VII SA/Wa 1828/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-14
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dozorcy przysługuje zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi, jeśli nie dopełnił obowiązku powiadomienia właściwych organów o nieodebraniu pojazdu w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Dozorcy nie przysługuje zwrot koniecznych wydatków ani wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi za okres, w którym pozostawał w opóźnieniu z zawiadomieniem właściwego organu (Urzędu Skarbowego) o nieodebraniu pojazdu. Niewywiązanie się z obowiązku informacyjnego, nałożonego przepisami rozporządzeń wykonawczych do Prawa o ruchu drogowym, skutkuje niemożnością dochodzenia tych należności za okres opóźnienia, ponieważ przyczyniło się ono do niepotrzebnego przedłużenia okresu przechowywania pojazdu i generowania kosztów.Stan faktyczny
Skarżący P K domagał się zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozorowanie 10 pojazdów usuniętych z dróg. Organy administracji odmówiły przyznania części tych należności za okres od upływu ustawowego terminu odbioru pojazdu do dnia poprzedzającego datę wpływu wniosku, wskazując na niewywiązanie się przez skarżącego z obowiązku powiadomienia Urzędu Skarbowego o nieodebraniu pojazdów. Skarżący kwestionował tę odmowę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), Sędzia WSA Bożena Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi P K na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonaniem dozoru pojazdów oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 130a ust. 10f ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 102 § 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599) w związku z § 3 pkt 1 lit. a oraz § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. Nr 46, poz. 237), po rozpatrzeniu zażalenia P K na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 10 pojazdów - uchyliło zaskarżone postanowienie w części tj. w pkt 5 i w tym zakresie odmówiło przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 10 pojazdów za ich przechowywanie na parkingu za okres od dnia upływu ustawowego terminu przechowywania pojazdu, tj. 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, w którym to czasie właściciel pojazdu miał możliwość jego odbioru z parkingu, do dnia 12.09.2010 r. (dzień poprzedzający datę wpływu wniosku do Urzędu Miasta [...]), tj. za okres:
1) [...] rej. [...] - za okres 23.12.2006r. - 12.09.2010r.
2) [...] rej. [...] - za okres 24.01.2007r. - 12.09.2010r.
3) [...] rej. [...] - za okres 07.03.2007r. - 12.09.2010r.
4) [...] rej. [...] - za okres 07.05.2007r. - 12.09.2010r.
5) [...] rej. [...] - za okres 02.09.2007r. - 12.09.2010r.
6) [...] rej. [...] - za okres 08.04.2009r. - 12.09.2010r.
7) [...] rej. [...] – za okres 12.12.2009r. - 12.09.2010r.
8) [...] rej. [...] - za okres 24.05.2010r. - 12.09.2010r.
9) [...] rej. [...] - za okres 02.09.2010r. - 12.09.2010r.
10) Naczepa [...] rej. [...] - za okres 13.07.2007r. - 12.09.2010r., a w pozostałym zakresie postanowienie utrzymało w mocy.
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] września 2010 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] września 2012 r. P K zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie na parkingu strzeżonym pojazdów mechanicznych usuniętych z dróg. Pełnomocnik strony pismem z dnia [...] marca 2015 r. dokonał reasumpcji wniosku domagając się przyznania osobno wynagrodzenia za dozór pojazdów ściągniętych z dróg publicznych w okresie od 21 stycznia 2002 r. do dnia odbioru ostatniego z dozorowanych pojazdów w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, za każdy miesiąc przechowywania tych pojazdów, poczynając od lutego 2002 r., zgodnie z zestawieniem stanowiącym załącznik nr 1 do ww. pisma, a także osobno zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru w wysokości wskazanej w załączniku nr 2 do ww. pisma, w tym także kosztów zholowania pojazdów przy przyjęciu kwoty 122,00 zł brutto za każdy pojazd. Ponadto wniósł o niezwłoczne odebranie 24 pojazdów, które nadal znajdują się pod dozorem na parkingu położonym w [...] k/[...].
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] przyznał P K:
I. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór 10 pojazdów za okres od dnia ich zholowania do dnia upływu ustawowego terminu odbioru pojazdu z parkingu tj. za 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, przy przyjęciu stawki dobowej w wysokości 5,00 i 8,00 zł tj.:
1. [...] rej. [...] za okres 22.06.2006r. - 22.12.2006r. tj. 184 dni - 920,00 zł
2. [...] rej. [...] za okres 23.07.2006r. - 23.01.2007r. tj. 185 - 925,00 zł
3. [...] rej. [...] za okres 06.09.2006r. - 06.03.2007r. tj. 182 - 910,00 zł
4. [...]rej. [...] za okres 06.11.2006r. - 06.05.2007r. tj. 182 - 910,00 zł
5. [...] rej. [...] za okres 01.03.2007r. - 01.09.2007r. tj. 185 - 925,00 zł
6. [...] rej. [...] za okres 07.10.2008r. - 07.04.2009r. tj. 183 - 915,00 zł
7. [...] rej. [...] za okres 11.06.2009r. - 11.12.2009r. tj. 184 - 920,00 zł
8. [...] rej. [...] za okres 23.11.2009r. - 23.05.2010r. tj. 182 - 910,00 zł
9. [...]rej. [...] za okres 01.03.2010r. - 01.09.2010r. tj. 185 - 925,00 zł
10. Naczepa [...] rej. [...] za okres 12.01.2007r. - 12.07.2007r. tj.182 – 1.456,00 zł
Należność ta wyniosła łącznie – 9.716,00 zł.
II. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdów, w tym za 9 pojazdów za okres od dnia 13.09.2010 r. (data wpływu wniosku do Urzędu Miasta [...]) do dnia 19.09.2013 r. (data odbioru pojazdów z parkingu przez Urząd Miasta [...]) przy przyjęciu stawki dobowej w wysokości 5,00 zł i za 1 pojazd (naczepa [...] za okres od dnia 13.09.2010 r. (data wpływu wniosku do Urzędu Miasta [...]) do dnia 28.01.2014 r. (data odbioru pojazdów z parkingu przez Urząd Miasta [...]) przy przyjęciu stawki dobowej w wysokości 8,00 zł tj.:
1. [...] rej. [...] za okres 13.09.2010r. - 19.09.2013r. tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
2. [...] rej. [...] za okres 13.09.2010r. - 19.09.2013r. tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
3. [...] rej. [...]za okres 13.09.2010r. - 19.09.2013r. tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
4. [...] rej. [...] za okres 13.09.2010 - 19.09.2013 tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
5. [...] rej. [...] za okres 13.09.2010r. - 19.09.2013r. tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
6. [...] rej. [...] za okres 13.09.2010r. - 19.09.2013r. tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
7. [...] rej. [...] za okres 13.09.2010r. - 19.09.2013r. tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
8. [...] rej. [...] za okres 13.09.2010r. - 19.09.2013r. tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
9. [...]rej. [...]za okres 13.09.2010r. - 19.09.2013r. tj. 1103 dni – 5 515,00 zł
10. Naczepa [...] rej. [...] za okres 13.09.2010r. - 28.01.2014r. tj.1234 – 9.872,00 zł
Należność ta wyniosła łącznie – 59.507,00 zł.
III. zwrot kosztów związanych z usunięciem pojazdu z drogi w wysokości po 100,00 zł za pojazdy wymienione w pkt 2 w pozycji 1-4 i 10 oraz w wysokości po 75,00 zł za pojazdy wymienione w pozycji 5-9, tj. razem: 875,00 zł
Przyznana wnioskodawcy należność, wyniosła łącznie – 70.098,00 zł.
Ponadto organ odmówił:
I. przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 10 pojazdów wymienionych w pkt 2 za ich przechowywanie na parkingu za okres od dnia upływu ustawowego terminu przechowywania pojazdu, tj. 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, w którym to czasie właściciel pojazdu miał możliwość jego odbioru z parkingu, do dnia 12.09.2010 r. (dzień poprzedzający datę wpływu wniosku do Urzędu Miasta [...]), tj. za okres:
1. [...] rej. [...] za okres 23.12.2006r. - 12.09.2013r.
2. [...] rej. [...] za okres 24.01.2007r. - 12.09.2013r.
3. [...] rej. [...] za okres 07.03.2007r. - 12.09.2013r.
4. [...] rej. [...] za okres 07.05.2007r. - 12.09.2013r.
5. [...] rej. [...] za okres 02.09.2007r. - 12.09.2013r.
6. [...] rej. [...] za okres 08.04.2009r. - 12.09.2013r.
7. [...] rej. [...] za okres 12.12.2009r.- 12.09.2013r.
8. [...] rej. [...] za okres 24.05.2010r. - 12.09.2013r.
9. [...] rej. [...] za okres 02.09.2010r. - 12.09.2013r.
10. Naczepa [...] rej. [...] za okres 13.07.2007r. - 12.09.2013r.
II. przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru za przechowywanie 10 pojazdów wymienionych w pkt 2 według stawek żądanych przez stronę, wynikających z uchwał Rady Miasta [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z drogi i ich parkowanie, podjętych w latach 2005-2013, tj:
1. uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].12.2005 r. - po 6,10 zł;
2. uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].03.2007 r. - po 6,10 zł;
3. uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].03.2010 r, - po 12,20 zł;
4. uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].06.2011 r. - po 33,00 zł;
5. uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].02.2012 r. - po 35,00 zł;
III. przyznania wynagrodzenia za dozór 10 pojazdów wymienionych w pkt 2 w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, publikowanego przez Główny Urząd Statyczny, za każdy miesiąc przechowywania tychże pojazdów, określonego w załączniku nr 1 do pisma z dnia 17.03.2015 r. (reasumpcja wniosku);
IV. zwrotu kosztów zholowania pojazdów wymienionych w pkt 2 w wysokości po 122,00 zł za każdy pojazd.
Organ wyjaśnił, że w celu ustalenia stawek właściwych do przyznania stronie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, Prezydent Miasta [...] przeprowadził dowód z opinii biegłego, która została sporządzona w dniu [...] maja 2013 r. W ocenie organu I instancji stawki określone w tej opinii dają podstawę do przyjęcia, że stawka za przechowywanie określona przez stronę w pismach z dnia [...] sierpnia 2012r. i z dnia [...] września 2012r. zapewnia stronie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór z tytułu przechowania pojazdu, jest bowiem zbliżona do stawek ustalonych przez biegłego.
W ocenie organu I instancji jest to najbardziej optymalne rozwiązanie wobec braku możliwości ustalenia (przedstawienia) przez stronę dokumentów potwierdzających rzeczywiste koszty przechowywania przedmiotowych pojazdów.
Organ I instancji wskazał, że przyznając P K zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór przedmiotowych 10 pojazdów za okres od dnia zholowania do dnia upływu ustawowego terminu odbioru przez właściciela lub osobę uprawnioną pojazdu z parkingu, tj. za 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, kierował się uchwałą NSA z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt OPS 1/10, w której Sąd stwierdził, że jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. Natomiast przyznając wynagrodzenie od dnia 13 września 2010 r. (data wpływu wniosku do Urzędu Miasta [...]) organ I instancji kierował się orzecznictwem sądów administracyjnych, z którego wynika, że dopiero wywiązanie się z obowiązku powiadomienia właściwego organu uzasadnia domaganie się od tej daty wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiło niewykonanie przez P K czynności, o których mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007r. Nr 191, poz. 1377 ze zm.), które w § 7 ust. 2 stanowiły, że w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Organ I instancji wskazał, że skarżący nie przedstawił dokumentów, z których wynika spełnienie obowiązku z § 7 ust. 2 rozporządzeń z 2002 r. i 2007 r.
Organ I instancji wskazał, że zwrot kosztów związanych z usunięciem pojazdu z drogi przyznany został według stawek określonych przez pełnomocnika strony tj. w wysokości 100,00 zł i 75,00 zł za każdy zholowany pojazd.
Prezydent Miasta [...] odmówił natomiast zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 10 pojazdów według stawek żądanych przez stronę, wynikających z uchwał Rady Miasta [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z drogi i ich parkowanie, podjętych w latach 2005-2013, ponieważ stawki te odnoszą się do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami tej ustawy i nie mają zastosowania do powiatu, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu. Odmówił także przyznania wynagrodzenia za dozór przedmiotowych 30 pojazdów w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, publikowanego przez Główny Urząd Statyczny za każdy miesiąc przechowywania tychże pojazdów uznając, iż brak jest podstaw dla zastosowania w przedmiotowej sprawie danych o przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw. Strona nie była pracownikiem, prowadziła działalność gospodarczą na własny rachunek i własne ryzyko. Wynagrodzeniem takich podmiotów jest zysk z prowadzenia tej działalności.
W zakresie wyodrębnienia wynagrodzenia za dozór pojazdów oraz zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, organ I instancji podniósł, że skarżący nie wykazał, jakie poniósł wydatki związane z usunięciem pojazdów z drogi, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia. Wobec powyższego organ zlecił biegłemu wykonanie stosownej opinii, jak również sam dokonał rozeznania rynku.
W kwestii wyodrębnienia kwoty netto i kwoty podatku od towarów i usług VAT organ wskazał, że postanowienie w przedmiocie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór nie ma charakteru faktury, w której zawiera się cenę według wartości netto i wartości brutto.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia P K, wydało opisane na wstępie postanowienie.
Organ odwoławczy wskazał, że ciężar dowodzenia wysokości koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia obciąża przedsiębiorcę sprawującego dozór. Jeżeli nie wykaże on jakie poniósł wydatki związane z usunięciem pojazdów z drogi i ich parkowaniem, nie przedstawi stosownych dokumentów, ani nie wykaże sposobu ich wyliczenia, to działanie takie powoduje przerzucenie na organ ciężaru ustalenia i wyliczenia koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi w danych stosunkach, ale z konsekwencjami ewentualnych niekorzystnych dla strony wyliczeń.
Organ odwoławczy wskazał, że P K, prowadzący działalność gospodarczą "B i L P, H i W A [...] P K" został wyznaczony do usuwania pojazdów z dróg i ich przechowywania na parkingu strzeżonym począwszy od 1 czerwca 2006 r. do 31 marca 2010 r. na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. i Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. W tym czasie usunął z dróg miasta [...] wiele pojazdów, w tym 10 samochodów objętych niniejszym postępowaniem, co do których zapadły orzeczenia właściwego Sądu o przejściu ich własności na rzecz gminy [...] - miasta na prawach powiatu.
W ocenie organu odwoławczego rację ma organ I instancji, że z przepisów obowiązujących w okresie, w którym pojazdy wymienione w pkt 1-10 rozstrzygnięcia zostały usunięte z dróg wynika, iż samochód usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawany był za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Jednakże stosownie do przepisu § 7 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. i z 2007r. w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym tj. w ciągu 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamiała o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Powiadomienie takie było pierwszą informacją, jaką uzyskiwał organ o pojeździe nieodebranym z parkingu przez jego właściciela i uruchamiało tym samym procedurę likwidacyjną, a zatem miało wpływ na termin podejmowania przez właściwy organ określonych czynności likwidacyjnych.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], przy ustalaniu początkowego terminu, od którego należy przyznać wynagrodzenie za dozór pojazdu, należy mieć na uwadze uregulowanie zawarte w § 7 ust. 2 w/w rozporządzeń, w którym na podmiot prowadzący parking nałożono obowiązek niezwłocznego – w terminie 3 dni - powiadomienia właściwego miejscowo urzędu skarbowego o nieodebraniu pojazdu przez jego właściciela. Zdaniem organu odwoławczego uprawnione jest stanowisko, że za czas niewłaściwego sprawowania dozoru wskutek uchybienia określonym prawem obowiązkom przez dozorcę, które przyczyniły się do wydłużenia okresu przechowania rzeczy z przyczyn leżących po stronie dozorcy, uzasadnione jest nieprzyznanie dozorcy zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. W przypadku powiadomienia urzędu skarbowego w terminie wskazanym w § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów, urząd ten ma możliwość odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego i przemieszczenia go np. na swój parking, za który nie będzie ponosił kosztów dozoru.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego twierdzenia, jakoby skarżący zawiadamiał zarówno Komendę Miejską Policji w [...], jak i Urząd Skarbowy w [...] o znajdujących się na parkingu strzeżonym pojazdach nie zasługują na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, że od momentu usunięcia pojazdu z drogi do jego likwidacji po przejściu własności na Skarb Państwa toczyć się powinny trzy odrębne procedury. Pierwsza dotyczyła postępowania prowadzonego przez organy policji trybie art. 130a u.p.r.d. i rozpoczynała się od wydania dyspozycji w sprawie usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na wyznaczonym parkingu strzeżonym. Drugie postępowanie inicjowane było powiadomieniem prowadzącego parking o nieodebraniu pojazdu w terminie 6 miesięcy i kończyło się deklaratoryjną decyzją o przejęciu pojazdu na Skarb Państwa. Trzecie - to postępowanie egzekucyjne prowadzone według przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie przed organem orzekającym w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa było inicjowane przez powiadomienie prowadzącego parking właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego o nieodebraniu pojazdu usuniętego z drogi przez jego właściciela i powinno ono mieć charakter pisemny, co wynika z art. 14 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażającego zasadę pisemności. Zaś z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 10 lipca 2013 r. wynika, że organ ten nie prowadził postępowania likwidacyjnego w stosunku do pojazdów objętych wnioskiem P K. Ponadto pismem z dnia 3 października 2012 r. Naczelnik poinformował, że nie posiada dokumentacji w sprawie pojazdów usuniętych przez P K w latach 2006-2010 oraz że P K nie występował z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przejęcia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. W związku z powyższym organ uznał wyjaśnienia P K za niewiarygodne. W ocenie organu odwoławczego, gdyby skarżący kierował powiadomienia do tych organów, to przynajmniej część z nich powinna zostać odnaleziona.
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, odmawiające skarżącemu zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozorowanie za okres, w którym P K pozostawał w opóźnieniu z zawiadomieniem właściwego wówczas organu likwidacyjnego tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o pojazdach dozorowanych na jego parkingu, należy uznać za prawidłowe.
W odniesieniu do stawki, według której organ I instancji wyliczył przysługującą P K należność z tytułu wydatków na dozorowanie każdego pojazdu i wynagrodzenie za dozorowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że zwrot wydatków koniecznych związanych z wykonywaniem dozoru ma charakter zwrotu należności, jakie już istnieją w dacie składania samego wniosku i zostały poniesione. W tym zakresie problemem jest jedynie udokumentowanie ich wysokości przez wnioskodawcę lub wyliczenie ich wysokości przez organ w sytuacji, gdy dozorca tego nie dopełni. Natomiast wynagrodzenie za dozór jest należnością uznaniową, o ile jej wysokość nie zostanie wcześniej ustalona w drodze umowy lub nie wynika z treści istniejącego prawa.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że z treści art. 102 § 2 u.p.e.a. wynika, iż dozorcy na jego żądanie przysługuje zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Jednakże nie oznacza to, iż przyznając należność w oparciu o ten przepis organ musi osobno określić wielkość koniecznych wydatków i osobno wielkość wynagrodzenia. W ocenie kolegium organ może należność tą określić jedną kwotą, o ile obejmuje ona zarówno wydatki, jak i wynagrodzenie za dozór. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło przy tym, że opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu (rada miasta) na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami tej ustawy. W związku z tym opłaty te nie mają wprost zastosowania do powiatu, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego, że stawki te stanowią podstawę jego rozliczeń z właścicielem parkingu, na którym przechowywane były pojazdy, organ odwoławczy wskazał, że takie uzasadnienie nie może być uwzględnione, ponieważ z umowy użyczenia zawartej dnia 1 lipca 2002r., a także z umowy zawartej 2 stycznia 2007 r. wynika, że P K wziął ten parking w bezpłatne użyczenie. Dlatego też Kolegium nie znalazło podstaw do prowadzenia w tej sytuacji dowodów z zeznań właściciela parkingu i wyjaśnień skarżącego w celu wyjaśnienia odpłatnego charakteru tej umowy.
Organ odwoławczy podniósł ponadto, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił żadnej kalkulacji kosztów i wydatków związanych z dozorem, ani dowodów na powyższe okoliczności, ograniczając się początkowo do żądania stawki dobowej w wysokości 5,00 zł, a następnie stawek wynikających ze stosownych uchwał Rady Miasta [...], które stanowić miały podstawę wzajemnych rozliczeń P K i właściciela parkingu. Zasadnie organ I instancji powołał biegłego, który wyliczył, że średni koszt dobowy utrzymania parkingu dla pojazdów o masie do 3,5 t. wyniósł 604,02 zł, a w przeliczeniu na jedno stanowisko parkingowe - 3,72 zł. Po uwzględnieniu obciążenia podatkiem VAT 22% koszt dobowy wynosi 4,54 zł brutto. Natomiast zysk na tego rodzaju działalności określa się w wysokości 20%. Nadto w załączniku nr 2 w tabeli biegła przedstawiła wysokość koniecznych wydatków poniesionych przez dozorcę związanych z holowaniem pojazdu, wykonywaniem dozoru, przechowywania pojazdu na parkingu oraz wysokość należnego wynagrodzenia za dozór przechowywanego pojazdu na parkingu strzeżonym w rozbiciu na poszczególne lata od 2002r. do 2012r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zastosowana przez organ I instancji stawka w wysokości 5,00 zł (8, 00 zł dla naczepy) za dobę odzwierciedla wysokość koniecznych wydatków na dozorowanie 10 pojazdów objętych niniejszym postępowaniem, a także należne dozorcy wynagrodzenie. W ocenie Kolegium organ mógł skorzystać z dowodu w postaci opinii biegłego, ponieważ wnioskodawca należności tych nie skalkulował i nie przedstawił na potwierdzenie kosztów żadnej dokumentacji. Sporządzona w przedmiotowej sprawie opinia wylicza te koszty szacunkowo, uwzględnia jednak wszystkie koszty, które związane są z prowadzeniem działalności polegającej na dozorowaniu pojazdów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stawka w wysokości 5,00 zł mieści się raczej w dolnych widełkach deklarowanych przez przedsiębiorców stawek i jest nieco niższa od danych wyliczonych przez biegłą, ale należy tu uwzględnić, że przyjęte do porównania stawki dotyczyły samochodów sprawnych, używanych przez ich właścicieli, gdy tymczasem wartość 10 pojazdów przechowywanych przez skarżącego była znikoma. Były to bowiem samochody porzucone, całkowicie zużyte i unieruchomione, do których nikt nie rościł pretensji, tym samym ryzyko dozorcy, związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego przedmiotu było znikome. Ponadto łączny czas przechowywania pojazdów był dość długi, a inaczej są kalkulowane stawki przy usłudze kilku, czy kilkunastodniowej, inaczej zaś przy stałych zleceniach. Stawka ta w ocenie Kolegium obejmuje również należne dozorcy wynagrodzenie. Wynika to zarówno z opinii biegłej, która obliczyła zysk przedsiębiorcy zajmującego się holowaniem i dozorowaniem pojazdów, jak również z analizy porównawczej, bowiem stawki abonamentowe za parkowanie kalkulowane są w taki sposób, aby zapewnić przedsiębiorcy zarówno zwrot kosztów, jak i zysk z prowadzonej działalności. W przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą zysk ten uznać należy za "wynagrodzenie" z prowadzonej działalności. Brak jest zatem podstaw do wyliczania tego wynagrodzenia w oparciu o wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, publikowanego przez Główny Urząd Statyczny.
Organ odwoławczy uznał ponadto, że brak jest uzasadnienia dla określenia w postanowieniu, iż przyznana kwota należności ma charakter wynagrodzenia netto, czy też brutto, bowiem postanowienie w przedmiocie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór nie ma charakteru faktury, w której zawiera się cenę według wartości netto i wartości brutto. Postanowienie to orzeka jedynie o łącznej kwocie, jaką organ przyznaje dozorcy za wykonaną usługę.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że roszczenia skarżącego z tytułu holowania pojazdów wynosiły w pismach z dnia 8 sierpnia 2012 r. oraz z dnia 12 września 2012 r. 100,00 zł i od roku 2007 - 75,00 zł. Ponieważ organ I instancji nie kwestionował tych kwot, to brak było potrzeby ich dodatkowego ustalania, a sam skarżący nie wyjaśnił i nie udokumentował w zażaleniu, iż koszty te wynoszą 122 zł.
W ocenie Kolegium, brak jest również podstaw do przyznania skarżącemu odszkodowania, bowiem stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu, jest stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych, a nie stosunkiem cywilnoprawnym. Ustalenie odsetek w postępowaniu administracyjnym jest możliwe tylko w sytuacji, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi, a przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje ustalenia i przyznania odsetek.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dokonał zamiany pkt 5 postanowienia organu I instancji - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji orzekł o odmowie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 10 pojazdów za okres od dnia upływu ustawowego terminu przechowywania pojazdu, tj. 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, w którym to czasie właściciel pojazdu miał możliwość jego odbioru z parkingu, do dnia 12.09.2010 r. (dzień poprzedzający datę wpływu wniosku do Urzędu Miasta [...]). Jednakże wskazując powyższy okres w odniesieniu do każdego pojazdu jako datę końcowa podał "12.09.2013r.", co pozostaje w sprzeczności z treścią pkt 2 i 3 postanowienia. W ocenie organu odwoławczego było to jednak wynikiem oczywistej omyłki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożył P K wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 130a ust. 6 i ust. 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, § 3 pkt 1 lit. a oraz § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, bądź niezastosowanie;
- art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego niezastosowanie;
- § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów, poprzez ich niewłaściwą wykładnię;
- art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie;
- nieważność postępowania określoną w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 k.p.a., poprzez ponowne podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie;
- art. 6, 8, 14, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80, 107 § 3, 124 § 1 i § 2, 126, 136 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie art. 102 § 2 upea wskazuje na wydatki poniesione faktycznie przez dozorcę. W sprawie niniejszej ustalenie tych wydatków nastąpiło poprzez dopuszczenie przez organ I instancji dowodu z opinii biegłej mgr E P, która skontrolowała je i określiła ich wysokość. Ani organ I instancji, ani organ II instancji nigdy nie zakwestionowały rodzajowo struktury tych wydatków, ani ich wysokości. W tej sytuacji, za całkowicie niezrozumiałe i przekraczające granice swobodnej oceny dowodów określone w art 77§1 k.p.a. i w art. 80 k.p.a. uznał posiłkowanie się w tym zakresie, bardzo spektakularnymi ustaleniami, co do wysokości wynagrodzeń abonamentowych pobieranych w tymże okresie na terenie miasta [...], mające charakter wybiórczy i realizowany w sposób nieobiektywny i sugerowany przez pracowników Urzędu Miasta [...]. Zdaniem strony ustalenia te powinny być poczynione poprzez dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy.
