VII SA/Wa 1992/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości przez wykonanie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy O. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania Gminy O., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., nakazującą Gminie O. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w ekspertyzie techniczno-budowlanej, sporządzonej przez mgr. inż. R. W., w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. K. w O. poprzez dokonanie rekonstrukcji przedmiotowego obiektu, tj. wykonanie robót budowlanych mających za zadanie odtworzenie zniszczonego budynku w miejscu jego dotychczasowej lokalizacji i na podstawie danych dotyczących jego pierwotnej formy oraz zakazującej użytkowania tego obiektu do czasu wykonania wymienionych robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] marca 2013 r. ustalono, iż na nieruchomości znajduje się dwukondygnacyjny, drewniany budynek mieszkalny typu "świdermajer". Dach obiektu jest całkowicie spalony, częściowo zawalony jest strop nad pierwszym piętrem i nad parterem, wypalone są także otwory okienne oraz zachwiana jest konstrukcja całego obiektu. Budynek ten nie jest wpisany do rejestru zabytków i nie został wskazany do włączenia do tej ewidencji, położony jest natomiast na terenie układu urbanistycznego miasta planowanego do włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Z oświadczenia właściciela obiektu, Gminy O., wynika, że przygotowuje się do sprzedaży tej nieruchomości wraz z budynkiem, który przeznaczony jest do generalnego remontu. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., działając na podstawie art. 67 Prawa budowlanego, nakazał Gminie O. rozbiórkę budynku mieszkalnego typu "świdermajer", usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. K. w O. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W treści rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wydając zaskarżoną decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nie uwzględnił zamiarów właściciela wobec wskazanego wyżej obiektu, co musiało skutkować usunięciem z obrotu prawnego decyzji rozbiórkowej. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nałożył na Gminę O. obowiązek przedłożenia ekspertyzy techniczno-budowlanej budynku mieszkalnego typu "świdermajer", usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. K. w O. Ten obowiązek został wykonany w dniu [...] października 2013 r. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., wskazując jako podstawę prawną art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że z załączonej do akt sprawy ekspertyzy techniczno-budowlanej wynika, iż "budynek mieszkalny drewniany w wyniku zużycia technicznego oraz działania pożaru został w znacznym stopniu zniszczony. W obecnym stanie nie nadaje się do użytkowania i zamieszkania, bowiem stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia; (...) niezależnie od zużycia technicznego i awaryjnego budynek nie odpowiada obowiązującym normom i wymaganiom wynikającym z przepisów technicznych. Dotyczy to wszystkich podstawowych elementów obiektu. W szczególności obiekt w najmniejszym stopniu nie odpowiada wymaganiom ochrony ppoż. i warunkom bezpiecznego użytkowania". W cytowanej ekspertyzie techniczno-budowlanej wskazano również, iż rekomenduje się dokonanie rekonstrukcji przedmiotowego budynku. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ powiatowy prawidłowo orzekł o nałożeniu na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązku wykonania robót budowlanych celem przywrócenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Podkreślił nadto, że przy rozpatrywaniu spraw dotyczących stanu technicznego obiektów budowlanych organy nadzoru budowlanego nie kierują się względami ekonomicznymi. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina O., zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, polegającą na nietrafnym przyjęciu, że obiekt zagraża życiu lub zdrowiu ludzi oraz zastosowaniu zbyt krótkiego okresu na doprowadzenie obiektu do właściwego stanu technicznego, 2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie w postępowaniu administracyjnym art. 7, art. 8, art. 9 i art. 89 § 2 k.p.a. Skarżąca podkreśliła, że zaskarżona decyzja wywołuje znaczne skutki finansowo-gospodarcze w bardzo krótkim okresie czasu. Nadto organ całkowicie pominął argumentację przedstawioną w odwołaniu, a dotyczącą braku zagrożenia przez obiekt życia, zdrowia lub mienia, gdyż jest on wyłączony z użytkowania i zabezpieczony przed dostępem osób trzecich. Podnosząc powyższe zarzuty, Gmina O. wniosła o uchylenie skarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jednak nie z powodów podniesionych w skardze. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Gminie O. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w ekspertyzie techniczno-budowlanej, sporządzonej przez mgr. inż. R. W. (nr rej. [...]), w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. K. w O. poprzez dokonanie rekonstrukcji przedmiotowego obiektu, tj. wykonanie robót budowlanych mających na celu odtworzenie zniszczonego budynku w miejscu jego dotychczasowej lokalizacji, na podstawie danych dotyczących jego pierwotnej formy oraz zakazującej użytkowania tego obiektu do czasu wykonania wymienionych robót budowlanych. Art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis ten zezwala organowi na nakładanie na właściciela lub zarządcę budynku obowiązku wykonania prac o charakterze naprawczym celem zachowania obiektu budowlanego w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym (tak: Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1980/09). Wskazać trzeba, że art. 66 umieszczony został w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 ustawy obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 oraz dalszych przepisach tego rozdziału ustawy. Oznacza to, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 ustawy może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011r., II OSK 1100/10). Art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie może być wykorzystywany do usunięcia innych niż przewidziane w nim nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Na podstawie omawianego przepisu nie jest zatem dopuszczalne wydanie nakazu odbudowy obiektu budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 184/05), a do tego sprowadza się zaskarżona decyzja, nakazując odtworzenie zniszczonego budynku. Wobec opisanego wyżej naruszenia prawa materialnego – art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego – zarzuty skargi nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z tych względów na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w pkt. I sentencji. W pkt. II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.