VII SA/Wa 1864/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-26
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu wycofania z obrotu prawnego decyzji pierwszej instancji, jest prawidłowa, mimo że w sentencji nie powołano art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i użyto sformułowania "umarzam postępowanie" zamiast "umarzam postępowanie odwoławcze"?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W sytuacji, gdy decyzja pierwszej instancji, będąca przedmiotem odwołania, została wyeliminowana z obrotu prawnego (np. uchylona decyzją wydaną na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego), postępowanie odwoławcze staje się bezprzedmiotowe. Choć zaskarżona decyzja powinna w sentencji powoływać art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. i brzmieć "umarzam postępowanie odwoławcze", brak tych elementów nie stanowi naruszenia prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli sama podstawa umorzenia jest prawidłowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze J. S. od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Decyzja Starosty została następnie uchylona decyzją PINB w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co skutkowało uchyleniem pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewoda uznał postępowanie odwoławcze za bezprzedmiotowe. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P.H.U. [...] Sp. j. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Starosta P., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę zakładu produkcyjno-usługowego o charakterze produkcji i sprzedaży betonu (kat. obiektu XVII-XVIII) na działce nr [...] w miejscowości W. gm. L.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Starosta P. odmówił udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji z uwagi na brak potwierdzenia prawomocności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta P. przy ponownym analizowaniu akt przeprowadził postępowanie w sprawie wyjaśnienia ostateczności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006 r. Organ podał, iż w dniu 29 marca 2007 r. Prezes Zarządu P. Sp. z o.o. T. N. złożył oświadczenie, zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest prawomocna, z uwagi na brak wniesienia od niej odwołań. Ponadto, Wójt Gminy L. w piśmie z dnia 30 marca 2007 r. potwierdził prawomocność w/w decyzji.
W ocenie organu I instancji, ustała przyczyna uniemożliwiająca wydanie decyzji dotyczącej realizacji przedmiotowej inwestycji. Organ stwierdził również, że projekt budowlany spełnia wymogi art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie kompletności dokumentacji oraz zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i wymaganiami przepisów ochrony środowiska. Zdaniem organu, rozwiązania projektowe – poparte w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko – gwarantują ograniczenie oddziaływania inwestycji do granic nieruchomości inwestora.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Wojewoda [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. S., umorzył postępowanie odwoławcze.
W ocenie organu II Instancji, J. S. nie jest stroną postępowania. Wojewoda stwierdził, iż odwołujący się nie wykazał, że budowa zakładu produkcyjno-usługowego o charakterze produkcji i sprzedaży betonu narusza jego interes prawny, wynikający z norm prawa materialnego.
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1395/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. – PHU [...] w P., uchylił powyższą decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., co mogło mieć wpływ na naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd stwierdził, że zakres oddziaływania inwestycji nie musi się pokrywać z obszarem oddziaływania inwestycji, wynikającym z ustawy Prawo budowlane, jak również rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 79, poz. 690 ze zm.). Obszar oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, związany jest w szczególności z posadowieniem obiektów, odległością od tych elementów zabudowy, które wymagają szczególnego posadowienia, jak szamba, miejsca składowania odpadów, czy też parkingi i związanym z tym ograniczeniem zagospodarowania terenów sąsiednich. Brak takich ustaleń oznacza, iż obszar oddziaływania inwestycji został określony w sposób dowolny, co może mieć wpływ na prawidłowość zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Sąd stwierdził, że nie mógł zweryfikować twierdzeń organu co do prawidłowości zakreślonego obszaru oddziaływania inwestycji i związanego z tym stanowiska, iż nie zostały naruszone interesy osób trzecich, ponieważ w złożonej dokumentacji – projekcie zagospodarowania terenu nie od wszystkich elementów zagospodarowania terenu zostały podane odległości od granic i obiektów działki sąsiedniej. Ponadto Sąd zauważył, iż w aktach sprawy brak jest raportu oddziaływania na środowisko.
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 276/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako trafne stwierdzenie Sądu I instancji, że dopiero dokonanie ustaleń związanych z rodzajem obiektów budowlanych i miejscem ich posadowień pozwoli na rozstrzygnięcie, czy w terenie otaczającym ten obiekt, określonym na podstawie obowiązujących przepisów, wystąpią ograniczenia w sposobie jego zagospodarowania.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. znak [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. S., umorzył postępowanie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że postępowanie w sprawie odwołania J. S. stało się bezprzedmiotowe, gdyż decyzja Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę została wycofana z obrotu prawnego wskutek jej uchylenia decyzją Starosty P. z dnia [...] maja 2008 r. znak [...]. Wojewoda wyjaśnił, iż w dniu [...] kwietnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, decyzję w sprawie realizacji budowy zakładu produkcyjno-usługowego o charakterze produkcji i sprzedaży betonu na działce nr [...] w miejscowości W., gm. L. z istotnymi odstępstwami w stosunku do wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest do uchylenia pozwolenia na budowę w przypadku wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła spółka P.H.U. [...] Sp. j. w W., zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przez brak przeprowadzenia ponownego postępowania odwoławczego wbrew ustaleniom i wskazaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1395/07,
- art. 105 § 1 k.p.a. przez jego błędna wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy przesłanka wskazana przez organ II instancji, tj. bezprzedmiotowość odwołania nie jest tożsama z bezprzedmiotowością postępowania.
Strona skarżąca wskazała, iż Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w analogicznym stanie prawnym, tj. po dacie wydania przez Starostę P. decyzji z dnia [...] maja 2008 r., uchylającej decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], a orzeczenie Sądu ma walor merytoryczny, odnoszący się do skargi kasacyjnej, a w konsekwencji, także do odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. Ponadto, skarżąca spółka podniosła, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie została spełniona przesłanka uprawniająca organ nadzoru budowlanego do zobowiązania inwestora do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, gdyż nie miało miejsca istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu istotnym, które skutkowałoby jej uchyleniem.
Stosownie do 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd kontrolował decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. znak [...], umarzającą postępowanie administracyjne wskutek rozpatrzenia odwołania J. S. od decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę zakładu produkcyjno-usługowego o charakterze produkcji i sprzedaży betonu (kat. obiektu XVII-XVIII) na działce nr [...] w miejscowości W gm. L.
W sprawie niniejszej doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, lecz naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja winna bowiem powoływać w sentencji art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., a nie tylko art. 105 § 1 k.p.a. i brzmieć "umarzam postępowanie odwoławcze", a nie "umarzam postępowanie".
Organ odwoławczy może zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy to postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie nie istnieje (wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r., sygn. akt II SA 2085/83, ONSA 1984 Nr 1, poz. 23). Przesłanka umorzenia postępowania odwoławczego może ujawnić się na różnym etapie postępowania, np. w trakcie jego trwania, ale i po kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny.
W rozpatrywanej sprawie decyzja Starosty P. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] - kwestionowana w trybie odwoławczym przez J. S. - została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Starosty P. z dnia [...] maja 2008 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Decyzja z dnia [...] maja 2008 r. jest ostateczna, a zatem brak jest przedmiotu postępowania. Powyższe przesądza o zasadności umorzenia postępowania administracyjnego, prowadzonego przez organ odwoławczy.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło