VII SA/Wa 1832/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt grodzy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). 0Sygn. akt VII SA/Wa 1832/11 UZASADNIENIE Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].04.2011 r. znak [...], na podstawie przepisu art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2011r. znak: [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 27.10.2010 r. M. P. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie pozwolenia na roboty budowlane obejmujące powiększenie otworu okiennego w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w miejscowości H., ul. [...], działka nr [...]. Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2010r. odmówił udzielenia inwestorowi pozwolenia na roboty budowlane. W następstwie wniesionego odwołania od w/w decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].02.2011r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i udzielił M. P. pozwolenia na roboty budowlane obejmujące powiększenie otworu okiennego w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w miejscowości H., ul. [...], działka nr [...]. Wojewoda [...] wskazał, iż przy piśmie z dnia 18.04.2011r. Z. W., właściciel działki nr [...] w miejscowości H., ul. [...] oraz współwłaściciel budynku usytuowanego na dwóch działkach (nr [...] i [...]) przedłożył nieznane organowi w dacie wydania decyzji wyroki: Sądu Rejonowego w C. z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w C. z dnia 22.12.2009r. sygn. akt [...], z treści których wynika, iż brak jest podstaw do wydania M. P. części budynku mieszkalnego w granicach działki nr [...], stanowiącej jej własność, a tym samym cały budynek znajduje się we władaniu C. W. - matki Z. W.. Zdaniem organu w niniejszej sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2011r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem organowi wydającemu decyzję (w dacie jej wydania) nie były znane przywołane wyroki, w świetle których wątpliwości budzi złożone przez M. P. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia M. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].04.2011 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że analiza akt sprawy potwierdza prawdopodobieństwo, że wyszły na jaw istniejące w dniu [...].02.2011 r. istotne dla sprawy okoliczności, nieznane organowi wydającemu decyzję z dnia [...].02.2011 r.. Organ odwoławczy podniósł, że Wojewoda [...] w momencie udzielenia pozwolenia na budowę spornej inwestycji nie był w posiadaniu wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 22.12.2009r. sygn. akt [...], regulujących kwestię własności budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce objętej inwestycją. Organ podniósł, że z wyroków tych wynika, że budynek objęty inwestycją nie jest wyłączną własnością inwestorki, co wskazuje na prawdopodobieństwo wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r. z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623). W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ wojewódzki prawidłowo po wszczęciu postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2011r.. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011 r. złożyła M. P.. Skarżąca wskazała, że jako prawna właścicielka działki w H., na której jest usytuowany dom, w części należący do skarżącej, podjęła działania zmierzające do uzyskania pozwolenia na roboty budowlane polegające na poszerzeniu otworu okiennego w celu wykonania drzwi pozwalających na wejście i objęcie należącej do skarżącej części domu. Skarżąca podniosła, że Wojewoda [...] znał treść księgi wieczystej i wiedział o istnieniu orzeczeń sądów powszechnych dotyczących objęcia przez skarżącą na własność nieruchomości nr [...]. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2011 r. i utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].04.2011 r. wydane zostały z naruszeniem art. 152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "kpa", decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie. Zasada trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Z tego względu korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia bądź wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych winno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 152 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Ocena stopnia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowionego postępowania należy do organu administracyjnego. W orzecznictwie jednak podkreśla się, że wydanie postanowienia w trybie art. 152 § 1 kpa powinno być traktowane jako środek ostateczny, a także oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17.02.2011 r. sygn. II SA/Bk 779/10 Lex nr 786874, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7.07.2010 r. sygn. IV SA/Wa 616/10 Lex nr 675383). Przepis art. 152 § 1 kpa uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji od uprzedniego wykazania okoliczności wskazujących na wystąpienie w sprawie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na treść art. 151 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b kpa. A zatem o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji ostatecznej można mówić wówczas, gdy istnieje przekonanie o zasadności przesłanek do wznowienia postępowania (i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia określona w art. 146 § 1 kpa). W postanowieniu wydanym w oparciu o art. 152 kpa organ winien zatem wskazać przesłankę wznowieniową, która jego zdaniem ma w danej sprawie zastosowanie, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną przesłankę oraz z omówieniem względów, dla jakich (zdaniem organu) możliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej. Organy orzekające w niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r. wskazały przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą one dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2000r. V SA 1885/99 Lex nr 50152, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 16 marca 2005r. I SA 1273/03 Lex nr 189198, z dnia 9 marca 2006r. V SA/Wa 2510/05 Lex nr 202375). Za taką okoliczność nie można uznać okoliczności powołanych przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Organy jako przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r., udzielającą M. P. pozwolenia na roboty budowlane obejmujące powiększenie otworu okiennego w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w miejscowości H., ul. [...], działka nr [...] powołały okoliczność, że Wojewoda [...] w dniu wydania decyzji z dnia [...].02.2011 r. nie był w posiadaniu ujawnionych później wyroków: Sądu Rejonowego w C. z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w C. VI Wydział Cywilny z dnia 22.12.2009r. sygn. akt [...]. Wyrokiem z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...], który w ocenie organów stanowił przesłankę wznowienia w niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy w C. Wydział I Cywilny nakazał pozwanej C. W. wydać M. P. niezabudowaną budynkiem mieszkalnym część działki o nr [...] (opisanej w księdze wieczystej Kw nr [...]), jednocześnie oddalił powództwo w zakresie dotyczącym wydania M. P. budynku mieszkalnego usytuowanego w części na tej działce. Wyrokiem Sądu Okręgowego w C. VI Wydział Cywilny z dnia 22.12.2009r. sygn. akt [...] oddalono apelacje od w/w wyroku z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że wyroki te regulowały kwestię własności budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...], objętej inwestycją. Organ podniósł, że z wyroków tych wynika, iż budynek objęty inwestycją nie jest wyłączną własnością inwestorki, co wskazuje na prawdopodobieństwo wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r. z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623). Zauważyć wobec tego trzeba, że powołane wyroki nic nie zmieniały w zakresie prawa własności. M. P. nabyła własność działki nr [...] w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko dłużnikowi – R. W., dotychczasowemu właścicielowi działki. Postanowieniem z dnia 17.07.2007 r. wydanym w sprawie [...] przez Sąd Rejonowy w C. przysądzono skarżącej własność tejże działki. Powołane wyroki zostały wydane na skutek wniesienia przez M. P. roszczenia windykacyjnego na podstawie art. 222 Kodeksu cywilnego, o wydanie nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości H. i znajdującego się na niej budynku. Należy też wskazać, że Wojewoda [...] już wydając decyzję z dnia [...].02.2011 r. wiedział, iż budynek mieszkalny, w którym miała być realizowana planowana inwestycja, położony jest na dwóch działkach ([...] i [...]) i stanowi współwłasność, nie jest to zatem okoliczność nowa, o której Wojewoda [...] dowiedział się dopiero z w/w wyroków. Wyroki te nie mogły stanowić przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r., bowiem nie dotyczyły one istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi wydającemu decyzję. Skoro więc nie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania, wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej, w oparciu o art. 152 kpa, było niezgodne z prawem. Ujawnione naruszenia art. 152 kpa powodują uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku. Na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie III.