VII SA/Wa 188/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-14
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2008 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności przepisów proceduralnych dotyczących uzasadnienia decyzji i określenia stron postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i jest ograniczone do badania przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Weryfikowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. nie została wydana z naruszeniem prawa, a zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia i określenia stron postępowania nie stanowiły rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2008 r.Stan faktyczny
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa (WAM) wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] marca 2008 r., która uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta W. z lat 1995-1997 dotyczących adaptacji pomieszczeń i obudowy tarasu. WAM zarzuciła decyzji z 2008 r. rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 107 § 3 k.p.a. (brak uzasadnienia prawnego, nieprecyzyjne określenie stron). GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 2008 r., a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję decyzją z [...] listopada 2009 r. W skardze do WSA WAM podtrzymała zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak- Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Przedmiotem skargi wniesionej przez Wojskową Agencję Mieszkaniową – Oddział Regionalny w W. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję własną z [...] września 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2008 r. nr [...]
Decyzja z [...] marca 2008 r. została wydana w sprawie zainicjowanej przez Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...] w W., która w piśmie z [...] grudnia 2006 r. zażądała stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 1995 r., z [...] marca 1997 r. i z [...] czerwca 1997 r., tj. decyzji dotyczących adaptacji pomieszczeń parteru budynku na lokale mieszkalne oraz obudowy tarasu w budynku przy ul. [...] w W. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając jako organ odwoławczy w ww. sprawie, wskazaną powyżej decyzją -na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.- uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2007 r. i stwierdził nieważność: a). decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 1995 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na adaptację pomieszczeń parteru budynku na lokale mieszkalne oraz na obudowę tarasu w budynku przy ul. [...] w W.; b). decyzji Prezydenta W. z [...] marca 1997 r. nr [...] zmieniającej -na podstawie art. 155 k.p.a.- ww. decyzję z [...] grudnia 1995 r. i zatwierdzającej projekt zamienny zabudowy tarasu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W.; oraz decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 1997 r. nr [...] zmieniającej -na podstawie art. 155 k.p.a.- decyzję z [...] marca 1997 r. nr [...] i zatwierdzającej projekt zamienny nr 2 zabudowy tarasu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu orzeczenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż decyzja Prezydenta [...] z [...] grudnia 1995 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414), a to obligowało organ do wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wyjaśnił przy tym, iż inwestor nie dołączył wymaganej przepisami prawa decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. GINB podał też, że powyższymi wadami obarczone są również ww. decyzje zmieniające.
W piśmie z [...] lipca 2009 r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa – Oddział Regionalny w W. zawarła wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2008 r., podnosząc, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 107 § 3 oraz art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych Agencja wskazała, iż ww. decyzja z [...] marca 2008 r. nie określa stron postępowania, które zostały wymienione jedynie jako podmioty otrzymujące tę decyzję, oraz nie zawiera uzasadnienia prawnego.
W toku prowadzonego postępowania w sprawie z ww. wniosku, swoje stanowisko przedstawiły pozostałe strony postępowania. W odrębnych pismach z [...] sierpnia 2009 r. H. M., J. T., M. P. i M. R. opowiedzieli się za uwzględnieniem wniosku Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Podnieśli, iż adaptacja pomieszczeń parteru budynku na lokale mieszkalne oraz zabudowa tarasu budynku [...] przy ul. [...] w W. odbyła się nie w wyniku samowoli budowlanej, ale na podstawie wymaganych prawem dokumentów, wydanych przez uprawnione władze. Jednocześnie strony podały, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia szybkiego procesu administracyjnego oraz brak zmian w zagospodarowaniu terenu o jakich mowa w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Wydział Urbanistyki i Architektury Gminy W. Centrum Urzędu Dzielnicy O. odstąpił od wymagań wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ww. strony wskazały również, że WAM jako właściciel terenu, na którym znajduje się budynek miała prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane.
W piśmie z [...] września 2009 r. stanowisko w sprawie przedstawił pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej ul.[...] . Wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2008 r.
Po rozpatrzeniu wniosku WAM – Oddziału Regionalnego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2008 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2009 r. wydał decyzję, którą na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż weryfikowana decyzja z [...] marca 2008 r. nie jest obarczone żądną z wad, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności GINB zwrócił uwagę na to, iż ww. decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnił, iż w weryfikowanym rozstrzygnięciu jako podstawa prawna przywołany został art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uznano bowiem, że w sposób rażący naruszono art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414), oraz art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 415), z uwagi na fakt niewykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz brak wymaganej przepisami prawa decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Dostrzegając powyższe, GINB nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w decyzji z [...] marca 2008 r. Nie znalazł przy tym podstaw do uwzględnienia argumentacji zawartej w rozpatrywanym wniosku. Odnosząc się do treści wniosku WAM wskazał m.in., iż badana decyzja spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Zaznaczył przy tym, iż zgodnie z orzecznictwem zbytnia ogólnikowość czy lakoniczność uzasadnienia nie może być uznana za rażące naruszenie prawa. Odnośnie wskazania stron postępowania jedynie jako podmioty otrzymujące decyzję dodał, że okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Zaznaczył także, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 7 k.p.a. oceniane jest jako obejście zakazu stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przesłanki wznowieniowe. Za bezpodstawny uznał również zarzut wydania weryfikowane rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem art. 11 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na -skutek wniosków złożonych przez J. K., H. M., J. T., M. P. i M. R.- Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną z [...] września 2009 r.
W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko stwierdzając, iż decyzja z [...] marca 2008 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Tym samym zasadna była odmowa stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Jednocześnie GINB wyjaśnił, iż zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powołując się na orzecznictwo stwierdził, iż "wykazać" oznacza w tym przypadku przedstawić dowody, dowieść, unaocznić. Zaznaczył przy tym, iż w aktach niniejszej sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego dysponowanie przez inwestora tytułem prawnym do objętej zamierzeniem budowlanym nieruchomości. Następnie, GINB zauważył, iż organ administracji nie mógł skutecznie wyłączyć zastosowania przepisu bezwzględnie obowiązującego. Przepisy wymagały uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, i brak takiej decyzji stanowi o rażącym naruszeniu art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Dalej, ustosunkowując się do faktu zrealizowania inwestycji wyjaśnił, iż nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożnością przywrócenia stanu pierwotnego oraz, że wybudowanie obiektu jest czynnością faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutkiem prawnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GINB z [...] listopada 2009 r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa – Oddział Regionalny w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2009 r. i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się z wydanym przez GINB rozstrzygnięciem. Podniosła, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych. Podkreśliła w szczególności, iż uzasadnienie tej decyzji jest chaotyczne i nie zawiera jakichkolwiek argumentów przemawiających za takim rozstrzygnięciem. Wskazała na brak ustalenia okoliczności faktycznych i stanu prawnego, pominięcie stanowiska strony bezpośrednio zainteresowanej sprawą oraz brak precyzyjnego określenia stron tego postępowania. Podniosła również, iż organ prowadząc postępowanie całkowicie pominął kwestie związane z brakiem konieczności uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz okoliczności związane z własnością gruntu.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z [...] marca 2010 r. pełnomocnik uczestnika postępowania - Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącej na rzecz uczestnika kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Badając zaskarżoną w sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2009 r. w ramach wskazanego kryterium Sąd uznał, iż orzeczenie to jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy poprzedzić wskazaniem, że decyzja ta została wydana w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności.
Tego rodzaju postępowanie ma charakter nadzwyczajny i jest postępowaniem odrębnym od innych postępowań, albowiem ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy weryfikuje ten akt administracyjny. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 2095/06, Lex Nr 299851), w którym Sąd przyjął, iż "Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego".
W tym miejscu wymaga przypomnienia, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji GINB z [...] marca 2008 r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa – Oddział Regionalny w W. żądając stwierdzenia nieważności ww. decyzji wskazała na przesłankę rażącego naruszenia prawa. Powołała wyraźnie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i podniosła, iż decyzja z 27 marca 2008 r. nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a.
Zatem, niniejsza sprawa sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wskazanej we wniosku skarżącej. Tym samym postępowanie prowadzone w sprawie, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a. Przy czym, z uwagi na uzasadnienie wniosku skarżącej, szczególną wagę w postępowaniu należało przypisać przesłance rażącego naruszenia prawa (pkt 2 ww. przepisu)..
W tym miejscu Sąd zauważa, iż rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". I dalej: "Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. W przywołanym wyroku Sąd zaznaczył również, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Konkludując, za uprawnione należy uznać stwierdzenie, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a przy tym naruszenie to jest na tyle ciężkie, że musi skutkować nieważnością.
Kierując się powyższym wskazać należy, iż decyzją z [...] marca 2008 r. (której to dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania -Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w W.- od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości ww. decyzję Wojewody [...] i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 1995 r., z [...] marca 1997 r. oraz z [...] czerwca 1997 r.
Decyzja ta zapadła również w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie stwierdzenia nieważności. W postępowaniu tym organy orzekające miały za zadanie zbadać ważność trzech decyzji Prezydenta W. dotyczących tego samego przedsięwzięcia budowlanego. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania Główny Inspektor -opierając się na materiale dowodowym, którym to dysponował Prezydent W. wydając ww. decyzje oraz stanem prawnym wówczas obowiązującym- uznał, iż rozstrzygnięcia te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, i zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Główny Inspektor podał przy tym, iż zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane według stanu obowiązującego na dzień 19 grudnia 1995 r., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Główny Inspektor podał także, że art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415), według stanu na dzień 19 grudnia 1995 r. stanowi, że ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wymaga budowa, dla której przepisy prawa budowlanego przewidują obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie stwierdził, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, inwestor nie dołączył wymaganej przepisami prawa decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Badając decyzję z [...] marca 2008 r., Główny Inspektor nie stwierdził, aby była ona dotknięta wadą nieważności. Przy dokonywaniu oceny tej decyzji Główny Inspektor kierował się wszystkimi przesłankami uregulowanymi w art. 156 § 1 k.p.a. Do każdej z tych przesłanek odniósł się w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji, wyjaśniając swoje stanowisko. Miał przy tym także na względzie treść wniosku skarżącej i argumenty w nim podane mające przemawiać za wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego. W konsekwencji uznał, iż decyzja z [...] marca 2008 r. nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad i należało odmówić stwierdzenia jej nieważności.
Sąd z tak dokonaną oceną sprawy w pełni się zgadza i nie znajduje żądnych podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Decyzja z [...] marca 2008 r. została podjęta na skutek przeprowadzonego postępowania odwoławczego w trybie stwierdzenia nieważności przez właściwy organ. Zawiera wszelkie elementy aktu administracyjnego jakim jest decyzja, w tym prawidłową podstawę prawną oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, z którego jasno wynika, co zadecydowało o wydaniu takiego rozstrzygnięcia (w oparciu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy).
Orzekając w dniu [...] marca 2008 r. Główny Inspektor prawidłowo kierował się stanem prawnym obowiązującym w dniu [...] grudnia 1995 r., a więc w dniu wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, i materiałem dowodowym, w oparciu o który decyzja ta i następujące po niej decyzje zmieniające zostały wydane. Zatem, organ ten działał prawidłowo, tj. stosownie do trybu w jakim prowadził postępowanie w II instancji. Nadto, należy zauważyć, iż wskazane przez ten organ przepisy prawa materialnego są jasne, nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia ich naruszenia organ musiał uznać, iż naruszenia w tym zakresie mają charakter kwalifikowany i uzasadniają stwierdzenie nieważności. Z materiału dowodowego sprawy wynika zaś, iż inwestor składając wniosek o pozwolenie na budowę nie załączył decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepisy, na podstawie których dokumenty te były w sprawie wymagane, są bezwzględne i nie przewidują żadnych odstępstw. Co więcej, brak wskazanych dokumentów -w stanie prawnym obowiązującym w dniu 19 grudnia 1995 r.- uniemożliwiał pozytywne załatwienie sprawy o pozwolenie na budowę. Treść art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane wskazuje wyraźnie, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył ww. dokumenty. Inwestor musiał więc wykazać swoje prawo do dysponowania nieruchomością. Przy czym należy zaznaczyć, iż w wyroku z 11 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 1210/06, lex nr 282415), słusznie stwierdził, iż "Nie może być traktowane jako wypełnianie obowiązku określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane powołanie się na stan posiadania, albowiem jest to stan faktyczny a nie prawny. Słowo "wykazać" w języku polskim oznacza "przedstawić dowody...", "dowieść", "unaocznić". Takie jego znaczenie wymaga więc wykazania przez inwestora w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości, że dysponuje on "prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", a nie jedynie wywiedzenia go w sposób dorozumiany." Inwestor musiał też złożyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, i żaden organ z tego obowiązku zwolnić inwestora nie mógł. Obowiązujące przepisy nie przewidywały takiej możliwości. Skoro inwestor nie dopełnił tym obowiązkom, to Prezydent W. nie mógł wydać decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oraz decyzji zmieniających tę decyzję w zakresie m.in. projektu. Tym samym, Główny Inspektor miał podstawy by uznać, iż decyzje Prezydenta W. są wadliwe i wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Konkludując, postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji GINB z [...] marca 2008 r. nie wykazało, aby powyższe rozstrzygnięcie obarczone było którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to -zdaniem Sądu- zostało przeprowadzone prawidłowo, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla strony inicjującej to postępowanie oraz pozostałych stron występujących w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Główny Inspektor odniósł się do wszystkich argumentów podnoszonych przez strony postępowania, wyjaśniając przy tym swoje stanowisko z powołaniem się na obowiązujące orzecznictwo. Główny Inspektor wyjaśnił m.in., iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2008 r. z uwagi na jej wydanie z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. "w zakresie wskazania stron postępowania, które zostały wymienione jedynie jako podmioty otrzymujące tę decyzję". Główny Inspektor słusznie podał, że uchybienia organu w tym zakresie poprzez pominięcie w decyzji wszystkich stron postępowania nie stanowią rażącego naruszenia prawa, mogą natomiast stanowić podstawę wniosku o wznowienie. To zaś oznacza, iż w niniejszej sprawie nie mają decydującego znaczenia. Główny Inspektor odniósł się również do faktu zrealizowania inwestycji. Okoliczność ta, wbrew zarzutom skargi nie została w sprawie pominięta. Organ wyjaśnił, iż wybudowanie obiektu budowlanego jest czynnością faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutkiem prawnym. Tym samym okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia w kontekście art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999 r., sygn. IV SA 2144/97, lex nr 48710).
W konsekwencji -zdaniem Sądu- Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął, iż nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z [...] marca 2008 r.
Tak dokonanej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty skargi, w tym sprowadzające się do naruszenia art. 107 § 3 i art. 10 k.p.a. Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym uzasadnienie prawne i faktyczne oraz wskazanie stron postępowania (w sentencji decyzji oraz w rozdzielniku). Jednocześnie Sąd dodatkowo w tym miejscu -w kontekście zarzutów skargi- wyjaśnia, iż kontrolowane postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym dotyczyło jedynie ważności decyzji z [...]marca 2008 r. Główny Inspektor miał zweryfikować tę decyzję kierując się przesłankami z art. 156 § 1 k.p.a., nie miał natomiast obowiązku ponownej oceny sprawy zakończonej wskazanym rozstrzygnięciem.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło