VII SA/Wa 2020/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa uznał J. M. za winnego popełnienia zarzucanego czynu z tą zmianą, że czyn popełniony został podczas wykonywania funkcji kierownika budowy, i za popełnienie tego czynu na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane orzeka karę zakazu wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie na okres 2 lat, połączoną z obowiązkiem złożenia do dnia 31 grudnia 2011 roku egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Decyzja ta zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego PIIB za pośrednictwem organu wydającego decyzję, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Decyzja organu I instancji została doręczona J. M. w dniu [...] kwietnia 2011 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M. bezpośrednio do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej GINB. Wyraził w nim ogólne niezadowolenie z wydanej decyzji. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2011 r. GINB przekazał powyższe odwołanie do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego PIIB przy piśmie z dnia [...] maja 2011 r. nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 13 maja 2011 r. Odwołanie wpłynęło do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego PIIB w dniu 17 maja 2011 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., Nr 5, poz. 42, ze zm.), po rozpatrzeniu ww. odwołania, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu stwierdził, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Powołując się na treść art. 129 § 1 i 2 oraz art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że termin do wniesienia odwołania byłby zachowany, jeżeli przed upływem 14 dni od dnia doręczenia decyzji J. M. nadałby odwołanie w urzędzie pocztowym, jednakże odwołanie to powinno być skierowane do właściwego organu odwoławczego. Tylko wtedy stosuje się przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Na poparcie swojego stanowiska organ II instancji powołał się na wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Op 581/07, w którym Sąd wyraził pogląd, że stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie odpisu rozstrzygnięcia w sprawie. Oznacza to, iż strona postępowania po otrzymaniu decyzji dysponuje 14 dniami na złożenie odwołania w siedzibie organu, bądź nadania odwołania na adres tego organu za pośrednictwem poczty. W sytuacji, gdy strona wniesie odwołanie bezpośrednio do sądu, który następnie odwołanie to przekaże do organu celem nadania mu biegu, to termin do wniesienia odwołania zachowany będzie jedynie wówczas, gdy organ otrzymane odwołanie nada na adres organu, w tym przypadku I instancji, przed upływem wskazanego wyżej czternastodniowego terminu. Tylko bowiem czynność nadania odwołania przez sąd pod adresem właściwego organu można uznać za spełniającą wymogi procedury administracyjnej określonej w art. 129 k.p.a. Identyczny pogląd został wypracowany wcześniej w sądownictwie powszechnym. W postanowieniu z dnia 14 listopada 1973 r. II CZ 183/73 Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli rewizję wniesiono do innego sądu niż ten, który wydał zaskarżone orzeczenie, a sąd niewłaściwy do przyjęcia rewizji przekazał ją sądowi właściwemu, to dla zachowania terminu przewidzianego w art. 371 § 1 k.p.c. miarodajna jest data nadania rewizji przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego w urzędzie pocztowym, a nie data wpływu rewizji do sądu właściwego nadanej pocztą. Z tych względów Krajowy Sąd Dyscyplinarny stwierdził, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] maja 2011 r. J. M. swoje odwołanie nadał wprawdzie w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2011 r., jednak takie nadanie odwołania jest bezskuteczne, ponieważ jego adresatem nie był organ odwoławczy ani organ I instancji, ale GINB. W ocenie organu, kluczowa dla zachowania terminu jest więc data nadania odwołania przez GINB. Czynność nadania została dokonana w dniu 13 maja 2011 r. a więc po upływie terminu na jego wniesienie. W związku z powyższym z uwagi na wniesienie odwołania z uchybieniem terminu organ II instancji, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. M., odnosząc się do kwestii merytorycznych dotyczących uznania jego osoby za winno zarzucanego czynu. W odpowiedzi na skargę Krajowy Sąd Dyscyplinarny podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu jednakże z innych przyczyn niż zostało to wskazane w skardze. Organ administracyjny wadliwie zastosował przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 65 § 2 k.p.a. Przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie sprawa stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, z tej też przyczyny nie ma podstaw do odnoszenia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów skargi odnoszących się do kwestii merytorycznych. Stan faktyczny sprawy w rozpoznawanym zakresie nie budzi wątpliwości. Decyzję będącą przedmiotem odwołania doręczono stronie [...] kwietnia 2011 r., a zatem termin do złożenia odwołania upływał 4 maja 2011 r. (dzień 3 maja jest dniem świątecznym). Odwołanie zostało zaś nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 2 maja 2011 r., a więc na dwa dni przed upływem terminu. Zgodnie zaś z treścią art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w takim przypadku termin uważa się za zachowany. Dodać trzeba, że w związku z treścią art. 65 § 2 k.p.a. podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem powyższego terminu uważa się za wniesione w terminie. Regulacja powyższa dotyczy zatem sytuacji, w której pismo zostaje złożone do organu niewłaściwego w sprawie, na którym, po myśli art. 65 § 1 k.p.a., ciąży obowiązek przekazania takiego pisma organowi właściwemu. Zasada ta nie będzie jednak miała zastosowana, jeżeli pismo zostanie złożone do podmiotu niebędącego organem administracyjnym i niestosującego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wówczas bowiem taki podmiot nie jest związany obowiązkiem wynikającym z treści art. 65 § 1 k.p.a., nie będzie zatem miała również zastosowania prawna konsekwencja tego przepisu ujęta w dyspozycji art. 65 § 1 k.p.a., czyli konieczność uznania, że pismo zostało wniesione w terminie. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie regulują przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów oraz przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 98 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w sprawach odpowiedzialności zawodowej orzekają organy samorządu zawodowego. W wymienionych wyżej aktach prawnych wskazuje się, iż tymi organami są sądy dyscyplinarne, Krajowy Sąd Dyscyplinarny oraz okręgowi rzecznicy odpowiedzialności zawodowej i Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej. Z treści przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy o samorządach zawodowych wynika, że do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie odpowiedzialności zawodowej zarówno sądy dyscyplinarne, jak i Krajowy Sąd Dyscyplinarny pełnią rolę organów administracyjnych, zaś ich nazwy (sądy) nie zmieniają faktu, iż w sprawach tych mają zastosowanie przepisy k.p.a. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki sprawie. Organem administracyjnym, do którego winno być wniesione odwołanie był Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, odwołanie zaś zostało nadane w terminie pod adresem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a zatem do organu administracji zobowiązanego do przekazania pisma, który wykonał swój obowiązek prawidłowo. Powołanie się przez organ w zaskarżonym postanowieniu na wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Op 581/07, w którym chodziło o sytuację przekazania odwołania bezpośrednio do sądu administracyjnego, który w sprawie przekazania pism nie stosuje art. 65 § 1 k.p.a., nie było zatem właściwe. Na marginesie można tylko dodać, że wyrok ten był przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i chociaż skarga ta została oddalona, to w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił wymienione wyżej kwestie, wskazując na właściwe rozumienie omawianych przepisów, co jednak umknęło uwadze organu załatwiającego niniejszą sprawę. Jak powiedziano w wyroku NSA z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I OSK 656/08, LEX nr 477245, w którym wyrażono pogląd podzielany przez Sąd Wojewódzki, złożenie odwołania w ustawowym terminie ale do sądu powszechnego, nie korzysta z dobrodziejstwa przepisu art. 65 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten dotyczy złożenia podania wyłącznie do organów administracji publicznej. Z tych względów w niniejszej sprawie organ odwoławczy wadliwie zastosował art. 134 k.p.a., ponieważ nie ulega wątpliwości, że winien rozpatrzyć odwołanie J. M., co winno wiązać się z ponownym rozpoznaniem niniejszej sprawy w jej całokształcie i wydać w związku z poczynionymi w trakcie postępowania odwoławczego ustaleniami rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym, a nie formalnoprawnym. W związku z powyższym, traktując wadliwie zastosowany przepis jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Skutkiem powyższego będzie merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ właściwy.