VII SA/Wa 2024/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-06

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Tomasz Janeczko, Lucyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca warunki przyznawania stypendiów sportowych, która zawęża krąg beneficjentów wyłącznie do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca warunki przyznawania stypendiów sportowych, która zawęża krąg beneficjentów wyłącznie do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, jest niezgodna z prawem, ponieważ narusza art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie, który nie przewiduje takiego ograniczenia podmiotowego. Zakres podmiotowy stypendium sportowego został ustawowo uregulowany i nie jest dopuszczalne jego modyfikowanie przez organ stanowiący gminy w drodze uchwały. W związku z tym rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność takiej uchwały jest zasadne.
Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie określenia warunków przyznawania stypendiów sportowych, uznając, że uchwała ta zawęża krąg beneficjentów do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, co jest niezgodne z ustawą o sporcie. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasady samodzielności samorządu. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody w zakresie ograniczenia kręgu beneficjentów, ale nie podzielił niektórych innych zarzutów Wojewody dotyczących np. rozszerzenia kręgu wnioskodawców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko asesor WSA Lucyna Staniszewska Protokolant: referent stażysta Nikola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Gminy G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 czerwca 2025 r. znak: WP-I.4131.120.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały oddala skargę VII SA/Wa 2024/25 UZASADNIENIE Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 czerwca 2025 r., znak: WP-I.4131.120.2025, na podstawie art. 91 ust. 1 w zw. z art. 86 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.), stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2025 r. w sprawie określenia warunków przyznawania stypendiów sportowych w Gminie [...]. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2025 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1488 z późń. zm.), biorąc pod uwagę szczególne znaczenie sportu młodzieżowego dla rozwoju społeczności lokalnej Gminy [...], wprowadzono stypendium sportowe dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych zamieszkujących na terenie gminy i osiągających szczególne wyniki sportowe. Miało to miejsce na sesji odbytej dnia 28 maja 2025 r. Ustalono, że szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz wysokość stypendium sportowego, określa regulamin stanowiący załącznik do niniejszej uchwały, tj. regulamin przyznawania stypendium sportowego gminy [...] za osiągnięte wyniki sportowe. Jako załącznik Nr 1 do ww. załącznika wskazano wniosek o przyznanie stypendium sportowego (jego przykładowy wzór), za załącznik Nr 2 przyjęto zaś Klauzulę informacyjna dot. przetwarzania danych osobowych pozyskanych w związku z przyznawaniem Stypendiów Sportowych w Gminie [...]. Wojewoda Mazowiecki, rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 czerwca 2025 r., znak: WP-I.4131.120.2025 stwierdził nieważność podjętej uchwały. W uzasadnieniu wskazano, że organ nadzoru zobowiązany jest do badania zgodności aktów prawnych podejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ze stanem prawnym obowiązującym w dacie ich podjęcia i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, do podjęcia interwencji, stosownej do posiadanych kompetencji w tym zakresie. Podniesiono, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe, zaś na podstawie art. 31 ust. 3 ww. ustawy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa powyżej, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Wskazano, iż celem ustawy o sporcie było stworzenie nowego aktu normatywnego wspierającego kulturę fizyczną. Natomiast, zgodnie z zapisem Konstytucji, władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży (art. 68 ust. 5). Z powyższego wywiedziono, że kultura fizyczna jest domeną przede wszystkim wolności obywatelskiej, zatem mając na uwadze art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie został ograniczony podmiotowo krąg beneficjentów, a zatem może nim być każda osoba fizyczna. Wobec tego, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 225/22, zakres podmiotowy stypendium sportowego został ustawowo uregulowany i nie jest dopuszczalne jego modyfikowanie przez organ stanowiący gminy w drodze uchwały podjętej na podstawie art. 31 ust. 3 ww. ustawy. Organ nadzorczy powołał się również na orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, z którego wynika, że ustawodawca nie uzależnia dopuszczalności przyznania świadczeń od statusu związanego z wiekiem (dziecko, młodzież), z edukacją (uczeń, student) czy statusu zawodnika (amator, profesjonalny zawodnik sportowy, zrzeszony w klubie bądź niezrzeszony). Wobec zatem podjęcia przez organ nadzorowany uchwały niezgodnej z ww. przepisami, poprzez zawężenie ustawowego kręgu beneficjentów stypendiów sportowych do osób uczących się w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, uchwała ta podlega unieważnieniu w całości. Zauważono jednocześnie, że w uchwale zawarto rozszerzenie kręgu wnioskodawców o osoby i podmioty, które nie posiadają uprawnień do reprezentowania ucznia wobec Gminy, tj. o dyrektora placówki oświatowej, Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji Gminy [...], klubu sportowego, stowarzyszenia lub fundacji działającej na rzecz sportu – co narusza prawa podmiotowe zainteresowanych. Dodatkowo, zgodnie z § 2 ust. 5 załącznika do przedmiotowej uchwały w skład komisji stypendialnej wchodzą m.in. dwaj przedstawiciele Rady Miejskiej. Tymczasem z ustawy o sporcie nie wynika upoważnienie do delegowania radnych, tj. członków organu stanowiącego i kontrolnego, posiadających mandaty o charakterze wolnym, do bycia członkiem komisji stypendialnej. Takie powołanie powodowałoby scedowanie zadań organu wykonawczego (wójta gminy) częściowo na organ stanowiący. Należy również zauważyć, iż radni nie są pracownikami urzędu gminy i jako tacy nie mogą być wykorzystywani do realizacji zadań powierzonych ustawą wójtowi gminy. Zauważono również, iż uregulowana w załączniku do przedmiotowej uchwały kwestia odwołania od decyzji w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium została przyjęta bez podstawy prawnej, ze względu na brak w ustawie o sporcie delegacji do określenia tego zagadnienia. O takim zagadnieniu może bowiem przesądzić jedynie akt rangi ustawowej, którym to nie jest uchwała. Ponadto podniesiono, że przesłanki przyznania stypendium są niespójne z przesłankami jego pozbawienia. Tak samo załącznik Nr 1 do Regulaminu, tj. wzór wniosku o przyznanie stypendium sportowego, jest niespójny z warunkami otrzymania stypendium wskazanymi w Regulaminie. Wobec powyższego organ nadzorczy zobowiązany był podjąć rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 30 czerwca 2025 r., znak: WP-I.4131.120.2025 stwierdzające nieważność uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2025 r. w sprawie określenia warunków przyznawania stypendiów sportowych w Gminie [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. rozstrzygnięcie złożyła Gmina [...]. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i art. 31 ustawy o sporcie poprzez błędną wykładnię tego ostatniego przepisu w zakresie ustalania zasad przyznawania stypendiów sportowych, skutkującą nieuzasadnionym uznaniem, iż ograniczenie kręgu potencjalnych beneficjentów stypendium jedynie do uczniów narusza prawo; naruszenie zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego wyrażonej w art. 16 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przez ingerencję nadzorczą przekraczającą ustawowe granice kontroli legalności działań gminy; pominięcie istotnych okoliczności faktycznych i celowościowych - Rada Miejska, kierując się potrzebą wspierania rozwoju sportowego dzieci i młodzieży uczącej się na terenie gminy, miała prawo przyjąć kryterium uczniowskiego statusu jako uzasadnione, racjonalne i niearbitralne. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru oraz o obciążenie Wojewody Mazowieckiego kosztami postępowania w sprawie; zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Jednocześnie stosownie do art. 31 ust. 2 ww. ustawy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Ponadto art. 68 ust. 5 Konstytucji wskazuje na zobowiązanie władz publicznych do popierania kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Na kanwie powyższych przepisów organ uznał, iż ma prawo ustalić szczególnie znaczący sport i w oparciu o ten wybór ułożyć regulacje dotyczące stypendiów. Jednocześnie nie można się zgodzić z równorzędnością sportu dziecięcego i młodzieżowego ze sportem seniorów, gdyż w Konstytucji wprost wskazano prymat sportu dziecięcego i młodzieżowego. Wobec powyższego organ nie przekroczył swoich kompetencji, podejmując uchwałę w której zaznaczono, że przyjmuje się ją biorąc pod uwagę szczególne znaczenie sportu młodzieżowego dla rozwoju społeczności lokalnej Gminy [...]. Organ nie zgodził się również z pozostałymi zarzutami wskazanymi w skarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wskazano, iż rozszerzenie kręgu podmiotów upoważnionych do złożenia wniosku o przyznanie stypendium nie świadczy o tym, iż osoby te będą stronami takiego postępowania. W związku z tym taki zapis powinien być przyjęty jako uzasadniony. Odnośnie kwestii powołania radnych do komisji stypendialnej organ wskazał, iż jego zdaniem takie działanie mieści się w granicach wyznaczonych delegacją ustawową ze względu na konieczność unormowania przez organ szczegółowego trybu przyznawania stypendiów. Kolejno organ podniósł, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania lub nieprzyznania stypendium sportowego następować powinno poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Niezasadnym jest zatem zarzut organu nadzorczego dotyczący stwierdzenia, że o kwestii przeprowadzenia postępowania administracyjnego i ewentualnego wydania decyzji przesądzić może jedynie akt rangi ustawowej. Tak samo organ nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż przesłanki przyznania stypendium są niespójne z przesłankami jego pozbawienia. Zdaniem organu na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut dotyczący wzoru wniosku o przyznanie stypendium, gdyż jego zastosowanie nie jest obligatoryjne, tym samym nie limituje i nie ogranicza potencjalnych beneficjentów stypendium sportowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 30 czerwca 2025 r., znak: WP-I.4131.120.2025. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmuje także orzekanie w sprawach ze skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.). Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 czerwca 2025r., którym na podstawie art. 91 ust 1 w zw. z art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2024r., poz. 1465 ze zm.) - dalej "u.s.g.", stwierdzono nieważność Uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...]z dnia [...] maja 2025r. w sprawie określenia warunków przyznawania stypendiów sportowych w Gminie [...]. Przypomnieć trzeba, że z art. 85 i art. 86 u.s.g. wynika, że nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem, przy czym organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. W myśl natomiast art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Wskazać również należy, że w myśl art. 148 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru, uchyla ten akt. Norma wynikająca z art. 148 p.p.s.a., jak również ustawy samorządowe, nie określają wprawdzie podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. W świetle postanowień art. 171 ust. 1 Konstytucji, działalność samorządu terytorialnego podlega jednak kontroli z punktu widzenia legalności, a ustawy samorządowe precyzują treść tego kryterium wobec poszczególnych środków nadzoru. W tym kontekście kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru. Przy rozpoznawaniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące aktu (np. uchwały, zarządzania) organu jednostki samorządu terytorialnego, obowiązkiem sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samego aktu, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność owego aktu (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, uw. 3 do art. 148; J. Zimmermann, Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, "Państwo i Prawo" 1991, nr 10, s. 48; wyrok NSA z 5 grudnia 1995 r., SA/Rz 1109/95; prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 15 czerwca 2023 r. III SA/Łd 294/23 i wymienione tam orzecznictwo; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). W sprawach ze skarg na rozstrzygnięcie nadzorcze, gdy przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest akt organu jednostki samorządu, chodzi w istocie o to samo, o co chodzi w sprawie ze skargi na taki akt wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. – o ocenę legalności danego aktu (por. wyrok NSA z 4 sierpnia 2011 r., II OSK 168/11 dostępny w CBOSA). Zgodnie z przepisami art. 27 ustawy o sporcie, tworzenie warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego (ust. 1). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może określić, w drodze uchwały, warunki i tryb finansowania zadania własnego, o którym mowa w ust. 1, wskazując w uchwale cel publiczny z zakresu sportu, który jednostka ta zamierza osiągnąć (ust. 2). Przepisy ustawy nie naruszają uprawnień jednostek samorządu terytorialnego do wspierania kultury fizycznej na podstawie przepisów odrębnych (ust. 3). W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że podziela wyrażony w wyroku NSA z 13 grudnia 2018 r., II GSK4a424/16 pogląd, iż w myśl stanowiska wyrażanego w doktrynie powierzenie organom samorządu terytorialnego możliwości stanowienia prawa o charakterze powszechnie obowiązującym powinno sprzyjać kształtowaniu znacznej samodzielności samorządu w zakresie kreowania sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się na obszarze działania organów wydających akty prawa miejscowego, co do zasady ograniczonej jedynie regulacjami konstytucyjnymi (por. Przemysław Mijal, Zasada pomocniczości jako wyznacznik roli prawotwórczej samorządu terytorialnego, Przegląd Prawa Konstytucyjnego Nr 2, 2014 r.). Oznacza to, że wykładnia przepisów, które dają uprawnienie organom samorządu do statuowania aktów prawa miejscowego, musi odbywać się z uwzględnieniem przepisów Konstytucji, w szczególności jej art. 16 ust. 1 i ust. 2, który ustanawia zasadę samorządu terytorialnego oraz jej art. 165 ust. 1 i ust. 2, dotyczącego samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Dla wykładni tych przepisów istotne są przepisy ustawy o samorządzie gminnym - zgodnie z art. 6 o samorządzie gminnym do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o zasięgu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów, a przy braku innych uregulowań ustawowych do gminy należy także rozstrzyganie w sprawach dotyczących tej społeczności. Z kolei z art. 7 ust. 1 ustawy, wynika, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, którą tworzą mieszkańcy gminy. Dotyczy to też spraw z zakresu kultury fizycznej (art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy). Przypomnieć w tym miejscu należy, że finansowanie stypendiów, nagród czy wyróżnień odbywa się ze środków własnych jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o sporcie, tworzenie warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast w myśl art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Podkreślić należy, że celem ustawy z dnia 5 czerwca 2010 r. o sporcie było stworzenie nowego aktu normatywnego wspierającego kulturę fizyczną w całości opartego na odmiennych założeniach konstytucyjno - aksjologicznych ograniczających reglamentację prawną sportu do niezbędnego minimum (por. uzasadnienie projektu ustawy druk sejmowy nr 23130). Dlatego ustawa wprowadziła jedynie niezbędne regulacje prawne dla prawidłowego rozwoju sportu. Jednocześnie uwzględniła zapis Konstytucji w jej art. 68 ust. 5 w myśl, którego "Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży." Przepis ten jest zawarty w części Konstytucji zatytułowanej "Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne". Powołany przepis stanowi jedyną regulację o randze konstytucyjnej związaną z kulturą fizyczną, a zatem - pośrednio - ze sportem. Wynika z tego (jak i z treści samego przepisu), że kultura fizyczna, w tym sport, nie jest domeną państwa, lecz przede wszystkim - wolności obywatelskiej. Kultura fizyczna, w tym sport, niewątpliwie należą do sfery obywatelskich praw kulturalnych. Te zaś, z uwagi na swój szczególny i specyficzny charakter, nie mogą być obciążone nadmierną reglamentacją prawną oraz interwencją organów władzy publicznej (rządowych oraz samorządu terytorialnego). Aktywność kulturalna, w tym sportowa, jest związana immanentnie z osobistym prawem każdego człowieka do aktywności sportowej. Jednocześnie jednak powołana norma konstytucyjna zawiera zaadresowany do władz publicznych nakaz wspierania kultury fizycznej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury fizycznej dzieci i młodzieży. Obowiązek ten wynika z faktu, że sport jest również dobrem publicznym, które państwo powinno wspierać ze względu na jego znaczenie społeczne (zdrowie, promocja kraju, spójność społeczna) i edukacyjne (wychowanie młodzieży przez sport). Należy jednak wyraźnie odróżnić ową powinność wspierania od ingerowania w kulturę fizyczną. Pierwszy rodzaj aktywności ma charakter jednoznacznie pomocniczy w stosunku do aktywności w zakresie kultury fizycznej. Organy władzy publicznej mają wspierać sport już istniejący, a opierający się na realizacji przez obywateli swojej wolności w uprawianiu sportu. Na tej podstawie należy sformułować zasadę pomocniczości w wolnej kulturze fizycznej społeczeństwa. Pomocniczość ta powinna przy tym być przestrzegana na poziomie stanowienia i stosowania prawa. Przepis art. 68 ust. 5 Konstytucji pozwala zatem sformułować dwie główne zasady w zakresie reglamentacji prawnej kultury fizycznej, w tym sportu: podstawową zasadę wolności uprawiania i organizowania kultury fizycznej oraz uzupełniającą ją zasadę pomocniczości we wskazanym zakresie. Realizację tych zamierzeń stanowi regulacja zawarta w art. 31 ust. 3 ustawy, zgodnie z którą organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Zgodnie z § 1 kontrolowanej w trybie nadzorczym Uchwały " Biorąc pod uwagę szczególne znaczenie sportu młodzieżowego dla rozwoju społeczności lokalnej Gminy [...] wprowadza się stypendium sportowe dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych zamieszkujących na terenie gminy i osiągających szczególne wyniki sportowe". Z zapisem tym skorelowany jest § 2 ust 1 załącznika uchwały, zgodnie z którym " Warunkiem otrzymania Stypendium jest : 1) zamieszkanie ucznia na terenie Gminy [...]; 2) posiadanie statusu ucznia szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub absolwenta szkoły, którą ukończył w roku szkolnym poprzedzającym okres stypendialny; 3) uzyskanie pozytywnej opinii dyrektora szkoły, do której uczeń uczęszcza lub uczęszczał w roku szkolnym poprzedzającym okres stypendialny" Dekodując ustawowe kryterium przyznawania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie - uznać należy, że nie został ograniczony podmiotowo krąg beneficjentów, a zatem może nim być każda osoba fizyczna. Oznacza to, że zakres podmiotowy stypendium sportowego (i pozostałych świadczeń) został ustawowo uregulowany i nie jest dopuszczalne jego modyfikowanie przez organ stanowiący gminy w drodze uchwały podjętej na podstawie art. 31 ust. 3 u.s. Zakres ten, wbrew stanowisku skarżącej , obejmuje zważywszy na art. 1 ust. 1 u.s.g. każdego mieszkańca danej gminy, osiągającego wyniki sportowe, niezależnie od tego, czy jest zrzeszony w klubie sportowym, działającym na terenie tej gminy czy poza nią, czy też trenuje indywidualnie, czy jest uczniem czy tez osobą dorosłą. Wszyscy mieszkańcy gminy tworzą bowiem z mocy prawa wspólnotę samorządową. Ustawodawca nie zawęził zatem zakresu podmiotowego do grupy mieszkańców będących dzieckiem i uczniem, amatorem czy tez profesjonalistą zrzeszonym lub nie w klubie sportowym. W tym aspekcie istotnym jest wyłącznie przynależność do danej wspólnoty terytorialnej, wyznaczana kryterium zamieszkiwania na jej obszarze. A zatem potencjalnymi beneficjentami stypendium sportowego są wszyscy mieszkańcy danej gminy, o ile osiągają wyniki sportowe w sporcie mającym znaczenie dla danej gminy. Gdyby zaś intencją ustawodawcy było ograniczenie zakresu podmiotowego analizowanej regulacji prawnej do określonej kategorii osób fizycznych, to z pewnością wprowadziłby takie ograniczenie. Tymczasem ustawodawca zmierza do promowania i wspierania finansowo osób fizycznych uprawiających sport mający znaczenie dla danej jednostki, wyłącznie w oparciu o kryterium osiąganych wyników sportowych. Na modyfikację określonego w ustawie zakresu podmiotowego stypendium nie pozwala zawarte w art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego. Przepis ten – z uwagi na wykonawczy charakter aktów prawa miejscowego - podlega ścisłej wykładni językowej i nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim niewymienionych w drodze wykładni celowościowej (por. wyrok TK z dnia 25 maja 1998 r., sygn. U 19/97, OTK ZU nr 4/1998 r., poz. 48, s. 262). Uwzględnienia wymaga na tle tych rozważań, że akty prawa miejscowego, będące w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji aktami wykonawczymi do ustawy, na podstawie której zostały wydane, nie mogą wykraczać poza zakres zawartego w ustawie upoważnienia. Organ wykonujący kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest zatem obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Nie jest upoważniony ani do regulowania tego, co zostało już uregulowane ustawowo, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Przyznana organom jednostek samorządu terytorialnego samodzielność prawotwórcza nie oznacza autonomii. Swoboda prawotwórcza tych organów jest bowiem ograniczona przez wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego, cele i sens upoważnienia ustawowego. Sformułowana delegacja ustawowa nie obejmuje zatem upoważnienia rady gminy do samodzielnego określenia kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o stypendium sportowe. Regulacja prawna postanowień objętych kontrolą aktów prawa miejscowego, poza niedozwoloną modyfikacją ustawowego zakresu podmiotowego określonego w art. 31 ust. 1 w zw. z ust. 3 tego przepisu ustawy o sporcie, narusza zasadę równości w prawie, który to termin nakazuje tworzenie treści prawa w sposób eliminujący bezpodstawną dyskryminację lub uprzywilejowanie. Mając powyższe na uwadze, Sąd podziela stanowisko Wojewody Mazowieckiego, że zawężenie w uchwale ustawowego kręgu beneficjentów wyłącznie do osób uczących się w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych musi skutkować unieważnieniem Uchwały Nr [...] z dnia [...] maja 2025r. w całości. Dodatkowo, mając powyższe rozważania na względzie, Sąd podziela stanowisko Wojewody Mazowieckiego co do konsekwencji jakie nosi niezgodne z ustawą określenie kręgu beneficjentów stypendiów sportowych w postaci wadliwości zapisów § 2 ust 1 pkt 3 załącznika uchwały formułującego obowiązek uzyskanie pozytywnej opinii dyrektora szkoły, do której uczeń uczęszcza lub uczęszczał w roku szkolnym poprzedzającym okres stypendialny. Sąd nie podziela natomiast tezy Wojewody o nieważności zapisu § 1ust 2 uchwały określającego podmioty uprawnione do złożenia pisemnego wniosku o przyznanie stypendium. W tym miejscu stwierdzić należy, że art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie nie określa katalogu podmiotów uprawnionych do wnioskowania o przyznanie nagrody dla ucznia lub studenta. Zgodnie z ww. przepisem organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma obowiązek określenia w uchwale szczegółowych zasad oraz trybu przyznawania takich świadczeń jak np. nagrody za osiągnięte wyniki sportowe. Regulacja trybu przyznawania świadczeń dopuszcza określenie także możliwości wnioskowania o ich przyznawanie przez np. dyrektora placówki oświatowej, dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji lub prezesa klubu sportowego. Tym samym skoro ustawodawca zobowiązał do uregulowania trybu ich przyznawania, to w tym zakresie mieści się dopuszczalność określenia także wnioskodawców. Jest to tym bardziej uzasadnione, że osoby kierujące klubami sportowymi czy stowarzyszeniami sportowymi powinny posiadać wiedzę o ewentualnych osiągnięciach sportowych swoich podopiecznych. Zauważyć także trzeba, że uchwała nie wyłącza wpośród wnioskodawców samych zawodników lub w przypadku niepełnoletnich zawodników ich rodziców bądź opiekunów. Na aprobatę zasługuje natomiast ocena Wojewody, że ustawa o sporcie nie zawiera delegacji do powołania komisji opiniującej wnioski o przyznanie stypendium sportowego ani do delegowania radnych do udziału w pracach takiej Komisji. Pomimo to § 3 ust 5 załącznika do uchwały statuuje skład takiej Komisji. Nie wywołuje także skutków prawnych zapis § 3 ust 12 załącznika do uchwały o treści " Od decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania Stypendium przysługuje odwołanie na takich samych zasadach jak w przypadku decyzji administracyjnej". Słusznie wskazuje Wojewoda, że określenie środków odwoławczych od decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium nie leży w kompetencji organu jednostki samorządu terytorialnego, a sam zapis w uchwale nie znajduje podstawy prawnej. Jak już bowiem wyżej podkreślono, samodzielność prawotwórcza tych organów jest ograniczona przez wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego, cele i sens upoważnienia ustawowego. Sąd orzekający w sprawie przychyla się do stanowiska, że sprawa w przedmiocie przyznania (lub odmowy przyznania) stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego, wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, gdyż dotyczy ściśle określonej osoby oraz wiążących się z tą osobą okoliczności faktycznych. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że właśnie dlatego rozstrzygnięcie o przyznaniu lub o odmowie przyznania konkretnej osobie stypendium finansowanego ze środków publicznych na podstawie przepisów prawa miejscowego, powinno przybierać postać aktu administracyjnego mającego cechy decyzji administracyjnej ze wszystkimi konsekwencjami tego poglądu (por. wyrok NSA z 13 maja 2021 r., II GSK 983/18; wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II GSK 3015/17 oraz wyrok NSA z 7 lutego 2019 r., II GSK 5072/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem postępowanie w sprawie przyznania stypendium prowadzone jest przed organem administracji publicznej, w należącej do właściwości tego organu sprawie indywidualnej, to powinna być ona rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2019 r., II GSK 5072/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodzić się także należy, że załącznik Nr 1 do Regulaminu w postaci wzoru wniosku o przyznanie stypendium wymagające w ust 1 pkt 7 wskazania klubu sportowego kandydata statuuje kolejne niedopuszczalne ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania stypendium sportowego. Tymczasem przepis przewidujący, że stypendium może otrzymać jedynie osoba fizyczna będąca członkiem klubu sportowego, pozbawia prawa do stypendiów sportowych osoby niezrzeszone w żadnym klubie sportowym (a będące członkami wspólnoty samorządowej), nawet jeśli uprawiają tę samą dyscyplinę sportu i osiągnęły takie same wyniki sportowe jak osoby zrzeszone w klubie. W orzecznictwie, podkreśla się, że samo członkostwo w stowarzyszeniu lub klubie sportowym lub trenowanie zawodników klubu sportowego mającego siedzibę na terenie gminy nie może stanowić podstawy do uzyskania (przez członka klubu lub trenera) świadczenia z budżetu gminy, na której terenie klub ten ma swą siedzibę (por. m.in. wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., II GSK 4424/16; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 327/07; wyrok NSA z 28 września 2018 r., II GSK 931/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu ustawodawca pozostawił także kompetencji organu uchwałodawczego zasady i tryb pozbawiania beneficjentów uprawnienia do otrzymywania stypendium, w czym mieści się określenie przypadków o których mowa w § 4 ust 5 pkt 2,3 i 4 załącznika do uchwały. Mając jednak na uwadze podniesione w pierwszej kolejności zarzuty istotnego naruszenia art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, należało rozstrzygnięcie Wojewody Mazowieckiego wydane na podstawie art. 91 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym uznać za prawidłowe. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło