VII SA/Wa 1998/07

WyrokWSA w Warszawie2008-03-18

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy P.M.B.A. Zakon [...] w Polsce, właściciel sąsiedniego zabytkowego kościoła, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo że nie była stroną w pierwotnym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że P.M.B.A. Zakon [...] posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Nawet jeśli pierwotnie nie została uznana za stronę, jej interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego, w szczególności z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz Prawa budowlanego, które nakładają ograniczenia na inwestora ze względu na bliskość zabytkowego obiektu i potencjalne zagrożenie dla jego użytkowania. Naruszenie tych przepisów uzasadnia legitymację strony w postępowaniu nadzwyczajnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.M.B.A. Zakonu [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta W. dla inwestycji polegającej na przebudowie budynku gospodarczego. Wojewoda uznał pierwotną decyzję za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, m.in. definicji przebudowy i przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynków. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody, uznając, że P.M.B.A. Zakon nie była stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, ponieważ nie wykazała interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008r. sprawy ze skargi P. M. B. [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. M. B. [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił "[...]" Sp. z o.o. w W. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z przebudową istniejącego budynku gospodarczego dla potrzeb nowych funkcji administracyjno – usługowych przy ul. S. [...] w W., na działce nr ew. [...] i [...] w obr. [...]. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła P.M.B.A. Zakonu [...] w Polsce z siedzibą w K. będąca właścicielem budynku Kościoła posadowionego na działce bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestora /ściana Kościoła znajduje się w granicy działki/. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej kpa/ stwierdził nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...]. Wojewoda [...] wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, przez przebudowę należy rozumieć: wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Organ wskazał, iż jak wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektowany budynek w wyniku planowanej przebudowy kilkakrotnie zwiększy swoją kubaturę, powierzchnię zabudowy, długość i szerokość. Inwestycja ta nie może być więc uznana za przebudowę, gdyż nie spełnia żadnej z przesłanek wskazanych w definicji przebudowy. Ponadto organ zacytował część opisową projektu zagospodarowania terenu, z której wynika, cyt: "na terenie inwestycji planuje się rozebranie istniejącego obiektu i wybudowanie w tej samej lokalizacji nowego, parterowego budynku z poddaszem użytkowym o wysokości w kalenicy nie przekraczającej 10m". W związku z powyższym Wojewoda [...] stwierdził, iż decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nie zatwierdzono projektu przebudowy tylko nową budowę, wcześniej poprzedzoną rozbiórką istniejącego budynku gospodarczego. Tak więc jego rozbudowa nie będzie możliwa, skoro omawiany budynek nie będzie istniał. Organ I instancji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego II SA/Bk 428/06, z którego wynika, że całkowita likwidacja istniejącego obiektu wyklucza przyjęcie, iż może on być następnie poddany rozbudowie lub przebudowie. Organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja legalizuje inwestycję, która nie wynika z treści tej decyzji, a taka sytuacja prowadzi do obejścia przepisów prawa związanych z uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę, a następnie pozwolenia na budowę nowego obiektu budowlanego. Ponadto, organ wskazał, że przepisy prawa budowlanego nakładają obowiązek zapewnienia dostępu działki budowlanej do drogi publicznej. Jak wynika natomiast z dokumentacji budowlanej, obsługa komunikacyjna działek objętych inwestycją będzie odbywać się przez działkę nr ew. [...]. Z dokumentów wynika, że jedyny dojazd do działek nr [...] i nr [...] prowadzi obecnie przez teren Ogrodu S. z alei parkowej o charakterze ciągu pieszo-jezdnego, łączącego ul. S. z ul. N. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, iż działki nr [...] i nr [...] mają prawnie zapewniony dostęp do drogi publicznej. W aktach znajduje się jedynie umowa dzierżawy z dnia 6 czerwca 2005 r. Nr 8/2005 zawarta na czas określony do dnia 31 maja 2008 r., w której Miasto W. /właściciel działki nr [...]/ umożliwia inwestorowi czasowy wjazd na teren budowy, co jednak nie daje gwarancji, iż działki inwestycyjne po upływie terminu na jaki została zawarta powyższa umowa dzierżawy oraz po zrealizowaniu ww. obiektu będą mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej. Organ wskazał ponadto, iż lokalizacja inwestycji narusza przepisy techniczno – budowlane, gdyż projektowany budynek usytuowany jest w ostrej granicy z działką nr ew. [...] naruszając w ten sposób przepis art. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mówiący o tym, iż budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4m w sytuacji gdy budynek zwrócony jest ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i nie mniejszej niż 3m w sytuacji gdy budynek zwrócony jest ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W takiej zaś sytuacji zgodnie z art. 9 Prawa budowlanego niezbędne jest uzyskanie upoważnienia Ministra Infrastruktury do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych oraz wydanie przez Prezydenta W. na podstawie wyżej wymienionego upoważnienia, zgody na odstępstwo. Brak tej zgody upoważnia organ do wydania, na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, postanowienia o uzupełnieniu braków i po uzupełnieniu tychże braków, zajęcia stanowiska w sprawie. W aktach sprawy brak zgody organu I instancji na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych. W takiej zaś sytuacji wydanie pozwolenia budowlanego na budowę w granicy bez uzyskania zgody na odstępstwo jest niezgodne z przepisami cyt. rozporządzenia. Wobec powyższego decyzja z dnia [...] listopada 2005 r. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów art. 3 pkt 7a i art. 9 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 1 i § 14 ust 1 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że P.M.B.A. Zakonu [...] w Polsce nie była uznana za stronę w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia na roboty budowlane. Organ powołał się na przepis art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, i wskazał, iż brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, z którego można by wywieść interes prawny P.M.B.A. Zakonu [...] w sprawie niniejszej. Weryfikując decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r. organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż nie zostały również naruszone warunki techniczne, określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – w przedmiocie zachowania odległości zamierzonej inwestycji od granic działki będącej własnością P.M.B.A. Zakonu [...] oraz innych istniejących już obiektów. Podsumowując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż P.M.B.A. nie wskazała żadnej normy prawa materialnego, z której wynikałby jej interes prawny lub obowiązek, nie jest więc stroną w postępowaniu dotyczącym wzruszenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła P.M.B.A. Zakon [...] z siedzibą w K. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła: 1/ naruszenie przepisów postępowania, powodujące istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 7, 10 § 1, 28, 75, 77 § 1, 80, 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa; 2/ naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 4, 6 ust.1 pkt 1 oraz pkt 3b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r./Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zm./ - art. 1 ust 2 pkt 4 i 5 oraz pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. /Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm./. W skardze strona skarżąca wskazała, iż zaskarżona decyzja nie zawiera skonkretyzowanej podstawy prawnej – podstawy rozstrzygnięcia – w oparciu o którą organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie jest stroną postępowania, gdyż nie posiada interesu prawnego. Nawiązując do swojego interesu prawnego uzasadniającego jej udział w sprawie strona skarżąca wskazała na bezpośrednie graniczenie swojej nieruchomości z inwestycją; obowiązek ochrony zabytku, jakim jest budynek Kościoła – wpisany do rejestru zabytków – który w zaistniałej sytuacji, może ulec zniszczeniu; brak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej realizowanej inwestycji, co w przyszłości powodować będzie obowiązek ustanowienia drogi koniecznej na nieruchomości będącej własnością strony skarżącej. Inwestycja ogranicza prawo własności skarżącej poprzez usytuowanie budynku inwestora bardzo blisko Kościoła, który znalazł się w pierwszej strefie oddziaływania wykopu, co w szczególności zagraża osunięciem się ściany Kościoła. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez Sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ppsa/ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie zostały naruszone warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm./ w przedmiocie zachowania odległości zamierzonej inwestycji od granic działki będącej własnością strony skarżącej oraz innych istniejących już obiektów. A ponieważ strona skarżąca nie wskazała żadnej innej normy prawa materialnego, z której wynikałby jej interes prawny lub obowiązek to nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowego pozwolenia na budowę. W pierwszej więc kolejności organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca nie była stroną w sprawie wydania pozwolenie na budowę z dnia [...] listopada 2005r. Z woli ustawodawcy z mocy art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zazwyczaj w decyzji o pozwoleniu na budowę organ architektoniczno – budowlany poprzez wskazanie numerów działek budowlanych określa obszar oddziaływania obiektu, którego dotyczy ta decyzja. Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r. obszaru takiego nie wyznacza. Postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. zostało wszczęte na wniosek strony skarżącej i w przypadku stwierdzenia w tym postępowaniu na etapie postępowania odwoławczego, że strona skarżąca nie posiada przymiotu strony decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. byłaby zgodna z prawem. Kwestia udziału stron postępowania w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest traktowana niejednolicie. W wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r. II OSK 598/06, niepubl. 8. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznawanych za strony winien być ustalany na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi normę szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Natomiast w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że ustalenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest wadliwe w szczególności wówczas, gdy przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania kontrolowanej decyzji /przed 11 lipca 2003 r./. Z istoty postępowania "nieważnościowego" wynika bowiem, że poddaje się w nim kontroli decyzję, która uprzednio była poddana kontroli w postępowaniu zwyczajnym, a skoro tak to ustalenia kręgu stron w postępowaniu nadzwyczajnym należy dokonać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania tej decyzji, a skutki ewentualnego stwierdzenia jej nieważności działają z mocą wsteczną /ex tunc/. /vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, II OSK 339/06, niepubl.8/. W wyroku z dnia 2 marca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie w jego brzmieniu wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę nie jest takim postępowaniem. W ocenie składu orzekającego stronie skarżącej winien przysługiwać przymiot strony zarówno w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jak i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Jak wyżej wspomniano obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno – budowlanej powinien ustalić w dacie wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż od tego zależy krąg uczestników tego postępowania mających przymiot strony. W niniejszej sprawie obszar oddziaływania obiektu nie został wyznaczony w dacie wydawania pozwolenia na budowę. Stąd też organ prowadzący postępowanie w trybie nadzwyczajnym był zobowiązany badać, czy wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności pochodzi od strony na podstawie przepisów prawa materialnego, przede wszystkim poszukując interesu prawnego strony skarżącej poprzez art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, kto ma interes prawny w sprawie. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialno – prawny bowiem to przepisy prawa materialnego określają, czy dany podmiot ma, czy też nie, interes prawny w danej sprawie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skoro zostały zachowane odległości budynku inwestora od działki budowlanej strony skarżącej przewidziane w rozporządzeniu o warunkach technicznych, to prawa strony skarżącej nie zostały naruszone. Nawet przy przyjęciu, że stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę może być wyłącznie podmiot określony w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie sposób przyjąć, że nieruchomość stanowiąca własność strony skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu inwestora. Jak wyżej wskazano obszar oddziaływania jest, zgodnie z art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego, terenem wyznaczonym w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Jeżeli jednak istnieją przepisy nakładające na inwestora obowiązki lub ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tej działki jest stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa, czy są zachowane odległości przewidziane stosownymi przepisami. /wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 czerwca 2005 r. II SA/Łd 1076/04, niepubl./. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Zagospodarowanie działki będącej w dyspozycji inwestora ograniczone jest bowiem przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami /Dz. U. nr 162, poz. 1568 ze zm./ i wymagało przed uzyskaniem pozwolenia na budowę uzyskania decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Decyzja taka została wydana dnia 20 września 2005 r. i pozwalała na realizację budynku administracyjno – usługowego. Z uzasadnienia tejże decyzji wynika, że nieruchomość przeznaczona pod inwestycję dotyczy terenu w bliskości obiektów objętych ochroną konserwatorską: Ogrodu S. /nr rejestru [...]/, Kościoła Św. [...] /nr rejestru zabytków [...]/, Klasztoru oo. [...] /nr rejestru [...]/ i Pałacu [...] wraz z oficyną /nr rejestru [...] i [...]/. Ponadto nieruchomość znajduje się w granicach zespołu zabytkowego "W. – historyczny zespół miasta z T.K." uznanego za pomnik historii. Bryła projektowanego budynku rozczłonkowana została do skali historycznie występującej zabudowy zaplecza Kościoła. Jednocześnie organ konserwatorski stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 20 września 2005 r., że zezwolenie na prowadzenie prac może być cofnięte lub zmienione w razie ujawnienia okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla zabytku lub gdy nie będą dopełnione zawarte w decyzji ustalenia. Głównemu Inspektorowi Nadzoru budowlanego znane były ograniczenia związane z zagospodarowaniem działki, co do której prawo dysponowania wykazał inwestor i organ winien wziąć pod uwagę, że ograniczenia te wynikają m.in. z posadowienia w granicy działki inwestora obiektu zabytkowego stanowiącego własność strony skarżącej. Z kolei realizacja inwestycji zgodnie z przedstawionym projektem budowlanym stanowiła potencjalne zagrożenie w użytkowaniu bieżącym tego obiektu zabytkowego, prawem chronionego. Projekt przewidywał bowiem budowę budynku całkowicie podpiwniczonego z dwiema kondygnacjami w części nadziemnej /kondygnacje podziemne zagłębione na 4,40 m poniżej poziomu terenu/. Tymczasem ściana boczna budynku Kościoła jest posadowiona w granicy działki inwestora i w bliskim sąsiedztwie projektowanego budynku /na głębokości 1,55m poniżej terenu/. W sytuacji obniżenia poziomu Kościoła powstaje duże zagrożenie przemieszczeniem się fundamentów Kościoła. Projekt przewidywał palisadę i ściankę berlińską, jednakże głębokie posadowienie projektowanego budynku i zlokalizowanie wykopu niebezpiecznie blisko ścian zabytkowego obiektu /w szczególności południowo-zachodniej ściany Kaplicy bocznej/ przesądzało o bezpośrednim zagrożeniu bieżącego użytkowania budynku stanowiącego własność strony skarżącej. Tak więc z powyższych względów w niniejszym postępowaniu stronie skarżącej przysługuje przymiot strony wynikający z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Materialno-prawny interes strony skarżącej wyprowadzony poprzez art. 28 k.p.a. w postępowaniu nadzwyczajnym znajduje także oparcie w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, który zobowiązuje do projektowania i budowania obiektu z sposób zapewniający poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Strona skarżąca podnosi, że inwestycja nie ma zapewnionego stałego bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, a więc zgodnie z art. 145 § 1 kodeksu cywilnego w przyszłości będzie to prowadziło do przymusowego obowiązku prawnego ustanowienia drogi koniecznej na nieruchomości będącej własnością strony skarżącej. W szczególności więc, interes prawny strony skarżącej wynika także z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego dopuszczającego możliwość uznania jej za stronę postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, bowiem objęty pozwoleniem na przebudowę obiekt wywiera bezpośredni negatywny wpływ na jej nieruchomość. Raz jeszcze należy podkreślić, że obiekt budowlany powinien być tak projektowany i budowany, aby zapewniał poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W tym wypadku chodzi przede wszystkim o pogorszenie warunków użytkowych sąsiadującego w ostrej granicy z działką inwestora obiektu zabytkowego – Kościoła. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając decyzję z [...] listopada 2005 r. nie uwzględnił ww. możliwości nabycia legitymacji w tym postępowaniu przez stronę skarżącą. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku. Ponadto na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono, jak w pkt II wyroku, a o kosztach na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło