VII SA/Wa 1807/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. referent Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r.; nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. NR [...] Wojewoda [...][...],[...] lipca 2014 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R.R. z dnia [...] maja 2014 r. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 roku, znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie przedłużenia czasu użytkowania tymczasowej kontenerowej stacji LPG-[...] na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że Starosta [...], decyzją [...] z dnia [...] lutego 2005 roku, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę tymczasowej stacji LPG - GAZ Propan-Butan (kat. XX0:, dwóch zbiorników gazu o poj. 4850 l każdy, budynku obsługi -kontenera na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...], gmina [...], na rzecz pana R. R., na czas użytkowania tymczasowej kontenerowej stacji LPG-GAZ wynoszący trzy lata. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 roku udzielił panu R. R. pozwolenia na użytkowanie ww. stacji LPG—[...]. W dniu 27 czerwca 20011 roku wpłynął do Starosty [...] wniosek R. R. o zmianę decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lutego 2005 roku w części dotyczącej punktu 2 decyzji, a co za tym idzie przedłużenie okresu z trzech lat na okres pięciu lat, tj. do roku 2013. Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], postanowił zmienić za zgodą stron ostateczną decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...].02.2005 r. zgodnie z wnioskiem R. R.. W dniu 03 kwietnia 2014 roku wpłynął ponownie do Starosty [...] wniosek R. R. o przedłużenie użytkowania stacji LPG położonej w miejscowości [...]. W swoim piśmie wnioskodawca poinformował, że w dniu 03 stycznia 2013 złożył podanie do Wójta Gminy [...] o wyrażenie zgody na dalsze użytkowanie LPG-[...] i uzyskał zgodę, czego dowodem jest pismo Wójta z dnia [...] maja 2013 roku. Starosta [...] - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zawiadomieni o zakończeniu postępowania dowodowego pismem z dnia 25 kwietnia 2014 roku, [...]- decyzją z dnia [...] maja 2014 roku, znak: [...] postanowił umorzyć postępowanie w sprawie przedłużenia czasu użytkowania tymczasowej kontenerowej stacji LPG-[...] na działce nr ewid.[...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Zdaniem organu I instancji, cyt.: "/../ termin użytkowania tymczasowej stacji minął 30.12.2013 r. w związku z czym złożenie wniosku 03 kwietnia 2014 roku było prawnie nieskuteczne. Nie można bowiem żądać przedłużenia czasu trwania pozwolenia po jego upływie. Z tych względów w/w postępowanie stało się bezprzedmiotowe". Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji wskazał, że jego ocenie stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Organ orzekający w przedmiotowej sprawie prawidłowo uznał, iż decyzja Starosty [...] z i [...] sierpnia 2011 roku, zmieniająca decyzję nr [...] z dnia [...].02.2005 roku, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę tymczasowej stacji LPG - [...] (kat. XX):, dwóch zbiorników gazu o poj. 4850 l każdy, budynku obsługi -kontenera na dzi nr ew. [...] położonej we wsi [...], gmina [...], na rzecz pana R. R., była ważna do dnia 30 grudnia 2013 roku. Wojewoda [...] podzielił ocenę sformułowaną w decyzji Starosty [...] z [...] maja 2014 roku, iż możliwość zmiany decyzji z dnia [...] lutego 2005 roku, zmienionej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 roku, po dniu 30 grudnia 2013 roku (a więc po upływie wskazanego v decyzji terminu jej ważności) nie istniała. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku wydana została w trybie art. 155 kpa, umożliwiającego za zgodą strony uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, na n której strona nabyła prawo, jeżeli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne, a przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ odwoławczy podkreślił, iż instytucja ta może dotyczyć tylko takiego orzeczenia, które obowiązuje w dacie dokonywania zmiany, a więc oddziałuje w jakimkolwiek zakresie na sferę praw lub obowiązków adresatów decyzji. Wprawdzie ustawodawca nie zawarł w omawianym przepisie zastrzeżenia, iż decyzja uchylana lub zmieniana musi obowiązywać w dacie uchylania lub zmiany, jednakże nie budzi to wątpliwości, jednoznacznie wynika to z celu, jakiemu instytucja ta służy. Celem tym jest zniesienie, zawężenie, rozszerzenie lub zmodyfikowanie w inny sposób oddziaływania ostatecznej decyzji administracyjnej na sferę praw lub obowiązków jej adresatów, a o takim oddziaływaniu można mówić wyłącznie w odniesieniu do decyzji obowiązującej. W przypadku decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2005 roku okres jej obowiązywania, rozpoczęty w dniu wydania, upłynął z dniem 30 grudnia 2013 r., bowiem w treści decyzji ją zmieniającej z dnia [...] sierpnia 2011 roku, określono czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych: "użytkowanie tymczasowej kontenerowej stacji LPG-[...] do dnia 30.12.2013". Po tej dacie inwestor nie mógł więc już realizować uprawnień płynących z tej decyzji, przestała ona funkcjonować w obrocie prawnym. Określenie w decyzji administracyjnej terminu jej ważności powoduje, że taka decyzja wygasa z upływem terminu, na który została wydana, przestaje ona kształtować jakiekolwiek prawa i obowiązki administracyjne, czy też wywoływać dla jej adresatów jakiekolwiek inne skutki prawne. Z upływem określonego w decyzji terminu dochodzi automatycznie do usunięcia jej z obrotu prawnego bez potrzeby stwierdzania jej wygaśnięcia. Utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego, w tym także nie może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 kpa, nie ma bowiem przedmiotu zmiany lub uchylenia (por. wyroki WSA w Warszawie z 4 stycznia 2007 r. IV SA/Wa 2009/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2006 r. IIOSK 1316/05, wyroki NSA w Warszawie: z 13 września 2002 r. I SA 531/02, z 20 lutego 2001 r. II SA 480/00, z 14 października 1999 r. IV SA 1440/97). Wniosek o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej czy też jej uchylenie może być rozpoznany i ewentualnie uwzględniony jedynie wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie. Po wygaśnięciu decyzji, czyli upływie terminu jej ważności, zmiana jest niedopuszczalna. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wniosek o zmianę decyzji ostatecznej został złożony przez inwestora w dniu 03 kwietnia 2014 roku, tj. ponad 3 miesiące po dacie jej wygaśnięcia, tj. po 30 grudnia 2013 roku. Organ dodał, że wniosek o zmianę terminu obowiązywania decyzji administracyjnej nie powoduje skutku w postaci przerwania biegu tego terminu czy też jego przedłużenia do czasu rozpatrzenia wniosku przez organ. Tym samym Starosta [...] słusznie podjął decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R.R.. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 155 k.p.a. poprzez niezasadne umorzenie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego z wniosku Skarżącego w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji, a co za tym idzie błędne przyjęcie, iż rozstrzygnięcie objęte żądaniem Skarżącego wygasło i nie obowiązuje w obrocie prawnym, podczas gdy prawidłowa analiza w omawianym zakresie prowadzi do wniosku, że podanie Skarżącego winno zostać merytorycznie rozpoznane przez organ administracji publicznej pierwszego stopnia. Podnosząc powyższy zarzut, w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wnosił o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia[...] lipca 2014r. sygn. akt [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2014r. sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad, które - w oparciu o art. 145 p.p.s.a. - dawałyby podstawę do jej uchylenia czy stwierdzenia jej nieważności. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się ani obrazy prawa materialnego, ani też takiego naruszenia przepisów postępowania, które dawałoby podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, wznowienia postępowania, albo miałoby wpływ na treść rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż każdy przewidziany przepisami k.p.a. tryb weryfikacji decyzji ostatecznych może dotyczyć wyłącznie takiej decyzji, która pozostaje w obrocie prawnym. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, przedmiotem takiego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego jest właśnie owa modyfikowana decyzja, wskutek czego jeżeli w jakikolwiek sposób przestaje ona istnieć w obrocie prawnym, postępowanie weryfikacyjne traci swój przedmiot i nie może się dalej toczyć. Wobec braku przepisów szczególnych, regulujących tę kwestię, przyjąć trzeba, iż aby doszło do merytorycznej weryfikacji decyzji pierwotnej musi ona istnieć w obrocie prawnym. Na tle nieco innego stanu faktycznego i prawnego Sąd Najwyższy wyraził pogląd, który zawiera tezę aktualną również do realiów przedmiotowej sprawy w pełni akceptowaną przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. "1. Decyzja o zatwierdzeniu taryfy dla przedsiębiorstwa energetycznego jest decyzją administracyjną "okresową", która wygasa z ostatnim dniem okresu, na jaki została zatwierdzona taryfa. W konsekwencji zmiana takiej decyzji po upływie okresu, na jaki zatwierdzono taryfę, nie jest możliwa. 2. Przepis art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do takich decyzji, które nie zostały jeszcze "skonsumowane", a zatem takich, których cel nie został jeszcze całkowicie zrealizowany." (III SK 7/12 wyrok SN 2012-11-26) Wskazać należy, że o orzekaniu co do istoty można mówić wyłącznie wówczas, kiedy istnieje stosunek administracyjnoprawny, będący przedmiotem postępowania - w razie jego braku nie sposób twierdzić, iż powinno dojść do rozpatrzenia istoty sprawy, która stała się bezprzedmiotowa, albowiem oznaczałoby to orzekanie o czymś, co nie istnieje. Postępowanie bezprzedmiotowe nie może się zatem zakończyć orzeczeniem merytorycznym, co wynika z samych przepisów k.p.a. (art. 105, art. 138 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.). Odnosząc te uwagi sprawy będącej przedmiotem rozpoznania należy uznać, że organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, iż wniosek o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej czy też jej uchylenie może być rozpoznany i ewentualnie uwzględniony jedynie wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie. Po wygaśnięciu decyzji, czyli upływie terminu jej ważności, zmiana jest niedopuszczalna. Okolicznościami bezspornymi w niniejszej sprawie jest to, że Starosta [...], decyzją [...] z dnia [...] lutego 2005 roku, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę tymczasowej stacji LPG - [...] (kat. XX0:, dwóch zbiorników gazu o poj. 4850 l każdy, budynku obsługi -kontenera na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...] , gmina [...], na rzecz pana R. R., na czas użytkowania tymczasowej kontenerowej stacji LPG-[...] wynoszący trzy lata. Decyzja ta została następnie zmieniona przez Starostę [...] w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie czasu użytkowania stacji poprzez wydłużenie go do dnia 30 grudnia 2013 r. Nie jest też kwestionowane, że wniosek o kolejne przedłużenie użytkowania stacji Skarżący złożył w dniu 3 kwietnia 2014 r. a więc po dacie, w której uprawnienie wynikające z pierwotnej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2005 r. W przypadku ww. decyzji okres jej obowiązywania, rozpoczęty w dniu wydania, upłynął z dniem 30 grudnia 2013 r. Po tej dacie inwestor nie mógł więc już realizować uprawnień płynących z tej decyzji, przestała ona funkcjonować w obrocie prawnym. Określenie w decyzji administracyjnej terminu jej ważności powoduje, że taka decyzja wygasa z upływem terminu, na który została wydana, przestaje ona kształtować jakiekolwiek prawa i obowiązki administracyjne, czy też wywoływać dla jej adresatów jakiekolwiek inne skutki prawne. Z upływem określonego w decyzji terminu dochodzi automatycznie do usunięcia jej z obrotu prawnego bez potrzeby stwierdzania jej wygaśnięcia. Podkreślić należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tym zakresie w zasadzie jednolite. Wynika z niego, że utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego, w tym także nie może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 kpa, nie ma bowiem przedmiotu zmiany lub uchylenia (por. wyroki WSA w Warszawie z 4 stycznia 2007r. IV SA/Wa 2009/06 Lex nr 310879, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2006r. II OSK 1316/05 Lex nr 310883, wyroki NSA w Warszawie: z 13 września 2002r. I SA 531/02 Lex nr 156834, z 20 lutego 2001r. II SA 480/00 Lex nr 51221, z 14 października 1999r. IV SA 1440/97 Lex nr 48240). Należy w tym miejscu zauważyć, że orzecznictwo dopuszcza stwierdzenie nieważności decyzji nawet wyeliminowanej z obrotu prawnego ale wynika to ze skutku eliminacji decyzji ex tunc Natomiast zmiana decyzji w na podstawie art. 155 k.p.a. wywołuje skutki ex nunc. Reasumując należy uznać, że wniosek o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej czy też jej uchylenie może być rozpoznany i ewentualnie uwzględniony jedynie wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie. Po wygaśnięciu decyzji, czyli upływie terminu jej ważności, zmiana jest niedopuszczalna. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.