VII SA/Wa 1959/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-10
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, jeśli w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie zapewniono czynnego udziału wszystkim stronom?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 40 K.p.a. dotyczącego prawidłowego doręczania pism stronom. Niewłaściwe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i decyzji organu pierwszej instancji jednemu z małżonków skutkowało pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi wadę uniemożliwiającą utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego-łącznika. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak zapewnienia czynnego udziału w sprawie. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty, wskazując na istnienie nakazu rozbiórki innego obiektu na działce, co zgodnie z Prawem budowlanym uniemożliwia wydanie pozwolenia na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi G. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania G. i W. P. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009r., znak: [...], stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2007r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. i W. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego-łącznika pomiędzy istniejącymi na działce budynkami gospodarczymi (kategoria obiektu III): powierzchnia zabudowy - 101,01m2, powierzchnia użytkowa 93,39m2, kubatura - 399,00m3, w P. przy ul. [...] na działce oznaczonej nr ewid. [...] obręb [...],
Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Inwestor w dniu 2003.07.23 wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Starosta [...] wydał decyzję odmowną nr [...] z dnia 2003.09.[...] na przedmiotową inwestycję. Wojewoda [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2003 r. nr [...] znak [...] utrzymał w mocy decyzję odmowną Starosty.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność obu decyzji. W tej sytuacji Starosta [...] w dniu [...] maja 2006 postanowieniem nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie do czasu całkowitego zakończenia postępowań administracyjnych prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego na przedmiotowej nieruchomości.
W dniu [...] grudnia 2006 Starosta postanowił podjąć zawieszone z urzędu postępowanie uznając, że postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego dotyczą innych obiektów budowlanych położonych na działce [...] a nie dotyczą budynku gospodarczego na budowę którego wniesiono o wydanie pozwolenia na budowę i następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2007r., Nr [...], znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. P. i W. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego-łącznika.
W związku z wniosek G. J. o stwierdzenie nieważności
decyzji Starosty Powiatowego w P. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku, Wojewoda [...] pismem z dnia 30 października 2007 roku, zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...].01.2007 roku, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę państwu G. i W. P. budynku gospodarczego, będącego łącznikiem pomiędzy istniejącymi na działce budynkami gospodarczymi, zlokalizowanymi w P. przy ul. [...] na działce o nr ew. [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2009r., Wojewoda [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2007r, Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. i W. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego-łącznika pomiędzy istniejącymi na działce budynkami gospodarczymi (kategoria obiektu III): powierzchnia zabudowy -101,01m2, powierzchnia użytkowa 93,39m2, kubatura - 399,00m3, w P. przy ul. [...] na działce oznaczonej nr ewid. [...] obręb [...] stwierdzając w uzasadnieniu , że ostateczna decyzja Starosty została wydana mimo że na terenie działki [...] przy ul. [...] w P. usytuowany jest budynek gospodarczy w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Organ wskazał na ostateczną decyzja o rozbiórce budynku gospodarczego (decyzja WINB nr [...] z dnia [...].08.2004 roku), która funkcjonuje i jest wykonalna na dzień z [...].01.2007 roku tj na dzień wydania decyzji Starosty zezwalającej na budowę.
Wojewoda bardzo obszernie opisał w uzasadnieniu również przebieg wielu innych postępowań administracyjnych dot. zarówno zamierzeń inwestycyjnych jak i realizowanych inwestycji G. i W. P. na działce nr [...] w stosunku do których toczyły lub toczą się postępowania administracyjne lub sądowe począwszy od pierwszego wniosku inwestorów z 2003.07.23 wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] wskazał w uzasadnieniu, ze zgodnie z dyspozycją przepisu art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz
rozbiórki.
Organ odwoławczy wskazał, że niemożliwe jest nie tylko udzielenie pozwolenia na budowę na obiekt identyczny, jak objęty nakazem rozbiórki, ale także na jakikolwiek obiekt budowlany (wymagający pozwolenia na budowę), jeżeli na danym terenie znajduje się obiekt podlegający przymusowej rozbiórce (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2000r., sygn. akt II SA/Wr 1458/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2005r, sygn. akt VII SA/Wa 1026/04). Ustawodawca nie zastrzegł przy tym, że nakaz taki musi być ostateczny (jak np. przy pozwoleniu na budowę - zob. art. 28 ust. 1), co prowadzi do wniosku, że nawet nieostateczna decyzja o nakazie rozbiórki wywołuje przedstawiony powyżej skutek (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2006r., sygn. akt II SA/Kr 3169/02).
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyli G. i W. P. wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, 10, 77 §1, 105 i 107 §3 K.p.a., poprzez nie podjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zapewnienienia stronom skarżącym czynnego udziału w sprawie oraz podjęcie postępowania mimo braku interesu prawnego osoby wnioskującej o stwierdzenie nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a..
Skarga okazała się uzasadniona z uwagi na istotne naruszenie przepisu art. 40 K.p.a.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Wojewoda [...] zawiadamiając o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia
nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2007r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. i W. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego skierował jedno zawiadomienie do obojga małżonków. Również decyzja Wojewody stwierdzająca nieważność decyzji Starosty skierowana została w jednym egzemplarzu do obojga małżonków, odebrał ją W. P..
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż pisma w postępowaniu administracyjnym powinny być kierowane do strony imiennie, wskazując indywidualnie oznaczonego adresata (art. 40 § 1 k.p.a.).
Doręczenie pisma obojgu małżonkom jest sprzeczne z treścią art. 40 k.p.a. W sytuacji, gdy w jednej kopercie przesyłany jest dwóm adresatom jeden egzemplarz decyzji, brak jest podstaw do stwierdzenia, że domownik odebrał przesyłkę kierowaną do drugiego adresata, bowiem przesyłka ta jest tylko jedna i zostaje doręczona tylko osobie kwitującej jej przyjęcie. Osoba ta nie ma możliwości przekazania przesyłki drugiemu adresatowi, bowiem przesyłka jest jedna. Może ona jedynie umożliwić drugiemu adresatowi zapoznanie się z treścią decyzji. Nie jest to jednak równoznaczne z doręczeniem decyzji i rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego.
Zatem nie tylko samo pismo powinno być skierowane do imiennie oznaczonej osoby (adresata), ale również powinno (o ile doręczenie odbywa się poprzez pocztę) być indywidualnie zaadresowane. Sąd stwierdza, iż nie można jako zasady przyjmować stanowiska, że doręczenie aktu administracyjnego jednemu ze współmałżonków wywiera taki sam skutek jakby doręczono go obojgu (por. J. Borkowski (w:) Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, Art. 40 Nb 1 i powołany tam wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., II SA/Kr 298/00).
Podnoszony więc przez strony zarzut nie zapewnienia stronie skarżącej czynnego udziału w sprawie i nie doręczenie decyzji organu I instancji , uzasadnia stwierdzenie, że strona, której nie doręczono decyzji bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Tym samym stwierdzić należy, że Wojewoda naruszył nie tylko powyższy przepis art. 40 , ale również przepisy art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż nienależycie przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy i wszystkie okoliczności sprawy, bowiem nie dostrzegł nieprawidłowości w doręczeniu skarżącej zawiadomienia (faktycznego braku zawiadomienia).
Podobny zarzut można postawić Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który co prawda skierował własną decyzję oddzielnie do małżonków
P., lecz nie zauważył, że Wojewoda [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pozbawił jedną ze stron uczestnictwa w postępowaniu.
Jeżeli w sprawie nie uczestniczyły wszystkie strony postępowania to organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak zastosować się do treści art. 138 § 2 k.p.a., Wady tej nie można usunąć w postępowaniu odwoławczym, ponieważ postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.). Pozbawienie zatem strony udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji prowadzi do uznania, że decyzja jest wadliwa (wyrok z dnia 8 sierpnia 2001. r, Naczelny Sąd Administracyjny (do 31 grudnia 2003 r.) w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 894/99, LEX nr 76089).
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy należy mieć na uwadze wnioski zawarte w uzasadnieniu wyroku.
Z tych powodów Sąd, dostrzegając istotne naruszenie wyżej wskazanych przepisów prawa procesowego, uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.cp.p.s.a..
Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane (pkt II wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło