VII SA/Wa 20/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant specjalista Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. s.a. w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej spółki A. s.a. w K. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2010r. znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku A. S.A. z siedzibą w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...].09.2010r. znak: [...], stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2009r., umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].07.2009r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. S.A. pozwolenia na remont i przebudowę piwnic oraz klatki schodowej zewnętrznej z jej nadbudową, wyburzenie ścian działowych piwnicy, konserwację sklepień piwnic i parteru w budynku oraz przebudowę wewnętrznych instalacji: wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej i wentylacji [...] w G., przy [...], nr dz. [...], obręb [...] - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...].09.2010r.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...].09.2010r., po przeprowadzeniu postępowania z urzędu, stwierdzona została nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2009r. znak: [...], umarzającej, w związku z odwołaniem "W. " Sp. z o.o. w G., postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].07.2009r. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Wojewody [...] z dnia [...].12.2009r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 64 § 2 kpa, jak również art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa. GINB wskazał, że w związku z odwołaniem z dnia 24.07.2009r. od w/w decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].07.2009r., pismem z dnia 13.08.2009r. "W. " Sp. z o.o. zostało wezwane na postawie art. 64 § 2 kpa, do uzupełnienia podania poprzez złożenie własnoręcznego podpisu pod w/w odwołaniem, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Powyższemu wezwaniu nie zadośćuczyniono, natomiast pismem z dnia 24.07.2009r. "W. " Sp. z o.o. w G. złożyła oświadczenie, że nie wnosiła odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].07.2009r.. GINB podkreślił, że pomimo wynikającego z przedstawionych okoliczności obowiązku pozostawienia niepodpisanego podania z dnia 24.07.2009r. bez rozpoznania, organ wojewódzki wydał decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, wobec czego należało stwierdzić jej nieważność. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. złożyła A. S.A. z siedzibą w K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 kpa, art. 105 § 1 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem strony skarżącej prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., umarzającej postępowanie odwoławcze, było całkowicie bezprzedmiotowe. Skarżąca spółka podniosła, że utraciła tytuł prawny do nieruchomości na skutek wypowiedzenia umowy najmu z dnia 3 marca 2008 r., w związku z czym decyzja o pozwoleniu na budowę nie będzie nigdy wykonana przez skarżącą z powodu jej aktualnej bezprzedmiotowości. Prowadzenie zatem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji o pozwoleniu na budowę, która stała się bezprzedmiotowa pozbawione było jakiejkolwiek celowości wymaganej zasadami ogólnymi kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca spółka, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazała również, że w odniesieniu do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku nie zachodzą wady, które powodowałyby obowiązek stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja GINB z [...] października 2010r. oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] września 2010r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Jedną z przesłanek obligujących organy do stwierdzenia nieważności decyzji jest określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa przesłanka rażącego naruszenia prawa. Zauważyć trzeba, że organ administracji publicznej stwierdzając nieważność decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że do takiego naruszenia doszło, lecz niezbędne jest wykazanie, na czym w danym przypadku polega jego "rażący charakter". Podkreślić też należy, iż nie każde naruszenie prawa może być zakwalifikowane jako "rażące". Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki społeczno-gospodarcze, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, a więc taki, który nie wymaga interpretacji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2005r. sygn. OSK 1134/04 Lex nr 165717, z dnia 8 lipca 2010r. sygn. I OSK 170/10 LEX nr 672887, z dnia 13 maja 2010r. sygn. II OSK 824/09 Lex nr 597887, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 21 grudnia 2005r. sygn. VII SA/Wa 706/05 Lex nr 196278, z dnia 28 października 2008r. sygn. VII SA/Wa 1274/08 Lex nr 519731). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] września 2010r. zapadły z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wskazać przede wszystkim należy, iż Sąd podziela argumentację Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazującą, iż odwołanie "W." Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].07.2009r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. S.A. pozwolenia na remont i przebudowę piwnic oraz klatki schodowej zewnętrznej z jej nadbudową, wyburzenie ścian działowych piwnicy, konserwację sklepień piwnic i parteru w budynku oraz przebudowę wewnętrznych instalacji [...] w G. przy [...], powinno zostać pozostawione bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 63 kpa, określającego wymogi formalne pism, podanie - w tym również odwołanie - powinno być podpisane przez wnoszącego. W przypadku, gdy wymóg ten nie został zachowany, organ winien, na podstawie art. 64 § 2, wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braku w terminie 7 dni, a w przypadku jego nieusunięcia pozostawić pismo bez rozpoznania. Niewątpliwie zatem odwołaniu "W." Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].07.2009r. nie należało nadawać biegu, skoro nie zostało ono podpisane, powinno ono zostać pozostawione bez rozpoznania. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r., umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].07.2009r., istotnie dotknięta jest zatem wadą, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, ani charakter tej decyzji, ani skutki społeczno-gospodarcze nie wskazują, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę, aniżeli stabilność decyzji ostatecznej. Uchybienie to, chociaż niewątpliwe, nie powoduje konieczności eliminacji decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności. Jak już wskazano, stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Traktowanie naruszenia prawa jako "rażącego" może mieć zatem miejsce tylko wyjątkowo, uchybienie przepisom musi być rzeczywiście poważne, aby usprawiedliwiało odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych i uzasadniało wzruszenie decyzji w trybie nadzwyczajnym. W ocenie Sądu naruszenie prawa spowodowane decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r., umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].07.2009r. w sytuacji, gdy odwołanie powinno być pozostawione bez rozpoznania, nie powoduje takich skutków, które byłyby niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że z uwagi na charakter decyzji, nie wywołuje ona w zasadzie żadnych praktycznych skutków społeczno-gospodarczych. Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że konieczne jest wyeliminowanie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2009r. z obrotu prawnego, bowiem takie ewidentne naruszenie podstawowych przepisów postępowania administracyjnego pozostaje w sprzeczności z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 7 kpa oraz z treścią art. 8 kpa i jest niemożliwe do zaakceptowania. W ocenie Sądu zasada trwałości decyzji ostatecznych i bezpieczeństwo porządku prawnego oraz właśnie wyrażona w art. 8 kpa zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa przemawiają za pozostawieniem w obrocie prawnym w/w decyzji, pomimo jej wadliwości. Ujawnione naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2010r., na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.