na zasadzie art. 51 ust. 4 i st. 7 Prawa budowlanego.
Zgłoszony do użytkowania obiekt został wybudowany na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) maja 1998 r.
Mający zastosowanie w tym przypadku art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego zobowiązuje organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego do nałożenia na inwestora w określonym w decyzji terminie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych.
Po przedłożeniu projektu budowlanego zamiennego organ sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego na podstawie art. 51 ust. 4. Przy czym przepis ten nie może być rozumiany tak, że upoważnia organ wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora, a więc zatwierdzającej złożony projekt budowlany. Brzmienie przepisu stanowiącego o tym że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego przesądza o tym, że decyzja może być zarówno pozytywna jak i negatywna w zależności od warunków danej sprawy.
Ponadto organ "sprawdza wykonanie obowiązku" co oznacza, że projekt budowlany zamienny nie pozostaje poza merytoryczną kontrolą organów nadzoru budowlanego.
Przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zamienny musi zostać przez organ oceniony zgodnie z wymogami jakie stawiane są projektowi przedkładanemu zgodnie z dyspozycją art. 35 Prawa budowlanego.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy poza sporem jest że inwestor dokonał odstępstwa istotnego w zakresie zagospodarowania działki nr (...)objętej projektem zagospodarowania, stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego z dnia (...) maja 1998 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w (...). Organ na skutek połączenia do wspólnego rozpoznania sprawy wszczętej na wniosek (...) z dnia (...) sierpnia 2011 r. dotyczącej utwardzenia kostką brukową części działki geod. (...) ze sprawą wszczętą z urzędu (...) sierpnia 2013 r. dotyczącą postępowania naprawczego z art. 51 Prawa budowlanego nie mógł ograniczyć swego merytorycznego rozstrzygnięcia jedynie do utwardzenia wykonanego na działce o nr geod. (...) powstałej z podziału działki (...) na skutek zniesienia współwłasności postanowieniem Sądu Rejonowego w (...), I Wydział Cywilny w dniu (...) stycznia 2012 r. Pozwolenie na budowę dotyczyło bowiem także działki nowopowstałej (...) zaś postępowanie wszczęte wnioskiem (...) dotyczyło ponadto działki (...), na której utwierdzenie zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej.
Słuszny więc jest zarzut skargi, że decyzja organu pierwszej instancji nie odnosi się do całego wykonanego przez inwestora (...) utwardzenia, co do którego organ prowadził postępowanie i zebrał materiał dowodowy.
Organ pierwszej instancji dysponował oceną techniczną dotycząca działek (...) i (...), a także projektem budowlanym zamiennym dotyczącym działki (...). W uzasadnieniu decyzji nr (...) ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że przedłożony projekt zamienny spełnia wymogi wynikające z art. 34 Prawa budowlanego oraz jest zgodny z przepisami wykonawczymi do tej ustawy i przepisami dotyczącymi ładu planistycznego oraz stanem faktycznym na gruncie. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję również pominął całkowicie okoliczność połączenia przez organ dwóch spraw celem prowadzenia jednego postępowania i wydania jednej decyzji na podstawie art. 62 k.p.a.
Rozstrzygnięcie organu pomija całkowicie utwardzenie wykonane na działce (...) w warunkach samowoli budowlanej oraz że spadek powierzchni utwardzonej 1% skierowany jest nie na działkę własną inwestora, lecz na drogę gruntową wewnętrzną co stanowi naruszenie § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z w/w przepisem dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.
Skarżący wskazuje, że samowolne utwardzenie w części działki (...) na szerokości 0,7 m i długości 14 cm oraz jej podniesienie (kostka brukowa na podbudowie betonowej) z wykonaniem spadku powierzchni powoduje zalewanie wodami opadowymi "dojazdu do drogi publicznej".
W świetle materiału dowodowego zebranego w połączonych sprawach teren objęty utwardzeniem nie jest tożsamy z terenem, który obejmował inwestycję zatwierdzoną pierwotnym projektem zagospodarowania, bowiem inwestor utwardził większą powierzchnię.
Słusznie więc skarżący podnosi, że inwestor powinien dysponować w postępowaniu legalizacyjnym oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością gruntową nie tylko co do inwestycji, której realizację zakończono, ale również co do wykonanej samowoli budowlanej (Wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt: II OSK 2426/12).
Oceniając zebrany materiał dowodowy organ powinien mieć na uwadze, że projekt zamienny nie stanowi inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, zaś tę inwentaryzację stanowiła opinia techniczna. Organ powinien ponadto ocenić czy istotne odstępstwo może podlegać legalizacji wyłącznie w drodze sporządzenia projektu zamiennego i jego zatwierdzenia, czy też w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem istnieje konieczność wykonania przez inwestora określonych robót budowlanych. Zatwierdzenie projektu zamiennego może mieć miejsce jedynie w sytuacji zgodności tego projektu z przepisami prawa. W braku tej zgodności w przypadku odstąpienia istotnego od warunków pozwolenia na budowę organ może nałożyć obowiązek przedstawienia projektu zamiennego oraz w razie potrzeby wykonanie określonych robót lub czynności prowadzących do stanu zgodnego z prawem (Wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt: II OSK 2221/10). Konieczność dokonania przez organ objęcia rozstrzygnięciem przedmiotu postępowania obu połączonych spraw przy uwzględnieniu materiału dowodowego zebranego w obu sprawach uzasadnia uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej. Zarówno bowiem decyzja organu I instancji, jak i II instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 27 i 107 k.p.a., które to naruszenia spowodowały przedwczesne wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c, art. 152 i art. 200 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło