VII SA/Wa 1884/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-19
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Marszałek Województwa może być uznany za zarządcę jazu wodnego w rozumieniu art. 78 i 79 Prawa budowlanego, nawet jeśli nie posiada pełnych uprawnień właścicielskich do gruntu i samego urządzenia wodnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Marszałek Województwa mógł być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 78 Prawa budowlanego, ponieważ wykonywał w stosunku do jazu wodnego uprawnienia właścicielskie i był co najmniej jego zarządcą w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Działania Marszałka, takie jak poddawanie obiektu kontrolom okresowym, prowadzenie książki obiektu budowlanego oraz stwierdzenia zawarte w decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, wskazują na jego rolę w utrzymaniu jazu we właściwym stanie technicznym, co jest wystarczające do uznania go za zarządcę w kontekście pilnej potrzeby zabezpieczenia terenu po katastrofie budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Marszałkowi Województwa wykonanie robót budowlanych w związku z katastrofą budowlaną stopnia wodnego. Po katastrofie powołana komisja ustaliła konieczność usunięcia zniszczonej konstrukcji jazu, zabezpieczenia poszur oraz usunięcia betonowej płyty. Marszałek Województwa wniósł odwołanie, kwestionując swoją legitymację jako adresata decyzji, argumentując, że nie jest właścicielem ani zarządcą jazu. Organy administracji uznały go za zarządcę, opierając się na wykonywanych przez niego obowiązkach kontrolnych i zarządczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Marszałka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Marszałka Województwa [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych skargę oddala
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]maja 2013 r. na podstawie art. 78 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) po zakończeniu prac komisji do ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy stopnia wodnego z piętrzeniem, zlokalizowanego na działce nr [...] w km [...] rzeki [...] w miejscowości R., gm. [...], oraz określenia zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia w celu uporządkowania miejsca terenu katastrofy i zabezpieczenia stopnia wodnego - do czasu wykonania robót budowlanych doprowadzających do właściwego stanu - nałożył na Marszałka Województwa [...]obowiązek wykonania, w terminie do 31 maja 2013 roku, następujących robót budowlanych:
- usunięcia z koryta rzeki zniszczonej, stalowej konstrukcji jazu, blokującej swobodny przepływ wody;
- zabezpieczenia poszur jazu narzutem kamiennym na długości co najmniej pięciu metrów w celu zapobieżenia dalszej erozji dna rzeki;
- usunięcia betonowej płyty zalegającej w korycie rzeki poniżej budowli piętrzącej.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 25 marca 2013 r. wpłynęło pismo Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], informujące o prawdopodobnej katastrofie budowlanej stopnia wodnego na rzece [...]w miejscowości R.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...]marca 2013 roku, powołał komisję do ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa. W dniu 28 marca 2013 roku komisja przeprowadziła oględziny miejsca katastrofy budowlanej i uszkodzonego stopnia wodnego. W trakcie oględzin stwierdzono, że w wyniku naporu wody roztopowej i powstałego zatoru nastąpiło przekrzywienie całej konstrukcji stalowej i wyrwanie jej z betonowego korpusu stałego. Całkowitemu zniszczeniu uległa konstrukcja betonowa z okładziną kamienną przyczółka lewego oraz przyczółka prawego od ujścia M. do betonowego korpusu stałego, zniszczeniu uległ ponur (kamień w kracie drewnianej). Zniszczone elementy stopnia wodnego zalegały w korycie rzeki [...].
Ustalono, że katastrofa budowlana miała miejsce pomiędzy 6 a 12 marca 2013 roku, a jej bezpośrednią przyczyną katastrofy było wystąpienie nadmiernego spiętrzenia wody w wyniku powstałego zatoru z naniesionych, płynących z biegiem rzeki gałęzi i kłód drewnianych. Zdaniem organu do katastrofy mógł się przyczynić nieodpowiedni stan techniczny jazu jak i roboty budowlane prowadzone od 2012 roku w sąsiedztwie jazu przez Przedsiębiorstwo Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." z O., na rzecz którego Starosta [...] decyzją z [...]czerwca 2011 r. wydał pozwolenie wodnoprawne na pobór wody z rzeki [...] (jednym z warunków tego pozwolenia było wyremontowanie jazu do końca 2012 roku).
Zalegająca w korycie rzeki stalowa część ruchoma jazu utrudniła swobodny przepływ wody, zwłaszcza przy podwyższonym stanie wody w rzece na początku kwietnia 2013 roku, przez co nadmiar wody znalazł ujście za lewym przyczółkiem jazu, niszcząc brzeg rzeki w tym rejonie. Zaszła konieczność udrożnienia koryta rzeki Osobłogi poprzez usunięcie zniszczonej, stalowej konstrukcji jazu oraz płyt betonowych zalegających w korycie rzeki poniżej jazu, zaś w celu zapobieżenia erozji dna rzeki, konieczne było umocnienie go narzutem kamiennym na długości co najmniej 5 metrów.
Marszałek Województwa [...]wniósł odwołanie od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].05.2013 r., zarzucając zaskarżonej decyzji, iż narusza art. 78 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne ustalenia adresata w osobie Marszałka Województwa [...].
W odwołaniu przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.04.2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 69/08, w którym sąd stwierdził, że zgodnie art. 78 Prawa budowlanego adresatem decyzji wydanej w trybie tego przepisu może być wyłącznie właściciel, inwestor lub zarządca obiektu budowlanego.
Odwołujący wskazał, że organ nie poczynił ustaleń co do statusu prawnego jazu oraz nie wskazał na jakiej podstawie ustalił, iż Marszałek Województwa [...]powinien być adresatem wydanej decyzji.
Zdaniem odwołującego się, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwalał na ustalenie, iż Marszałek Województwa [...]jest właścicielem, inwestorem lub zarządcą jazu wodnego w km [...] rzeki [...]w miejscowości R., a tym samym, że powinien być adresatem decyzji.
Wskazany jaz znajduje się na gruncie pokrytym płynącymi wodami powierzchniowymi stanowiącym działkę nr [...], o pow. 0,7228 ha. Powyższa działka została oddana w trwały zarząd Marszałkowi Województwa [...]na podstawie decyzji z dnia [...].02.2009 r., nr [...] o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd, lecz zdaniem odwołującego się, nie stanowi podstawy do gospodarowania jazem będącym jednocześnie urządzeniem wodnym, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego, albowiem obiekt ten nie jest częścią składową gruntu.
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w wyroku z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I CSK 145/12 - prawo wodne stanowi lex specialis wobec prawa cywilnego i przewiduje w stosunku do określonych urządzeń wodnych posadowionych na gruncie pokrytym wodą bieżącą, wyjątek od zasady superficies solo cedit.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Marszałka Województwa [...]od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2013r. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną postawę badanej decyzji stanowił art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zgodnie z powyższym przepisem po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.
Adresatem decyzji wydanej w trybie art. 78 Prawa budowlanego może być wyłącznie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (art. 79 Prawa budowlanego).
Decyzja [...]WINB z dnia [...]maja 2013r., została skierowana do Marszałka Województwa [...], na którego został nałożony obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu uporządkowania miejsca terenu katastrofy i zabezpieczenia stopnia wodnego w km, [...]rzeki [...]w miejscowości R. - do czasu wykonania robót budowlanych doprowadzających obiekt do stanu właściwego.
Organ I instancji uznał w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, iż Marszałek Województwa [...]jest zarządcą przedmiotowego jazu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przypomniał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2011r. sygn. akt II OSK 245/10, dokonał wykładni pojęcia zarządcy w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego i wskazał, że jest nim taki podmiot, któremu przysługują uprawnienia właścicielskie zmierzające do utrzymania nieruchomości we właściwym stanie technicznym.
Mając na uwadze powyższy wyrok oraz materiał dowodowy zebrany w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że organ wojewódzki prawidłowo ustalił adresata decyzji z dnia [...] maja 2013r. w osobie Marszałka Województwa [...]jako zarządcy przedmiotowym jazem.
Zdaniem organu wynika to m.in. z wykonywania przez Marszałka Województwa [...] obowiązków z art. 62 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Prawa budowlanego wobec przedmiotowego jazu, poprzez poddawanie obiektu kontrolom okresowym, założenie i prowadzenie książki obiektu budowlanego, a nadto z decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011r., w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Wydając decyzję w trybie art. 78 Prawa budowlanego, niezbędne było wskazanie zakresu i terminu robót zmierzających do jak najszybszego zabezpieczenia terenu katastrofy i uniknięcia wystąpienia stanu zagrożenia bezpieczeństwa lub mienia bądź zagrożenia środowiska - co uczyniono w zaskarżonej decyzji.
Zalegająca w korycie rzeki stalowa części ruchoma przedmiotowego jazu utrudniała swobodny przepływ wody, przez co nadmiar wody znalazł ujście za lewym przyczółkiem jazu, niszcząc brzeg rzeki.
Z uwagi na powyższą sytuację i pilną konieczność udrożnienia koryta rzeki, należało podjąć jak najszybsze działania, w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego.
Marszałek Województwa [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
a) art. 78 ust. 1, art. 79 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i błędne przyjęcie, iż adresatem obowiązku jest podmiot, któremu przysługują uprawnienia właścicielskie do wód płynących i gruntu pod wodami stanowiącymi nieruchomość Skarbu Państwa, w sytuacji, gdy decyzja dotyczy jazu, który będąc urządzeniem wodnym nie stanowi części składowej tej nieruchomości,
b) art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 pkt 4 a i 19, art. 14 ust. 4, art. 14 a ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 ustawy Prawo wodne, poprzez ich nie zastosowanie i błędne przyjęcie, że zarządcą i podmiotem zobowiązanym do utrzymywania jazu jest podmiot, któremu przysługują uprawnienia właścicielskie do wód płynących i gruntu pod wodami płynącymi stanowiącymi nieruchomość Skarbu Państwa, gdy prawo wodne przewiduje wyjątek od zasady "superficies solo cedit";
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; brak ustalenia stanu prawnego jazu i podmiotu zobowiązanego do utrzymywania obiektu, błędne przyjęcie iż zarządcą obiektu jest Marszałek Województwa [...]w oparciu o fakty świadczące o wykonywaniu przez niego obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji administracyjnej organu I instancji, ewentualnie stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu skargi podano, że organ ustalił zarządcę przedmiotowego jazu w osobie Marszałka Województwa [...]wyłącznie w oparciu o wykonywanie obowiązków wynikających z art. 62 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Prawa budowlanego w stosunku do przedmiotowego jazu. Poddawanie kontrolom okresowym, założenie i prowadzenie książki obiektu budowlanego, zapis na stronie 8 decyzji Starosty [...] z [...]czerwca 2011 r., udzielającej Przedsiębiorstwu Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." w O. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...]w km [...]na potrzeby małej elektrowni wodnej zlokalizowanej w miejscowości R., treść "umowy korzystania z nieruchomości" zawartej 30 marca 2012 r. pomiędzy Marszałkiem Województwa [...] a właścicielem Przedsiębiorstwa Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." w O..
Tymczasem Marszałkowi przysługują uprawnienia właścicielskie jedynie do wód płynących i gruntu pod wodami płynącymi stanowiącymi nieruchomość Skarbu Państwa. Zaskarżona decyzja dotyczy jazu, który będąc urządzeniem wodnym nie stanowi części składowej tej nieruchomości.
Z treści art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 pkt 4a i 19, art. 14 ust. 4, art. 14a ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne, wynika że istnieje możliwość, aby inny podmiot wykonywał gospodarowanie gruntami pod wodami płynącymi, a inny gospodarowanie urządzeniem wodnym postawionym na tych gruntach.
Organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie mogły nałożyć określone obowiązki wyłącznie na właściciela, inwestora lub zarządcę obiektu budowlanego, co odnosi się również do urządzeń wodnych określonych w art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego.
Własność wód w prawie wodnym nie pokrywa się z własnością w rozumieniu prawa cywilnego (art. 140 k.c.), bowiem woda nie jest rzeczą w rozumieniu art. 45 k.c. (S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza, wyd. 6, str. 179; uchwała SN z dnia 8 listopada 1971 r. II CZP 28/71 (OSNC 1972/3/43).
W art. 11 ust. 1 Prawa wodnego wskazano podmioty wykonujące uprawnienia właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa. Do tych podmiotów należy również gospodarowanie gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi (art. 14 ust. 2 i 3).
Stosownie do art. 14 ust. 4 Prawa wodnego, gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarką wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, wykonują: właściwy miejscowo starosta, realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, lub jednostki, którym to mienie zostało powierzone.
Zobowiązanym do zapewnienia obsługi, bezpieczeństwa oraz właściwego funkcjonowania urządzenia wodnego znajdującego się na śródlądowych wodach powierzchniowych jest właściciel tego urządzenia (art. 64 ust. 2 Prawa wodnego).
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 października 2012 r., o sygn. akt I CSK 145/12 wskazał, że "trzeba uznać, że Prawo wodne stanowi lex specialis wobec prawa cywilnego oraz, że przewiduje w stosunku do bliżej w nim określonych urządzeń wodnych postawionych na gruncie pokrytym wodą bieżącą wyjątek od zasady superficies solo cedit".
Nieruchomość, na której postawiony jest przedmiotowy jaz, została oddana w trwały zarząd Marszałkowi Województwa [...] na podstawie decyzji z dnia [...].02.2009 r., nr [...]o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd, ale nie stanowi podstawy do gospodarowania jazem stanowiącym jednocześnie urządzenie wodne, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawo wodne, albowiem obiekt ten nie stanowi części składowej tej nieruchomości.
Podmioty gospodarujące, stanowiącym własność Skarbu Państwa, innym mieniem związanym z gospodarką wodną niż grunty pokryte wodami płynącymi zostały określone w art. 14 ust. 4 Prawo wodne.
Gospodarowanie tym mieniem nie zostało zastrzeżone wyłącznie do kompetencji marszałka. Mieniem tym mogą gospodarować również inne podmioty, w tym również jednostki, którym mienie Skarbu Państwa zostało powierzone. Wobec tego marszałek może realizować zadania związane z utrzymaniem tylko tych urządzeń wodnych, które zostały mu przekazane do gospodarowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2010 roku, sygn. akt II OSK 1654/09).
Z ustaleń faktycznych poczynionych w rozpoznawanej sprawie, nie wynika zdaniem skarżącego, aby podmiotem gospodarującym jazem w miejscowości R. był Marszałek Województwa [...]. Taką podstawę nie mogą stanowić okoliczności faktyczne w postaci poddawania obiektu kontrolom okresowym czy założenie i prowadzenie książki obiektu budowlanego.
Niewątpliwie, właściciel wody i gruntu pod wodą mógł być zainteresowany bieżącym stanem technicznym przedmiotowego urządzenia wodnego, albowiem stwarzał on zagrożenie powstania szkód w korycie rzeki [...], do której podmiot ten wykonywał prawa właścicielskie, jak i na sąsiednich gruntach.
Z powyższego, nie można zdaniem Skarżącego, wywieść zobowiązania właściciela wody do utrzymywania urządzenia wodnego. Taki obowiązek nie wynika również ze stwierdzenia zawartego w treści decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2011 roku, udzielającej Przedsiębiorstwu Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." w O. pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z którym "administratorem jazu w imieniu Marszałka Województwa jest Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych", albowiem powyższa decyzja nie rozstrzygała kwestii uprawnień właścicielskich do przedmiotowego urządzenia wodnego, a nadto z jej treści nie wynika, co było podstawą takiego stwierdzenia. Również treść "umowy korzystania z nieruchomości" zawartej 30 marca 2012 roku pomiędzy Marszałkiem Województwa [...] a właścicielem Przedsiębiorstwa Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." w O. nie potwierdza tytułu prawnego do przedmiotowego urządzenia wodnego.
W tym zakresie organy powinny były dokonać własnych ustaleń, czego nie uczyniły.
Zgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Gospodarki Wodnej i Ochrony Powietrza z dnia [...] listopada 1970 roku w przedmiocie udzielenia Państwowemu Ośrodkowi Hodowli Zarodowej "[...]" pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki [...] do napędu młyna wodnego Gospodarstwa POHZ w R., użytkownik młyna zobowiązał się do odbudowy zdewastowanego jazu piętrzącego, który od roku 1948 eksploatowany przez POHZ uległ dewastacji między innymi również z powodu braku właściwej eksploatacji.
Natomiast, w znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji Starosty [...] z [...]czerwca 2011 roku, udzielającej Przedsiębiorstwu Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." w O. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...]w km [...] na potrzeby małej elektrowni wodnej zlokalizowanej w miejscowości R. stwierdzono jedynie, że w dacie wydania niniejszej decyzji, nikt nie korzystał z przedmiotowego jazu.
Należy jednak zauważyć, iż Ośrodek Hodowli Zarodowej "[...]" spółka z o.o. w G. nie był uczestnikiem tego postępowania, brak też jakiejkolwiek wzmianki o wygaśnięciu wcześniej wydanego pozwolenia wodnoprawnego. Korzystanie z wody rzeki za pomocą niniejszego jazu ustalono dla wymienionego wyżej Przedsiębiorstwa Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." w O.. Z wyżej wymienionych pozwoleń wodnoprawnych wynika, iż od lat 40 - tych ubiegłego wieku z przedmiotowego jazu korzystały kolejne przedsiębiorstwa czy to na potrzeby napędu młyna wodnego Gospodarstwa POHZ w R. czy też na potrzeby małej elektrowni wodnej zlokalizowanej w miejscowości R.. Dotychczasowe przeznaczenie przedmiotowego urządzenia wodnego wskazuje, że urządzenie to nie miało i nie ma charakteru urządzenia melioracji wodnych podstawowych, o których mowa w art. 71 Prawo wodne.
Poszukiwanie podmiotu zobowiązanego do utrzymania jazu należało rozpocząć od analizy treści dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych.
Organ nie wyjaśnił okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.)
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, skargę należało oddalić.
Materialnoprawną postawą decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2013r., był przepis art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).
Zgodnie z tym przepisem po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.
Adresatem decyzji wydanej w trybie art. 78 Prawa budowlanego może być wyłącznie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (art. 79 Prawa budowlanego).
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy, słusznie organy uznały Marszałka Województwa [...] za podmiot, który może być adresatem decyzji z art. 78 Prawa budowlanego, gdyż wykonywał on w stosunku do przedmiotowego jazu uprawnienia właścicielskie i był co najmniej zarządcą jazu w rozumieniu art. 61, art. 62 i art. 64 Prawa budowlanego.
Marszałek Województwa [...] podejmował bowiem działania zmierzające do utrzymania jazu we właściwym stanie technicznym, co wynikało m.in. z poddawania obiektu kontrolom okresowym, założenie i prowadzenie książki obiektu budowlanego oraz ze stwierdzeń zawartych na stronie 8 decyzji Starosty [...] z [...]czerwca 2011 r., udzielającej Przedsiębiorstwu Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." w O. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] na potrzeby małej elektrowni wodnej ("administratorem jazu w imieniu Marszałka Województwa [...] jest Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych").
Nadto treść "umowy korzystania z nieruchomości" zawartej w dniu 30 marca 2012 r. pomiędzy Marszałkiem Województwa [...], a właścicielem Przedsiębiorstwa Robót Specjalistycznych Budownictwa "A." w O. wskazuje na jej charakter cywilnoprawny. Przejawy woli Marszałka w odniesieniu do przedmiotowego jazu charakterystyczne są dla uprawnień właścicielskich.
To zdaniem Sądu było wystarczające, aby organ posiłkując się wykładnią pojęcia zarządcy w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego wskazał, że jest nim taki podmiot, który zachowuje się podobnie jak właściciel i wykonuje uprawnienia właścicielskie zmierzające do utrzymania nieruchomości we właściwym stanie technicznym.
Mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach, organy prawidłowo ustaliły adresata decyzji z dnia [...] maja 2013r. w osobie Marszałka Województwa [...] jako zarządcy przedmiotowego jazu.
Należy podkreślić , iż przedmiotem sprawy była decyzja wydana w trybie art. 78 Prawa budowlanego, czyli określenie robót zmierzających do jak najszybszego zabezpieczenia terenu katastrofy i uniknięcia wystąpienia stanu zagrożenia bezpieczeństwa lub mienia bądź środowiska - co uczyniono w zaskarżonej decyzji.
Zalegająca w korycie rzeki stalowa części ruchoma przedmiotowego jazu utrudniała swobodny przepływ wody, jej nadmiar znalazł ujście za lewym przyczółkiem jazu, niszcząc brzeg rzeki.
Wobec takie sytuacji i pilnej konieczności udrożnienia koryta rzeki, a jednocześnie braku jasnej sytuacji prawnej przedmiotowego jazu (istniejącego prawdopodobnie przed wojną), wystarczyło zdaniem Sądu ustalić którykolwiek z podmiotów mogących być adresatem decyzji, a wskazanych w art. 79 Prawa budowlanego.
Tym samym wszelkie rozważania co do tego, iż Marszałkowi przysługują jedynie uprawnienia właścicielskie do wód płynących i gruntu pod wodami płynącymi stanowiącymi nieruchomość Skarbu Państwa, nie miały znaczenia, skoro organ nałożył wskazane obowiązki na marszałka jako zarządcę przedmiotowego obiektu. Zdaniem Sądu także z treści skargi wynika, iż Marszałek co najmniej taki rodzaj władztwa nad przedmiotowym jazem wykonywał.
W związku z ww. ustaleniami chybione pozostawały zarzuty naruszenia przepisów art. 11 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 4a, 14 ust. 4, art. 14a ust. 1 oraz art. 217 ust. 1 Prawa wodnego oraz art. 43 ustawy z dn. 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło