VII SA/Wa 200/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2020 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę 1. Pismem z 26 kwietnia 2018 r. P. G. zwrócił się do PINB w M. o przeprowadzenie kontroli w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynku A, B i C) na terenie obejmującym działki nr ew. [...] i [...] obręb [...] w miejscowości S. Inwestor w/w roboty budowlane prowadził na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] czerwca 2018 r. (znak: [...]) przenoszącej na rzecz W. sp. z o.o. decyzję Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. (znak: [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek A i B ze wspólnym garażem podziemnym, budynek C bez garażu podziemnego) na działkach o nr ew. [...] i [...] w obrębie [...], położonych w S, przy ul. K. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego PINB w M. postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2018 r. (znak: PINB [...]) odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek P. G. z [...] kwietnia 2018 r. w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynku A i B ze wspólnym garażem podziemnym) na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...] w miejscowości S. Po rozpoznaniu zażalenia od rozstrzygnięcia organu powiatowego [...]WINB postanowieniem Nr [...] z [...] września 2018 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W wyniku złożonej do sądu administracyjnego skargi, WSA w Warszawie wyrokiem z 22 maja 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2609/18) uchylił zaskarżone postanowienie [...]WINB oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ powiatowy wskazał, że: a) decyzją Nr [...] z [...] maja 2019 r. (znak: [...]) udzielił Inwestorowi – W. Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "B" z garażem podziemnym w osiach konstrukcyjnych l/a-7/a wybudowanego na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...] położone w S., określając zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania, b) decyzją Nr [...] z [...] lipca 2018 r. (znak: [...]) udzielił Inwestorowi – W. Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" z garażem podziemnym w osiach konstrukcyjnych 1-7 wybudowanego na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...] położone w S., określając zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania, c) decyzją Nr [...] z [...] lipca 2019 r. (znak: [...]) PINB w M. udzielił inwestorowi – W. sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "C" wybudowanego na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...] położone w S., określając zakres robót budowlanych do wykonania w wyznaczonym terminie. Mając na uwadze powyższe, organ zwrócił uwagę na zmianę stanu faktycznego sprawy. Podkreślił, że wniosek Skarżącego z 26 kwietnia 2018 r. dotyczył okoliczności prowadzenia robót budowlanych przy budowie w/w budynków, które na dzień wydawania postanowienia przez organ powiatowy zostały już zakończone, co potwierdzają wydane pozwolenia na użytkowanie opisanych obiektów. Z uwagi na w/w okoliczności PINB w M. stwierdził, iż nie ma podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego w sprawie, w której organ powiatowy zajął już merytoryczne stanowisko przeprowadzając odpowiednią procedurę, a następnie wydając rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu organ I instancji kierując się art. 61a k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek P. G. z 26 kwietnia 2018 r. w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynku A, B i C) na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...], położone w miejscowości S., przy ul. K. 2. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wniósł P. G. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB) postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2019 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U z 2019 r. poz. 1186; dalej: "p.b.") po rozpoznaniu zażalenia P. G. na postanowienie PINB w M. Nr [...] z [...] września 2019 r. (znak: [...]) odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek Pana P. G. z [...] kwietnia 2018 r. w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynku A, B i C) na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...], położone w miejscowości S., przy ul. K. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Przedmiotem oceny w postępowaniu było postanowienie PINB w M. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Zdaniem [...]WINB w sprawie wystąpiła przesłanka przedmiotowa stanowiąca podstawę do odmowy wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania." Z akt sprawy wynika, że w sprawie nastąpiła zmiana stanu faktycznego. Otóż w stosunku do wszystkich obiektów objętych wnioskiem skarżącego z 26 kwietnia 2018 r. tj. budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B i C znajdujących się na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...], położone w miejscowości S., przy ul. K. wydane zostały decyzje udzielające pozwolenia na ich użytkowanie (tj. decyzja Nr [...] z [...] maja 2019 r., decyzja Nr [...] z [...] lipca 2018 r. oraz decyzja Nr [...] z [...] lipca 2019 r ). Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że wniosek P. G. dotyczył robót budowlanych (m.in. konstrukcyjnych i prac fundamentowych) prowadzonych przy budowie w/w budynków. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, że budowa opisanych obiektów została już zakończona, co potwierdzają udzielone pozwolenia na ich użytkowanie. Roboty budowlane objęte wnioskiem skarżącego zostały zatem już ocenione na etapie oddawania przedmiotowych budynków do użytkowania (po przeprowadzeniu uprzedniej obowiązkowej kontroli zgodnie z wymogami obowiązującej ustawy p.b.). Z tego względu brak jest podstaw do ich ponownej oceny w związku z wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2018 r. (takie działanie oznaczałoby ingerencję organu w materię co do której organ zajął stanowisko przed przyjęciem obiektu do użytkowania). Mając na uwadze opisane okoliczności organ słusznie, uwzględniając zmianę stanu faktycznego sprawy odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek P. G. z 26 kwietnia 2018 r. w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynku A, B i C) na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...], położone w miejscowości S., przy ul. K. Odnosząc się do podniesionych zarzutów [...]WINB wyjaśnił, że organem właściwym w sprawach dotyczących podejrzenia popełnienia przestępstwa są właściwe organy ściągania (policja, prokuratura). Z uwagi na okoliczność zmiany stanu faktycznego sprawy nie znajduje uzasadnienia szersze odnoszenie się do wniosku skarżącego o powołanie biegłego celem zbadania opisanych w zażaleniu okoliczności. 3. W skardze do WSA w Warszawie P. G. wskazał, że postanowienie nr [...] z [...] listopada 2019 r. jest sprzeczne z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 28, art. 41, art. 44, art. 77 §1, art. 80, art. 35, art. 36, art. 231 k.p.a. i art. 286 Kodeksu karnego, a także z art. 33, art. 49 pkt 2, 4a, art. 81, art. 84, i art. 84 a p.b. oraz z art 140 i art. 144 k.c. a także z art 2, art. 7, art. 32 i art. 64 Konstytucji. W uzasadnieniu wskazał, że "(...) postanowienie jest próbą ukrycia niezgodnych z prawem działań organów w wadliwym postępowaniu dotyczącym inwestycji która jest realizowana w S. przy ul K. na podstawie wadliwej decyzji nr [...]. Treść postanowienia nie ma nic wspólnego z wnioskiem z dnia 26. 04.2018 r (wniosek dołączam w załączniku nr 1). Odpowiedzią na mój wniosek było postanowienie nr [...] z dnia [...].092019 r. jest to ewidentne złamanie art 35 i 36 k.p.a. mówiących o terminach jakie posiada organ na załatwienie sprawy. Jest to celowe i świadome działanie organów na rzecz spółki W. (przestępstwo z art 286 KK) w celu umożliwienia osobom z nim powiązanych na popełnienie przestępstwa z art 284 KK. Podtrzymuje całość tez przytoczonych w zażaleniu z dnia 16.10.2019 r na postanowienie PINB w M.". Do skargi załączono szereg dokumentów. Wskazano, że zaskarżone postanowienie jest kontynuacją łamania prawa organu na moja szkodę oraz uczestnictwa w tzw. zmowie urzędniczej, nadużywania władzy i przekraczanie przyznanych w ramach kompetencji praw. Jest świadomym celowym mataczeniem oraz usankcjonowaniem i ukrywaniem działań przestępczych inwestora spółki W. oraz osób i organów występujących w postępowaniu dotyczącym wadliwej decyzji nr [...] polegającej na budowie 3 budynków wielorodzinnych w S. przy ul K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istotą sprawy jest to, czy zasadnie organy wydały postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, działając na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio". W k.p.a. zawarto zatem dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, którymi są: a) wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; odmowa wszczęcia postępowania na podstawie tej przesłanki jest możliwa wówczas, gdy wnioskodawca nie posiada zdolności prawnej lub nie ma interesu prawnego w sprawie (nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.) oraz ustalenie tej kwestii jest oczywiste i nie wymaga złożonego procesu wykładni (por. wyrok NSA z 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 321/11); w przypadku wątpliwości co do posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony należy wszcząć postępowanie i w jego toku wyjaśnić tę kwestię; stwierdzenie braku przymiotu strony będzie wówczas skutkować umorzeniem postępowania; b) istnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania; okoliczności te nie zostały skonkretyzowane w k.p.a.; są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2012 r., IV SA/Po 332/12). 2. W analizowanej sprawie zasadnie organy oceniły, że zaszła "inna uzasadniona przyczyna" - przesłanka przedmiotowa stanowiąca podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż: - z akt sprawy wynika, że w sprawie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, gdyż w stosunku do wszystkich obiektów objętych wnioskiem Skarżącego (budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B i C) znajdujących się na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...], położone w miejscowości S., przy ul. K. wydane zostały decyzje udzielające pozwolenia na ich użytkowanie (tj. decyzja Nr [...] z [...] maja 2019 r. znak: [...], decyzja Nr [...] z [...] lipca 2018 r., znak: PINB [...] oraz decyzja Nr [...] z [...] lipca 2019 r. znak: [...]); - wniosek Skarżącego dotyczył robót budowlanych (m.in. konstrukcyjnych i prac fundamentowych) prowadzonych przy budowie w/w budynków; - budowa opisanych obiektów została już zakończona, co potwierdzają udzielone pozwolenia na ich użytkowanie; - roboty budowlane objęte wnioskiem Skarżącego zostały już pozytywnie ocenione na etapie oddawania przedmiotowych budynków do użytkowania. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2205/17). Cecha "oczywistości" przeszkody w prowadzeniu postępowania może być pojmowana jako sytuacja, w której przeszkoda wynika z niezgodności prowadzenia postępowania z podstawowymi zasadami prawa administracyjnego albo jako jawność, wyrazistość, całkowita dostępność poznawcza jej istnienia. Mogą być to zatem przykładowo takie sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy lub zapadło już rozstrzygnięcie albo gdy sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Łodzi z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 405/19). Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (por. wyrok WSA w Kielcach z 23 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 553/19). W ocenie Sądu, zasadnie stwierdziły organy, że w takiej sytuacji faktycznej i prawnej brak było podstaw do ponownej oceny (analizy) zakresu prowadzonych prac w związku z wnioskiem Skarżącego z 26 kwietnia 2018 r. Przyjęcie takiego stanowiska oznaczałoby, że organy ingerują w sposób merytoryczny w materię co do której już zajęte zostało stanowisko przed przyjęciem obiektu do użytkowania. Postępowanie takie zostało zatem zakończone. Zasadnie zatem organy (uwzględniając zmianę stanu faktycznego sprawy) odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek P. G. z 26 kwietnia 2018 r. w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynku A, B i C) na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] obręb [...], położone w miejscowości S., przy ul. K. Zdaniem Sądu, wszelkie zarzuty zawarte w skardze odnoszące się do postępowania administracyjnego (wskazujące na naruszenia szeregu przepisów k.p.a.), są niezasadne. Dodatkowo należy wskazać, że przywołane w skardze przepisy p.b., Kodeksu karnego (na marginesie należy wskazać, że nie ma takiego aktu jak "Kodeks Karny Prawa Budowlanego"), Kodeksu cywilnego i Konstytucji nie zostały w żaden sposób uzasadnione. Podkreślić trzeba, że organem właściwym w sprawach dotyczących podejrzenia popełnienia przestępstwa są właściwe organy ściągania (policja, prokuratura). Z uwagi na okoliczność zmiany stanu faktycznego sprawy nie ma zatem potrzeby szerszego odnoszenia się do pozostałych (nieuzasadnionych) zarzutów Skarżącego. 3. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną.