VII SA/Wa 1896/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy postanawia: odmówić R. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. R. K. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie VII SA/Wa 1896/14. Pismem z dnia 9 września 2015 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku. R. K. pismem z dnia 5 października 2015 r. zwrócił się o przedłużenie terminu do uzupełnienia złożonego wniosku. Zarządzeniem z dnia 20 października 2015 r. przedłużono skarżącemu termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o 5 dni, licząc od dnia otrzymania przez skarżącego pisma informującego o nin. zarządzeniu. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania R. K. prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. W treści wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada stary, zniszczony dom i budynki gospodarcze, wymagające kapitalnego remontu. Skarżący jest ponadto właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 33,05 ha fizycznych, co stanowi 10,55 ha przeliczeniowych, którą w 2005 r. przejął od rodziców. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, pozbawiono go "dochodu jedynego stałego z produkcji i ze sprzedaży mleka", otrzymuje dopłaty bezpośrednie i ONW, które za rok 2014 wyniosły około 30.000 zł. Skarżący podniósł także, że jego gospodarstwo praktycznie co roku dotyka klęska suszy, co pociąga za sobą straty w uprawach roślinnych, z powodu klęsk suszy zaciągał kredyty, a rodzice pomagali mu je spłacać. Wskazał, że pozbawiony został kwoty mlecznej w 2006 r. w ilości 24.000 kg o wartości 50.000 zł oraz 30.000 zł w 2009 r. z dopłat, co doprowadziło do bankructwa. Oświadczył, że nadal zaciąga kredyty, ponosi ogromne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, m.in. opłaty za prąd w kwocie 6.000 zł rocznie, podatek – 1.500 zł rocznie, składka KRUS – 3.000 zł rocznie, wydatki na nawozy, paliwo – około 20.000 zł rocznie. Wskazał, iż gospodarstwo rolne jest od 2005 r. "obciążone (...) umową ustną wobec rodzeństwa i rodziców" odpowiednio w kwocie 200.000 zł i w kwocie 18.000 zł. Stwierdził, iż jego obecna sytuacja finansowa jest bardzo trudna, nie posiada stałego źródła dochodu, a jego gospodarstwo rolne zamiast się rozwijać, zostało całkowicie zniszczone i wielokrotnie zmuszony jest błagać rodziców o pomoc w spłacaniu kredytów. Z uwagi na niewystarczające, w ocenie referendarza sądowego, przedstawienie sytuacji finansowej w złożonym wniosku, pismem z dnia 9 września 2015 r. – na podstawie art. 255 ustawy - zobowiązano R. K. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, - udokumentowanie wysokości dopłat bezpośrednich i płatności ONW otrzymanych przez skarżącego za rok 2014 (np. poprzez nadesłanie kserokopii decyzji), - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego/rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - szczegółowe wskazanie i udokumentowanie (faktury, rachunki) wysokości stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu (np. opłaty za gaz, wodę, energię, telefon), - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, wymienionych przez skarżącego w złożonym wniosku, - wskazanie, czy skarżący korzysta z finansowej pomocy rodziny, innych osób lub ze świadczeń z pomocy społecznej (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia). Ww. pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 września 2015 r. Pismem z dnia 5 października 2015 r. R. K. zwrócił się o przedłużenie terminu do uzupełnienia złożonego wniosku. Zarządzeniem z dnia 20 października 2015 r. przedłużono skarżącemu termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o 5 dni, licząc od dnia otrzymania przez skarżącego pisma informującego o nin. zarządzeniu. R. K. informację o przedłużeniu terminu otrzymał w dniu 10 listopada 2015 r. Pomimo przedłużenia terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, R. K. nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo z dnia 9 września 2015 r., wzywające w trybie art. 255 ustawy do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. Przypomnieć wobec tego należy, że to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Podkreślić trzeba, że z uwagi na brak możliwości ustalenia na podstawie treści samego wniosku, jakiej wysokości dochody skarżący uzyskuje, pismem z dnia 9 września 2015 r. wezwano R. K. do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów, w tym do wskazania wysokości dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego, udokumentowania wysokości otrzymywanych dopłat bezpośrednich i płatności ONW, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. R. K., pomimo przedłużenia - na jego wniosek – terminu do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku, nie udzielił jednak jakiejkolwiek odpowiedzi na wezwanie skierowane do niego w trybie art. 255 ustawy. Z tego względu niemożliwe jest ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych R. K., bowiem na podstawie samego wniosku skarżącego nie sposób ustalić wysokości środków, jakimi dysponuje. Stwierdzić zatem należy, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym, czy też w zakresie częściowym. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).