VII SA/Wa 2024/18

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 października 2018r. po rozpoznaniu wniosku E. P. i D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E. P. i D. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2018r., znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości i części opłat legalizacyjnych postanawia: odmówić E. P. i D. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 30 sierpnia 2018r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy [...] i [...] w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści formularza wniosku wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3000 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie osiąga żadnych dochodów. Obecnie jest na utrzymaniu małżonki. Posiadają dwa domy jednorodzinne jeden w [...] o pow. 120 m² o wartości szacunkowej 400 000 złotych i drugi w [...] o pow. 220 m² o wartości szacunkowej 650 000 złotych. Zaznaczyli jednak, że cały majątek wraz z meblami kuchennymi zajęty jest przez Komornika Sądowego w [...]. Poza tym oświadczyli, że nie posiadają żadnych nieruchomości rolnych, oszczędności pieniężnych zgromadzonych na rachunkach ani w gotówce, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Do ponoszonych wydatków zaliczyli: opłatę za prąd w wysokości 300 złotych, opłatę za wodę w wysokości 97,00 złotych, telefon 70,00 złotych, spłatę kredytu [...] 1200 złotych, leki 50,00 złotych, zakup żywności 800,00 złotych, opał (sezonowo) 900 złotych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, na brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Zaznaczyli, że nie mają oszczędności, możliwości dorobienia oraz posiadają liczne zobowiązania finansowe. Osiągalny dochód pozwala jedynie na pokrycie potrzeb egzystencjalnych. Podnieśli, że niezbędne wydatki przekraczają ich dochód, bez zwolnienia od kosztów sądowych nie są w stanie uczestniczyć w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018r. poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (postanowienia NSA z: 27 października 2015 r., I FZ 391/15; 11 grudnia 2014 r., II FZ 1920/14). Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawców przedstawioną w złożonym wniosku jak i wynikającą z akt sprawy uznano, że nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy są na tyle osobami ubogimi, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo- administracyjnego. Z wniosku wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, obecnie na utrzymaniu małżonki. Wnioskodawczyni natomiast prowadzi działalność gospodarczą od [...] września 2012r. [...], której przedmiotem jest wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych gazowych i klimatyzacyjnych. Wskazała, że uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości 3000 złotych brutto miesięcznie. Zauważyć należy, że z posiadanych dokumentów oraz ogólnodostępnych na stronach internetowych danych z bazy CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej) wynika, wnioskodawca prowadził działalność w latach 2007 do 18 grudnia 2012r. - Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe [...][...]. Wnioskodawca od 1 sierpnia 2016r. rozpoczął prowadzenie kolejnej działalności gospodarczej [...], której przedmiotem było wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych gazowych i klimatyzacyjnych. Zaprzestał jej prowadzenia 19 lutego 2018r. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że posiadają liczne zobowiązania finansowe. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy są bardzo zadłużeni: - wnioskodawczyni wobec urzędu Skarbowego w [...] - 60.455, 69 złotych, - wnioskodawca wobec Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] 57 127,60 złotych, -wobec Urzędu Skarbowego w [...] - 375 549, 48 złotych oraz -wobec [...] S.A - 3158,10 złotych, - wnioskodawcy wobec Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] 86 911,99 złotych. Wnioskodawcy posiadają dwa domy jednorodzinne jeden w [...] o pow. 120 m² o wartości szacunkowej 400 000 złotych i drugi w [...] o pow. 220 m² o wartości szacunkowej 650 000 złotych. Cały majątek wnioskodawców zajęty jest jednak przez Komornika Sądowego w [...]. Analizując dane wynikające z wniosku oraz z akt sprawy uznano, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać bowiem należy, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą i ponosi koszty z tym związane. Z dochodów uzyskiwanych z tej działalności wnioskodawczyni z mężem ponoszą koszty bieżącego utrzymania i spłacają kredyt. Niewątpliwie wnioskodawcy jak wynika z akt sprawy mają duże zadłużenia (wskazane wyżej) z tytułu zobowiązań podatkowych, co świadczy o rozmiarze prowadzonej obecnie przez wnioskodawczynię i wcześniej przez wnioskodawcę działalności oraz środkach uzyskanych z tego tytułu. Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskodawczyni, która nadal prowadzi działalność gospodarczą nie jest z małżonkiem pozbawiona środków do życia i pozyskanie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie możliwe. Argumentem za zwolnieniem wnioskodawców od kosztów sądowych nie może być również wskazywany fakt spłaty kredytu i posiadanie licznych zobowiązań. Obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu wnioskodawcom prawa pomocy. Spłata kredytu i innych zobowiązań cywilnoprawnych nie jest wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.