Skarżący zarzucił niekonsekwentne posługiwanie się przez organy raz stawkami netto, a innym razem brutto, co w przypadku skarżącego jako płatnika podatku od towarów i usług ma zasadnicze znaczenia.
Odnosząc się do obowiązku określonego w § 7 ust. 1 wskazanych rozporządzeń, skarżący podkreślił, że wywiązał się z niego, co wynika ze złożonych wyjaśnień. Jednocześnie w szerokiej argumentacji zaznaczył, że nie przywiązywał do tych powiadomień wagi, uznając je za informacje statystyczne i nieistotne. Stwierdził, że wystarczała rozmowa ustna lub informacja telefoniczna, aczkolwiek zawiadomienia były dokonywane ustnie i pisemnie, jednakże dokumenty poświadczające ten fakt zaginęły. Dodatkowo wskazał, że podniesiony przez organy obowiązek pisemnego informowania wynikający z art. 14 k.p.a. nie znajduje potwierdzenia w § 7 ust. 1 ww. rozporządzeń, a poza tym art. 14 k.p.a. przewiduje możliwość ustnego załatwiania spraw.
W ocenie skarżącego wykonywania obowiązku informacyjnego nie można rozpatrywać wyłącznie w kategorii tylko obowiązków dozorcy i nie brać pod uwagę sposobu zachowania się podmiotów, w odniesieniu, do których obowiązek ten winien był być wykonywany. Organ I i II instancji nie sprawdził, czy Policja lub Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zwracał się do skarżącego o wykonanie tego rodzaju obowiązku skoro obowiązek ten istniał i jego ewentualne niedopełnienie winno być oceniane także poprzez pryzmat zaniedbań w tym zakresie organów Policji (Komendanta) oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (organu gminy).
Skarżący dodał, że oddalenie jego roszczeń z uwagi na nie dopełnienie obowiązku określonego w § 7 ust. 1 rozporządzeń stanowi sankcję o charakterze majątkowym, wykazuje podobieństwo do instytucji kary umownej. Tego rodzaju, dolegliwości mogą być zastosowane wyłącznie w sytuacji, gdy istnieje zapis umowny lub gdy obowiązek zapłacenia kary umownej wynika wprost z przepisu prawa. Jedyną sankcją za niedopełnienie tego rodzaju obowiązku dozorcy mogło być rozwiązanie z nim umowy lub wydanie zarządzenia o cofnięciu mu uprawnień do ściągania pojazdów z drogi i do przechowywaniu ich na parkingu.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 136 k.p.a., poprzez oddalenie zawartego w zażaleniu z dnia [...].04.2016r. wniosku o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania świadka K S i z wyjaśnień P K na okoliczność czy zawarta pomiędzy nimi umowa miała w istocie charakter odpłatny, czy też nieodpłatny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające je postanowienie nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wydane w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów.
Podstawę prawną rozpatrzenia wniosku skarżącego stanowił przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej zwana także u.p.e.a.), znajdujący zastosowanie na mocy § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. Nr 48, poz. 237). Zgodnie z art. 102 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 powołanej ustawy. Przepis ten nie określa jednak żadnych kryteriów i zasad ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków powinno być odpowiednie do okoliczności dotyczących konkretnego dozorcy, parkingu i pojazdu, a więc odpowiednie do realiów konkretnego przypadku. Wydatki powinny być przy tym konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność powinna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym na wykonywanie dozoru przez podmiot wykonujący dozór, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 474/12, Lex nr 1222384, wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1214/08, LEX nr 513111). Przy czym ciężar dowodzenia wysokości koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia obciąża przedsiębiorcę sprawującego dozór. W przypadku nie przedstawienia odpowiednich danych, wynagrodzenie może być obliczone przez organ przy wykorzystaniu metody porównawczej. W tym zakresie organ może posiłkować się również danymi dotyczącymi kosztów parkowania pojazdów na innych parkingach, przy czym należy uwzględnić, że koszty dozorowania pojazdu przez dłuższy okres czasu odpowiadają raczej stawkom abonamentowym.
Dla rozpoznania niniejszej sprawy podstawowe znaczenia miały dwie kwestie. Ustalenia okresu za jaki wnioskodawcy należy się wynagrodzenie i zwrot wydatków za dozorowanie pojazdów, oraz sposób wyliczenia tych należności.
Odnosząc się do pierwszej kwestii dotyczącej ustalenia okresu, wskazać należy, że sprowadzała się ona do tego czy skarżący wywiązał się z obowiązków informacyjnych, gdyż tylko wówczas dozorcy przysługuje zwrot wydatków oraz wynagrodzenie, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a.
W ocenie Sądu organy administracji zasadnie uznały, iż skarżący nie dopełnił obowiązków informacyjnych, ciążących na nim z mocy § 7 ust. 2 rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 134, poz. 1133) oraz z dnia 16 października 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1377 ze zm.). Z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym (dalej jako u.p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w okresie, w którym pojazdy wymienione w pkt 1-10 zostały usunięte z dróg, tj. do dnia 12 czerwca 2009 r.) wynika, iż samochód usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawany był za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
Zwrócić należy uwagę, że stosownie do § 7 ust. 2 i 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Podmiot ten po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, przesyła niezwłocznie odpowiednio do organu gminy lub właściwego miejscowo urzędu skarbowego kopię powiadomienia właściciela pojazdu o wydaniu dyspozycji jego usunięcia i skutkach jego nieodebrania z parkingu, wraz z potwierdzeniem jego doręczenia. Na tej podstawie naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego orzekał w drodze decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Z tego powodu ocena prawidłowości postępowania podmiotu dozorującego, a w szczególności ocena czy wypełnił on obowiązek powiadomienia przewidziany w powyżej cyt. § 7 ust. 2 rozporządzenia, powinna mieć wpływ na ostateczne ustalenie wysokości wynagrodzenia. W ocenie Sądu nie wywiązanie się przez dozorcę z nałożonych nań obowiązków informacyjnych nie może prowadzić do przenoszenia odpowiedzialności na organ, pozostający w niewiedzy co do istnienia pojazdów nie odebranych przez ich właścicieli i nabycia uprawnień właścicielskich do tych pojazdów przez Skarb Państwa (aktualnie Starostwo).
W tym miejscu należy wyjaśnić, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego Sąd uznał za niezasadne. Przede wszystkim skarżący raz twierdzi, że wywiązał się należycie z ciążącego na nim obowiązku informacyjnego w formie i ustnej i pisemnej, jednakże dokumenty pisemne mu zaginęły, a następnie, że nie przywiązywał wagi do powiadomień. Już samo stanowisko skarżącego jest niespójne, nie koresponduje z pozostałym materiałem dowodowym. Pomimo zwrócenia się do podmiotów, które skarżący zobowiązany był powiadomić, organy nie otrzymały dokumentacji potwierdzającej fakt dokonywania powiadomień, ani w formie pism skarżącego, ani w formie notatek służbowych z ustnie złożonych powiadomień. Należy przypomnieć, że zgodnie z k.p.a. organy mają obowiązek sporządzania notatek z ustnie przeprowadzanych czynności. O braku dokonania powiadomień świadczy również fakt, że organy nie podjęły żadnych czynności, do których są zobowiązane w efekcie uzyskania informacji, a sam skarżący nie postawił organom zarzutu bezczynności w związku z dokonanym obowiązkiem informacyjnym. W związku z powyższym wyjaśnienia skarżącego o dokonywaniu powiadomień, jako nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym nie mogą stanowić podstawy uznania, że wywiązał się z obowiązku informacyjnego. Ustalenia organów w tym przedmiocie należy uznać za prawidłowe.
Skarżący niezasadnie utożsamia oddalenie przez organy części żądań co do przysługujących mu należności jako konsekwencje prawną niedopełnienia obowiązku informacyjnego z sankcją zbliżoną do kary umownej, której zastosowanie jest możliwe gdy zapisy prawa lub umowy tak stanowią.
Koszty dozoru w omawianej części obciążają skarżącego, jako podmiot, który nie dokonał obowiązku informacyjnego, ponieważ w przypadku terminowego powiadomienia organu, była możliwość odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego i jego sprzedaży, co nie generowałoby niepotrzebnych kosztów dozorowania. Dlatego przy ustalaniu początkowego terminu, od którego należy przyznać wynagrodzenie za dozór pojazdu, należy mieć na uwadze uregulowanie zawarte w § 7 ust. 2 rozporządzenia. Uprawnieniu dozorcy do żądania wynagrodzenia od organu za wykonywanie dozoru odpowiada bowiem obowiązek dozorcy przechowywania rzeczy ze starannością, zapobiegającą utracie jej wartości.
Należy zgodzić się z organem administracji, że wydłużony do kilku lat okres przechowania pojazdu na otwartym parkingu prowadzi do znacznego obniżenia jego wartości, ponieważ czynnik czasu oddziałuje na jego techniczne zużycie, a nadto prowadzi do powstania znacznych dodatkowych nakładów poniesionych na dozór, które w tej sytuacji nie mogą być uznane za "konieczne" w rozumieniu normy art. 102 § 2 u.p.e.a. Zatem uprawnione jest stanowisko, że za czas niewłaściwego sprawowania dozoru wskutek uchybienia określonym prawem obowiązkom przez dozorcę, które przyczyniły się do wydłużenia okresu przechowania rzeczy z przyczyn leżących po stronie dozorcy, uzasadnione jest nieprzyznanie dozorcy zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a.
Trafne było stanowisko organu II instancji, że postępowanie, którego wynikiem jest orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, inicjowane jest poprzez powiadomienie właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego przez prowadzącego parking o nieodebraniu pojazdu usuniętego z drogi przez jego właściciela, powinno mieć charakter pisemny. Powyższe wynika z art. 14 k.p.a., wyrażającego zasadę pisemności. Wskazać należy, że z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2013 r. wynika, że organ ten nie prowadził postępowania likwidacyjnego w stosunku do pojazdów objętych wnioskiem P K. W kolejnym piśmie Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował zaś, że do Urzędu nie wpłynęła dokumentacja dotycząca pojazdów znajdujących się na parkingu, nie odebranych przez ich właścicieli, wymienionych we wniosku P K.
Z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie organu, w którym odmówił skarżącemu zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozorowanie za okres, w którym P K pozostawał w opóźnieniu z zawiadomieniem właściwego wówczas organu likwidacyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego o pojazdach dozorowanych na jego parkingu, należy uznać za prawidłowe.
Kolejną kwestią wymagającą omówienia, od której zależy ocena prawidłowości rozstrzygnięć organów obu instancji, była stawka, według której organ wyliczył przysługującą skarżącemu należność z tytułu wydatków na dozorowanie każdego pojazdu i wynagrodzenie za dozorowanie.
Art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów ustalania wysokości tego wynagrodzenia, ponieważ następuje ono w drodze uznaniowej. W świetle ugruntowanego orzecznictwa, ustalając wysokość koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozorowanie uwzględnić należy zakres obowiązków dozorcy, okoliczności przechowywania, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość przedmiotu i powierzchnię niezbędną do składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości składowanej rzeczy i z okoliczności składowania oraz czas przechowywania pojazdu.
Zdaniem Sądu, organy ustalając wysokość wydatków i wynagrodzenia nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W sposób wyraźny określiły kryteria rozstrzygnięcia i należycie je uzasadniły.
Wbrew zarzutom skargi - organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy ocenie okoliczności mających wpływ zarówno na określenie wysokości należności. W związku z tym, że wnioskodawca nie skalkulował wysokości należności i nie przedstawił żadnej dokumentacji w tym zakresie, organ I instancji zmuszony był do podjęcia działań, które były konieczne do wyjaśnienia sprawy w aspekcie kosztów dozoru, jak i wynagrodzenia za dozór. W sytuacji braku dokumentów potwierdzających rzeczywiste koszty prowadzonej przez skarżącego działalności, opinia biegłej, jak również analiza porównawcza dawały podstawę do tego, aby uznać stawkę w wysokości 5 zł (i 8 zł naczepa) za całkowicie uzasadnioną. Przy czym stawka ta obejmuje również należne dozorcy wynagrodzenie, co jednoznacznie zostało wskazane w orzeczeniu organu.
Nieuzasadniony był zarzut naruszenia art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., a także zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. Nie było przeszkód, aby organ dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy dopuścił zarówno dowód z opinii biegłego, jak również inne dowody, w tym informacje dotyczące cen abonamentowych za parkowanie pojazdów na parkingach strzeżonych, stosowne przez innych przedsiębiorców.
Wskazać ponadto należy, że stanowisko co do braku podstaw do przyznania skarżącemu wynagrodzenia za dozorowanie pojazdów według przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ustalanego przez Główny Urząd Statystyczny jest prawidłowe. Skarżący prowadził bowiem działalność gospodarczą i przepisy określające wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia nie mają w jego przypadku zastosowania.
Jednocześnie Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że postanowienie w przedmiocie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór nie ma charakteru faktury, w której zawiera się cenę według wartości netto i wartości brutto. Dlatego nieuzasadniony był zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Organ II instancji odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 102 § 2 u.p.e.a. Uznał słusznie, że należność dotycząca zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów objętych postanowieniem oraz wysokość wynagrodzenia za dozór nad tymi pojazdami, może być określona jedną kwotą, gdyż obejmuje ona zarówno wydatki, jak i wynagrodzenie za dozór.
Organ odwoławczy rozważał wartość dowodową i wpływ na rozstrzygnięcie, umowy zawierane przez skarżącego z K S, dał temu wyraz w uzasadnieniu. Jak trafnie wskazał, z umowy użyczenia zawartej w dniu 1 lipca 2002 r., a także z umowy zawartej w styczniu 2007 r. wynika, że skarżący wziął parking od K S w bezpłatne użyczenie, dlatego przeprowadzenie dowodów z zeznań K S i wyjaśnień skarżącego (dla wykazania odpłatnego charakteru tej umowy) było bezzasadne.
Nie bez znaczenia jest fakt, że w art. 102 § 2 u.p.e.a. mowa jest o koniecznych wydatkach związanych z wykonywaniem dozoru, podczas gdy z twierdzeń samego skarżącego wynika, że rzekome należności za użyczenie parkingu nie zostały zapłacone, zatem nie stanowią wydatku koniecznego obciążającego skarżącego.
Nieuzasadniony był również zarzut braku rozstrzygnięcia co do odsetek ustawowych liczonych od kwot należnego wynagrodzenia na dzień zgłoszenia wniosku do dnia ich zapłaty. Przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje ustalenia i przyznania odsetek. Odsetki od nieuiszczonych kwot będących wydatkami za dozorowanie pojazdów oraz wynagrodzeniem za dozór, nie są składnikiem żadnego z tych świadczeń, zatem organ administracji nie może ich przyznawać. Nieuzasadnione były zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Zaskarżone postanowienie poprzedzone zostało prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, a organy administracyjne orzekające w sprawie podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego jego wyjaśnienia, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.
Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie. Organ zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w sposób wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie doszukał się zarzucanych w skardze naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło