VII SA/Wa 2000/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi G C i J C na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania G C i J C utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].10.2014 r. Nr [...] znak: [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie dot. wznowienia postępowania i uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...].10.1999 r. nr [...] udzielającej Gminie [...] pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w msc. [...], Gm. [...]. Starosta [...] stwierdzając, iż wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony postępowania administracyjnego, powołując się na art. 149 § 3 i art. 104 ww. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a. ) decyzją z dnia [...].10.2014 r. Nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie dot. wznowienia postępowania i uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...].10.1999 nr [...] udzielającej Gminie [...] pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w msc. [...], Gm. [...]. Wojewoda [...] na wstępie wskazał, że rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia [...].10.2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zgodnie z treścią art. 149 § 3 k.p.a. winno nastąpić w drodze postanowienia. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest postanowieniem jedynie wszczynającym postępowanie i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 Kpa). Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Natomiast postanowienie o odmowie wznowienia postępowania powinno być wydane wówczas, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe, to złożenie żądania po upływie terminu z art. 148 § 1 Kpa (o ile termin ten nie został przywrócony), gdy sprawa nie była rozstrzygana w formie decyzji lub postanowienia zaskarżalnego, gdy decyzja (postanowienie) nie była ostateczna bądź, gdy w podaniu wskazano inne zarzuty niż określone w art. 145 i 145 a Kpa. Do przyczyn podmiotowych zaliczyć należy zaś złożenie wniosku przez osobę nie będącą strona bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych bez udziału przedstawiciela ustawowego. Wojewoda wskazał, że z treści wniosku złożonego przez pełnomocnika G i J C - radcę prawnego K K wynika, iż o okolicznościach towarzyszących postępowaniu administracyjnemu dotyczącego budowy kanalizacji, o uchyleniu pozwolenia na budowę z dnia [...]sierpnia 1999 r. [...] wydanego przez Starostę [...] oraz innych decyzjach wydanych w toku postępowania wnioskodawczyni dowiedziała się [...] sierpnia 2014 r. podczas wizyty w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...]. Jednak z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że G C o przedmiotowej decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 1999 r. znak: [...] dowiedziała się z pisma kierowanego do Niej przez Wójta [...] z dnia [...].11.2012 r. Co prawda brak jest potwierdzenia odebrania tego pisma przez wnioskodawczynię, jednak również Pani G C w swoim piśmie z dnia [...].08.2013 r. skierowanym do Starostwa Powiatu w [...] sama podaje dokładną datę, nr i przedmiot decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę ww. inwestycji. W ocenie organu, w świetle art. 148 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 1999 r. znak: [...], oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zawarty w piśmie z dnia [...].09.2014 r. został złożony [...] września 2014 r. Z zestawienia dat z powołanych powyżej dokumentów wynika, że wniosek o wznowienie postępowania datowany [...].09.2014 r., który wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...][...].09.2014 r. został złożony ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu. Zaskarżonemu postanowieniu G C i J C zarzucili naruszenie przepisów postępowania polegające na niewłaściwym i bezpodstawnym zastosowaniu art. 148 § 2 oraz niewłaściwym zastosowaniu z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez nieuzasadnione uznanie, że Skarżący wiadomość o decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 1999r. znak [...] powzięli dnia [...] listopada 2012r. co skutkowało stwierdzeniem, że doszło do znacznego przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Wojewoda [...] uznał, że Skarżący uzyskali informacje o istnieniu w/w decyzji dnia [...] listopada 2012r. ponieważ w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013r. G C wskazuje datę, numer decyzji w sytuacji gdy z tego pisma wynika, jedynie że Skarżąca zapoznała się jedynie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik, nie zaś z samą decyzją. Zdaniem Stron skarżących, w sytuacji gdy Organ uznał, że doszło do przekroczenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie powinien poprzestawać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez Skarżących terminu określonego w art. 148 § 1 KPA., ale w oparciu o zebrany materiał powinny rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu decyzji; Zdaniem Stron uznanie, że samo powzięcie przez Skarżących informacji o dacie wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 1999r. [...], jej numerze i sprawie świadczy, że Skarżący poznali całą treść rozstrzygnięcia w niej zawartego, mimo że brak jest w aktach sprawy potwierdzenia o odebraniu tego pisma przez Skarżących; zauważyć należy, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Uznanie, że Skarżący powzięli pełną i wyczerpującą informację o treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 1999r. [...], mimo, że brak jest w aktach sprawy potwierdzenia o odebraniu tego pisma przez Skarżących, co z kolej sprowadza się do wniosku, że Skarżący bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej na działce oznaczonej nr ew. [...]. Położonej we Wsi [...], Gm. [...]; Strony skarżące zarzuciły również naruszenie przepisów postępowania polegające na błędnym zastosowaniu art. 19 w zw. z art. 65 § 1 w zw. z art. 150 K.P.A. Zdaniem Stron Wojewoda [...] był organem nie właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w I. inst. w omawianej sprawie, na skutek czego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. [...] uchylił postanowienie Wojewody [...][...]. Ponadto zarzuciły naruszenie art. 7 poprzez jego niezastosowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] utrzymujące w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].10.2014 r. Nr [...] znak: [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie dot. wznowienia postępowania i uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...].10.1999 r. nr [...] udzielającej Gminie [...] pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w msc. [...], Gm. [...]. Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną a także określonymi postanowieniami, jeżeli postępowanie w których one zapadły, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 lub art. 145 a § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, dlatego przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Jednak prowadząc postępowanie wznowieniowe, jeszcze przed dokonaniem oceny merytorycznej wniosku, organ administracyjny obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymagania formalnoprawne, w tym m.in. czy wniosek opiera się na podstawach wznowieniowych enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-7 k.p.a. i czy został wniesiony w terminie o jakim mowa w art. 148 k.p.a. W zależności od tych ustaleń organ administracyjny bądź na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wszczyna postępowanie bądź na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmawia wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 Kpa następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo, gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Jeżeli mogą być wątpliwości co do legitymacji wnoszącego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to postępowanie powinno być wznowione w celu zbadania czy dana podstawa występuje (wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r. II OSK 1949/06, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2010 r. II OSK 184/09). Niewątpliwie jedną z przeszkód nie pozwalających na wznowienie, na żądanie strony, postępowania administracyjnego jest niezachowanie przez nią terminu zgłoszenia tego żądania (przy braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu). Organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Art. 148 § 1 stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie już z treści wniosku złożonego przez pełnomocnika G i J C wynika, iż o okolicznościach towarzyszących postępowaniu administracyjnemu dotyczącego budowy kanalizacji, o uchyleniu pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1999 r. [...] wydanego przez Starostę [...] oraz innych decyzjach wydanych w toku postępowania wnioskodawczyni dowiedziała się [...] sierpnia 2014 r. podczas wizyty w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...]. W aktach sprawy znajdują się dowody ( pismo G C z dnia [...].08.2013 r. do Starostwa Powiatu w [...]) z których wynika, że G C sama podaje dokładną datę, nr i przedmiot decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 1999 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę ww. inwestycji. W ocenie Sądu dniem w którym strona dowiedziała się o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Skoro więc wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu dopiero w dniu [...].09.2014 r., to nie ulega wątpliwości ,że wpłynął on z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. W świetle powyższego zasadnie organy odwoławczy wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu do jego wniesienia określonego w art. 148 § 1 Kpa, co stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn formalnych. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. jest jednoznaczny - wniosek o wznowienie składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona "dowiedziała się" o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Nie jest istotna w przypadku terminu z art. 148 § 1 k.p.a. świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia. W związku z powyższym prawidłowo Starosta badając wniosek o wznowienie postępowania powinien nie tylko badać interes prawny wnioskodawcy ale również a nawet przede wszystkim sprawdzić czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 Kpa. Uchybienie terminu miesięcznego przez stronę jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia. Analiza przepisu art. 148 § 1 k.p.a. musi prowadzić do wniosku, że wydanie przez organ postanowienia w sprawie o wznowienie postępowania poprzedza sprawdzenie warunków formalnych wniosku, tj. czy wniesiony został w terminie i czy oparty został na ustawowych podstawach. W wstępnej fazie postępowania nie jest dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia. Ten sam obowiązek spoczywa na organie odwoławczym. Organ odwoławczy jest organem ponownie merytorycznie rozpoznającym sprawę, a nie organem kontrolującym, a to oznacza, że ponowne rozstrzygnięcie co do istoty jest efektem przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Organ II instancji może rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji uległy zmianie oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają dla sprawy znaczenie prawne. W tej sytuacji nie można uwzględnić argumentów strony skarżącej, ponieważ organ odwoławczy skorygował błędy organu I instancji . Sąd nie podziela również zarzutu skargi, że organ administracji wobec ustalenia, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania winien dokonać wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu. Wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że nie ma on obowiązku wszczynania postępowania w każdej ostatecznie zakończonej sprawie, celem ustalenia czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. W razie negatywnego załatwienia wniosku strony, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie ma przeszkód prawnych, by organ do którego wpłynęło podanie o wznowienie postępowania wszczął postępowanie z urzędu, ale w ramach odrębnej sprawy administracyjnej, o ile znajdzie przyczynę uzasadniającą wszczęcie postępowania wznowieniowego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.