VII SA/Wa 1859/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2625/11 I. wymierza Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywnę w wysokości 1000 zł (tysiąc złotych), II. stwierdza, że bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. K. skargą z dnia 1 sierpnia 2013 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2625/11. Wyrokiem tym Sąd uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2543/10, a także decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2010 r., znak [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...]stycznia 2010 r., nr [...], znak [...], odmawiającą pozwolenia Miastu [...] na podział nieruchomości KW [...] oraz KW [...], tj. na podział istniejących działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...], położonych w kwartale ograniczonym ul. [...], [...], [...] i [...], stanowiących cześć układu urbanistycznego Kolonii [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-[...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pomimo upływu miesięcznego terminu do rozstrzygnięcia postępowania przez organ odwoławczy (art. 35 § 3 k.p.a.), biegnącego od dnia doręczenia organowi wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2013 r., Minister do dnia wniesienia skargi nie rozpoznał odwołania skarżącego z dnia 2 lutego 2010 r. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r. Skarżący wskazał, że w dniu 24 lipca 2013 r. wezwał Ministra do wykonania ww. wyroku NSA, na dowód czego załączył kopię wezwania z potwierdzeniem wpływu do organu. Przy odpowiedzi na skargę organ przekazał Sądowi skargę M. K., lecz nie nadesłał akt administracyjnych przedmiotowej sprawy. W wyniku wezwania Sądu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu [...]września 2013 r. nadesłał rzeczone akta administracyjne, załączając decyzję z dnia [...] września 2013 r., znak [...], wydaną w związku z wyrokiem NSA z dnia 26 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywny. Skarga ta została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym niewykonanie wyroku w rozumieniu tego przepisu ma miejsce zarówno wówczas, gdy organ ten w ogóle nie wykonał orzeczenia sądowego, jak również wówczas, gdy wprawdzie orzeczenie to wykonał, ale uczynił to z przekroczeniem wyznaczonego terminu i po wniesieniu skargi - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie Naczelnym Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2625/11 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji oraz uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2010 r., znak [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze. Zaznaczyć przy tym należy, że w przypadku wyroku uchylającego akt organu, terminy określone w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013., poz. 267 – dalej jako "k.p.a.") zaczynają swój bieg od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych, stosownie do treści art. 286 § 2 p.p.s.a. Wskazać również wypada, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt IV SA 105/00, Lex nr 53462) wynika, że "zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa" (por. wyrok z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt. IV SA 105/00, Lex nr 53462). Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 10 czerwca 2013 r. – a więc miesięczny termin wyrażony w art. 35 § 3 k.p.a. upłynął w dniu 10 lipca 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi z 1 sierpnia 2013 r. - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku – Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy. Decyzję w tym przedmiocie organ podjął dopiero w dniu [...] września 2013 r., a więc prawie 2 miesiące po upływie ustawowego terminu. Skoro zaś Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w terminie określonym w art. 35 ust. 3 k.p.a. sprawy nie załatwił, a rozstrzygnięcie podjął dopiero po wniesieniu niniejszej skargi, oznacza to, że wyroku tego nie wykonał. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Ministrowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów – niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Załatwienie natomiast przez organ administracji publicznej sprawy, w której pozostawał on w zwłoce, po wniesieniu skargi stanowi okoliczność, którą Sąd bierze pod uwagę przy wymiarze zasądzanej grzywny. Celem bowiem grzywny w takiej sytuacji jest wyłącznie ukaranie organu za niewykonanie orzeczenia sądowego w terminie ustawowym. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, że wystarczająco represyjną funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z niewielkim przekroczeniem ustawowego terminu, bezczynność organu po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2013 r. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.