VII SA/Wa 1899/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-20
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Grzegorz Antas, Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, właścicielka nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co wyklucza ją z kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Brak takiego interesu prawnego skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co uzasadnia jego umorzenie.Stan faktyczny
Skarżąca T K wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla inwestora A L-F, argumentując, że inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość i utrudnia dostęp do drogi publicznej. Organy administracji obu instancji (Wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) umorzyły postępowanie, uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Monika Kramek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi T K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Przedmiotem skargi T K jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") z dnia [...] września 2020 r. znak: [...], wydana w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora A L-F dla inwestycji polegającej na budowie budynku przedszkola niepublicznego wraz z wewnętrzną instalacją gazową oraz rozbiórce budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...], oznaczonego w projekcie zagospodarowania terenu literami A-B-C-D-A. Kategoria obiektu została oznaczona jako IX, tj. budynki szkolne i przedszkolne.
W dniu [...] marca 2020 r. do Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda") wpłynął wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z dnia [...] września 2019 r.
Pismem z [...] kwietnia 2020 r. Wojewoda wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego poprzez przedłożenie oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu, z którego wynikało prawo własności, użytkowania wieczystego lub zarządu nieruchomością, znajdującą się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Organ wezwał również skarżącą do wskazania przepisu prawa materialnego, na podstawie którego wywodzi, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżąca poinformowała, że realizowana inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość, powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, c, d oraz e i pkt 9 Prawa budowlanego. Przedstawiła ponadto drogą mailową skany aktu notarialnego oraz postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku.
Po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek skarżącej, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z dnia [...] września 2019 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych (odnoszących się do strony postępowania), jak też przedmiotowych. Bezprzedmiotowe jest postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek osoby, która nie legitymuje się interesem prawnym w rozumienie art. 28 k.p.a.
Przytaczając treść art. 28 k.p.a. organ I instancji podkreślił, że interes prawny, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.
Wojewoda podniósł, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Po przytoczeniu definicji legalnej obszaru oddziaływania obiektu, zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego podkreślił, że obszar ten musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Jednocześnie od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa.
Wojewoda zaznaczył, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazano, że interes prawny musi być aktualny, a wnioskodawca obowiązany jest do jego wykazania. Ocena interesu prawnego następuje na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i orzekanie przez właściwy w sprawie organ. Organ orzeka zatem w tym zakresie w oparciu o aktualny stan faktyczny i prawny.
W świetle powyższego Wojewoda stwierdził, że realizacja planowanej inwestycji w żaden sposób nie wpływa na nieruchomość skarżącej. Usytuowanie projektowanego budynku, jak również jego gabaryty oraz odległości od nieruchomości skarżącej wskazują, że projektowana inwestycja nie niesie za sobą żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania nieruchomości skarżącej. Podnoszone przez nią okoliczności, co do nieposiadania dostępu do drogi publicznej z uwagi na budowę planowanej inwestycji, zostały uznane przez Wojewodę za chybione. Z projektu budowlanego wynika bowiem, że skarżąca ma dostęp do drogi publicznej.
Wojewoda stwierdził, że argumenty przedstawiane przez skarżącą należy rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami, towarzyszącymi realizacji spornej inwestycji, nie zaś interesu prawnego.
Organ I instancji podkreślił, że w postepowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie czy dochodzi, względnie czy może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, tylko w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Skarżąca nie wskazała normy prawa materialnego, która została naruszona przez planowaną inwestycji i co naruszałoby jej uzasadniony interes.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że realizacja budynku przedszkola uniemożliwia poszerzenie "przejścia pieszego [...]", stanowiącego dojazd do jej nieruchomości położonej przy ul. [...]. Podniosła, że do rozwiązania problemu dojazdu ww. nieruchomości Burmistrz [...] został zobowiązany pismem z [...] stycznia 2009 r. przez Biuro Kontroli Urzędu [...]. Zdaniem skarżącej włodarze [...], nie tylko uchylają się od wykonania poleceń Prezydenta [...], ale z jego upoważnienia wydają nowym nabywcom gruntów decyzje, które uniemożliwiają realizację poleceń.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej GINB decyzją z dnia [...] września 2020 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Zdaniem GINB w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Po przytoczeniu definicji legalnej obszaru oddziaływania obiektu GINB stwierdził, że w każdym przypadku obszar ten musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
GINB przestawił poglądy orzecznicze, zgodnie z którymi zarówno w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Badanie legitymacji procesowej strony w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczy bowiem etapu wstępnego polegającego na ocenie interesu prawnego według stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności i orzekania przez organ nadzorczy.
Organ stwierdził, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta z dnia [...] września 2019 r. Analizując projekt zagospodarowania terenu, znajdujący się w aktach sprawy organ odwoławczy stwierdził, że działka nr [...], będąca własnością skarżącej, jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnej działkami drogowymi nr [...] oraz nr [...]. Najbliżej położony obiekt budowlany objęty rozbiórką, zlokalizowany został w odległości ok 7. m od granicy działki skarżącej oraz ok. 10 m od budynku zlokalizowanego na tej działce. Projektowany budynek przedszkola o wysokości 12,4 m usytuowany został w odległości ok. 9,5 m od granicy działki należącej do skarżącej oraz w odległości ok. 18 m od budynku zlokalizowanego na tej działce.
GINB ocenił, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji nie obejmuje swym zakresem działki nr [...]. Położenie tej działki względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, że sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki należącej do skarżącej, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o § 12, § 13, § 19, § 57, § 60 oraz § 271 i nast. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Projektowana przedsięwzięcie nie pozbawia również nieruchomości skarżącej dostępu do mediów.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca może bez przeszkód zagospodarować należącą do niej nieruchomość, a projektowana inwestycja nie ogranicza jej w tym w żadnym stopniu.
Odnosząc się do powoływanych przez skarżącą przepisów Prawa budowlanego, GINB wskazał, że nie wynikają z nich ograniczenia w możliwości zagospodarowania nieruchomości należącej do skarżącej, a zatem nie może ona zostać uznana na ich podstawie za stronę postępowania.
Również powołane przez skarżącą przepisy Kodeksu cywilnego – art. 140 k.c. nie wprowadzają ograniczeń w możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżącej. Określają one bowiem jedynie granice prawa własności nieruchomości, których przekroczenie może być podstawą roszczeń przewidzianych przez prawo cywilne.
GINB wyjaśnił, że sporna inwestycja nie wpływa w żaden sposób na podnoszoną przez skarżącą kwestię utrudnienia w dostępie do drogi publicznej z uwagi na sporną inwestycję.
Pismem z dnia 18 września 2020 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nie formułując żadnych zarzutów i uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku skarżącej, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej A L-F pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku przedszkola niepublicznego wraz z wewnętrzną instalacją gazową oraz rozbiórce budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...].
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę, co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa).
Podstawę umorzenia postępowania administracyjnego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a., który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Jako bezprzedmiotowe przyjmuje się sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.
Podkreślenia wymaga, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek tj. przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny.
Umarzając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu Prezydenta [...], organy obu instancji przyjęły, że nie dotyczy on interesu prawnego ani obowiązków skarżącej, które dawałyby podstawę do uznania jej za stronę w tym postępowaniu.
Ocenę tę, w okolicznościach sprawy, należy uznać za prawidłową. Przy czym, należy zgodzić się z organami orzekającymi, że wobec wniosku zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r., należało po wszczęciu postępowania z tegoż wniosku, poczynić ustalenia, co do przymiotu strony skarżącej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że postępowanie w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 i nast. k.p.a. może być uruchomione albo z urzędu albo na wniosek strony (art. 157 § 2 k.p.a.). W sytuacji, gdy organ nadzoru wszczął postępowanie administracyjne w celu ustalenia, czy żądanie pochodzi od uprawnionego podmiotu, a następnie tę kwestię rozstrzygnął w sposób negatywny dla wnioskodawcy, ustalając brak zaistnienia w sprawie przesłanki podmiotowej, właściwą decyzją procesową, jaka powinna zostać podjęta w sprawie, jest decyzja umarzająca postępowanie z uwagi na jej pierwotną bezprzedmiotowość, której podstawę prawną w zależności od instancji kształtuje norma art. 105 § 1 albo art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 784-785).
Skoro skarżąca, a zarazem wnioskodawca postępowania nie brała udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną wydaną przez Prezydenta [...], to należało zbadać, czy posiada ona przymiot strony i może skutecznie uruchomić postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji Prezydenta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę.
W sprawach o wydanie pozwolenia na budowę, jak i w trybach nadzwyczajnych dotyczących tych decyzji, krąg stron należy ustalać w oparciu o tę samą podstawę prawną, tj. w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W świetle przywołanej normy art 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności tego typu decyzji, są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wskazany przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., wprowadzając ograniczenia podmiotowe przez wskazanie podmiotów uprawnionych do bycia stroną postępowania i uzależniając dodatkowo ich status od tego, czy ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 ww. ustawy. Osoba nieposiadająca jednego z wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego tytułów prawnych do nieruchomości nie jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji nie jest również legitymowana do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżącej została zapewniona możliwość wykazania zasadności swojego żądania (pismo Wojewody z dnia [...] kwietnia 2020 r.), w tym przymiotu strony. Zauważyć należy, że dla skutecznego zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, skarżąca musiałaby w pierwszej kolejności udokumentować prawo własności, użytkowania wieczystego lub zarządu nieruchomością, która w jej ocenie znajduje się w obszarze odziaływania inwestycji, a także wskazać podstawy prawne, z których wynikałoby, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.
W zaskarżonej decyzji, mając na uwadze przedmiot projektowanej inwestycji, jej charakterystykę i szczegółowe usytuowanie, a także zlokalizowanie względem niej nieruchomości należącej do skarżącej (działka nr ew. [...]) GINB jako organ nadzoru, kierując się treścią art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego słusznie uznał, że ww. działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, ponieważ kwestionowane przez skarżącą przedsięwzięcie nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa w zakresie możliwości zagospodarowana działki do niej należącej.
Oceniając, czy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu inwestycyjnego podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez pojęcie obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na których to skoncentrował się Wojewoda oraz organ odwoławczy orzekając w niniejszej sprawie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska (m. in. dotyczące ochrony przed hałasem), z zakresu zagospodarowania przestrzennego, czy tez dotyczące własności i innych praw rzeczowych określonych w kodeksie cywilnym. Na tle tych przepisów w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia.
Z dokumentacji projektowej – projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka będąca własnością skarżącej (nr [...]) nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną. Oddzielają je bowiem działki drogowe nr [...] oraz [...]. Sporny budynek przedszkola mierzący 12,4 m, zaprojektowano w odległości ok. 9,5 m od granicy działki skarżącej oraz w odległości ok. 18 m od budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Z kolei objęty decyzją Prezydenta obiekt przeznaczony do rozbiórki, zlokalizowany jest ok. 7 m od granicy działki skarżącej i w odległości ok. 10 m od budynku posadowionego na tej działce.
Zgodzić się należy zatem ze stanowiskiem, że takie usytuowanie co do odległości od działki skarżącej jak i wysokości obiektu budowlanego nie ogranicza skarżącej w swobodnym korzystaniu z prawa własności jej działki. Wskazane położenie obiektu nie narusza przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w szczególności § 12 odnoszącego się do odległości budynków od granicy z działką sąsiednią, podobnie jak i przepisów § 13 (przesłaniania pomieszczeń), § 19 (miejsc postojowych), § 57 (nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (nasłonecznienie pokoi mieszkalnych), jak również przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej.
Powoływany przez skarżącą art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, c, d, e i pkt 9 Prawa budowlanego stanowi, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, ze zm.), dotyczących: bezpieczeństwa pożarowego, higieny, zdrowia i środowiska, bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów oraz ochrony przed hałasem, oraz zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Organ uwzględnił treść powyższego przepisu, słusznie zdaniem Sądu stwierdzając, że objęta decyzją Prezydenta inwestycja nie wpływa na naruszenie prawa skarżącej dostępu do drogi publicznej. Jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego do nieruchomości inwestycyjnej zapewniony został dojazd poprzez istniejący zjazd z ul. [...]. Przysługujące skarżącej prawo dostępu do drogi publicznej nie doznaje żadnego uszczerbku, gdyż jest ono realizowane poprzez ul. [...]. Stanowisko skarżącej, zawarte w odwołaniu jakoby miała ona utrudniony dostęp do drogi publicznej z uwagi na realizację planowanej inwestycji jest zupełnie chybione.
W kontekście podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego argumentów, o braku możliwości poszerzenia ul. [...] na skutek realizacji spornej inwestycji przedszkola, wskazać w tym miejscu należy, że Sądowi z urzędu znana jest okoliczność (liczne postępowania sądowoadministracyjne, w których stroną jest skarżąca) ograniczenia nieruchomości skarżącej bezpośredniego dostępu do drogi publicznej – ul. [...], na skutek wydania w latach 70 i 80 – tych przez poprzednie władze Dzielnicy [...] decyzji o pozwoleniu na budowę na sąsiedniej działce przy ul. [...] (stanowiącej współwłasność skarżącej), z rażącym naruszeniem prawa. Tym niemniej nie sposób przyjąć, ażeby niepodjęcie dotychczas przez Burmistrza Dzielnicy [...] działań zmierzających do poszerzenia ul. [...] (stanowiącej dla skarżącej dojście i dojazd do ul. [...]) stwarzało legitymację procesową w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane.
Jedynie na marginesie Sad w tym miejscu wskazuje, że wyrokiem z 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2694/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku tut. Sądu z 9 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1642/16 oddalającego skargę na decyzję GINB w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 1966 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...], tj. na działce, na której realizowana jest aktualnie sporna inwestycja przedszkola.
Odnosząc się do powoływanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, przepisów art. 140 oraz 222 § 2 K.c. wyjaśnić trzeba, że w sprawach pozwolenia na budowę oraz w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę należy przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki, czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem innych działek, to właścicielom tych działek przysługuje status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone stosownymi przepisami czy normami technicznymi. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki są, jak wspomniano wyżej również przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem oraz wszelkie inne regulacje prawa powszechnie obowiązującego, które wyznaczają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2020/16, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 574/16 wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 531/16). Skuteczne powołanie się na powyższe normy cywilnoprawne, w celu wykazania interesu prawnego, uzależnione jest jednak od istnienia bądź potencjalnego istnienia ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nieruchomości wnioskodawcy, usankcjonowanego przepisami. Powyższe przepisy kodeksu cywilnego również nie wprowadzają ograniczeń w możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżącej przy ul. [...].
W postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącej organy słusznie stwierdziły, że planowana inwestycja nie generuje żadnego obszaru oddziaływania na jej nieruchomość, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Budynek przedszkola nie niesie ze sobą jakichkolwiek uciążliwości lub ograniczeń w możliwości zagospodarowania, bądź korzystania z działki należącej do skarżącej wynikających z obowiązujących przepisów prawa.
W tych okolicznościach faktycznych słusznie organy obu instancji przyjęły, że skarżąca jako właścicielka działki nr [...] położonej przy ul. [...] nie ma interesu prawnego, który uprawniałby ją do uzyskania statusu strony w tym postępowaniu. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, polegający na tym, że dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego przez niego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 982/17 - publ. Cbosa). Podmiot mający interes faktyczny może żądać zatem od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Lex nr 41301).
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia prawa, w stopniu który uzasadniałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Podjęte rozstrzygnięcie zostały wydane z poszanowaniem reguł zawartych w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Materiał dowodowy został wnikliwie i wyczerpująco rozpatrzony, w stopniu wystarczającym do stwierdzenia braku interesu prawnego skarżącej.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 ze zm.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło